Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

1087

1088 bone et fidelis : quia supra pauca fuisti fidelis, supra GRADUS XII. Populus sine lege. Duodecimus abtreulta le constituam; intra in gaudium Domini lui usionis gradus est , populus sine lege : qui din Dei (Matth. rxv, 23).

dicta, ei legum scila contemnil, per diversas erre. GRADUS XI. Plebs sine disciplina. Disciplina quid. rum vias prævaricationis laqueum incurrit. De quibus Undecimus abusionis gradus est, plebs sine disciplina; viis sub persona pr.evaricatoris populi humanum quæ cum disciplina exercitationibus non servit, com: genus prophela ita deplanzit : Nos aulein sicul ores muni se perditionis laqueo constringil; iram enim erravimus, unusquisque in viam suam declinaril (Isai. Domini absque discipline rigore non evadit. Atque LIII, 6): de quibus viis etiam Sapientia loquitur per idcirco Psalmista vocibus indisciplinatæ plebi præ- Salomonem , Mullæ vire videntur hominibus rectæ , et dicalur, Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur novissima earum deducunt ad morlem (Prov. Siv, 12). Dominus (Psal. II, 12). Disciplina vero est morum Qux utique multe perditionis viie tunc inreduntur. ordinata correctio, el majorom præcedentium regu- cum una regalis via, lex Dci videlicel, que neque ad larum observatio : de qua disciplina Paulus apostolus dexteram neque ad sinistram declinat, per negligenita loquitur, dicens : In disciplina perseverale, ianquam liam deseritur. De qua via Dominus Jesus Christus, filiis vobis offeri se Deus. Quod si extra disciplinan qui est finis legis ad justitiam omni credenti (Rom. estis, cujus participes sacli talis omnes, ergo adulteri et X, 4), denuntiat : Ego sum via, veritas el vila. Nemo non filii eslis (Hebr. XII, 7, 8). Qui ergo adultcri sunt, venii ad Pulrem nisi per me (Joan. xiv, 6). Ad quam sine disciplina sunt, el cælestis regni hcrcditatem non viam omnes homines communiter invital dicens : capiunt ; si lilii autem paternæ disciplina correctio- Venite ad me, omnes qui laboralis et onerali estis,

et nem fcrunt, et hæreditatem quandoque recipere posse ego ucs reficiam (Malth. si, 28). Quia non csl personon desperant. De qua etiam disciplina Isaias indisci- narum acceptio apud Deum (Rom. II, 11): ubi non est plinalar plebi prædical, dicens: Quiescile agere per- Judzus ci Græcus, masculus ct femina , servus el verse, discite bene facere (I sai. I, 16, 17). Ei ad eam- Jiber , Barbarus et Scytha; seil omnia in omnibus lem Psalmista consona voce psallit dicens : Declina a Christus ; omnes enim inum sunt in Christo Jesu malo, el sac bonum (Psal. xxxii, 15). Infelix ergo est (Galat. II, 28). Dum ergo Christus finis est legis qui abjicil disciplinain : andel enim extra milites ali- (Rom. x, 4), qui sine lege sunt, sine Chrislo liunt : quid, qui Dominum crucifigentes non ejus sciderunt igitur populus sine lege, populus sinc Christo est. lunicam, qui Ecclesiæ Christi scindit disciplinam. Sic- Abusivum ergo est in temporibus Evangelii populum nt enim innica lolum corpus prieter capul legitur; sinc lege fieri , quando Apostolis in cunclas gentes ila disciplina omnis Ecclesia pr:cler Christum, qui licentii prædicationis data est (Matth. XXVII, 19). Ecclesiæ caput est, et sub disciplina non est, prote- quando lonitruum Evangelii per cunclas sæculi pargitur et ornalur. Ipsa enim tunica contexta desuper les inlonuit; quando genles que non sectabantur fuerat per totum (Joan. xix, 24, 23); quia eadem die justitiam , apprehenderunt justitiam (Rom. 1x, 30); sciplina Ecclesiir a Domino de cælo iribuitur et ilie quando qui longe fuerant , facti sunt prope in san' legralur. De qua Dominus cum ad Patrem ascendis- guine Christi (Ephes. 11, 13 ); qui aliquando non set postquam resurrexit a mortuis, ad Apostolos suos populus, nunc autem populus Dei in Christo (Rom. loquebatur dicens, Vos autem sedele in civitate, quoad- ix, 25): quando est lempus acceptabile el dies salu. usque induamini virlule ex allo (Luc. XXIV, 49). Tu- lis (1 Cor. vi, 2) et tempora refrigerii in conspectu nica crgo corporis Christi, disciplina Ecclesiie est : Altissimi ; quando unaquæque genis habet testein qui autem extra disciplinam est, alienus cst a corpore resurrectionis , quando ipse Dominus protestatur, Christi. Non scindamus igitur illani, sed sorliamur de Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad conilla cujus sit (Joun. xix, 24): id est, non solvamus summationem sæculi (Matth. XXVIII, 20). Non fiamus quidquam de mandatis Domini, sed unusquisque in ergo sine Christo in hoc lempore transitorio; ne sine quo vocatus est, in eo permaneat apud Doininum. nobis Christus esse incipiat in futuro.

ADMONITIO IN TRACTATUM SUBSEQUENTEM.

Locum hic suum , quem ex instiluto per nos ordinc initio Appendicis postulat, non llum occupabit opus illud, quod Hieronymus Vignierius in partem Supplementi primam transtulerat , hoc titulo prar notatum : « Tractalus de seplem Viliis et septem Donis Spiritus sancti ; , incipicns , · Seplem sunt vitia principalia. » Id a Vignierio repertum est inter sanctorum patrum monimenta impressa Parisiis, anno 1634, cura Guillelmi Camerarii, Scoli, el congregatione Oratorii preshyleri , qui Augustino, non ab antiquis codicibus, sed tantum a muliis viris doctis tribui dicit. Verumu habetur hoc ipsum apud Hugonem Victorinum in libro Allegoriarum in Matthæum secundo, cap. 3. Eidem Allegoriarum libro , cap. 19, insertum etiam est opusculum aliud de Donis Spiritus sancti, hoc exordio : « Scriptum est, Si enim vos cum silis mali, , etc., quod ejusdem Camerarii auctoritate , pro Angustini Sermone dederat Vignierius in eadem Supplementi paric , non longe antė dictum tractalum de septem Vitiis. Huic porro traclatui conjunclum recte essel istud oprisculuin, quod el summam habet cum illo affinitatem , cl conferl nonnihil ad ejus integritalem. Opusculo enim sejuncto imperfectus videlur tractatus, aul titulo saltem per Vignierium præfixo, qua parle de Donis Spiritus sancti inscribitur, haudquaquam respondens. Cælerum aptior est apud Ilugonem inscriptio traclalus in hunc modum : « De seplem Peccatis mortalibus, contra quæ valent orationis dominicæ pelitiones : 1 cum nihil aliud sit wisi quædam dominicæ orationis seplemque ejus pelitionum adversus septem vitia expositio. Hugoni porro suus ille Iractalus maneat, multis , si res poscerel , argumentis ipsi asserendus. Conser, si lubel, libruin ipsius 9 de Sacramentis , part. 13, cap. 1 , et Summx sententiarum lractalum 3, cap. 16, ubi cadem plane ratione seplem vitia descripta reperies. Iisdem quoque verbis hic delinitum in genere vitium, alque in libro ejus Miscellaneorum primo. Quid sit Dei nomen, expositum non secus ac in alio tractatu Hugonis super Magnifical : el de captanda Dei benevolentia inilio precationis similia cum hoc libello habet tractatus ejusdem de Moilo orandi. Postremo tactalus, quem scrip»it de quinque Seplenis, sive Septenariis , editus in citato libro 9 Allegoriarum, cap. 15, auctorcm planc eumdem cum tractatu de septem Vitiis refere

[merged small][merged small][ocr errors]

:

Vilium quid, el quando culpa. Quolu;lex et cujusque definitio. Septem sunt vitia principalia, que rationalem na- Ibid. x, post, affectum malignitatis tuæ; addil Vigaierius, lyrain inficiunt, et ejus integritalem quasi quodanı non defectum infirmitalis ture.

Ibid. 2, cap. 9: ibi nos per humilitatem superiori subjeci. suæ admixtionis fermento corrumpuni. (a) Viliuin

mus. Vignierius, subjicimus. autem est corruptio naturalis affectus praler ordi

209, b, cap. 10, orandum ut in cælo. Vignierius, orandumi nem, el extra niensuram. (b) lloc vero cum per

est, etc. consensum recipitur , peccalum est ; sentire autein ibid. c, ut in eis voluntas tua fut, imitentur illos, elc , sulum sine consensu , pæna csl el nou culpa. Sane locus jntricalus; apud Vignierium intricatior sic: in eis in non regeneralis vilinm omnino excusationem non voluntas Dei fiat, et prrecedant corde quo secuturi sunt et Jabet , ubi elsi consensus non sequitur, solum hoc

corpore , nec imitentur illos qui adhuc animo lerræ inhur

rent et lerra sunt. Sic corrigendus videlur : u in iis vs. damnationi debitum est, quod præter rationem mo

luntas Dei fit, et præcedunt corde..... sic imitenlur illos vclur; propler quod ait Apostolus, Jasa nihil dumna

qui adhuc, et cælera ut apud vigoierium. tionis esi his, qui sunt in Christo Jesu (Rom. viii, 1). (c)

Ibid., aut potestate tua corrigentur. Apud Vignierium, Primum vitium est, superbia : secundum , invidia

constringemur. lerlium , ira : quartum, acedia : quintum , avaritia : ibid. e, cap. 11, pasce habitatores. Addit Vignierius,

tuos. sexlum, gula : septimum, luxuria. Superbia est amor proprie excellentie. Invidia est livor felicilalis alie- ibid. f, et nos umplius non colligimus nisi quanto mi. Me

lius Viguierius, et non amplius ; non colligimus nisi quannie. Ira est irrationabilis perturbatio mentis. Acedia

lum uti. est fastidium interni boni. Avarilia est immoderala

ibid. , sine scientia excedat. Forte legendum , accedal, habendi cupiditas. Gula est nimius edendi appelitus.

ibid.

8,

intus habes panem Vignierius omittil, habes. Luxuria esi immoderalum desiderium explendæ libi- Ibid., ipsa est esuriens. Vignierius, ipsi enim est, elc. dinis. Hac ergo sunt vilja seplem, de quibus uni- Ibid. b: Hic est (vignierius addit, dies) hodiernus quando. versa rationalis anime corruplio manal : omne enim Vigaierius bahet, hodiernus in quo : ei mox , ad de, ide

rium boni excitalur; cum vox, boni , apud úugonem de quod integritatem corrumpit, vitium est. Sed est alia

siderelur. integritas, etc.

210, k, da nobis hodie , da : legendum cum Vignierio, da CASTIGATIONES ET VARIAE LECTIONES IN EUMDEV

nobis hodie. Hodie da. TRACTATUM.

Ibid. I, cap. 12, qui eam fideliter condilionen proponil. Editio Hugonis antiquior Parisiensis anni 1526, apud Nelius Vignierius, qui lam fidenler, etc. Badium, lom. 1, fol. 206, C, Allegoriarum in Maliheum Ibid., sentimus bonam (viguierius addit, esse) misery

cordiam. cap. 3, corruptus vero unior per concupiscentiam animæ turpitudo est. vigoierius in Suplemento, corruptus vero ibid. m, virluis præstes affectum. Legendum cum vi. amor per concupiscenti im to li sanitalem. Claritas enim gnierio, effectum. cognitionis quasi quædam animæ pulchritudo est : since- ibid.'n, nobis congratuito. Vignierius, nobiscum gratum. rilas vero, etc.

Forte, nobiscum gratuito. ibid. e, cap. 4, cætera vero cbsequentia vilia. Lege ex Ibid., nos viscera (misericordi e tuæ, omittit Vignierius) Vigaerio, subsequentia vilia.

affluentia, (addit vero, bonitale) consid. Forte singula hæc ibid. li, posl, simul vero omnia blasphenanl; Vignierius verba retinenda. addil, Doniinum ; et mox habel, summum bonum, ubi Ibid., luo juri cedere. Vignierius, jure. Flugo, bonum suum.

ibid. p, ui tamen eos puniamus. Vigoierius, ul non eos puFol. 207, 1, cap 5, post, propter hoc Dei Filius, addendum , niamus.

qui ; et inox , non rationabilis esse potuisset : legendum, Ibid. r, cap. 13, non lam tentatio quam oppressio (est, rationabilis esse non poluissel. Et paulo post, quod inor- omillit Vígnierius) si procvalet. Addit deinde, aul si non dinatus est, vilium est ; pro, quod inordinatum est , r'i prævalet. lium esse.

ibid. s, cum propter id quod. vignierius, cum per id ibid. m, cap. 6, seplem antidota specialia, Vignerius, spi- grod. ritualia ; forie minus bene. Deinde, que lunien : forte 211, t, itaque lentat (Vignierius addit, hoc) vitium. legendum, quæ luntum.

Ibid. y, cap. 14, nec possumus exire. Vignierius, erui. ibid. n, ui sequatur largilio ejus quod voluntas requirit. ibid., Ecce (Vignierius addil, nos) soli sine le. Deinde inVigoierius, ut subsequatur largilio , ul quod voluntate per- serto puncto, facti sumus, etc. didit, voluntale requirat.

Ibid., el non est sicul cætera mala. Abundat, est. ibid. addendum, Adveniat regnum luum. Contra iram ibid. y, z, pestiferæ dilectionis (Vignierius, delectationis) opponitur tertia pelitio ; post voces, secunda peluio. persuasione.

ibid. o, cap. 7, quasi caplatio benevolentiæ : et iufra, Ibid. z, æstinuare forle poterat. Vignierius, existimare. hæc pro commendatione captationis benevolentiæ. Vignie. ibid., quod jam non potest celuri. Vignierius, hoc jam, elc rius Dun legit vocem, benevolentiæ; quam Hugo relicere solet , ut videre est lib. de Modo orandí , capp. 2 cl 5. ibid. pro, a prælatis, corrigendum, appellans.

IN ILLUD LUCÆ : Si enim vos cum silis mali, (L:c. xl, ibid. : illic nunque quærenda suni. Apud Viguierium,

13), elc. illic namque quærenda est hæreditas.

Scriptum est : Si enim vos cui silis mali, nostis bo tid. r, honorem Dei præponimus. Apud Vignierium, ho- na data; dare filiis vestris ( Ibid. ), quanto magis norem luum prceponimus : et mox, libi el lua, ubi apud

Paler vester cælestis dabit spirilum bonum petentibus Hugonem, libi et Dei. 208, 1, cap. 8, post, audi ilerum, vignicrius rcpclil verbum,

se ? Ergo spiritum dabit Pater cælestis filiis suis peaudi.

lentibus se. Qui enim filii sunt, non aliud quærunt : wid., bonus ad lantum bonum. Vignierius, borus ad sum- qui aliud quaruni, mercenarii sunt , scrvi non lilii. puim VONUM.

Qui argentum querunt, qui aurum quærunt, qui tranda ibid. 1: von te deinceps de ignavia excusare; corrigen- sitoria quaruni, qui terrena' quærunt, quirrunt midum, de ignorantia.

nisterium servitulis, non spiritum libertatis. Quod

quærilur, dulur. Si quæris corporalia, non plus quins 19) Ila Mugo vict., lib. 1 Miscellan., lit. 54. 6) kem sic lib. 2 de Sacram., p. 13, cap. 1.

(c) la recensel et deilait Hugo loco mox cilato et sunmz sent. tract. 3.

"Apud Hugonem, non æterna.

DE DONIS SPIRITUS SANCTI.

quæris accipis. Si queris spiritualia, qnod queris da- ibid. q, inter serba , corruptionem, elationem el szito tiir, et quod non quieris adjicitur; spiritualia dantur , lem, humilitatem; Vignierius iuserit, id est, corporalia' adjiciuntur. Quærile primum regnum Dei, Ibid., et spirius sunt dona. Vignierius cauillit, dona. el hæc omnia adjicientur vobis (Mauh. vi, 33). Igitur

214. r, ipse (vignierius esi) pielas.

Ibid. s, medicina propter ie. Melius Vignierius, pro te. Palrem rogaralurus, elc.

Ibid., pænam non habet. Vignierius, pacem non habet. CASTIGATIONES ET VARIÆ LECTIONES IN EUMDEM

minns bene.

Ibid., lu (vignierius, autem) ex eo quod contrarium, etc. TRACTATUM.

ibid. i, quia non respiciebas. Vignicrius , quia non sen

tiebas. Edilio Hugonis Badiana Parisiensis, tom. 1 , fol. 213, o,

Ibid. u, saltem in tribulatione. Apud Vigaierium, in retriDelentibus se. Vignierius addit, dabil spiritum bonum, dabit

butione : et mox, afficeris; loco, affligeris. spirilum suum. Tum | rosequitur, dabii spiritum suum, etc.

Ibid., aliud est quod rides. Vignierius, aliud est ad quod ibid. p, quia pius est. Forle legendum, quia paler est. vides.

ibid. y, forte legendum, non in hoc malam quod libe. • Apud Hugonem, carnalia.

ral : malur, inquam, non malam.

ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM LIBRUM, Liber de Condicia vitiorum et virtutum scriploribus qualuor nobilissimis tributus esl, Augustino primum in omnibus Operum illius editionibus ; Leoni deinde in ejus editione Parisiensi anni 1511; poslca Ambrosio in Romana editione anni 1585, in qua scriplus ad Simplicianum prænotatur ; el demum Isidoro llispalensi ir. editione anni 1599, apud Madritum , el in altera apud Parisios procurante Jacobo Dubreul Germanensis nostri cænobii monacho, anno 1601 excusa. Ducepit Breulium Sigebertus Gemblacensis in libro de Viris illustribus, deceptus ipse falsa velerum aliquot inscriplione codicum , qui nomen Isidori habere dicuntur. Porro inspecti a nobis codices Mss. aut Ambrosio assignant, aut Augustino , aut Leoni : el nomine Augustini cital Gratianus 2, quæst. 22, cap. Nec artificioso. Auctorem nos credimus Ambrosium, non illum quidem supra landalum Mediolanensem episcopum, sed Autpertum monasterii S. Vincentii ad Vulturnum in Benevento abbalem, cui etiam Ambrosio prænomen fuil. Testatur scriplor ejus Vile , qu:e in sæculo tertio Benedictino, parle 2, ad annum Christi 778, erstal, compositum ab ipso librum de Conficlu vitiorum. Atqui liber subsequens multam affinilalem cum Ambrosii Autperti opere in Apocalypsim habet , ac virum plane sapit monasticæ vile seclalorem, el propler monachos maxime scribentem, veluti ubi ail, cap. 16 : Si igitur sæcularibus viris ita est perniciosa cupiditalis industria, quanto magis illis periculosior, qui habitu el conversatione jam sæculares esse desierunt, qui lium quod vivuni Domino devoverunt ? Et cap. 18 : Si cuncta quæ tibi prælatus servanda commisit, illibala consignas, el ne modicum quid reservandum existimas, elc.; qux postrema verba , aliaque multa de stabilitale, cap. 14, de taciturnitate, cap. 22, elc., ex S. Benedicti præceptionibus usurpala videntur. Nec ad rem confirmandam addimus disertis verbis commendari Benedictinam regulam in fine libri : præsertim quod liber apud Ambrosium et Isidorum editus, necnon in Mss. quibusdam et in editione Erasmiana, etc., careat capilibus duobus postremis, et ad harc verba capitis 26 desinat : Tu aulem, homo Dei, vigilanti studio altende quæ dico, addita plerumque clausula, ipso adjuvante qui vivil el regnat in sæcula sæculorum. Amen. Recognitus cst liber :d Mss. Germanensem, Corbeiensem, Lyrensem, Victorinum, elc.

DE CONFLICTU VITIORUM ET VIRTUTUM

Liber unus.

8001008 CAPUT PRIMUM. Persecutionem etiam nunc pios suntur : islane est illa generalis persecutio, quam pati necesse est. Apostolica vox clamat per orbem, Apostolus omnes pie viventes pati descripsii ? Non atque in procinclu lidei positis, ne securitate lorpeant, facile dixerim ; cum sint quidam religiosi, quibus dicit, Omnes qui pie volini vivere in Christo Jesui, per- nemo pravorum audeat in faciem derogare. Alia ergo secutionem patiuntur (Il Tim. m, 12). Ecce quia Chri- intelligenda est, que immanior el magis noxia est, siianitas in suis principibus jam religiosa , jamquc quamque non mortalis ' intorquet severitas, scd viliofidelis est, desunt pie viventibus in Christo Jeso viria rum gignit adversitas. Dum enim contra humilitatein eula, verbera, Nagra, carceres, equulei, cruces, el si superbia, contra Domini limorem inanis gloria, contra qua sunt diversorum genera lormentorum : quomodo veram religionem simulatio, contra subjectionem puergo verum erit quod per Apostolum sonuit, ut omnes

gnal contemptus, conira fraternam congr::lulationem pie viventes persecutionem patiantur? An forte pacis invidia , contra dilectionem odium, contra libertatem tempore nenio volt pie vivere in Christo Jesu, et ideo

justa correptionis detractio, contra pazientiam ira, desini isia ? Quis hoc vel desipiens dixerit? In hac

contra mansuctudinem prolervia, contra satisfactioergo Apostoli sententia , non specialis quorumdam , nem tumor, contra spirituale gaudium srcularis vita, sedi generalis omniuin persecuiio debet intelligi. Ei contra virtutis exercitium corpor vel ignavia , contra quidem siint mului intra sinum matris Ecclesi:c con- firmam stabilita:em dissoluta vagatio, contra spei situli, qui pie viventes in Christo , contumeliis afficiuntur, opprobriis, iniuriis derisionibusque laces- Siss., materialis.

[ocr errors]
[ocr errors]

4093

fiduciain desperatio, contra mun. li contemplum cupi- dicitur , l'acienle ic eleemosynam , nescial smistra lua dilas, contra misericordiam obduratio, contra inno- quid faciat dexlera tua; sed sit eleemosyna iya in abs, centiam fraus et surlum, contra veritatem fallacia condilo ; el Paler luus qui videl in abscondilo , reddet atque mendaciuin, contra ciborum parcimoniam ven- libi (Malth. vi, 3, 4): et, Videunt opera restra bona, Iris ingluvies, contra moderatum mororem inepla el glorificent Patrem vestrum qui in cælis est (Id. v, 16). J.ctitia, contra discretam taciturnitatem mulliloquium, Cave prorsus ne libi ' illa sententia convenial qua ilo contra carnis integritatem immunditia alque luxuria, lıypocritis dicitur, Omnia opera sua faciunt u bealiscontra cordis inunditiam spiritualis fornicatio, contra centur ab hominibus : amen dico vobis, receperunt mer : ainorein patrie coelestis appetitus sæculi præsentis cedem suam ' (ld, vi, 2). Allende tibi in cunctis quie opponens 'seniet immergii, quid aliud quain crude- agis , ne elatione pulsalus cum his qui de miraculolis pie viventium perseculio adversus conglobatas rum signis gloriabantur audias, Videbam satanam sicvirtulum acies descevit ? O quam durus, o quam ama- ul fulgur de cælo cadentem ( Luc. x, 18 ). T'imor rus est superbize congressus, quæ angelos de cælo Domini gloria el glorialia, ei lætilia , el corona exprojecit, homines de paradiso exterminavit

sullalionis. Timor Domini delectabil cor, el dabit lælijus exercitus atque a rinorum conflictis vitia sunt, quæ tian, el gaudium, el longitudinem dierum. Timenti breviter comprehensa tetigunus ! Sed videamus quein- Dominum bene erit in extremis, el in die defunadmodum castra coeli et inferni dimicent, arma clionis suçe benedicelur. T'imor Domini scientiæ reli. Christi et diaboli collisadecerlent.

giositas, el religiositas custodiet et justificabit cor CAPUT II. Inlenio recla. Superbia Nauque dicit, jucunditatem atque gaudium dabil. Plenitudo scientic Certe multis, imo etiain pene omnibus melior es, timere Deum, el plenitudo a fructibus illius. Corona sqverbo, scientia, diviliis, honoribus, et cunctis quæ vel pienliæ timor Domini. Radix sapientiæ esl limere Deum : carnalibus vel spirilualibus suppelunt charismatibus. rami enim illius longævi (Eccli

. 1, 11-13, 17, 18, 20, Cunclos ergo dlespice, cunctis iemetipsum superiorem 22, 25). allende. Scd humilitas vera respondel, Memento quia CAPUT IV. Obedientia eo homini debila , quo Deo. pulvis es (Gen. 1, 19), quia cinis es, quia puiredo Simulatio veræ religionis dicit, Quia nihil boni in abs. el vermis es, quique si aliquid es, nisi lanto le bumi- condilo facis, ne a cunctis cognitus detesteris, lingo lies quanto magnus es (Eccli. ill, 20), perdis onnino le foris esse quod inlus non appetis. Sed rcligio vera quod es. Numquid tu altior es quam primus angelus? respondet : iino magis salage esse quod non es; nam numquid to splendidior in terra, quam Lucifer in ostendere hominibus quod nos es, quid aliud quamı colo? Quod si ille de lanla sublimitale per superbiam damnatio est? Memor esto ilaque quod dicitur : V cecidit; quomodo lu ad linlam celsitudinea super- vobis, Scribæ el Pharisæi hyrocritæ, qui mundatis quod biens de imis conscendes, qui illa, quamdin hic vivis, deforis esl calicis el paropsidis , intus aulem pleni estis conditione lencris, de qua per quemdam sapientem rapina el immunditia. Pharisæe cæce, munda prius quod dicitur, Corpus quod corrumpilur aggravat animam, el inius est calicis el paropaidis ; ut fial el id quod qoris deprimil terrena inhabitatio sensum mulia cogilarlem esl mundum. liemque illud quod inculcando repetitur : (Sap. 18, 15) ? Quam deusissimis pulamus in terra Væ vobis. Scribæ el Pharisæi hypocrilæ, qui similes Superbize tenebris lutum involvi, si poluit in cælo esiis sepulcris dealbatis, quæ aforis parent hominibus stella quæ mane oriebalur lucis suse globos amillcro speciosa, intus vero plena suni ossibus morluorum et (Isai. xiv, 12)? Audi ergo polius Lucem veritatis omni spurcitia : sic el vos aforis quidem paretis homidicentem . Qui sequitur me , non ambulut in tenebris , nibus justi, intus aulem pleni estis hypocrisi el iniquitale sed habebit lumen vilæ (Joan. Vuil, 12). In quo autem (Malih. xxin, 25-28). Necnon el illud quod de taliessel sequenda, alibi præmonuil, dicens, Discile a me, bus scriplum legilur : Veninnt ad vos in vestimentis qnia milis sum et humilis corde, el invenietis requiem ovium, intrinsecus autem suni lupi rapaces (Id vu, 15). animabus vestris (Malll. xi, 29). Audi, lumor super- CAPUT V. Idem Iractatus argumentum. Inobebir, audi dicentem adhuc humilitatis magistrum : dicntia dicit, Quis es lu, ul pejoribus obtemperes, Omnis qui se exallal, humiliabitur; el qui se humiliat , deterioribus ramulatum cxhibcas? Te magis quam ilexaltabilur (Luc. xiv, 11). El illud, Super quem re- los decuerat imperare , qui tibi non possunt i!igenio quiescil spiritus meus, nisi super humilem el quietum el vel industria coæquari. Obicnpera igitur magis Doirementem sermones meos (Isai. LXVI, 2)? Audi quid mini imperio, el non sit tibi cura de aliquo. Sed beala ctiam de illo Apostolus dicat, qui le ad hæc seclanda subjectio respondet, Si Domini obtemperandum est invitat. Ait enim, Qui cum in furma Dei essel, non ra. inperio, humano subdi necesse est magisterio. Ipse pinam arbitratus est esse se æqualem Deo, sed semel- enim dicit, Qui vos audit , me audit; et qui vos spernil, ipsum exinanivil , formam servi accipiens, in similiru- me spernit (Luc, x, 16). Ita , inquis, oportet ; sed si dinem ominuin faclus, el habitu inventus ut homo. Lalis qui imperal esset qualis debet esse * : non est Humiliavil semetipsum fructus obediens usque ad mor- talis per quem Deus imperel. Sed Aposlol's contra : lem, mortem aulem crucis (Philipp. 11, 6, 8). Si igitur Non est polestas nisi a Deo. Quæ auiem suni, a Deo lanla humilitale se deprimit divina majestas, super- ordinata sunt *. Itaque qui resistil poleslali , Dei ordi. bire in aliquo debel humana fragilitas?

nationi resistil (Rom. xii, 1, 2). Quales enim esse de. CAPUT III. Idem Iracialur argumentum. Juanis

beant hi qui imperant , non est a subditis discuticn. gloria dicit, Age bonum quod vales, ostende cunctis

dum. Et quidem primis Ecclesiæ pastoribus Dominus bonum quod agis; ut bonus a cunctis dicaris, ut s:)

dicit, Sciiis quia reges gentium dominantur eorum clus et venerabilis ab omnibus prædiceris, ut Dei qui pulestatem exerceni inter eos, benefici vocantur. Vos electus voceris, lit nemo le conlemnat, nemo te despi. auteni non sic , sed qui vul! in vobis esse majur, eril ciat, sed universi debitum tibi honorem persolvant. omnium servus : sicut Filius hominis non venit miniSud Domioi timor respondet : Si boni aliquid agis, strari, sed ministrare , el dare animam suam pro multis nou pro lransileriis, sed pro æternis honoribus age. redemptionem (atth. XX, 25, 26, 28). Sed limen quia Occulla quod agis in quantum vales. Quod si ex loto son oinnes tiles fuluros prievidit, subjeciorum omnon vales, sit in animo occultanui voluntas, et non crit de ostentatione ulla leineritas : nee criminis eril

1 Mss., te. aliquando manifestare, quod seinper vis eelaruin ha

· Eliti aclunt, ab hominibus. laudes quas aniaveruun. Jiere. Sic denique duis Redemptoris sententias, sibie

Apud Ambrosium, hoc est, uude, turluin ab hominibus quis que quasi contrarias videberis adimplesse, quibus

amareruni.

• Hæc, Timor Domini..... longevi, absunt a Mss., nro · Mss. plures, oppugnans.

in his consentiunt edili codices Amisrosii et Isidori. 9 Mss. plerique, miñarit. Apud Ambrosium et Isidorum, Hæc verba, qualis debel esse, nec sunt in diss. nec ap.us climinarii.

isidorum. als. unus, cinsilin.

• Ass. duo, uli apud vulgatam, ordinatæ sunu.

1095

1096 nium personas in discipulis assumens præinoril, ponebas scandalum. Magis enim scandalum sumil, quis dicens, Super cathedram Moysi sederunt Scribæ ei

se detrahentem intelligit, quam qui corripientem susPharisæi : quæ dicunt vobis, facile; quæ aulem faciunt, linel. Et quia nonnunquam errala delinquentium ad facere noliie. Imponunt enim in humeros hominum lempus silentio legenda sunt , ul aptiori tempore onera gravia el importabilia, digilo autem suo nolunt ea

corrigantur : propterea subjungitur, Hæc fecisti, el movere (Malih. XXIII, 2-4).

lacui. Ne autem ex hoc discrelo silentio detractores CAPUT VI. Homu amandus , etsi habens non aman- sibi applauderent, qui dum semper occulte derogare da. Invidia dicit, In quo illo vel illo minor cs? maluut, nunquam in aperlain increpationem prosiCur ergo eis vel aqualis vel superior non es? Quanta liunt : adhuc subinferlur , Existimasti inique quod ero vales qux ipsi non valent? Non ergo tibi aul superio- lui similis : ac si dicerelur, Iniquum est cogitare, ut res aui etiam æquales esse debent. Sed congratulatio inde delraclori similis appaream; unde ad tempus fraterni profectus respondet, Si cæleros sirlulibus reticens nec derogaus, locuin aperle correptionis antecellis, lutius in loco infimo quam in summo le- exspecio. Unde et protinus subditur, Arguani te, el inelipsum conservas. Semper enim de allo pejor fit slaluam coulra faciein luam (Psal. xlis , 20, 21): veruina. Quod si tibi, ut asseris, quidam superiores vel luti diceretiir, Non in occulio, ul est lua consuetudo, æquales sunt; quid te ladit, quid le nocel? Cave sed in aperlo , ut esl mea sollicitudo , aplum corriprorsus ne duin aliis locum celsitudinis in vides, illum piendi tempus exspccians, peccatorem arguam, et ejus imiteris de quo scriplum relines, Invidia diaboli mors delicla contra faciem ejus slaluam. At, inquis , non introivit in orbem terrarum : imitantur autem illum qui odio , sed amo, quens ita in absconditis dijudicans sunt ex parte illius (Sap. 11, 24, 25).

reprehendo. Inio magis hinc odis et non diligis, unde CAPUT VII. Idem tracialur argumentum. Odium delrahis el non corripis. Quam sit autem delestanda Jicil, Absit ut illuin ames quem in omnibus contra- detractio proximi, plerisque in locis eloquia divina rium habes, qui tibi derogal, qui libi insulial, qui le leslanur : uude est illud, Delrahentem adrersus proriconviciis exasperat, qui tibi peccala lua improperat , inum suum occulle, hunc persequebar (Psal. c, 5); et qui le dictis, operibus atque honoribus semper præire illud, Qui detrahit fratri, detrahit legi (Jacobi iv, 11); festinal : nisi enim tibi invideret , nequaquam se tibi illudque, Qui detrahit fratri , eradicabilur : necnon el ita præferret. Sed vera charitas respondet, Numquid illud apostoli Pauli, Videle ne dum invicem mordetis, quia quæ narras,

odio habenda sunt in homine, pro- ab invicem consumamini (Galal. v, 15). plerea non est amanda Dei imago in homine ? Sicut CAPUT IX. Oratio ne pat læso proximo nec paChristus, qui in cruce positus inimicos suos dilexit, calo. Modo lanien ira ejus non sit sine causa. In eos quoante crucis tormentum adınonuit, dicens ; Diligile rum est Dei injurias vindicare. Ira dicit, Qux erga te inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, el orale aguntur , aquanimiter ferri non possunt; hxc imo pro persequentibus el calumniantibus vos , ut sitis filii tolerare peccatum cst : quia el si non eis cum magna Patris vesiri qui in cælis est (Matth. v, 44, 45). Et sicut exasperatione resistilur, contra te deinceps sine menper Salomonem el Apostolum dicitur : Si esurieril sura cumulantur. Sed patientia respondel, Si passio inimicus tuus , ciba illum; si silit , polum da illi : hoc Redemploris ad mentem reducitur, nihil lam durum, enim fuciens, carbones ignis congeres super caput ejus quod non æquo animo toleretur. Christus enim, ut ait (Prov. xxv, 21; Rom. xu, 20). Cui seulentie idem Petrus, passus esl pro nobis, relinquens nobis ereniplum, apostolus ex proprio subjunxit, dicens, Noli vinci

ul sequamur vestigia ejus (1 Petr. 11, 21). Ipsc autem valo, sed vince in bono malum (Rom. II , 21); Quo dicit, Si palremfamilias Beelzebub vocuverunt, quanto contra de bis qui fratres odisse noscuntur, per Joan- mugis domesticos ejus? Si me persecuti sunt , et vos nem dicitur, Qui odit fralrem suum, numicida est. El persequentur (Matth. x, 24 ; Joan. xv, 20). Sed quanta scitis, quia omnis homicida non habel rilam æternam in sunt, in comparatione passionum illius , que patis melipso manentem. Et rursum : Qui odit frairem mur? (a) Ille enim opprobria, irrisiones, contuinclias, suum , in tenebris ambulat, el in lenebris est usque ad. alapas, spula, Nagella, spineam coronam, cruceniquc huc, el nescil quo eat; quoniam lenebræ obcæcaverunt sustinuit : et nos miseri ad nostram confusionem uno oculos ejus (1 Joan. II, 15; 11, 11). Al inquis, Sullicit sermone faligamur, uno verbo dejiciniur. Et quid mihi quod amantes me diligo. Sed Dominus e contra, agimus de eo quod dicitur , Si non compatimur, nec Si enim diligilis eos qui vos diligunt , quam mercedem conregnabimus (ll Tim. .1, 12)? Quapropter relundendi habebitis ? Nonne el publicani hoc fuciunt (Matth. v, sunt iræ slimuli, el cjus mieluenda damnatio. Unde 46)? Quid lu quoque ad bäc objicere vales ? Ceric

scriplum legimus : Qui irascitur fratri suo , reus erit qui odii fratrem suum,

manet in morte : et qui dili- judicio. Qui autem dicerit fratri suo, Racha, reus erit gil, in Deo pianet , ct Deus in eo (1 Joan. iv, 16). concilio. Qui aulem dixeril, Falue , rens erit gehennæ Omnem eigo amaritudinem fellis evome, cl quoquo ignis. Ubi lamen remedium invenitur * ex eo quod pacto valucris , charilalis dulcedinem sume. Nihil subditur : Si vllers munus tuum ad altare, el ibi recorenim suavius, nihil illa beatius. Deus, inquit Joan- dalus (ueris quia frater tuus habet aliquid adversum te , nes, charitas est (Ibid., 8). Et egregius. ' Prædicator, relinque ibi munus luum ante ullare, ei vade prius reconCharitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum ciliuri fratri tuo, et lunc veniens oferes munus tuum sanctum , qui dulus est nobis (Rom. V, 5). Unde nec (Mailh. v, 22-24). Ac si aperte dicerelur, Ncc in corde immerito delictorum facinora legere dicitur , sicut

lacitam preceu elfundas, nisi prius offensum proxi. scriplum est : Universa delicia operil charitus (Prov. mum satisfaciendo ad lenitalis mansuetudinem per

ducas. Munus enim nostrum est oratio nostra, allare CAPUT VIII. Mala prorini corripienda. Sed dis

vero nostrum est cor. Ille autem qui hoc facere, quo. crele. Detractio dicit , Quis polesl sustinere, quis lies inter duos ira sine cansa fuerit cxcitata, sludlucsilentio legere, quanta ille vel ille prava commiliil,

ril: pra'missam damnationem nequaquam incurrit. nisi forle qui consentit ? Sed libertas juslim correplive Sed sunt multi qui pelenti sibi veniam delicta non nis respondet , Nec laceuda sunt mala proximi , ncc remillunt : contra quos illa Domini sententia venit, consentienda ; sed charilale fraterna in faciem proxi

qua dicitur, Si non remiserilis hominibus peccata eomus est redarguendus, non aule.ll occulto delraben

rum, nec Pater vester cælestis remillel vobis peccala dus. Quod si objicitur, idcirco fratrem coram oculis

vestra (Id., vi, 14). Plura sunt, inquis, quæ comit. increpare nulle, ne exasperalus non correptione pro- lil', ci me szpius offendit. Ad hæc non ego , sed licial, sed magis ex correplione scandalum sumie :

Dominus respondel. Nam cum Petrus ad eum diceret, occurrit Scriptura divina , cl versa vice hoc magis scandalum esse denuntiat, dicens , Sedens adversus

In editis et apud Ambrosium, innuilur. fratrem iuum detrahebas, ii adversus filium matris luc i in solis edilis hic additur, de cordibus vestris.

3 Alias, commisil. Eliti addual, razdis ; renitentibus omnibus Mss.

(u) sic Auljertus, libro 1 in Apoc. car ,

X, 12).

« ͹˹Թõ
 »