Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

lib. 1 Chronici Casauriensis. Suspicionem hanc injecit Alcuinus in epist. 94, sic Ærico-scribens : Plura tibi , vir venerande, de christianæ pietalis obserratione forle scripsissem , isi tibi doctor egregius el pius crelestis vile præceptor, Paulinus ineus præslo non essel, de cujus corde emanal fons viventis aquæ in vitam salientis æternam. Illum habeas libi salutis ælernæ consiliatorem. Legerat Paulinus Prosperi, seu verius Juliani Pomerii opus de Conlemplaliya viti, quo ex fonte ea fere omnia bausil , quæ hic a capile decimo ad vigesimum usque comirehenduntur. Recognovimus hunc librum ad velcres codices Theodericensem , Pralellensem , Audoenensem, Cy girannensem , Corbeiensem, Victorinuin et alios, quorum ope glossemata in edilis hinc inde iospersa aus removimus omnino, aut ad calcem paginarum, inter lectiones Variantes translulimus, aut cerle appositis ansulis separavimus. Sed pr:esertim subsidio fuit ad abstergenda errala præstantissimus ille bibliothecae Colberlinz codex, ævo ipso Paulini , sicuti videlur, exaratus : quo in codice liber hunc in modum inscribitur : Sermo beati Paulini Forojuliensis episcopi. Cuidam amico suu in sæculo militanti pacem el prosperitatem , salulem el gaudium sempilernum oplal in Domino Jesu Christo Salvatore nostro.

LIBER EXHORTATIONIS,

VULGO

DE SALUTARIBUS DOCUMENTIS

ad quemdam comitem.

CAPUT PRIMUM. Justitia el beatitudo, amare Deum. O mi frater, si cupias scire, quamvis ego ne. sciam , quam perfectissima alquic plenissima est justitia ; Deum lolo corde amare, illique lola adhærere voluntate, qui est summum bonum. Summun vero amare bonum, summa est beatitudo. Qui Deuin amat, bonus est : si bonus, ergo el bcalus, quem quanto quis ardentius amat, tanto melior efficietur. Quatenus hoc bcatissimo bono abundare te facial, charissime frater, ipse qui est hoc bonum; quotidianis precibus, integro cordis desiderio eum , etsi indignus, deprccari studeam .

CAPUT II. Hominis in creatione prærogativæ. Tu vero, charissime srater, intellige, (a) quia consilio sanctic Trinitatis et opere majestaiis divina creatus es : ex primoque conditionis honore intelligé quantum debeas Conditori tuo, dum tantum mox in conditione dignitatis privilegium prestilit tibi Conditor alernus, ut lanto eum ardentius amares quanto mirabiliorer le ab eo esse conditum intelliseres.

CAPUT III. Idem tractatur argumentum. Nec hoc solum, quod consilio sanche. Trinitatis sic excellenter a Conditore conditus cs, sed etiam quod ad imaginem el similitudinem snam ipse Creator omnium le crcavil : quod nulli alii ex creaturis, nisi soli homini concessit. Et hæc est imago unilatis el trinitatis omnipotentis Dei, quam anima tua habet in se : primum, quia secunduin Dei donum vivit ac sapil; se. cundum, quia ad imaginem sui Conditoris creata est : lerliun, licet unus appelleris homo, lamen tres habes a Patre el Filio et Spiritu sancto concessas dignilates, id est, intellectum, voluntatem, et memoriam. Quod idem , licet aliis verbis, in Evangelio designaTur, dum dicitur, Diliges Dominum Deum luum ex lulo corde luo, el ex lola anima lua , el ex omnibus viribus luis (Mauh. XXII, 57). In his enim tribus imaginem Conditoris nostri mirabiliter gerit in sua nalura nosler interior liomo , cx quibus quasi cxcellentioribus anime dignitatibus jubemur diligere Conditorem , ut quantum a nobis intelligitur diligalur; et quantum

i sic Mss. At editi, quæ perfectissima atque plenissima sil justitia. Justitia namque est beun, etc.

' Ms. Germ., sludeo.
(«) vid. lib. de Spiritu et Anima, cap. 33.

diligitur, semper in memoria que recepit, habealur'. Nec solum suflicit nobis Deum intelligere, nisi fiat in amore ejus voluntas nostra : imo nec lioc sufficil, nisi cum memoria el voluntale opuis addatur.

CAPUT IV. Converti ad Deum. Tuo vero capiti , frater charissime, addatur gratia spiritualis scientiz , quæ mentem tuam illuminet , el að vilam Plernam sicut desidero et oplo, perducal. Toto elenim cordis mei affectu oplo, Deumque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem perpetua beatitudinis coronam : et animi tui nobililalem, quam in te optime scio, nullis amicorum consi. liis, nulla sacularium ambitione desideriorum, ab amore Christi immutari permillas. Noli luam boni. latem aliorum malignitale obscurare; sed ubique quantum vales , amabilis coram Deo et omni populo appareas". Non deerit libi gratia adjuvantis Dei, si ubi aderit voluntas admonitionis sancte, quam säpius in Scripturis divinis mens bonitatis iuä allendit.

CAPUT V. Idem tractatur argumentum. Eslo , quaso, quamvis laicus , ad omne opus Dei promplus, pius ad pauperes et infirmos', consolator moerenlium , compatiens miseriis omnium, largus in elecmosynis, memorans evangelic:e viduæ duo minula (Luc. xxi, 2), el prophetam dicentem, Frange esurienli panem tuum (Isai cm, 7): el cave . prævidens discretionem eleemosyne , ita ut utrisque, danti scilicet et accipienti, solatium sit.

CAPUT 'VI. Consiliariorum delectus. Itaque non solum de salute tua , verum etiam de multorum proseclu et prosperitale mcditare. Elige libi consiliarios oplimos , Deum timentes, et verilsiem amanles. Szepe eienim adulalores blanda facie decipiunt animas audientium se, et perpetua morle interimunt. De talibus enim dicit Psalmista : Quoniam Deus dissipavil ossa eorum qui hominibus placent; confusi sunt , quoniam Deus sprevil eos (Psal. III, 6). Et Apostolus dicit, Si hominibus placerem, Christi servus non essem (Galat. I, 10). Unusquisque amicus ad ædificationem, non ad

* Mss. nonnulli, quæ præcepit labeantur. • Soli editi addunt : Noli pulare quod is qui hominibus aliquando displicet, Deo per omnia displiceat.

3 Fditi, mediocris ad delinqpientes, ad Dei infirinos mise. ricors.

• Editi, caule.

destructionem , placeat proximo suo; quia non omnis CAPUT IX. Justitia. Scripturarum sludium. Sancliamicus consiliarius esse poterit, dicente Scriplura, las vero in justitie operibus constat. Justitia vero Amici libi sint nulli, consiliarius autem unus.

duobus modis adimpletur : ul quir' prohibita sunt ab CAPUT VII. Amicitia vera. Licet enim me mula- co, non faciamus; et que jussa sunt ab eo, faciamus, lionis habitus longe tulisset a vobis corpore, sed nul. juxta Prophetam : Diverte a malo, el sac bonum (Psal. Latenus charilale : quia (a) charitas que deseri potest, XXXIII , 15). Oinnis enim sanctorum Librorum series nunquam vera fuit. Ideo intima amicitiarum charilale, ad nostram salutem scripla est : el hoc maximc 110quantum possumus, Domino Christo conjungamur : stris auribus intonal, el iierum alque iteruni replical, quia ipse ait, Vos amici mei estis, si fecerilis quæ ego quid sit homini cavendum, vel quid scquendiuin. In præcipio vobis. Et iterum ad discipulos suos : Jam quibus Libris tua Dignitas opline exercere se novil : non dicam vos servos, sed amicos meos (Joan, xy, 14, quia per illos nobis loquitur ipse Dcus ct Dominus 15).

nosier, et piæ voluntatis nobis demonstrat affectum. CAPUT VIII. Mandala Dei observare. Mala duo Recognoscamus et recogitemus, quali honore nobis Deus, odit in homine. El si priemia alcror, vitx volu- illius legatio sit accipienda. Qurid si a rege legatio mus promereri, illius præcepla lolis viribus sataga- aut indiculus ad nos veniret, numquid non mox aliis inus custodire. Præcepta namque ejus nolen:ibus gra- curis postpositis prompla volunlale et cum omni devia suni, volentibus levia; sicut ipse ail, Jugum enim volions lilleras acciperemus, ci legenles implerc satmeum suare esl, et onus meum leve (Malih. x1, 30); et ageremus ? Et ecce de cælo Rex regum ei Dominus ilerum , Super quem requiescam, nisi super humilem el dominantium , imo el Redemplor noster , per Proquietum el tremenlem sermones meos ( 1 sui. LXVI, 2) ? phetas ct Aposlolos dignatus est nobis dirigere lilleSieculi enim amicitia, aul lucro, ant beneficiis , aut ras suas : non ut aliquod servilium sibi necessarium diversis honoribus constat : Salvatoris autem amicilia nobis demandet, sed quir, ad salutem el gloriam nubis in se et proximos diligendo consistit. Igitur quolies- prodesse possint ' innolescat. cumque bonis actibus mandata Christi facimus, lotics CAPUT X. Deus sit possessio nostra. (a) Proinde Cbrisli amici vocamur. Ille nos semper invilat ad si aliquid in hoc sicculo possidere delectamur, Deum amicitiam suam, et diabolus inviilens quzrit nos mer. qui possidel omnia, qui crcavil omnia, expedita gere in infernum. Salvator nos amal, el proditor nos mente possideamus, et in eo habcamus quæcumque odit : ideo non prælermillamus Redemplorem, nec feliciter et salicle desideramus. Sed quoniam nemo sequamur przedonem. Charior nobis sit qui libertati possidet Deum, nisi qui possidelur ab eo; simus nos restituil, quam qui nos captivavit, ct servituti subdi- ipsi facti Dei possessio , et esticietur nobis Deus posdit. Scmper ante oculos cordis pone , quod non ami- sessor. El quid polest esse in mundo felicius, quam corum turba , nec familiic multitudo, non auri argen- cui eslicilur suus imperator ct redemptor census, et lique congestio, non gemmarum lapilli sulgentes, non hæreditas dignalur esse ipsa divinitas? Omnes enim vindemiarum ubertas, nou densitas segeluin, non cx illo fruclus percipimus, in illo el de illo semper jucunditas extensa pratorum possunt animæ ereunti vivimus. Quid , rogo, homini sufficii, cui ipse Co: dide corpore ullum afferre præsidium; sed plus lugent, lor non sullicit? Quid ultra quærit , cui omne gallqui ea plus diligunt. Ideo diligendus est verus ami- dium et omnia suus Redemplor csse debet ? cus noster Dominus Jesus Christus, qui præsentem

CAPUT XI. Gaudium mundi. (b) llen! quam sib. Ielicitatem, el æternam nobis tribuet bealitudinem, lililer nos ille antiquus hostis decipicndo fallit, et a Nam redemptor noster ideo dicitur, quia nos redemit cæcitate ante oculos mentis nostre obducit, ne disa diaboli captivitate ; et sa valor, salvando nos a cernere valeamus gaudia hujus seculi, el gandia peccatis nostris; adjutor, adjuvando nos in oppor- Regis æterni! Nam gaudere quidem bo:10.11 est : scd ivnitatibus, in tribulatione; protector, prolugendo qui gaudet, si non inde gaudeal unde debet, non ponos ut inter inimicos nostros maneamus illæsi; sus- lest bonum esse quod gaudet. Gaudet miles lerrenus ceplor, suscipiendo nos in alerua labernacula. Ideo honores hujus seculi perituros, vestes pulchras, et charitatem et præcepta et amorem tanti amici nostri speciosas armillas brach.o circumdatas, coronam calotis viribus adimpleamus, et nobilitatem imaginis pili impositam : el tale gaudium non est internnin, illius in nobis servemus. Rememoremus semper , sed periturun. Gaudel el raptor, ciim desiderata quam inclytus et valdo gloriosus cst imperator et rapuerit. Gaudet ebriosus, cum occa:ionem platioamicus noster : ille a nobis non aliud qu:erit munus nis invenerit. Gaudel adulter, cum ad delectationen nisi spirituale. Caveamus quantum possumus, ne corporis fruendi meretricis pervenerit. Gaudel peraliquid inveniat, quod oculos ejus offendat. Et si jurus , si hujus sæculi facultates jurando acquisicrit. forsitan, lit solci humanæ fragilitatis conditio , ali- Gaudet iracundus , si iram suam perfecerit. Et multa quam negligentiæ maculam malignus spiritus in no- alia que mens Bonitatis lue, frater charissime, combis inligat, citius per confessionem et pænitentiam prehendere poterit. Et cum sit gaudere bonum , de fontemque : lacrymarum abluere eam omni studio his atque bujusinodi tamen gaudere grande inalum festinemus : ne diu sine amici nostri maneamus est, et perducens ad mortem peccatum. Nec ullum amplexu , quia paratior est nos: recipere, quam quodlibel scelus coram Deo lam abominabile lil, quam perdere; lanlum si non tardamus de die in diem preterita peccata unicuique nostrum reminiscendo, reverti ad illum. Hæc enim duo mala omnipotens gaudere inde et exsullare, alque in eis semper jaDeus odit in omnibus hominibus ; id est , negligen- cere. Häe sunt quæ superius diximus, unde nos gaue biam reverlendi, et desperationein salutis. Tantum dere vult mundus, ut percamus cum amatoribus hujus bire absint a cogitationibus procul nostris, cl ille mundi. Hxc enim gaudia velut venena diaboli repu quc animis prope erit nostris. Ne, quæso , de terrena diare debemus ; quia non solum corpora , sed et anifelicitaie gloriantes confidamus; sed gratias agimus mam perpetualiter necare festinant. ei, qui duin homines esse voluil rationales, non su- CAPUT XH. Gaudium spirituale. Queso, frater mi, perbia, sed humilitate prosequi se rogavit. Qur., rogo, qurso, has diaboli sagiltas ad pelram qu:e Clirislus major essc nobis gloria poterit, vel sublimior honor, est (1 Cor. x, 4) allidens, sume sculum fidci, in quo quam cjus imperatoris esse amicos , qui super omnes possis omnia tela ignca diaboli cxstinguere (Ephcs. imperalores est ? Et quanto ille sublimior est omnipolei.lice in virlule, tanto nos majoris debemus esse diligentie in justitia et sanclitale et humiliale et ob.

· Ms. Colb., scil. servationc mandatorum illius

* Fditi, peccati. Repertur, peccatum, ad verbum, est, non ad, perducens.

Mss., in ea. • Uss. non habent, fontemque.

(a) Ex Jul. Pomerio apud Prosperum, lib. 2 de Content · Viss., nobis.

cap. (11) sic alcuin. epist. 113, ad Paulin., post llieron. epist. 41. (5) Ex eolein libro , cap. 13.

3

| lat. vita,

16.

Vi, 16): c gaudeamus dc bonis Domini, de conscien- lapzum et damnationis corim cvadere possimus exemo tia pura , de confessione vera et digna penilenlia. ile plum sive supplicium : quia (a) quamvis ex Adam luclu ct vera tristitia , quæ non secundum sæculuin simus carnaliter nali, non ipsum tamen debemus iminioriem, sed secundum Deum salutem operatur ater. tari, sed Christum Dominum nostrum, in quo renat nam (Il Cor. VII, 10). Eam vero quæ sccundum hoc sumus per Baptismum ct vivimus. Quid est imitari seculum est tristitiam , firmiter Apostolus prohibet Adam, nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis dicens, Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo morte nos perpetua occidi ? El quid est invitari Chrisignali estis in die redemptionis. Sed omnis amaritudo stim , nisi carnalibus concupiscentiis ac desideriis in pi ira el indignatio el clamor et blasphemia lollatur a nobis mortificari, el cum ipso qui nos prelio sui sanvobis cum omni malitia : el eslole invicem benigni, mise- guinis redemit, feliciter regnare ? Et si quando in ricordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo do. Adam fuimus, omnes in ipso cecidimus ; ita quia jam navil robis (Ephes. iv, 30-32). El quantum possumus, in Christo esse cæpimus, omnes cum illo spiritualiter solerti studio mores nostros corriganius, et virlules resurgamus : et ul lolum dicam, Adam nobis abstulit omnium bonorum acquirerc festinemus ; quatenus paradisum, ct Christus donavit regna cælorum , et pietatem Dei ei misericordiam in tempore opportuno corpus suum pro nobis peccatoribus tradidit. Christus consequi valeamus, et de promissione futuri illitis enim mortuus est pro peccato, non suo, sed nosiro: regni inestabiliter gaudeamus. Hiec sunt arma qu:e unusquisque autem nostrum non omnium moritur los contra impetum diaboli armant, el Deo comment- peccain, sed $10. dant. Mire suni arma que animos nostros confortant, CAPUT XVI. Quid sit mori peccato. Quid est pecmuniunt atque nobilitani. Hicc aria nobiscum sunt, calo mori, nisi opera maligna in nobis dammare, ct el intra nos Deo donante sunt lec sunt vera divi. hoc miserabile srculum fugere? Ut sicut homo morliie nostr:r. Nam pudicitia pudicos nos facil, cl justi- luus in sepulcro carne, nulli detrahit, nieinini violinlia justos , ct pielas pios , et lumilitas humiles, el lus existil, neminem calumnialur, nenuinem opprimit, marisuetudo musielos, et innocentia innocentes, el non inviilet bonis, non insullat malis, non lusoria simplicitas simplices, cl puritas puros, et prudentia carnis servit, non bibendo magis ac magis in se silim prude: tes, et temperantia temperantes, ei charitas accendi, non odiorum Mamma inardescit, non po:enDro el hominibus nos facit charos. llaec omnia bona libus ac divitibus hujus sirculi'adulatur, non inquieta a Deo, el a bono Deo creala suni.

curiosilale raptitur, non lurbam maximam sibi aslanCAPUT XIII. Mundi contemptus. Concupiscentia lem curam gerit, no:1 auro argentoque sive paliis' triplex in prolopluislorum peccato. (a) Ei idco si in illo circumdatus distendilir, non salutationibus polentum csse volumus , quod esse debemus; sicut sanctis pec parentum delectatur, non se injuriis faligat; non Joannes apostolus dicit, quomodo ille ambulavil, ila cum superbia infat, non ambitio bujus seculi necat, et nos spiritualiter ambulemus (I Joan. 11, 6). Quid non vana gloria turpiter jactat, non aurum sive est ambulare sicul Christis ambulavil, nisi coulc- armilluc atquc omnes hujus sæculi falsa divitiæ inpincre vanitatem el felicitatem hujus sirculi, el non faimant , non rabies insani suroris exazilat, non timerc adversą pro non:ine illius pali? Speremus quiu cquorum crassitudo ainorque invitat, non pulcherproniisit, et sequamur quo ipse præcessit. Non nos rima species feminarum avidum reddit, non histrioullo modo ab amore Christi scparol hujus sxculi mi- num miserabilium verba in risum excitant, non con. serabilis dulcedo , neque excusalio , uxoris aut filio- tutioncs hujus saculi perturbant, non andacia extolrum gratia scilicet, nec mulla auri argentique pos- lit, non gaudia hujus seculi delectant; non iracuniluni sessionum delectatio, dum lerribililer contestalur animositas, non suspiciosum perversitas, non vernobis sancuis Joannes apostolus, dicens, Nolile dili- bosim vanitas, non risorem malignitas, non mobilem gere mundum, neque ea quæ in mundo sunt; quia omne insiabilemque cum hujus sæculi vers.ililis amor facit. quod in mundo est, concupiscentia carnis est , el concu- l.cc et alia hujusmodi enumerando protel vi, ul inpiscentia oculorum , el ambilio saculi (Ibid., 15, 16). telligat dulcissima 'Fraternitas lua , quatenus homo Hirc sunt qui a paradiso deliciarum in hoc misera- carne mortuus * nec facere potest is:a que dixi, nec bile exsiliuin Adam et Evam projccerunt. Quia nisi pali; el ut his talibus non torpeamas, sed studcamus dilectio Dei ab eis defecissel, nunquam diligere ce- quantum possumus, cum Dci adjutorio corpora nopissent male suadentis serpentis consilium , imo vec sira cum vitiis el concupiscentiis mortificare (Galat. credidissent. El concupiscentia carnis ab eis implela V, 24), el induamur noviin hominem, qui secundum est, quod de ligno velilo guslaverunt; el concupiscen- Denn creatus est in justitia el sancliiale veritatis lia oculorum , quod sibi aperiri oculos cupicrunt; ct (Ephes. iv, 24). Nic humanis laudibus dcleciemur, ambitio s:rculi, quod se lieri posse quod Delis cst, nec detractoribus libenter aurem præbeamus , nec crediderunt. Et ideo voleus nos omnes Apostolus aiulatoribus nostris credamus, nec discordes simus"; ab his tribus generibus mortis cavere, dixil, Omnc sed magis eos quos valemus ad concordiam provocequod in mundo est, concupiscentia curnis esl, el concu- mus; quin secundum Evangelium, Beati pedes qui ad piscentin oculorum, el anibilio sæculi.

pacem currunt (Matth. v, 9) CAPUT XIV. Quibus gradibus in peccatum lapsi sini. CAPUT XVII. Quid secundum carnem vivere. Nec Et ut facilius , frater mi, Bonitas lua intelligat, si simus carnales , id est, carnali:er in hoc sæculo viplacet, qualiter illi primi homincs, Adam scilicel cl rentes ; quia Apostolus dicit, Si secundum carnem Eva, commiserunt tam grande peccalum, pandanı, virerilis, moriemini ( Rom. vill, 13 ). Igitur ille secunqualenus gratia Domini nostri Jesu Christi le ab hoc dum carnem vivit, qui secundum seipsum vivit : quia semper cavere concedat; quia in illis duobus origi- ipse homo est, et vivit, ct sccundum sc ipsum vivil, waliier lolum damnalum cst genus humanum. Illi enim id est, pergit quo vult, dormil quando vuli, el quamnon ederent de ligno probibilo, nisi concupissent; diu vuli ; loquiturquie vull, el cui vullo, ci ubi vull ; nec concupissent nisi lentali, nec lentarenlur nisi de- manducat at bibii quando vult, el quantum vull; serti, nec descrerentur a Deo, nisi ipsi prius dese. ridel el jocalur lurpiter inter quos vull, el quando ruissent Deum , nec illi Deum desererent, nisi super- vult. Postremo quidquid naribus suave est, quæril ; birent, el similitudinem Dei ad quam facti erant, quidquid tactu blandum, quidquid oculis delcciabile, damnabiliter neglexissent. Pro quo morbida eorum Dairpora contraxerunt imortem, et juxta sententiam

1 Adducı edili, ul millti nostris temporibus faciunt. Domini co die creduntur mortui, quo in cis pænalitcr

* Mss. mcliores, pallil.

a in uss. desideratur, facil. facta est necessitas moriendi.

Ms. Colb., mortalis. CAPUT XV. Adam vel Christum imitari quid sil.

o Fdili audunt, cum subjectis et fratribus. llæc paulo ante diximus de primis hominibus, il

Mss., el quidquid vuli.

(1) Ex l'omerii lib. 2 dle Coordem lat, lila, cap. 20, 31. (a) Ex Ponierii lib. 2 dc Contemplat. Vita , capr. 21, 16. (6) Ex ejusdem lib. 5, cap. 1.

quidquid corpori suo jucundum, cxercet ac sequitur, sum sicut passer solitarius in tecto ( Psal. cı, 7, 8). qualiter vult, et quando vult ; quia omnia licita ei Diabolus per superbiam et cupiditatem dieit, Ersicillicita carnaliter vult Delectatur in vestimentis pul- caui vestigio pedum meorum omnes rivos aggerum (I sai. cherrimis el equilibus et armis, sicut vult, et quando XXXVII, 25 ): Christus cum humilitate dicit, Numvull : et sic non secundum Deum , sed carnaliter via quid non possum rogare Patrem meum, et exhibebit rit el deieclatur : et omnia desideria carnis sux perli- mihi plus quam duodecim legiones Angelorum ( Malih. cit sicut vull, et quando vull.

xxvi, 53 ) ? Et ul ad ultimum concludamn, Diabolus CAPUT XVIII. Viliorum remedia, Humilitatis laus. cum ruina magna per superbiam cl cupiditatem ad Quapropler, charissime in Christo fraler, deprecanda infernum præcipitatur : Christus cum humilitatc ad nobis est divina clementia, ut (a) dcsidcria carnalia, cælo, elevatur. ldeo, frater charissime, paucos tibi delcclalio spiritualis imminuat, el piclas in nobis cru- diabolicie (raudis laqueos et sanciæ humilitatis gradus delitatis iram resistal, el malignilaiem patientia coer- descripsi, ut facilius iibi sulijeclos valeas docere, quoccal, el libidinem pudicilia vincal, el animosilalem modo vel qualiter hos evadant, atque per humilitaTranquillitas tolerci, scurrilitatem el verbositalem la- lem regna coelorum possideant. Ei nos si volumus citurnitas moderata compescal, curiositati studium perficere nostri certaminis cursum, et ad ilernam spirituale in vigiliis et orationibus ot elecinosynis suc- beatitudinem pervenire ; cavcamus imprimis cupicedat, ebricialcm sobriclas domet, irx cl furori man- ditatem malam, el superbiain diabolicam, el cum suetudo dominetur , levitatem malurilas regai, lusu- omni humilitate Christi conemur sequi vestigia. El si riam vcra castilas cxcludat, mundi cupiditatcm Dei quis militans imperatori terreno, omnibus jussis ejus od proximi charitas refrenet, jactantiam ct superbiam obelire docertai; quanto magis militalurus Impecoliculcei prosunda humilitas : quia humilitas homi. raluri colesti, debet custodire prir'cepla cælestia ? er's sanctis Angelis similcs facil, el superbia ex An- CAPUT XX. Miles spiritualis, ei terrenns. Fraler mi, giulis lacmones fecil.

frater mi, animam luam ad cvigilandum exciti, et nu!CAPUT XIX. Peccatum nullum sine superbia. Su- luis eam przegravel somuus. Miles lerrenus quocumque perbia el cupiditas una sunt semper. El ui evidenler loco millilur, paralus ac promplus est, neque se uxoOstendamus, ipsa cst omnium peccatorum initium, el ris aut filiorum gratia excusare poterit : multo malinis , ct causa : quia non solum peccatum est ipsa gis miles Christi sine impedimento hujus sæculi imsuperbis, sed etiain nullum peccatum poluit, aut po- peratori suo Domino Jesu Christo debet obedire, qui tesi, aut polerit esse sine superbia. Si quidem nihil ipsum pretioso sanguine suo redemit. Tu miles leraliud omnc peccalum cst, nisi Dei contcmplus quo remus contra hostein visibilem pergis ad pugnam ; ejus pr:rcepia contemnimus : et hoc nulla res alia cum illo vero hostis invisibilis quotidie dimnicare non persuadet homini, nisi superbia. Porro superbia et cessal. Tu contra corpora inimici lui pugnare decercupiditas in lantum unum est malum, ui! nec supcrbia tas, armis utens carnalibus ; illius vcro adversus diasinc cupiditate, nec sine superbia possit cupiditas in- bolum est colluctatio cum arinis spirilualibus. Tu in veniri. De siperbia namquc nascuntur hæreses, schi- przelio galeam ferrcam geslas in capite ; sed illius smata, detracliones, invidic, irx, rixa', dissensiones, galea Christus est. Tunc vulnereris, loricam indulus contentiones , animositates , ambitiones , clationes, es; sed ille, pro lorica, Christi charitate est vestipræsumptiones, jactantia, verbositas, vanitas, inquic- lus. Tu contra inimicum tuum lanceas et sagittas iudo, mendacium, perjuriun, el ciclera hujusmodi, omiltis ; ille contra inimicin suum humilitatem et quæ dinumerare per singula longum est. Cupiditas Sillubria verba dirigere studet. Tu donec pugnan quoque facit homines gulosos, intemperantes, ebrio- perfici:is, arma a temetipso non projicis, ne ab adsos, avidos, rapaces, sornicarios, adulteros, stupra- versario vulnercris ; ille nunquam debel esse inermis, lores, incestos, flagitiosos, el alia innumerabilia, per quia illius hostis luo est callidior. Tuus ho'lis ad quä diabolus genus humanum præcipitare solel. Per lempus dimicat ; illius vero hostis quamdiu in corposuperbiam namque el cupiditaicm diabolus dicit, In re consistit, cum illo pugnare non cessat. Tua arma cælum conscendam ( Isai. xiv, 13 ) : Christus cum laboriosa et gravia suiit ad portandum ; illius vero huinililale dicit, llumiliala est in terra anima mea arma suavis ac levia sunt. Tu pro labore terreno ( Psal. xlili, 25 ). Diabolus per superbiam el cupi- terrenum accipis donativum ; illc vero pro labore ditiilem dicii, Eró similis Allissimo ( Isai. xiv, 14): spirituali cæleste accipiet præmium. Tu ornamento Christus per humilitatem, cum esset in forma Dei, armillarum brachia decoraris ; ille virtutum ornaexinanivii semetipsum formam servi accipiens, hu- inenta anime suix a Christo decorem accipit. Semper miliavil se, Patri factus obediens usque ad mortem enim cæleste donum a Christo exspectil, qui terre( Philipp. II, 6-8 ). Diabolus per superbiam et cupi- noin hujus surculi pompani projicil. Vie nobis, si julditatem dicit, Supra asıra Dei exaltabo solium meum gam Christi stave a nobis repellimus, et quidquid ( Isai. xiv, 13 ): Christus cum humilitale dicit, Di. grave ac oncrostin est animae nostre supponamus scile a me, quia milis sum el humilis corde ( Malih. xi, nos ad porliinduin; cl duin diligimus periculum, in29 ). Diabolus cupidus et superbus per Pharaonem

cidamus in moriem. loquitur, dicens, Nescio Dominum, el Israel non dimil- CAPUT XXI. Amor Dei. Parentes honorare quatetam ( Exod. v, 2): Christus cum humilitate dicil, nus jubeumur. Christi beneficia. Ideo, frater charissiSi dixero quia non novi eum, ero similis vobis mendar; me, consideremus quis est qui nos prelioso sanguised novi eum , el mandala' ejus servo ( Joan, vill, 55 ). ne redemil, et quid ci defica:lins, qui nos cum tanDiabolus superbus cl cupidus dicit, Mea sunt fumi - ta penuria redeinit. Si terrenos parentes eum tanto !!A, el ego (eci eu ( Ezech. xxix, 9): Christus cum affeclu diligimus, qui parvo tempore pro nobis sus. humilitate dicit, Non possum a me ipso facere quid. tinuerunt laborem : nonne magis nobis coelestis Paquam ; sed Paler meus in me manens, ipse facit opera ler noster amandus est, qui pro nobis cruci allixus (Joan. v, 30 ; xiv, 10). Diabolus superbus et cupidus est ? Nam quidquid parentuni zostrorum circa nos dicit, Mea sunt omnia regna mundi, el gloria eorum, fuit obsequium, ejus est beneficium : qui et antecl cui volo do ca (Matth. iv, 8): Christus cum di- quam nasceremiur in hoc sæculo, sua providentia paves essel, pro nobis factus est pauper, ut ejus in- rentes nobis præparavil, quorum obsequio nutrire. opia nos diviles redderemur ( 11 Gior. VIII, 9 ). Diabo- mur', el ubera inatris lacle implevit, unde nutrireJus superbus et cupidus dicii, Sicut colliguntur ova mur. Ergo magis omnibus diligamus Redemptorem quæ derelicta sunt, sic unirersam terram ego congrega- nostruin, qui el nos et parentes nostros propriis mavi, el non fuit qui moverel pennam, el aperiret os alue nibus finxit ; et cuncta bona quic erga nos gorulur gannirel ( Isai. x, 11): Christus cum limilitate dicit, quidie, ejus misericoriliie, non nostris viribus ad Similis faclus sum pelicano solitario. Vigilavi, ei facius svibarnus Jubet cuin Scriptur: porc:ites nostrus ut

Ex lib), 3 l'onerii de contemplal vila, carr. 3, 2, 1. " Vs. Cor., nisccrem!!.

1056 propria viscera diligcre, si tamen accedere nos ad Nam virtus est animx lur., Deum diligere, el odire servilium Cbristi non prohibeant; si autem prohi. illa quæ Deus non diligit. Virtus est anim:c luæ. pabierint, nec sepultura a nobis illis debetur (Lúc. tientiam sectari, et ab omni impatientia declinare. IX, 59 ). Christus Jiligendus est super parentes 10- Virtus est anime luze, castitatem lam corporis quam stros; quia non nobis tribuunt parentes ea quæ Chri- anime custodire. Virtus est anime lue, vanam huslus. Ipse enim dixit in Evangelio, Qui amal palrem jus inundi gloriam contemnere, et omnia caduca, aut malrem aut filios ant agros plus quam me, non est calcare, el pro illius amore qui le redemit, dum vime dignus ( Multh. x, 37). Quanto quisque eum plus vis in corpore, laborare. Virtus est animæ luce, amal, tanto felicior et beatior efficielur. In tantum humilitati sludere, el superbiam abominari. Virtus eniin nos amavit, lit eliam pro nobis mori dignalus csl animæ luæ , iram et furorem cohibere ac reprisil: el manus ejus, que virtutes plurimas faciebant, mere. Virtus est animx lur, ab omni stultitia decliclavis pro nostra redemplione affixe sunt : et ori

more, et sapientiam divinam amplecti. Virtus est mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro ci- animæ lur, omnem delectationem carnis subjicere, bo impii porrexerunt : et qui neininem lipsit, cæsus ct menlem luani ad Christum erigerc. Has ergo vir. est ; et qui nullum maledixit, opprobria el maledi. lules facile et perfacile poluisses oblinere, si saculacla pro nobis pertulit. Hæc omnia perpessus est, ut rium curam, el caducas ac terrenas res devitare vonobis vitam æternam donaret. El cum nobis Lanta luisses, et nihil amori Christi prxposuisses. bencficia præstet, nihil quærit a nobis, nisi ut dili- CAPUT XXIV. Placere Deo in omnibus. O mi gamus eum ; el animas nostras et corpora impolluta frater, ex tota mente dilige Deum , ut in omnibus ei servemus, ut ille in nobis semper habilet, et nos actibus tuis placeas illi. Qui enim conjugio copulatur, in illo permaneamus. Non enim postulat a nobis au- festinat placere uxori sur : multo magis anima Chrirum, neque argentum, neque pallia, neque vestes sli sanguine redempla, debet placere Christo sponso preliosas, neque armillas, neque agros, et cælera bu- suo. Deus cnim non se vull verbis tantum diligi, sed jusmodi : sed nos ipsos quærit, in nobis requiescere corile puro et operibus justis ; quia non verborum, cupit.

sed cordis est auditor el inspector. Nunquam, qurso, CAPUT XXII. Amor proximi. Pacifcus el invidus. frater mi, carnalis air:or amorem coelestem a te esAccedamus ergo ad eum ut vitam eternam habeamus.

cludat : nunquam, qurso, de hnjus Iuclivagi ac miHaleamuis in nobis dilectionem Dei et proximi: quia serabilis sæculi dulcedo decipiat. Nulla te seducat qui diligit proximum, legem implevil; qui autem econ

corporis pulchriludo; ne intrei mors in animam tuam trario odit, homicida est ( 1 Joan. III, 15 ). Qui dili

per fenestras oculorum liiorum. git fratrem suum, in tranquillitale est cor ejus : fra- CAPUT XXV. Quam furæ carnis deliciæ. Dic mihi, Irem vero odiens, lempestate circumdalus est. Vir

queso, fraler mi, qualis profectus est in pulchritudine milis et benignus, etiamsi patitur mala; pro nihilo carnis. Nonne sicnt fenum xstalis ardore percussnin ducil : iniquus autem, etiam parvum verbum audiens

arescil, el paulatim decorem pristinum amillit? E! a proximo , contumeliam arbitratur. Qui charitate

quando mors venerit, dic mihi, queso, quanla remaplenus est, tranquillo animo el serenissimo vullu

nebit in corpore pulchritudo? Tunc recognosces procedit : vir odio plenus ambulat iracundus. Tu au.

quia vanım est quod antea inaniter diligebas. Cum lem, frater charissime, ne moveas cuiquam scanda

videris lolum corpus intumescere, et in felorem esse lum in vita lua : ( rem qu:e ad te non pertinet, aliis

conversuin, nonne claudes nares luas, le sustineas tractandam dimilie : cl nisi rogatus vel interrogatus, setorem selidissinium ? Ubi, quxso, erit lunc suaritas cnoda le lide, cl quod soli Deo est placitum judica,

lurnrie, et conviviorum opulentize? ubi blandoram el injustas alivrum sententias, si aliter non poles, verba, quæ corda audientiam molliebant ? ubi sermoevita, el misericordie locuin da!: 1 et non quod

nes dulces, qui amaritudinem amantibus infundebant? tibi utile, sed quod illi placitum sit facias. Quod libi

ubi immoderalis risus el jocus lurpis? ubi effrenata non vis fieri, ne proximo luo cupis evenire ( Tob.

et inutilis lætitia ? Jste est finis pulchriludinis carnis iv, 16 ). Si enm videris in bonis actibus conversan- ct oblectationis. Mundus enim peribit , et concupitem, congratul:re ei, et illius gaudium luum ducilo :

scentia ejus (1 Joan. II, 17). O quam felicissimum el si aliquid adversum patitur, illius tristitiam luam

bonum cst, et quam valde felicissimum, splendidam deputa. Ne simulato corde unquam diligas prosi- pulchritudinem Christi amare, el radiis sulgoris ejus nium lium ; quia in bis Deus ad iracundiam provo

pectora nostra ! illustrare, et omnem obscuritatem a calur. Qui enim amplectitur pacem, in mentis suæ

nobis expellere! hospitio mansionem præparat Christo ; quia Chri

CAPUT XXVI. Delractio. Non accommodes aures slus pax est, el in pace requiescere vult. Virum au

luas ad percipienda verba detrahentium , ne concilem iracundum, invidum, detraclorem, mendacem,

pias mortem in anima tua. Delrahentis enim et ausuperbum, omnibus modis exsecratur Deus. In vidus

dientis, utrisqne esca mortis est animæ delractio. Et autem vir similis est navi que jactatur fluctibus ma

ut brevius concludam, delractor et libens auditor ris, in perturbatione esl semper, ul lupus rapax in

diaboluin portat in lingua . Evita, quæso, a luis ausanit inaniter, in miseria delinelur, ei tabescens ad

ribus laqueos detractionum, per quos captos plurinibilum redigitur, semper furore plenus, particeps

mos audis. Postula tibi a Domino cor prudens el darmoniorum efficitur. Ilomo pacificus securam pos

pervigilem sensum, ut discernere valeas verba detrasidet mentem : lotus est ab Angelorum agmine mu

henlium : non ignores fraudes et insidias eorum, et nitus et fruclu jucunditatis repletus, gaudens et de

in relia eorum non venial pes luns'. lecians in Domino. Omnia ejus in pace versantur. CAPUT XXVII. Peccatorum confessio. Oratio qua. Discordiam fugal , secrela mentis suæ illuminat.

liler el quando fundenda. Aliena debent esse a noConsortium Angelorum merebitur, el regnum æternæ

bis omuía vitia nala, dum hæreditas nostra Christus bcatitudinis perpetualiter oblinebil.

esse vult : ideo quia incerti sumus de talibus, proCAPUT XXI. Virlutes animæ. Ne, queso, fra

sternamus nos humiliter in conspeclu pii Patris noter mi, fabulosa arbitreris Dei præcepla, aut quasi a

siri, el peccata nostra cito producaníus in medium , me edita , dum ex fonte Salvatoris nostri sunt ema

uit deleal ea ipse P.tler noster cælestis. El cum convala. Ne frangal animam tuam ulla adversilas vel

sessi fuerimus, non nos justificemus orantes, ne sicul prosperitas mundi a pračceptis et a mandatis Dei, ct a

Phariseus ille discedamus condemnati (Luc. xvin, 11, charitale quæ csl in Christo Jesu Domino nostro.

12). Memoremus Publicanuin illum , et ita oremus, Verba uncis hic inclusa glossema sunt quod abest a MSS., pecioribus nostris.

* Editi hic addunt : illum autem qui conqueritur audi, : ; 3 Editi addunt, et non solum justis, sed et peccatoribus non detrahil ; quia non omnis querimonia detractio est. condole,

3 Locus a glossemale purgatus.

MSS.

« ͹˹Թõ
 »