Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

Quoties peccabit in me frutcr mens, dimillam illi ? usque omne malum adversum vos, mentientes propter nomen seplies ? Et ille ad eum, Non dico tibi, inquil, usque se- menm, gaudele in illa die, el (üsultate : ecce enim merplies, sed nsque septuagies seplies (Matth., XVI, 21, 22). ces restra mulla est in cælo (Marth. v, 11, 12). Me. Quam multi autein sunt qui suas injurias tarde rc- mento quia nostra religionis Apostoli ibant gaudentes laxanı, Dei vcro citius indulgent : fitque nonnunquain lil occasionc Domini injurias vindicandi, suas vindi- mine Jesu contumeliam pali (Act. v, 41). Nullus ergo

. cent irali. Quid quoque de illis dicendum est, qui mæroris locus esse debel, ubi canla birlitia succedit. surore circitatis usque ad verba proruint miledictio- CAPUT XIII. Ignavice obtenlus resellilur. Tornis, nisi hoc quod Apostolus ait, Neque maledici re- por vel igra vi: dicit, Si lcctioni continuato slugrum Dei possidebuni (1 Cor. vi, 10) ? Quod Jacobus dio semper insistis, oculorum caliginem incurris : si exaggurando detestans ait, Linguam nulliis homi- indesinenter lacrymas fundis , ipsos eliam oculos mum domare polest : inquietum malum , plena veneno amitlis : si protelatis vigiliis psalmorum censum permortifero. In ipsa benedicimus el Deum Patrem; in solvis, insaniam capitis acquiris : si quotidiano laboro ipsa maledicimus homines , qui ad similitudinem Dei le conficis, ad opus spirituale quando consurgis ? Sed sacli sunt : ex ipso ore procedit benedictio el maledi- virtutis exercitium respondet, Quid tibi ad hæc proclio. Non oporlel, fratres mei, hæc ila feri. Numquid ferenda tam longa lemporum proponis spalia ? Num[ons de codem foramine emanal dulcem et amaram quid scis si crastina vivas ? Imo etiam si vel unam aquam (Jacobi 111, 8-11)? Hac de causa alibi etiam horani in hac vila facias, ignoras. An fortemento dicitur, Mors et vila in manibus linguæ (Prov. svin, 21). excidit quod Salvator in Evangelio dicit, Vigilate,

CAPUT X. Protervia in correptione cavenda. Proter. quia nescitis diem neque horam (Matth. xxv. 13)? Quavia dicit, Numquid stultis, numquid brulis ac insen- propter discule ' corporis inertiam , semperque mesatis animalibus lenia verba et non magis asperrima, inento, quia regnum cælorum non tepidi, non molles, ul tales decci, dum delinquunt, objicienda sunt? Sed non desides. sed violenti viinque facientes (a) diripiunt. mansuetudo respondel, Non lua in bis persuasio, sed CAPUT XIV. Instabilitatis obtentus solvitur. Dis. Apostoli sequenda est prarceplio, qui de hac sententia solula vagatio dicit, Si Deum esse ubique credis, cur dileclum discipulum aduonel, dicens : Seniorem ne unium singulariter locum, quo Lanta mala perpetranincrepaveris , sed obsecra ut patrem, judenes ut fratres , tur, custodis, el non potius ad . lia transis? Sed stålanus ul niatres, juvenculas ut sorores, in omni caslilate bilitas firma respondel , Si ita est ut asseris, quia (1 Tim. v, 1, 2). Et rursun , Servum , inquit, Domini ubique Deum esse fateris : ergo nec isle locus desenon oporlel litigare, sed munsuelum esse ad omnes : do- rendus cst, qucm fugere appelis ; quia et in ipso clorem · palientem , cui modestia corripientem eos Deus est. At, inquis, meliorem inquiro, meliorem inqui resistunt (U Tin 11, 24, 25). Rursumque : Argue, renio. Sed respondeo : Numquid meliorem, aut etiam obsecra, increpa, in omni patientia et eoctrina (Id. iv, Lalem invenis, qualem diabolum el bominein perdi2). Quod vidclicet maluin prolerviæ deterius adhuc disse cognoscis? Memor eslo ita jnc, quia primus ansubditis , quam prælatis nocel : sæpius enim conlill- gelus de cælo ruil, el primus homo de paradiso git, ut leniter ac cum charitatis dulcedine prolatam expulsus ad aruniam hujus seculi pervenil (Gen. córreplioncm spernant, el contra bumilitatis verba III, 23). Allende quia Lot exercilio maloruin probadespectionis emittant jacula : unde scriptum est, Qui lus, inter Sodomitas sanctus fuit : in monte vero arguit derisorem , ipse sibi facil injuriam. Quo contra securitate lorpens, ebrialus cum filiabus peccavit (Id. de illo qui per increpationem prolicit , dicitur, Argue Xix). Quod videlicet vagationis lirdium adhuc alteram sapientem, et amubit ie (Prov. 1x, 7, 8).

speciein reddit, dum quosdam etiam in uno loco per-. CAPUT XI. Detractioni locum non dare. Tumor severantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis nedicit, Testem habcs Deum in coclis , non sit tibi goliis implicare, vel rebus vilissimis salagit occupare : curæ quid de le suspicentur homines in terris. Sed contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait, Neino mi. humilis satisfactio respondet, Non est danda de- litans Deo, implical se negotiis sæcularibus, ul ei platrahendi occasio, non susurrandi suspicio : sed si aut ceal cui se probavit (il Tim. II, 4); et rursum, Sine sunt quæ corrigantur, manifestanda; aut certe si de- intermissione orale, in omnibus gralias agile (1 Thess. sunt, humili protestatione neganda : quia et Apostolus V, 17, 18). nionet nullam occasionem dare diabolo maledicli CAPUT XV. Desperationis colloquin pluribus erem. gratia (I Tim. v, 14). Quod etiam in illis deleslalus plis infirmantur. Desperatio dicit, Qux et quanta est, qui cbristiana fide censentes , in idolio ad come- commisisti , quam gravia crimina , quam numerosa dendum recumbebant. El quanquam ipsi idolum pro delicta, et pene in melius necdum vitam mulasti, nihilo dncentes , immolatii quasi innoxios cibos su- nccdum conversationen utiliter correxisti! ecce enim, merent; infirmas tamen fratruin conscientias per hoc ut cernis, mala semper consuetudine obligalus teneris. facluin ad nefandos idolorum ritus trahebant ( 1 Cor. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus prægravaVIII, 4-13).

lus relaberis. Quid ergo agendum est, quando de preCAPUT XII. Tristitia duplex. Tristitia dicit, Quid lerilis certa damnatio imminel, de præsentibus emchhabes undc gaudeas, cum tanta mala de proxi

datio nulla succurrit; nisi ut non amittiintur rerum niis porlas? Perpende cum quo mærore omnes in- icmporalium voluplates, dum consequi nequeunt fulucidi sunt , qui in Lanto contra te amarilndinis felle luri seculi oblectaliones ? Sed spei fiducia respondet, versaulur. Sed spirituale gaudium respondel, Gemi- Si de criminibus et delictis agitur, ecce David adultenam esse tristitiain novi, imo duas esse tristitias novi : rio simul et homicidio reus, de inferni faucibus Do. unam scilicet quæ salutem, altcram vero quæ perni

mini miscricordia describitur liberatus (II Reg. x1). ciem operalur; unam quic ad pænitentiam trahit, Ecce Manasses omnium peccatorum nefandissimus , alteram quae ad desperationem perducit. Tu quidem impurissimus ac sordidissiinus, illeccbrosissimus una ex illis esse cognosceris, sed omnino que mortem quoque et sccleratissimus, per pænilentiam de moric operaris. Nun est igitur in his contristandum que ad vilam rediit (11 Paral. XXXIII, 12). Ecce Maria suades, sed e contra magis gandendum in his que Magdalene innumeris fornicationum sordibus inqui. necdum intelligis : quia ct dator gaudii perennis nati, ad foulem piclatis anxia currens, Dominique dixit, Cum persecuti vos suerint honuines, et dixerint vesligia lacrymis rigans, capillis detergens, deoscu

lans quoque el lambens, ungnentoque perungens, I apud Isidorum et Ambrosium, docibilem : el post ver

ablni promeruit (Luc. v1, 37-47). Ecce Petrus niegabuin, resistunt ; addilur, veritati.

lionis suæ vinculis astrielus, amarissimis lacryiuis • Hic nonnuila apud Ambrosiuin addila.

a Scilicel, idolum nihil esse. sic melius Mss. quam editi, : Forte, excute ; et, ut est apud Ambrosium et Isidoruin, christianæ fidei consentientes ; et apud Amluosium et isi- torporis. Jornm christiumo nomine censili.

i Sic Mss. Al editi, peccatorum. Sanct. AUGCST. VI.

(Trente-cing.)

infidelitatis nodos resolvil (Luc. xx11, 62). Eccc sedi- tergum a Sidomis cxiciis respexit, in sratnam salis tione simul el elusione fraterni sanguinis litro ol- conversa spiritum esfavil (Gen. xix, 26). Unde et noxius, unius bore momento, unaque confessionis Christus tale quid præcavendum denuntiat dicens , voce de criice_ad paradisum Iransiii (Id. xxii, 42). Nemo millens manum silam ad aratrum, et respiciens Ecce Saulus Ecclesiam Dei persequens, nullos pro relio, aplus est regno cælorum (Luc. ix, 62). Hinc nomine Christi perimens, cl, ut ita dixerim, mariy- Pelriis ait : Melius erat illis non cognoscere riam justirum cruore foluin se inficiens, apostolus factus, in liæ, quam post cognitionem relrorsum converri ab eo vas electionis csl commulalus (Act. 1x, 1-20). Ubi quod tradirum est illis sancio mandato. Contingil enim ergo iot lantique præccdunt exempla, den- locum eis illud veri proverbii, Canis reversus ad vomilum suum; desperationis mala colloquia : cum eliam scriplum el, sus lota in volutabro luli (II Petr. 11, 21 et 22). Qui sit, In quacumque die peccator conversus ingemiieril, nimirum avariliæ morbus nunquam melius compescisalvus erit (Ezech. xviii, 21). Et rursum, Nolo mortem lur, nisi cum dies mortis sine oblivionc meditatur, impii, dicil Dominus (ld. xxxiii, 11). De conversatione cum qualis post modicum in sepulcro futurus sit vero in mclius nequaquam mutata, quid aliud respon- homo, considerat. Hoc certe fisuni manebat in illius deam ; nisi ut quod heri quisque non egil, agal liodie meinoria, qui dicebal, Homo putredo , el filius homi. dum adhuc vivere licet? Nec differal de die in dicm vis vormis (Job xxv, 6). Hoc ab illius mente non re(Eccli. v, 8), dum nescit si vel mam diein correctionis cesserat, qui dicebat, In omnibus operibus luis memohabeat : scmperque pro viribus desuper acceptis , rure novissima lua, et in ælernum non peccabis (Eccli. prava consuetudini resistens, dicat mane el vesperc, vu, 40). Quid lunc, rogo, quid tunc divitie conserNunc copi , hæc esl mutulio derleræ Excelsi (Psal. vat:e proderunt? Audi quid ?: Nudus egressus sum LXXVI, 11).

de ulero matris mere, nudus reverkar illuc, Andi quid : CAPUT XVI. Avariliæ mala. Paupertalis volum. Ava- Nihil intulimus in hunc mundum, scd nec nuferre quid ritiæ medicina. Cupiditas dicit, Valde sine culpa es, quod possumus (Job 1, 21; 1 Tim. vi, 7). quædam habenda concupiscis : quia non multiplicari ap- CAPUT XVII. Adversus obdurationem Obdurativ dipelis, sed egere pertimescis, et quod male alius retinet, cil, Si ea que possides egentibus tribuis; inde silijecios ipse melius expendis. Sed mundi contemplus respon- absque pecunia . nuutis? Sed misericordia respondet, dct, Ista nec apud homines sxculares sine periculo vel Si Apostoli modum in hac parte tenueris, utraque offensione procurantur, quia quanto quisque amplius perlicere valebis. Hinc enim idem ipse ad Corinthios, habere cæpit, tanto amplius liabere concupiscil: fit- ait : Si voluntas prompta est, ex hoc quod habet accepta que ul moduin in corcupiscendo non hatical , dum

esl, non secunduin quod non habet : non enim ut aliis innumcris bujus sæculi curis deservire festinat : ut sit remissio, vobis autem tribulalio , sed ex æqualitale : enim ait Scriptura, Avarus pecuniis non impletur (Ec- in presenti lempore vestra abundantia illorum inopiam cle. v, 9). Qus nimirum qnam sit delestanda, Paulus suppleal, ui el illorum abundantia vestræ inopice sil supindical, dicens, Et avaritia, quæ est idolorum servitus plementum, il fiat æqualitas : sicul scriptum est, Qui (Coloss. ui, 5). Quam sit noxia, ileni exponcns ait, multum habuil, non abundavit, el qui modicum, non Qui volunt divites fieri', incidunt in tentationem ei in minoravil (Il Cor. VIII, 12 15; E.rod. xvi, 18). llinc lagucum diaboli, el desideria niulta el nociva, quae mer- quidam justis prolem diliciam admonet dicens, Si gunt homines in interilum el perditionem (1 Tim. vi, 9). multum libi fueril, abundanter Iribne; si autom exiguum, Quam sil deleslanda, quidam sapiens denuntiat, cui el hoc ipsuni libenter impertire (Tob. iv, 9). Ilinc quo. dicit, Avaro nihil esl scelestius (Eccli

. x, 9). Quam sit que incarnala Veritas dicit, Verumtamen quod supernoxia, Jacobus aperit dicens, Agite nunc divites, plo. esi, date eleemosynam, el ecce omnia munda sunt vobis rale ululanles in miseriis quæ adreniunt vobis. Divuiæ (Luc. XI, 41). Audite, obdurala præcordia : Judicium vestra putrefactæ sunt, vestimenta vestra a lineis co- sine misericordia ei, qui non secil misericordiam (Jacobi mesta sunt : aurum el argentum vestrum æruginavit, el 11. 13). Quo contra per prophciam Dominus admonet, ærugo corum in testimonium vobis erit , et manducabil dicens, Franye esurienti panem luum, et egenos vale carnes vestras sicul ignis (Jacobi v, 1-3). Sed nec Red- gosque induc in domum tuam : cum videris nudum , emptor noster præterire voluit cupiditatis malum operi eum, et carnem luam ne despexeris (Isai. Lvi,7). quam noxium esset. Ait enim, Difficile qui pecunias Nemento quid purpuralo divili contigerit, qui non habent, in regnum cælorum intrabunt (Maith. xix, 23). ideo damnatus est, qnod aliena tulerit, sed quod Et rursum : Facilius est camelum per foramen acus egenti pauperi sua non tribuerit: el in inferno posiulis, transire, quam dirilem in regnum coelorum intrare ad pelenda minima pervenerii, qui bic parva negavit, (Marc. x, 25). Si igitur sircularibus viris ita est pe. (Luc. xvi, 20-24); quid eliam ad sinistram positis jir. riculosa cupiditatis industria; quanto magis illis peri- dex cæli dicturus sil : lle, inquit, in ignem æternuin, culosior , qui habitu et conversatione jam saculares qui præparatus est diabolo et angelis ejus : esurivi enim, esse desierunt, qui lolum quod vivunt, Domino esse el non dedistis mihi manducare ; el celera quae ibi lerdevoverunt : ad quos specialiter Redemploris Trans- ribiliter enumerantur (Malth. xxv, 41-43). cunt verba, quibus destrui possit morbus avaritiæ : CAPUT XVIII. Mendacium per lacilas restrictioNolite, inquit, solliciti esse quid manducetis, ant quid nes non vitalur. Nec mendacii pana. Furium ct bibalis, aui quid operiamini : hæc cnim omnia geules fraus quanquam gradus habcant locutionis, unum inquirunt. Quærile aulem primum regnum Dei el justi- est tanicn quod dicunt. Furlum enim dicit, Si tiam ejus, et hæc omnia adjicientur vobis ( Matth. v, aliena non lollis, ex proprio vel dives vel suilli31, 33). O quam beata, o quam secura, o quam am- ciens esse non vales. Fraus dicit, Si curicia que plectenda sententia! Nullus in hac vita ita securus libi prælatus servanda commisit, illibata consignas, est, ut ille qui nihil præler Christum appelil possi- el nec modicum quid reservandum existimas; unde dere. Cuncta quae sunt necessaria, sub hac sponsione vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis el condprobatur habere : sicut Paulus dilissimus pauper di- militonibus places? Sed innocentia ad utraque recebal, Tanquam nihil habentes , el omnia possidentes spondet, Melius est pauperem el insuflicientem esse, (II Cor. vi, 10) : omnia, non utique superflua , sed nullique ex dalo placere, quam aliquem ladere furto. ianlim nccessaria, ipso confirmante, ac dicente, Hao vel fraude : qui enim aliena quolibet modo injus! bentes victum el vesiilum, his contenti simus (I Tim. przeripit, ipse sibi regni cælestis adilum claudit. Unde vi, 8). Dicis forte, Ideo a sanctis religiosisque viriş el Predicalor egregius (14) quosdam redarguil dicens, plura habenda sunt, ut melius ab ipsis quam a popu- Omnino delictum est in robis, quod judicia habetis inter jaribus erogentur Christi pauperibus. Et ego consen- vos. Quare non magis injuriam accipilis ? quare nun tio ; sed przelalis, non autem subjectis. Quos maxime illud mulieris Loi exemplum dclerret, quae dum post Hic el mox subaudi, proderunt.

i sic nonnulli Mss. Alias, penuria. . id est, ccdant tamen apud Ambrosium, non dent.

(6) Modus loquendi autperto usitatus.

magis fraudem palimini? Sed vos injuriam facilis, el libus tenebris reclusus gaudere conatur? fraudatis , et hoc fratribus. An nescitis quin iniqui re- CAPUT XXII. Cavendum a multiloquio. Multilognum Dei non possidebunt? Atque inter cetera sul- quinın dicit, Non ille reus leneloitur, qui plura quidem, bjungit, Neque surcs, nevjue rapaces regnum Dei possi- scd bona loquitur : sed ille qui saltem rara, sed mala debunl (1 Cor. vi, 7-10).

dicere probatur. Cui discreta lacilurnilas respondet, CAPUT XIX. Sequitur de eodem argumento. Fallacia Vcrum est quod dicis; sed dui mullia bona proferri atque mendacium el ipsa unum dicunt: Iallacit autem sidentur, sæpe contingit lil a bonis loculio inchoans?, fil ingenio, mendacium vero simplici verbo. Fallacia ad aliquod pravum derivelur: hoc ipsum sancla Scriigilur dicit, ut ex multis unum proferamus, cum in plura pronuntiante quia, In multiloquio peccatum non non dando' aliquem illudere «ucrit, Quid in petendo deeril (Prov. x, 19). Al forle inter innumera verba moras innectis ? Non habro quod libi tribuere possim : declinantur criminosa. Sed numquid declinari pole celans utique in corde qui habet, vel quod sibi con- runt inutilia atque oliosa, de quibus in fulurum ratio servet, vel quod aliis si voluntas ini silrihuat. Mend:1- eril reddenda ? Tenendus ergo est modus in loquendo, cium dicit, Omnino quod poslulas non habeo: scilicet, et (a) ab ipsis nonnunquam utililuis verbis parcendum, non artificioso ingenio, sicut fallacia, sed simplici sicui bealus Psalmista legitur secisse. Dicit enim, negationis verbo frustrans poscentem. Sed veritas ad Humilialus sum, el silui a bonis (Psal. XXXVIII, 3).

CAPUT XXIll. Contra immunditiam. Immundi. istraque respondet, Nec ariificioso ingenio, nec simplici verbo oportet decipere quemquam : quia quo

lia dicit, Non est grande facinus sine concubili libet modo menti:tur, Os quod mentitur, occidit animam maris et seminæ, vel propriis, vel alterius inquinari (Sap. 1, 11). El omnibus mendacibus pars illorum manibus. Sed integrilas carnis respondet , Non sic ait crit in stagnó ignis ardentis sulphure (Apoc. XX1, 8). Apostolus. Quid ergo ail? Neque immundi, inquit,

CAPUT XX. Ad cibos ul ad medicinanı accedere. regnum Dei possidebunt (1 Cor. vi, 9). Ventris ingluvies dicit, Ad esum Deus omnia munda CAPUT XXIV. Conira luxuriam. Luxuria dicit, condidit:cl qui salurari cibo respuit, quid aliud quam Cur le in voluptate tua modo non dilatas, cum muncri concesso contradicit? Sed ciborum parcimonia quid le sequalur ignoras ? Acceplum ergo lempus respondet , Unum horum quod dicis , verum est. Ne in desideriis perdere non debes : quia quam citius cniin homo fame moreretur , oinnia ad esum Deus pertranse:t, nescis. Si enim misceri Deus homincm minda creavit : sed ne comedendi mensuram exce- in voluplate coilus nollel, in ipso humani generis derel, abstinentiam imper:avil. Nam iuler calera sua cxordio masculum et seminam non fecissel. Scd camala, saluritate maxime panis Sodoma periit, Domino

siitas illibata respondet, Nolo ignorare te singas, quid allesiante, qui ad Jerusalem per prophctam loquitur post hanc vitam recipias. Si enim pie et caste vixeris, dicens, Hæc est iniquitas sororis luce Sodomæ, salurilas

sine fine gaudebis : si vcro impic et luxuriose, alernis panis (Ezech. xvi, 49). Quapropter sicut æger ad

incendiis subjacebis. Inde aulem castius magis vivere medicinam, sic ad sumendas dapes debel quisque debes, unde quam cilius tempus acceplum pertranscat accedere : nequaquam videlicet in illis voluplalem ignorare le dicis. Quodque in esordio generis humani appetens, sed neccssilali siiccurrens. Hinc incarnala

ad hoc masculum el feminam Deum crcasse profiteVeritas per Evangelium ait, Allendile ne gravenlur ris, ut mutuis sc amplexibus miscere deberent; corda vestra in crapula el ebriela'e (Luc. XXI, 34). Quo

omnino vcrissime dicis. Sed quia nubendi licentia contra de insatiabili Judavorum voracitate Apostolus quibusdam tribuitur, hoc est, qui virginitatem vel dicit, Multi ambulant, quos sæpe dicebam vobis , nunc

castimoniam vidualem nequaquam prosessi sunt; quiautem el plens dico , inimicos crucis Christi : quorum

busdam autem non tribuitur, id est, qui virgines vel Deus denier esl, el gloria in pudendis eorum, qui terrena

continentes esse decreverunt; fornicatio vero nulli sapiunt (Philipp. jii, 18, 19). Et rursum : Esca ventri, impune conceditur, non atlendis. An lil colilemnen. et renter escis; Deus autem el hunc et has desiruel dum putas, quod Apostolus lubricis dicit, Fugile for (1 Cor. vi, 13). Ille aulem plene hoc vitium superat,

nicationem, fratres : quodcumque enim peccatum feceril qui in sumendis dapibus non solum parcimoniam le- homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus vel, ut scilicet resectionem semper esuriens imperel;

suum peccal ? Quod si hoc parvipciidenduin existimas, verum etiam accuratiores simul et suaviores epulas,

audi quod poslca in sempiternum deplores el gemas : excepta corporis infirmitatc el hospilum susccptione,

Neque adulteri, inquit, neque fornicurii, neque mascucontemnit.

lorum concubilores regnum Dei possidebunt. (ibid., XVIII, CAPUT XXI. Lætitia non est hujus sæculi. Inepla 9). O quam parva esi concubilus hora, quia perditur lirlilia dicit, Ulquid animi gaudium inlus abscondis ? , vita æterna ! Quod ergo emolumentum affert corpori, Egredere in publicum lulus, dic aliquid foris unde quodvc tribuit lucrum, quod tain cilo ducit animame

ad lartarum? vel lui vel proximi rideant, fac cos latos lua lætitia. Sed moderatus mæror respondet, Unde tibi , inest

CAPUT XXV. De munditia cordis. Spiritualis for. lanta lielitia? Numquid jam diabolum vicisti? numquid

nicatio dicit, Numquid damnandum aliquid agit.is, jam inferni pænas evasisti? numquid jam de exsilio

qui in cordc libidini consentit, el ad opus concupitiu ad páiriam venisti? numquid jain de lua electione libidinis non pertransit? Sed munditia cordis responsecuritatem accepisti! An forle in oblivionem venit

det, Omnino delinquit, qui castimoniam anime non quod Dominus dicit, Mundus gaudebit, vos autem con

custodil. Unde et auctor munditia in Evange.io dicit, Irislabimini, sed tristitia vcsira vertelur in gaudium

Qui videril mulierem ad concupiscendum eam, jam (Joan. Xvi, 20) ? An fi:rle memoria excessit quod idem

mạchalus est eam in corde suo (Mallh. v, 28). Quo alibi dicil, Væ vobis qui nunc ridelis, quia plorabilis et

contra (6) per beatum Job dicitur : Pepigi sodus cum Rebitis (Luc. 6, 25); quodque per Salomonem dicitur,

oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam Risus dolore misccbitur, et extrema gaudii luctus occu

enim partem in me huberei Deus desuper, el hæreditapal (Prov. xiv, 13): el e contra per Evangelium ,

lem Omnipotens de excelsis (Job xxxi, i el 2)? Nisi eniin Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur (Malth. v.

auctori nostro cogitatio pravi consensus displiccret. 5): rursuinque per Salonionem, Nescil hoino utrum nequaquam per Isaiam diceret, Auferle maluin cogiln amore, an odio dignus sil, sed omnia in futurum reser

tionum vestrarum ab oculis meis (I sai. 1, 16); el in vantur incerla (Eccle. ix, 1)? Comprime ergo inancın

Evangelio Phariseis, Quid cogitalis mala in cordibus lirliliam, quia necdum evasisti poenalem Pruninam.

vestris (Matth. ix, 1)? Sed nec Paulus apostolus viNonne apud omnes inainis judicatur is, qui cilicera

Ms. Regius, ille polius qui rara el mala.

? Alias, inchoata. · Ms. Regius, cum in nocendo dare,

3 MSS., lulural. Ms. Corbeiensis, quid.

(a) con rucnter regule Bened, cap. 6. • us. Rezius, lautiores.

(O) DICLO Auperlo usilala.

1

ccrel, Cogitationum, inler se invicem accusantium, que missa. Cujusdam relatione nuper cognovi quod dico. eliam defendentium, in die qua judicabit Deus occulla Vir quidam religiosus augue in monachico babitu conhominum secundum evangelium nieum (Płom. 11, 15, 16). stilnius, nostro nunc tempore antiqui hostis est inay

CAPUT XXVI. Beaiæ vilæ felicitas. Amor prä- dita tentatione pulsalus : ila nit idem malignus spiri. scalis sxculi dicit, Quid pulchrius, quid hone- lus vestimentorum ejus particulas extra illum etiam stius, quid venustius, quidve polest esse delectabilius, compositas immunda colluvione crebrius foedarel ; quam quod in præsenti vita quotidie cernimus? 0 quæ in tantum erat horrenda, setida et noxia, al pars quam mirabilis coeli camera in aerc jucundo, in lumine vestium quam tetigisset, null deinceps esset usvi solis, in augmento lunæ atque delectu, in varielale apla, quanquam fuissel abluta. De quo cuni interrostellarum el cursui! quam oblectabilis lerra in nemo- gatus fuissem, cur omnipotens Deus talem versulo ser. rum Noribus, in fluciuum suavitatibus , in pratorum penti poleslalem in euni dederit, respondi : Ut cordis rivulorumque amenitatibus, in segelum culmis luxu- ejus immunditiam foris ostenderet; quod nunquam in riantibus , in vinearum foliis et botrionibus ? plenis exteriori habitu fecisset, nisi interiorem omnino corripalmitibus , in silvarum umbris et planis exitibus, in pissel , scilicet aut infidelitale et blaspliemia , aut certe equorum et canum cursibus , in cervorum el caprea- inani et vana gloria. Sanies quippe intus in corde, foras ruim saltibus, in accipitrum volatibus , in pavonum, per vestimenta inanavit. Quiem, quia longe positus erat, columbarum, loriarumque pennis el collis, in domo- ego quidem non vidi; sed tamen, ut arbitror, hæc in illo ruin pictis muris el laquearibus, in organorum om- vere prævidi. Quod si non esi ila , numquid tamen niumquc musicoruin linnulis cantibus , in mulierum factum putatur sine causa ? Est proplerea gestum, ut venustis aspectibus, earumque superciliis et crinibus, in eo munditiam cordis feditas illa servaret, ne kai:c oculis el genis, gulture et labiis, naso el manibus, callidus boslis inanis glorize macula fæedaret : siculi atque extrinsecus adhibitis auro et gemmis distinctis Paulus , ne de magnitudine revelationum lumeret. Dionilibus, el si qua sunt alia quæ modo non recolit stimulum carnis accepit (II Cor. x11,7) Sit itaque ho. sensus ! Sed anior patriæ cælestis respondel, Si le rum quodlibel. Aut certe si non fuerit, numquid laista delectant que sub cælo sunt, si carcer ita pul- men quod extremum posilurus sum, vcrum non erit? cher est; patria , civitas el domus qualis est ? Si talia Verum est omnino, vcrum est quod dico : non essc sunt que colunt peregrini; qualia sunt que possident colluvionem illam extrinsecus anima noxiam, si ipsanı filij? Si mortales et miseri in hac vita Lililer sunt servare studuerit intus cordis munditiam. remunerati : immortales et beati qualiter sunt in illa CAPUT XXVIII. Persectum esse quempiam posse vila dilati? Quapropter recedat ainor præsentis sp- in patriu. Quis verè suis renuntiet. Quo sensu nemo culi, in quo nullus ila nascitur , ut non morialur: et prophela acceptus in patria. Regula Benedictinæ præsuccedal amor futuri sæculi, in quo sic omnes vivi- conium. Interea, sicni tu ipse indicare curasti, audio ficantur, ut deinceps non morjantur : ubi nulla ad. quosdam apud vos dicere, non posse aliquem in paversilis lorbal, nulla necessitas angustat, nulla mo- iria suæ nativitatis perfectum esse : illud in argulestia inquietat, sed perennis licuilia regnat. Si mentum assumentes quod Dominus dixit, Nemo proqurris, quid ibi sit, ubi talis et lanta beatitudo per. phela acceptus est in patria sua (Matth. xii, 57). Quos sistil: aliicr dici non potest nisi, Quidquid boni esi, primo oportet ratione veritatis reselli; et sic demum ibi est; et quidquid mali est, nunqu:im ibi est. Quod, qualiter intelligenda sit prolata sententia demonstrari. inquis, illud bonum est ? Quid me interrogas ? A pro- Audiant igitur patienter qui hæc dicunt, quia dum phela et Apostolo delinitum est : Quod oculus , in- sensum sacræ Scriplure prudenter non considerant , uiunt, non vidil, el auris non audivit, nec in cor pene omnes sanctos contemnunt. Si enim ila est ut hominis ascendil, qnæ præparavit Deus his qui diligunt asserunt : ergo quotquot ex Romanis conversi , apud cum (Isai. Liiv, 4; 1 Cor. 11, 9). Ad hanc felicitatem Romanos degunt; quotquoi ex Græcis, apud Græcos; multis sæculi divitiis constipalus David anhelabai cuin quotquot ex Italis , apud Italos; quotquot ex Iberis, diceret , Quid mihi restat in cælo, el a le quid volui apud Iberos; quotquot ex Germanicis, apud Germasuper terram (Psal. LxxII, 25)? Multis regalibus dapi- nicos; quotquot cx Aquitanicis, apud Aquitanicus; bus abundans dicebit, Saliabor cum manisestabitur quotquoi ex Britannicis, apud Brilannicos; quolqunt gloria tua (Psal. xvi, 15). Et rursum, Silivil anima ex Anglis, apud Anglos religiose vivunt, imperfecti mea ad Deum virum , quando veniam el apparebo anle crunt. Ecce Paulus et Antonius ex Thebais, apud faciem Dei (Psal. X1.1, 3)? Rursomque, Heu me, quia Thebxos persecti sunt : ecce Hilarion ex Palästinis, incolatus meus prolongatus csl (Psal. cxix, 5)! Hinc et apud Palæstinos perfectus est : ecce Maclarius ex Paulus, Cupio dissolvi el esse cum Christo; mullo enim Ægyptiis, apud Ægyptios perfectus est : ecce Oximelius (Philipp. 1, 23).

rinicus civitas, ex propriis civibus lola perfecta est , His iia decursis, quanquam mulia prætermiserim, ecce , ut ad (a) vicinos nostros veniamus, Protasius tamen, ut mihi videtur, hostis nostri fornicantis ca- et Gervasius in propria hac Mediolanensi civitate stra: monstravi, quibus pie viventes in Christo Jesu propriaque domo manentes, ac per decem annos monon desinit impugnare. Sed nec his conlenlus diabo- nachorum vitam exercentes, i'a perfecti sunt ul marlus ad alia converiitur argumenta, olum quibusdam in tyres fierent. An forle sola vestra provincia extra somnis sæpius vera pronuntiat, ut cos quandoque ad lianc regulam erit excepta : ut non de propriis , sed falsitalem pertrahat, dum dormientes ante horain vel Tantum de extraneis habeat monachos! Satagendum lempus exsuscital, al cos vigiliarum tempore, gra- igitur magis est, ut ubi quis fuerit, juxla perfectorum vissimo somno deprimal, com psallentes atque oran- regulam vivat: non parentum, non propinquorum, tes sibilis, stridoribus, latratibus diversis el inconditis non aftinium illecebris, a via perfectionis declinel. Sic vocibus, junctis etiam lapidibus vel stercoribus pertur- cerle justa Servatoris ' sententiam, patri malrique, bat, ut eos quoquo pacio a spirituali opere retrahens, fratribus, sororibus, uxoribus, filiis, domibus, agris jnanes efficiat. Tu autem, bomo Dei, vigilanti studio el cunctis que possidet renuntiare valebit (Marth. allende quæ dico, et mihi magis adhuc stupenda nar- XIX, 29). Hoc allem dico non quo secessores, qui de ranti lidem præbeto

regno ad regnum, de publico ad eremium transeunt , CAPUT XXVII. Diaboli inaudita lentatio. Cur per- summa laude non ducam : sed quo illos etiam qui * Ms. Regius, in botris.

magis affeciibus patriam fugiunt quam gressibus , le* Sic Mss. At edili, quid enim mihi est ?

lices alque perfectos ostendam, 3 Alias, fortia castra. Sequimur Ms. Germanensein, cui fa- Obsecro itaque illos, qui hæc apud vos fieri posse vent plerique. Al Regius, hosti nostro formidatio magna facta est; castra enim, etc.

* In uno Ms., sic clauditur, el veritati quæ le vocul at blande * Mss., Salvatoris. admonet fidem prabelo. Viile aliam clausulam apud Ambro- (a) Benevento enim, ubi degebat Aulpertus, vicigur siuin el Isidoru

cal Mediolanum, si cum Oxirinco comj aretur.

1105

denegant, ut vigilanti studio considerent, cur non juxta regulam patrum viverc semper stude, maxime dixerit Dominus, Nemo propheta perfeclus est in pa- aulem sancti confessoris Benedicii. Non declines ab tria sua. Scd ibi quid aliud intelligendum est, nisi ea quoquam, nec illi addas quidpiam, nec minuas. quia non acceplum dixit, nequaquam receplum? quod- Tolum eniin quod suflicit, habet, el nusquam minus que de antiquis Prophetis et se ipso dicium intelligi habet : cujus verba alque imperia sectatores suos voluit, qui apud incredulos Judæos non fuerunt ac- perducunt ad cæli palatia. Ecce, frater charissime, cepli , sed magis spreli, Stephano ad eos dicente, inter cæteras meas occupationes hunc tibi sermonem Quem Prophetarum non sunt persecuti patres vestri? nocturnis horis, licet inculta venustale, dictavi atque qui prænuntiabant de adventu jusli, cujus vos nunc ho- conscripsi : quem quia epistolarem modum transire micidre el prodilores fuislis (Act. YII, 52). Quis autem cognovi, libellum potius De Confliciu viliorum alnon videai quante temeritatis, quantæque sit præ- que virtutum nuncupare malui : in quo si a:dilicasumptionis, aliquem sibi prophelie nomen assumere ? lionis aliquid repereris, hunc legendum et aliis traTu igitur cum charitatis affectionc tales redargue, et dere debes.

DE SOBRIETATE ET CASTITATE

LIBER UNUS,

INCERTI AUCTORIS.

BOKED CAPUT PRIMUM. Vitia tria declinanda. Sobrielalis auxilium, cuncta cum ratione disponens, in congreluus. Ebrielatis mala. Vini usus. Ad quid utilis. Quare gatione honeslorum se ipsam semper ingerens. Sosace: dotibus inhibitus. Ebrietatis inconimoda. Scriplurce brielas lemeritatem fugii, pericula cucla declinat, quibus hoc vilium damnatur. Cr pula lugentibus in er- muluis officiis obtemperat, superbiam detestatur, sequiis ab amicis ingeritur. Corpori animoque infesta domum familiamque cum moderatione gubernat, fi-. ebrictas. Cum mortalium mutabilis mens vel bonis dem sibi commilicntibus scrval, et, ut summatim aliquando vel malis intentionibus delectetur, pleriquc breviterque dicam, sobrietatis perseverantia inæstiscu pænitudine malorum ad aclus bonos, sive socor- mabilis est animi fortitudo : omnes eam virtules, et dia mentis ex bonis ad malos precipites transferan - omnes laudum semper tituli concupiscunt, quia sine lur; disputandi materias morum ponderatoribus gi- ipsa ornari aul placere non possunt. gnunt, quibus agnitis correcti læleniur, inconvertibiles E contra ebrielas ab anime injuria incipit, et flaautcm in suis iniquis moribus confundantur. Diflicilius gitiorum omnium maler esl, culparum materia, radix namque bonorum appetilores invenias, quam malo- criminum, origo omnium viliorum, turbatio capitis, rum deserlores : quia quamplurimis et pene cunctis subversio sensus, lempestas linguix, procella corpomortalibus dulcia sunt magis ea quæ carnem fovent, ris, naufragium castilalis. Ebrietas lemporis amissio quam que a viliis frenant. Et quoniam sludii com- est, insania

voluntaria, ignominiosus languor, mentis moda a nobis suggerenda sunt honestatis”, admone. sanæ debilitatio', lurpitudo morum, dedecus vitæ, mus in tali proposito militare volentem , segncm, honestatis infamia, animz corruptela. Ebrielas, ut somnolenlum arque temulentum esse non debere : cernimus quotidie, amplarum familiarum plurimos quoniam ab his viliis tribus nisi quis fueril declina- lahefacit, ei cura gubernationis destilutos, parentum lus, securus nunquam esse polest vel tulus, imo et avorumque suorum bene diuque congregata atque in. periculis omnibus, et ipsi etiam morti erit is semper genti prelio comparala. vili nummo distrahere facit. obnoxius. Fortitudo enim inimicum opprimit, vigi- Ebrietas in utroque sexu cuncta mala semper appelantia lendentibus insidias obslat, sobrielas vero præ

tit, et nefanda commitiit. Ebrietas timorem Dei ailparalum cor hominis facit. Propterea enim Dominus fert, futurum Dei judicium de corde se habentium Deus poster palerno affectu per Prophetas et Aposto- Lollit. Ebrietas, ut ait Apostolus, regna coelestia appelos suos nobis præcepit, ab omnibus vitiis, et maxime lentibus denegal (1 Cor. vi, 10). Ebrielas temulentis ab ebrietate, quæ omniuin viliorum gurges est, pe- lempora furatur, dies subripil, depositi sui non reminiliis abstinerc. De cujus vitii ? malo volumus leciori niscițur, et anle illum posita nec mente nec oculis aliquanta proferre, quem tantum monitis horiamur contuetur : famulo vero non solum fidem aufert, sed animum intentum apponere, el sermoni nostro, elsi etiam fraudum el servitutis officio inutilem facii; et. minus lucenti quam audilus exigit eloquentium, ve- alia mala quæ comprehendi non possunt. niam dare. Suademus enim auditores rationem dicti Et quoniam ab aliquantis vini non lemperatur usus, debere advertere, non fucum spumantis sermonis , sed potius appetitur excessus; habitus corporis et auļ artificiosam eloquentiam exspectare. Unde pri- vit:c periculum, et opinionis ac fama gravissimum milus propter libelli titulum vel decorein, fruclus acquiritur damnum. Nam somentis corporalibus proel bona sobrietatis in quantum possumus profera- visum est vini munus : abutentibus penitus interdimus; et postea ebrieta:is indecoras molestias publi- citur, et sobriclatis disciplina custodienda sancitur. cemus.

Est quidem in multis vilie mortalium vinum necessaSobrielas namqne castitas est sensus et mentis, rium, debilem stomachum reficit, vires deficientes membrorum omnium corporisque lulela, castitatis reparat, algentem frigore calefacit, vulneribus infupudiciti:cque munimen , pudori proxima , amicitie sum medelur, antidotis etiam diversisque mcdicami. pacisque serva, honestali semper conjuncta, crimi- nibus adjunclum salutem operatur, tristitiam removet, uum vitiorumque omnium proluga, recti judicii le- languores omnes animi delct, lætitiam infundit, connas, memoriæ recordationisque inseparabilis sapien - vivas honesta miscere colloquia facit : paulo amplius tia, secretorum custos, arcani velamen, lectionum et vero sumplum, polanti quodam modo convertitur in doctrin.x capax, studiorum et artium bonarum disci- venenum. Propterea enim vini abstinentiam sacerdopula pariter et magistra, ingeniorum capiendorum libus primo el Levitis a Domino legimus imperalam, pedissequa, bonæ faina semper avida, in cogitatio. quia oportebal ut illi primilus sobrietatis modum obnibus salubria alque utilia creans , virtutis singulare servandum susciperent, qui crleris mortalibus non

diclis, sed factis præcepia divina observanda trade' forte, honestis. • Ms. Regius, materiæ.

* Ms. Regius, male sana debilitatio.

« ͹˹Թõ
 »