Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

dem, in vigiliis, in jejuniis , in orationibus constaria tuorum documenta declarant , diligenter credere ct ler strenuam. Da eliam in mansiieludine modcratuin audire, ardenter investigare , prudenter scire, festisermonem , adipisci silentium; lit loquar quod con- manter exercere, desideranter implere, el coram le decet, laccain quod loqui non oportet : vel quidquid humilem semper existere : ul surg:im, non dejiciar ex virtutum fructibus conferre dignaberis. Da sine erigar, non subruar; ascendam , non descendam : aliquo errore immaculalam tibi servare fidem , et quia caro, cum qua iohabilò, semper ducere me vul! jusia lidem digna 'esse opera mea : ut fidem reclam ad peccatum ; meeum vult coronari , sed non mecur. opere právo non polluam; el le, quem bene creden. decertare. Nullum pejorem patior hostem, quam cor do confiteor, male vivendo non denegem; et te pus in quo inbabito. Est enim quasi leo subverset quem strenua fide sequor aclu , negligentiæ operibus in domo mea, undique me pestisero morsu dilacenon ollendam, Fac me in sancto conversanlem pro- rando consumens. Ideo longa trahens suspiria clamiposilo, sequi justitiam , diligere misericordiam, lando dicam : Infelix ego homo, quis me liberabil de amare veritateni, refulare mendaciuni, falsum nihil corpore mortis hujus ? Gralia Dei. Per quem ? Per meditari vel loqui ; le indesinenter timere, le an are, Jesilm Christum Dominum nostrum (Rom. vii, 24, 25). le diligere, lua præcepla scrvare, pacem cum omni- Hire velim, o Jesu Salvalor bone, Redemptor optibus sine dolo retinere ', discordes sine sinmlatione me, hiec velim quæ huc iisquc nunc supplicando duad concordiam provocare, charitatem cunctis insimu- precala sum : hæc et hæc deprecor, quia preliosis latam offerre , nullum scandalizare, nulli me pre- simo sanguine tuo redempta sum : ut propter carnis serre, sed omnibus inferiorein judicare, reverentiam corruptionem non percam in ternum, non veniam in et honorein non propler limorem polenlum, sed ob mortem secundam , neque in lerram oblivionis. Tlaxc Altissimum exhibere; senioribus obedientiam , et vox mea in auribus misericordiæ luxe sonel, ul luam, charilalem æqualibus offerre : ; gratiam opportunæ non carnis faciam voluntatein , et omnis mens mca dilcctionis junioribus ostendere , fraterna onera sive le meditelur, le delcclelur, le sequatur, le confitea pericula æquanimiter sustinere 8: cunciis simul pro- tur, quia redimendo me in æternum misericordia lua desse, non obesse ; nulli nocere, nulli adversari, est, el in tua misericordia revixi perdita peccatis ! pullum calumniari, nulli offendiculum ponere, bule adolescentie mex, cl cgi pænitentiam coram le : quia lum judicare, nulli detrahere, nulli injuriosam esse servasti mihi lempus conversionis, qux considerans Bullius carpere vilain , nullius explorare semilani peccata mca compuncta sun, el le inspirante egi pesed de me ipsa tantum esse sollicilam : malum pro nitentiam corain ie. Læla jain inde tibi nunc el senDialo nequaquam rependere, injuriarum mearum ice per innumeras gratias refero : quia ut invenirem te, Hiemorem esse ullatenus, nec vindicem ; sed in omni L! prius quiz-isti me; ut redirem ad te, lu compubonilale superare malitiam : maledicenti benedictio- lisci, ut rerberarer'lu sicut pius paler respexisli ; ul nem parare , inimicum ul amicum diligere, convieia confiterer , tu es operatus ; el ut me recognoscens el contumelias irascentium sustinere, non rependere, plangerem, lu dedisti mili. Pone, Domine, lacrymas injurias cito oblivisci, offensori meo ignoscere , ad meas in conspeclu luo (Psal. 1.v, 9), et perveniat ad veniam concedendam semper paratam esse : aliena le in cælum deprecatio mea. Adesio, precor, ct subDon concupiscere, ncc occasione qualibet auserre; veni , atque in manibus luis commendalam tibi me inea vero non habentibus misericordiler erogare : ipsam suscipe, liberans me de ore sævissimi dracoapud me propter le, qui redemnisti me , relinere esu- uis, et dc manu alrocissimi inferni. Cum acceperis rientem, et deinde reficere , sitientem polare, ho- me, et auferes de medio unibrx: mortis : imo deduces spitem colligere, nudum operire, visitare languidum, in semitam lucis, in clarissimani regionem vivenrequirere carceralum , colisolari tristem , afñiclo el lium. Colloca me in caulis lutissimis gregumi luolugenti compati, non habenti præbere necessaria rum; quia tu es pastor bonus, qui requiris ci reducis vicinin el vestitum dividere eum egenó : ampiecti pcrdila, ineris ei salvas inventa , fores el sana's lán. indigenam, fovere domesticum, amare peregrinum, grentia. Et tu es miscriors Dominus, qui sperantes redimere captivum, suscipere advenam, meri pupil- in le non confundis, réquirentes le non derelinquis, Tum et orphanum , suffragari viduje , subvenire op- revertentes ad te non respois; scd exullando ei lau. presso, præstare auxilium desolato, disrumpere col- dando suscipis, atque in wlerna beatitudine una cum ligationes impietatis : vel quacumque præceptorum sanctis et electis iuis æternaliter regnare concedis .

quia est tibi cum aterno Patre et Spiritu sancto una MS. Colbertinus, dignam.

deitas, gloria, virtus, imperium et poleslas in secula, • Hic addiur in editis, subditos non opprimere, me præ

succulorum. Ainen. omnibus peccatorem inspicere.

• Edili addunt, principibus et potestatibus christianis in nullo resistere, sed in omnibus obtemperare. * Rursum híc edili, paternum effecium monstrare.

· Editi et Ms. Vict., revtri perdita, et surrexi a mortuis, • Tum etiam isthic, amicum velüt animam meam diligere, quoniam segregasti me a peccatis. proximum sicul memetipsum amare.

Ita Mss. Ai editi, vererer.

[ocr errors]

Fditio Erasmi in superiore libro minus dissentil a Mss., neque hic indicantur a nobis editiones aliæ quam quæ ex Lovaniensium recognitione prodierunt.

ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM TRACTATUM.

Inter Cypriani quoque opera vulgaliis est isle tractalus , auctoritate velerum aliquot librorum, quorum falsa inscriptione decepti sunt scriplores antiqui, qui eum nomine Cypriani citant, Jonas Aurelianensis in libro de Institutione regia, cap. 3, in Spicilegii tomo 5; Ivo, lib. 8, et Gratianus lib. 23 , quæst. 5, cap. Ret. Augu. slino aulem pauciores Mss. tribuunt , ul recentior quidam Victorinus. Ejusdem argumenti librum edidit llincmarus, latentem adhuc, sed ab hoc tractatu longe differentem. Patet ex illis de ipso Flodoardi verbis , lib. 3, cap. 18 : Scripsit etiam ad instructionem ipsius regis de duodccim Abusivis, sanctorum colligens

1080 « bis dicta palrum el præteritorum constitutiones regum : scd ei de promissione sui cum admonens, quam ( verbo ac scripto antequam rex consecraretur , primatibus et episcopis secerat. » Et vero Jonas, qui er subsequente tractatu , gradum nonum in suum, quem nolavimus, librum transtulit, aliquot ante linemarum annis scribebat. Pamelius visum a se librum testatur, in quo tractalus iste Augustino quidem inscriplus erat, sed in margine habens nomen Ebrardi cujusdam substitutum. In Victorino el Corbeiensi codice hæc super tractaluni leguntur : « Duodecim abusiva sont sæculi hæc : sapiens sine operibus, sener sine religione, ado·lescens sine obedientia , femina sine pudicitia, dominus sine virtule , chri lianus conlentiosus, pauper su

perbus, rex iniquus, episcopus negligens, plebs sine disciplina, populus sine lege. His duodecim abusivis e suffocalur justitia. Hxc sunt duodeciin abusiva hujus sæculi, per quæ seculi rota si in illa fuerit decipitur, et ad tartari tenebras, nullo impediente justitie suffragio, per justum Dei judicium rotatur. »

DE DUODECIM

ABUSIONUM GRADIBUS

LIBER UNUS.

GRADUS PRIMUS. Sapiens sine operibus. Primus tur, tussis cachinat, genua trepidant, latus et pedes abusionis gradus est, si sine bonis operibus sapiens tumor inflat; cliam homo interior qui non senescil , el predicator fuerit : qui quod scrmone docet, acti- his omnibus aggravalur. Et hvcc omnia ruituram janrAus explere negligit. Auditores enim doctrinae dicta jamque domum corporis cito prænuntiant. Quid ergo facere contemnunt, cum prædicatoris opera a prædi- superest, nisi ut dum hujus vile defectis appropial, cationis verbis discrepare conspiciunt. Nunquain enim nihil aliud cogitare, quam quomodo future vila adifit efficax pricdicaniis anctorilas, nisi eam effectu lus' propere comprehendatur, quisque senex appelat? operis cordi alliscrit audientis : præsertim cum et Juvenibus enim incerius hujus vitr terminus instat, ipse doctor, si in vitiorum amorem delapsus fuerit, senibus vero cunctis maturios ex hac luce recessus. alterius doctoris mcdicamentum suis vulneribus adhi- Cavendæ ergo sunt homini duc particulic, qua; in ilbere parvipendit. Unde el ipse Dominus in Evangelio lins carne non velerascunt, et lolum hominem secum de doctrina pariter el bono opere discipulos instruere ad peceatum pertrahuni, cor videlicet et lingua : quia volens, qualem in his cautelam haberent admonebat, cor novas semper cogitationes machinari non desinit, dicens : Quod si sal evanuerit, in quo salielur (Malih. lingua impigre loquitur quodcumque cor machinari v, 13)? lloc est, si doctor erraverit, a quo iterum do- senserit. Caveat crgo schilis clas, nc islæ jurencclore emendabitur ? Et, și lumen quod in te est, lene. scentes particulie lolam sui Irarmoniam decipiant, et bræ sunt, ipsæ lenebræ quantæ erunt (Id. vi, 23 ) ? Si per res ineplas reliqui corporis gravitatem illudani. namque oculus a ridendi oflicio desiverit, quis a ma- Unicuique namque considerandum est, quid alale nn, vel a pede, vel a reliquo corpore illud ininisie- eminenti dignuni sil : ut hoc agal, quod nec vitam, rium exiget? Quapropter doctores cogitent, ne ampliori nec atatcm, nec ministeriuin vile reddal. vindictæ subjaceant, si pluriniis' perditionis occasio- GRADUS III. Adolescens sine obedientia. Paler guns, nem abundantius prästent. Nam et ipse Salomon luor modis dicitur. Terlius abusionis gradus est, adodum mulle sapienti e transgressionem incurrit, lotius lescens sine obedientia, quo mundos a recto rationis Israeliticx plebis regni dispersionem solo suo merilo ordine depravatur. Qualiter namque in senectute ille prrstitit. Quibus crgo commilluntur mulla , majora ministrari sibi sperabil", qui in adolescentia senioriperdunt, si non recle dispensaverint rectoris ? sui bus obedientiain exhibere contemnil ? Unde et in munera que perceperunt. Cui enim plus committitur, proverbio apud veteres habetur, Quod dominari neplus ab co exigitur. Et servus qui voluntatem domini

queat, qui prius alicui servitutem præbere denegat. sui intelligens non facit, acrioribus Nagellis graviori- Propter quod et Dominus Jesus in temporibus sue busque vindictis vapulabit (Luc. XII, 47).

carnis, dum adhuc ad legitimam flatem doctoris non GRADUS II. Senex sine religione. Duæ res in homine pervenerat, obedienter ministrationem parentibus suis non velerascentes. Secundus abusionis gradus est, si exhibuit (Luc. 11, 51). Sicut ergo in senibus sobrietas sine religione senex esse inveniatur : cui cum mem · et morum perfectio requirilur; ita etiam in adolebra exterioris hominis velerascunt, vires animi, id scentibus obsequium et subjectio et obedientia rile est, interioris hominis membra, incrementa roboris debelur. Quapropler et in mandatis Legis primum in non capiunt. Plus' enim omnibus religioni operam his quæ ad homines pertinent, patris et malris honor dare senibus convenit, quos præscntis sæculi florida imperatur (Exod. xx, 12): quia quamvis carnalis paielas transacta deseruii. Sicui namque in lignis ipsa ter non supervixerit, aul'indignus fuerit, alicui tamen reproba arbor comparet, quæ post flores fructus opli- patri digno et viventi paternus honor usque ad permos cultori suo non exhibct : sic et in hominiblis Icclam et dignam zlatem a filiis præbendus esse ipse reprobus est , quem flos juventutis deseruit , et ostenditur. Qualuor etenim modis per Scripturas ditamen in sui corporis senectute orum operum ma- vinas patres vocantur; hoc est, natura, genie, admoluros fructus proferre parvipendit. Quid enim stoli- nilione, et ælate. De patre namque nalurali Jacob ad dius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare Laban loquitur, Nisi limor patris mei Isaac adsuissel, Dion contendat , quando totius corporis habilus sene- lulisses omnia quæ mea suni ( Gen. XXXI, 42). Gente clule confecius ad interitum properat? Dum oculi vero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de caligant, aures graviter audiunt, capilli Quunt, facies rubo loquebatur, Ego sum , inquiens, Deus patrum in pallorem mutatur, dentes lapsi numero ninuuntur, luorum, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob (Erod. cuiis arescit, Natus non suaviter olet, pectus suffoca

A MS. Corbeiensis, futuræ aditus prosperitatis. Apud cy. · Ric addunt editi, morum.

prianuni, futura habitatio prospere. • verb. Ms., largiloris.

Apud Cypr., aliis ministerium imperabil.

[ocr errors]

11, 6). Ælate autem. ct admonitione patcr dicitur, benediximus vobis in nomine Domini (Psal. cxxvIII, rum Moyses in cantico Deuteronomii loquitur, Inter 8). Infelices ergo sumt avari divjies , qui prorogn paircm fuum , el unnuntiabil tibi ; majores tuos, picr res transitorias in clernam damnationem dilael dicent libi ( Deul. xxs11, 7). Quod si ergo naturalis buntur: el e contrario, Beali sunt misericordes, quopater superstes non fuerit , aut indignus fuerit, ad

niam ipsi misericordiam consequentur ( Mallh. v, 7). monenli tamen seniori adolescentis obedientia pre- Felix est misericors, dum in liac virtute non substanbenda erit. Quomodo enim honoratus in seneclutc tiam, sed affectum Deus requirit. apparebit, qui disciplin:e laborem in adolescentia non GRADUS V. Femina sine pudicilia. Pudicitia ausustinuerit ? Quodcumque enim homo laboraverit, hoc plex: corporis, animi. Quintus abusionis gradus cst et melet. Omnis namque disciplina in præsenti non femina sine pudicitia. Sicut enim omnes mores videtur esse gaudii, sed meeroris : postea autem fruclum bonos procurat et custodit in viris prudentia ; sic et pacatissimum exercilatis per eam reddet justitiæ (Hebr. in feminis cunclos honestos actus nutril, el fel, et XII, 11). Sicut ergo fructus non invenitur in arbore, custodit pudicitia. Pudicitia namque castitatem cuin qua pampinus aut flos prius non apparuerit; sic ci slodit, avaritiam refrenal, lites devital, iram mitigai, in senectute honorem lcgitimum assequi non poterit, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciviam qui in adolescentia discipline alicujus exercitatione castigat, ebrietatem cavet, verba non multiplicat, non laboraverit. Disciplina igitur absqne obedientia, gulx concupiscentias oppugnal', furtum omnino daqualiter fieri potest? Adolescens ergo sine obedientia, mnat. Quid plura ? Oninia vitia restringit; et omnes adolescens sine disciplina est : quoniam et ipsa obe- virtutes, et quidquid coram Deo et hominibus boris dientia, quæ omninm disciplinarum malor est, magna laudabile esi, nutrit. Impudica vita nec laudem ab exercitatione indiget, qux sui normam studii a Chri- hominibus in præsenti sæculo, nec remunerationem slo Domino sumpsit, qui obediens Patri usque ad a Dco exspectat in futuro. Pudica vero vita famam morlem , crucis ignominiam libenter sustinuil ( Phi- bonam inter homines possidet, cl de spe sulura healipp. 11, 8).

titudinis gaudet. Præsentibus semelipsam imitabilem GRADUS IV. Dives sine eleemosyna. Amanda non facit, posleris memoriam amabilem relinquit. Bonis sunt, quæ redamare nequeunt. Quartus abusionis gra- semper moribus delectatur el consentit, et assiduis dus cst, dives sine eleemosyna, qui superflua usus Scriplurarum meditationibus et eloquiis animam vesui, que custodienda in posierum recondit, indigen

gelai. Bonorum præcedentium exempla custodit, ct libus et nihil habentibus non distribuit : per quod inseparabilia perfectis contubernia neciil. Duobus eflicilur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custo- ergo modis conslal verä pudicitiæ, exercitatio, id est, dit, cælestis patriae perennem thesaurum amillat. Ad

corporis habitu el superficie, et animi affeclu inquem thesaurum Dominus Jesus adolescentem divi- lerno. Per exteriorem modum, juxta Apostolum, colem, qui illum de perfectione interrogaverat, ila re- ram hominibus exempla, per interiorem modum cospondens invitavit : Si vis per seclus esse, vade, el vende ram Deo providemus opera bona. Pudicitia namquc omnia quæ habes, el da pauperibus, et veni, sequere me, corporis est, alienas res non appelere, et omnem el habebis thesaurum in coelo (Matth. xix, 21). Quem immunditiam devitare, ante horam congruan 1101 thesaurum nullus unquam hominum habere potest, gustare velle, risum non excitare, verba vana et falsa nisi qui pauperibus solatia prestat, aut qui per se non loqui, habituin per omnia ordinalum, composiipsum pauper cst. Non ergo dormial in thesauris luis,

tionemque convenieniem lam capillorum quam vequod pauperi prodesse potest. Dives namque, clsi slium sicut dccel habere, cum indignis contubernia mulla congregaverit , his frui solus nequaquam pole- non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, varit; quia unius hominis natura multis rebus non suc

gari oculos non permitilere, pompatico et illecebroso currit, (a) Quid ergo slullius est, quam propter unius gressu non incedere, nulli inferior in inceplo bono liominis viclum ei vestitum , lotam regni coelestis apparere, nulli contumeli:m aut ruborem incutere, perdere jucunditatcm, et alernos inferni crucialus neminem blasphemare, bonis non invidere, senes absque consolationis præslolatione subire ? Quod ergo non irridere, meliori non controversari, de his que aliquando per necessitalem amittendum est, pro

ignoras non traclare, et ea quar. scis non omnia proalerna remuneratione sponte distribuendum est.

ferre : hæc enim proximis amabilcm hoiniuem redOmnia enim quæ videntur, lemporalia sunt ; quæ autem dunt, et Deo acceptabilem faciunt. Pudicitia vero non videntur, æterna suni (11 Cor. iv, 18 ). Quamdin anima est, plus propter Dei oculos quam hominum namque tempor: les sumus, temporalibus temporalia oinnia bona facere, appetitiones lurpium cogitatiodeserviunt: el cum hinc iransierimus, æternis æter

num compescere, omnes meliores se esse irslimare, na solatia præstabuntur. Idcirco diligere non debemus

nemini invidcre, de semetipso nihil considere, Dei ea que non semper habebimus, præsertim cum ex

semper auxilio res omnes commillerc, ante Dei ocuprerlem rationis avarum divilem, thesauri sui, el agri,

los semetipsum constituere, hæretica pravilale senet omnia quæ habet, ostendant; quia lolo cordis in

suin non maculare, catholicis per omnia consentire, luitu illas res amat, qur nunquam se diligunt. Si enim

Deo soli adhærere, castitatem interne mentis Domino aurum et argentum et agros el vestimenta et cibos et

Jesu Christo offerre, omnia cæpla bona opcra mortis melalla et brula animalia quis dilexerit , hæc omnia

lanlum lerinino finire, præsentes tribulationcs animi vicem sibi :moris rependere non posse, ipsa rerum furtitudine parvipendere, in lerra præter proximos natura ostendit. Quid ergo a ratione longius est, quam

nihil amare, cuncli amoris sui thesaurum in culo diligere quod le amare non valet; cl negligere illum

constituere, et pro omui liono aclu mercedem in corqui luc dilioni cum dilectionc oninia przebei? Propler

lestibus a Deo sperare. Pudicitia ornamentum nobihoc igitur non diligi mundus, sed diligi proximus a

lium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, Deo præcipitur (Malth. XXI1, 39): quia proximus vi

pulchritudo vilium', prosperitas laborantium, solaccm sui amoris potest rependere, quod mundus

men mærentium, augnienium omnis pulchritudinis, minime posse non dubitatur. Sic enim inimicum esse

decus religionis, defensio criminum, multiplicatio diligendum Dominus præcepil (Id. v, 44), ut illa di

meritoruin, creatoris omnium Dei amicirji. Icclio amicum illum ex inimico efficiat. Quisquis crgo

GHADUS VI. Dominus sine virlule. Tria his qui dives cupidus, si vult æternas habere divitias, distri

dominuniur necessuria. In dignitatibus alii meliores buendo egenis pcrdat interim non mansuras. Si enim

deleriores alii fiunt. Sextus abusionis gradus est. quod diligit noii vendit, nemo emere potest quod cu

dominus sine virlule : quia nihil proliçit dominand pit. Avari namque ideo in judicio a rectissimo judice

habere potestatem, si dominus ipse non habeat vir. nuncupantur maledicti : quia qui prxteribant corum habitacula, non dicebanı, Benedictio Domini super ros,

" Apud Cyprianum, purgat. In Ms. Corb., oppurgal. (a) Forte, sufficit.

• Alias, ricbilium.

tulis rigorem. Sed hic virtutis rigor non tam exle- luir, nihil contendi poss?, nisi propler dilectionem, riori fortitudine, quæ ct ipsa secularibus dominis speratam scilicet et subsequentem amabilein remunecessaria est, indiget, quam animi interiori forlilu- neralionein. Qui igitur de mundo prirsenli ex quadine bonis moribus excrccri debel : Sæpe enim du- cumque causa contendit, perspicue ostendit quod ilminandi virtus per animi negligentiam perditur, sicut luin diligit. Quomodo ergo inandum diligi per Joanin1 Heli sacerdote factum fuisse comprobatur; qui nem Spiritus sancti sermones interdicunt, quibus ail, dum per severitatem judicii peccanles filios non coer- Nolile diligere mundum , neque ea quæ in mundo sunt cuit, in eorum vindictam Dominus velut consentienti (i Joan. ll, 15) ? Mundi enini amor et Dei pariter in non pepercit (I Reg. 11, 27-36). Tria ergo necessaria uno corde cohabitare non possunt; quemadmoduin hos qui dominantur habere oportet; terrorem scili- iidem oculi cælum pariter el terram nequaquam cel, et ordinationem, et amorem. Nisi enim amclur conspiciunt. Sed requirendum est, si vere in mundo dominus et melualur, ordinatio illius constare mi- aliquid sit, quod amari debeal; et quis sit ille munnime poteril. Per beneficia ergo et affabilitatem pro- dus, quem diligi divina eloquia relant. Terra ergo curel ut diligatur : el per justas vindictas, non pro- cum nascentibus ex ea, el metallis, et animantibus, priz injuriæ, sed legis Dei, studeat at melualur. el pulchritudine vestium, et obleclationibus ciborum, Propterea quoque duin multi pendent in eo, ipse Dco el iis quæ ad haec pertinent, non diligi precipitur; adbärere debei : qui illum in ducaluni constituit, qui sed proximus, propter quem haec omnia facta sunt, ad portandum multoruin onera ipsum veluti fortio- amari jubetur. Haec enim omnia predicta, velut non rem solidavil. Paxillus enim nisi bene fisus firmelur, mansura, ad coelestem patriam pergeules concomitari et alicni fortiori adhæreat, omne quod in eo pendel nequeunt : proximi vero, velut mansuri regis cohecilo labitur; et ipse solutus a rigore sux lirmitatis, redes, semelipsos licenier invicem diligunt. Quod cum oneribus ad terram delabitur. Sic el princeps ergo semper in mundo non nanel et cum mundo nisi suo Conditori pertinaciter adhæseril, et ipse, et pariter deficiel, et ipse mundus, uon amari præcipi. omne quod continei, cilo deperil. Quidam namque lur. Proximus autem, qui est pars regni cælestis in per dominandi oflicium plus Deo appropinquant, qui- lerra et inter ima elementa', a regni cælorum ap. dam imposilo sibi dignitatis lionore deieriores fiunt. peliloribus non incongrue amatur, dum in sumua Moyses enitn accepto populi ducalu, familiarius Dei illa patria in æternum coha-res habebitur. Propierea locutionibus utebatur (Ecdk. IXXII, 11). Saūl vero vero mundus præsens non diligi imperalur, ne a Dei filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inobe- dilectione alienus sæculi dilector quisque elliciatur. dientie superbiam Deum offendit (1 Reg. xv, 11). Non ergo debet conlendi, quod non licet amari. IgiRex Salomon postquam patris sui David sedem obli- lur christianus, qui nominis Christi similitudinem nuit, Deus illumi ultra oinneg inorlales veliıl ad in

lenet, morum quoque ejus similitudinem habere denumerosi populi gubernationem sapientize muncre bel. Christianus enim icmo recie dicitur, nisi qui donavit (III Reg. ni, 12): e contrario vero Jeroboain Christo moribus coæqualur. De Christo vero per proservus Salomonis, postquam regni domus David par phelai ila scribitur : Ecce puer meus quem elegi, elele! occupavit, ad idolorum culturam decem tribus clus meus, complacuil in illo sibi anima mea. Ponam Israel, que erant ill parle Samarie, divertit (Id. spiritum meum super eum. Non contendet, neque clue XII, 27-30). Per qux exempla evidenter ostenditur, mabit, neque audiel aliquis in pluteis vocem ejus (Isai. quosdam in sublimiori statii ad majorem perfectio- XLII, 15; Matth. XII, 18). Ecce Christus non contennein crescere, quosdam vero per supercilium domi- dir, neque clamavil : el iu si morum Christi simililunationis ad deteriora defluere. Per quod utrumque dinem retinere cupis, nc conlendas; ne abusivus in intelligitur, eos qui ad meliora conscendunt, per Ecclesia christianus cxistas. Suis enim sectatoribus virtutem animi et Dei auxilium posse id facere; et Christus præcepit, Nolile vocari rabbi ; unus est enim cos qui ad deteriora divertunlur, per mentis imbe. magister vesler, qui est Christus : el patrem nolite 10cillitatem pariter et negligentiam crrare. Unde et care super lerram; unus est enim Paler vesler qui int dominu'n absque virtule fieri non decet, quam vir- cælis esi. Omnes enim vos fralres estis (Matth. XXHI, tulem i ullatenus sine Dei auxilio habel. Qui enim 8, 9). Quibus ad supplicandum im; eravit dicens, Sic nulla tuclur, si non habet fortitudinem aninti, non aulem orabilis : Pater noster qui es in cælis, sanclifice. valci id agere : quoniam magna magnis infestationi- tur nomen tuum (Id. v., 9), el cxtera. Frustra autem bus vel adversitatibus soleni laborare. Omnis igitur contendil Patrem se habere in terra, qui patrem ct qui præest, hoc primitus lola animi intentione pro- patriam profilelur se habere in cælo : cujus patriie curet, il per omnia de Dei adjutorio omnino non du- possessor nemo efficitur, nisi qui de terrenæ patrie bilet. Si namque coperit in actibus suis auxiliatorcm contentione securus habetur. habere Dominum dominorum, nullus hominum con- GRADUS VIII. Pauper superbus. Pauper spiritu, pauper temptui poterit habere ejus dominatum : Non enim humilis. Nobilis pauper. Octavus abusionis gradus es., ést poiestas nisi a Deo (Rom. XI, 1). Ijsc enim ele- pauper superbus, qui nihil habens, in superbiam extolval de stercore egenum, et sedere facit ciim princi- lilur:cuni e contrario divitibus sæculi non superbe sitpibus populi sui (Psal. CXII, 7): et deponit polenles pere per apostolum Paulum imperetur (I Tim. vi, 17). de sede, el exaliat humiles (Luc. 1, 52), ui subdi- Quid ergo stolidius potest fieri, quam illum, qui per inlitus fiat omnis mundus Deo, et egeat omnis gloria' mam miseriam velut in lerram abjeclus, extremus et Dei.

humilis incedere et contristari debueral, supercilioso GRADUS VII. Christianus contentiosus. Conien. superbize lumore infalam mentem contra Deum eritionis causw. An in mundo aliquid amari debeal. Se- gere? Per quod vilium lapsi corruerunt, qui in summo pliinus abusionis gradus est, chrislianus contentio. cæli conditi erant culmine. Quid ergo vult quasi posus : qui cum participationein nominis Christi per lens in terra superbire, qui prie ominibus bominibus fidem et Baptismum susceperit, contra Christi dicta debuerat bumilis apparere? Sed nc de paupertale et propositum, mundi caduca delectamenta diligit. sua iristiliam habeant, quid a Deo recepluri sunt Omne enim, de quo contenditur, aut propler pro- pauperes attendant : ipse enim inquit, Beaii pauperes priam ejus rei dilectionem, de qua agitur, aut propter spiritu, quoniam ipsorum est regnum cælorum (Matth. allerius amorem, quze sub odiosa specie lalet, appe- v, 3). Recia namque dispensatione misericors judex litur : quemadmodum, verbi gratia, bellum, animoso

coli regnum illis commillit, quibus regni terrarum compugnantium confliciu, cum odiosa res sil, pro- participationem inter mortales abstulit : ut ipse dipler amorem victoriæ et libertatis peragitur; el mulle ves in cæli sede appareat, qui in terra nihil penitus aliic dileclx species sub odioso labore vel formidine procural. Cavendum ergo pauperibus esi, ne dnio per satis contensiose expeliinlur. Unde palenter intelligi

| Edili, et interin a regni, etc. Ms. Corb., ab inuiiis re • Alias, erigalur gloria.

gri, cle.

[ocr errors][ocr errors]

1083

egestalem et necessitalem terrenum regnum perdunt, Israel Dominus de manibus filioruin ejus dispersit
per mentis etiam imprudentiam coelorum regna annil- (Ill Reg. XI, 31); el propler justitiam David regis.
iant. Cuin enim Dei dispensatione pauperlilem ne- lucernam de semine ejus semper in Jerusalem reli-
cessariam acceperint, in ipsorum arbitriu pendel, quit. Ecce quantum justitia regis sæculo valeal, in-
virum pauperes spiritu sint. Non enim quibuscumque luentibus perspicue palet. Est enim pax populorum
pauperibus cæli regna promilluntur, sed his lantuin. lulamen patriæ, immunitas plebis, munimentum gen-
modo in quibus divitiarum inopiain animorum humi- lis, cura languorum, gaudiuin hominum, temperies
litas comitatur. Pauper enim humilis, pauper spiritu aeris, serenjtas maris, ierræ fecunditas, solatiuni pau-
appellatur; qui cum egenus foris cernitur, nunquam perum, hæreditas filiorum, ct sibimetipsi spes fuiuræ
in superbiam elevatur : quoniam ad appelenda regna beatitudinis. Allamen scial rex, quod sicut in throno
coelorum plus valel mentis humilitas, quam przesen. hominum primus constitutus est; sic et in pænis, si
lium divitiarum temporalis paupertas. Eleuia, humi- justitiam non fecerit, priinalum habiturus est. Omnes
les qui bene divitias possessas habent, possunt pau- namque quoscumque peccalores sub se in präsenti
peres spiritu appellari : superbos autem nihil haben- habuit, supra se modo implacabili in illa futura porta
ies, haud dubium est beatitudine paupertalis privari. habebit.
De quibus utrisque sancta Scriptura ita loquitur : GRADUS X. Episcopus negligens. Quid episcopus
Esl quasi dives, cum nihil habeal, et est quasi pauper, debeat gregi. Quid sibi. Decimus gradus abusionis esi,
cum in multis divitiis sil (Prov. xii, 7). Quasi pauper episcopus negligens : qui gradus sui honorem inter
ergo in multis divitiis, est dives humilis spiritu : et homines requirii, sed ministerii sui dignitatem coram
nihil liabens quasi dives, est pauper superbus nien- Dco, pro quo legatione fungitur (Il Cor. V, 20), 11on
lis affeclui. Nobilis ergo inopia est mentis humi- custodit. Primo namque ab episcopo, quid sui no-
litas, et ineptæ divilize sunt animorum enormi- minis dignitas loneai, inquiratur; quoniam culi
las. Providendum ergo pauperibuis esl, ut semet- Episcopus græcum noinen sii, speculator interpreta -
ipsos quales sint intelligant : et quia rebus consequi lur. Quare vero speculator ponitur, et quid a spccn-
quod capiunt non valent, mentis tumore superbire latore requiritur, Dominus ipse denudat, cum sub
desinant.

Ezechielis prophetae persona episcopo oflicii sui ra-
GRADUS IX. Rex iniquus. Justitia regis. Ex rege in- tionem denuntiat, ita inquiens : Speculalorem dedi
justo quol mala. Ex juxio rege quot bona. Nonus abu- le donui Israel. Audiens ergo ex ore meo sermonem,
sionis gradus esi, rex iniquus. Etenim regem non nuntiabis eis ex me. Si autem vidcris gladium venien-
iniquun, sed correctorem iniquorum esse oportet. lem, el lu non annuntiaveris ul reverluiur impius a via
Inde in semetipso nominis sui dignilalem custodire sna, ipse quidem impius ab iniquitale sua morietur, san-
debet : nomen enim regis intellectualiter hoc retinet, guinem aulem ejus de manu tua requiram. Si autem iu
ul subjectis oninibus rectoris oflicium procuret. Sed annuntiaveris, et ille non fuerit reversus, ipse quidem in
qualiter alios corrigere poterit, qui proprios inores, iniquilale sua morietur, sed lu animum luani liberasli
si iniqui ' sint, non corrigit? Quoniam in justitia. ( Ezech. ii, 17-19 ). Decet ergo episcopum qui
regis exallalur solium, et in verilale regis solidantur omniuin speculator posilus est, peccata diligenter at.
gubernácula pupulorum. Justilia vero regis cst, ne- lendere : et postquam allenderit, sermone si potuerit
winem injuste per potentiam opprimere, sine acce- el aclu corrigere; si non potuerit, justa Evangelii
ptione personarum inter virum ci proximum suum ju- regulam_scelerum operarios declinare. Si enim, in:
dicare, advenis et pupillis et viduis defensorem esse, quil in Evangelio Dominus, peccaverit in le frater
surla cobibere, adulieria punire, iniquos non exal- luus, corripe illum inter le et ipsum. Si le audierit, lu.
lare, impudicos el histriones non nutrire, impios do Cralus es fralrem tuum : si le non audieril, adhibe le-
Terra perdere, parricidas et pejeranles vivere non cum adhuc unum vel duos, ut in ore duorum vel trium-
Biliere, Ecclesias defendere, pauperes eleemosynis slet omne verbum. Si illos non audieril, dic Ecclesiæ.
lere, justos super regni negotia constituere, senes el Si Ecclesiam non audieril, sit tibi sicul ethnicus et pu
sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum ct blicanus (Mutih. XVIII, 15-17). Tali ordine expellen-
hariolorum pythonissarumque superstitionibus non dus est, quicumque doctori vel episcojo adhærere
intendere, iracundiam differre, patriain fortiter et noluerit. El qui tali ordine cxpulsus suorit, ab alio
juste contra adversarios defendere, per omnia in Deo aliquo doctore vel episcopo non debet recipi. De sa-
confidere, prosperitatibus non elevari animo, cuncta cerdote namque in lege scribitur : Viduam aut repu-
adversa patienter lolerare, fidem catholicam in Deum dialam non accipial uxorem (Leril. xxi, 7). Qui ergo
habere, filios suos non sinere impie agere, certis ho- illum excommunicatum a calholico, illo non permil-.
ris orationibus insistere, ante horas congruas cibum tente, sibi jungit, jura sacerdotii saircli, quod Cbri-
non gustare. enim terræ cujus rex puer esl, el cu- stianorum genus electum est, excedit. Hac ratione
jus principes mane comedunt (Eccle. x, 16). Væc re- episcopum ad eos quibus in speculatione posilus cst,
gni prosperitatem in præesenii faciunt, el regem ad esse oporlel. Cæterum vero qualis in semetipso esse
cælestia regna meliora perducunt. Qui vero regnum debeai, Paulus apostolus exponit, ut ad gradum epi.
secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum scopi veniens sit sobrius, prudenis, castirs, sapicns,
adversilales imperii tolerat. Idcirco enim pax popu- modeslus, hospitalis, filius habens subdits eum
Joruni srpe rumpilur, offendicula cliam de regno sus- oinni eastilale, iestinionium habens bonum ab his qui
citantur , terrarum quoque fruclus diminuuntur, et furis sunt, proferens doctrin:e lidelem sermonem,
servitia populorum præpediuntur, malti et varii do- antè episcopatum non plures habens uxores quaru
lores prosperitatem regni inticiuil, charorum e fi-

unam; non percussor, non bilinguis, non ebriosus, berorum mortes Iristitiam conferunt, hostium incur- non neophylus (1 T'imn. l, 2-4): ut per hæc ipseossus provincias undique vastant, bestiæ armentorum lendat in opere, quod alios docel in sermone doctriet pecorum greges dilacerant, tempestates vcris et nä. Caveani ergo negligentes episcopi, quod in lenhiemis : terrarum fecunditatem et maris ininisteria pore vindicta Dominus per proplieiam conqueritur prohibent, aliquando fulminum iclus segeles et dicens, Pastores mei demoliti sunt populum meum; arborum Bores et pampinos quosque exurunt. Super el non pascebant gregem meum pastores, sed pascebant omnia vero regis injusiitia non solum presentis im- semetipsos (Ezech. XXXIV, 8) : sed potius procurent perii faciem offuscai, sed etiam filios suos el nepo- bi, quos constituit Dominus super familiam suam dare los, ne post se regni hæreditatem teneant, obscurat. illis cibum in tempore suo nicnsuram trilici (Luc. Propter piaculum enim Salomonis, regnum domus XII, 42), puram scilicet et probalam doctrinam, qua

lenus veniente Domino mereantur audire, Euge serve · Jonas Aurel. loluin hunc Gradum tanquam ex cypriano inserens, de Institutione regia, cap. 3, legit, ne inigni. Alias, acri: el hemisphæria lurbat lerrariun, el.

I 116. Corh., mull. apud Cyr-, mulli.

« ͹˹Թõ
 »