Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

rent, el castilitis et sanctitatis moribus adimplerent, consideras ebrietati devinctum, sua potestatis esse Levilico libro dicenle, Et dixil ad Aaron, Vinum et non posse ? Uiquid potando facis excessus, nisi ut omne quod inebriare polest, non biberis lu et filii lui, per provocationem viui insolescas in pejus ? Nascitur el quando intrulis in labernaculum testimonii, ne mo- ex hac putandi infelicitate inter provocatos el provoriamini : quio præceplum sem.pilernum est in generalio- cantes ignominiosa certatio, el vincenti esl turpitudo nibus vestris (Levil. x, 9). Ezechiel quoque propheta detcrior. Ex hoc enim multorum membra cibos re. similiter dicit, El vinum non bibel omnis srcerdos, cum cusant, el vino dedila, pr:rcoqua debilitale et cruda introire cæperil in atrium inlerius (Ezech. xliv, 21). senecliile marcescuint, et adhuc ætale virides Iremiula Auctorum vero sæcularium quamplurimi sobrietatis vibratione quassanlur. Inde pulmones ustione vini przcepla libris plurimis ediderunt : qu 'rum asser- quotidiana prirescunt, et per ora veluti morluoriin tiones contra cbrielalis vitia non proferimus, quia spiritus letros millunt. In liis ergo talibus non ratio Huumana decel divinis, non divina humanis testimoniis ula, non ulluin gerendic ritu consilium, non gestoconfirmari. Quare debet congrua observatione so- rum aut lectionuin memoria, nec ulla artiuin aul inbrietas cuin sacerdotali affectu certare : quia qui non dustriic providentia : utpote quem prandio accuino sobrius accesserit ad divin:e majestatis allirium, sen- bentem sulis occidentis videt occasus, el cona perliet immatura mortis interitum. Quicumque cnim ho. noclanlein insperaliis occup::t dies, el dum jugi amenmore sacerdotali præditus, prosimus fuerit ebrietati, tia die nocleque discumbendo dormilat aut bibil, in vicinus est ultioni. El in ros qui Deo proximant, si hac vila adhuc posilus quotidie sepelitur. fuerint temulenti, procul on sulil vindicte que sie

CAPUT II. Dominicæ virgines regulis instruuntur. viant. Ergo quisquis divino munere sacerdos consti

Vigilie (unebres Sed quid jam dicain, vel quid la. lulus, vivolcnlus accesserit ad sacramenti celebra

ceanu? Hujus igitur ebrietatis si quidpiam in feminis tionem, mortis consequendo non habet dilationem.

cecideril, que virilem sexum superius lactis crimiContrarius namque est unicuique rei semper exces

num molibus oneravil, nihil lacendum est, imo labosus : el in quocumque sexu nimiclas adhibita fueril,

randum est, ut et que lales sunt feminæ, bæc divina viliuin facit. Q are quidquid immoderatum indisci

admonitio corrigat, el sobrielas melu correplionis ab plinalumque csi, proximum ruinæ consequitur casum; quia ubi inodus non est, periculum tolumi est : quæ

elrietate compescat. Sed quonianı in adinonendis

viris, a sacerdotibus et levilis vel ministris lajus licumque res non habel lemperainentum, præcipitat in

belli opasculum inchoavimus, merilo convenienterque exilium.

in luminil.m sexum adınonendum a dominicis sacrisSic itaque dom quisquis immoderatus, convivioque

que virginibus sumamus exoriliuin : quo generaliter medius, amissis modestiz frenis, insana suerit ebrie

omnis diguilas vel sexus ab hac admonitione inexculale prostralus, aversus respicit nutantes, quos inle

sabilis liabealur. Dominica virgo debet agnoscere, gros videre nequivit, aut serinone longo superflua Verba emillit, et vana dicta componil, male clamans,

quibus præceptis convenial insistere, vel a quantis el bene sibi sonans, vullu dejecio supinus accumbit,

viliis debeat abstinere, si vull el in seculo posiia cum vomens et sui omnino nescius, spectaculum convivio

Deo, et cum eodem post hujus vil resolutionem in

claritate cælesti regnare. Dominica virgo primilus przebet : el dum nihil consequitur sunum, nullo alio cogente privler vinum, cordis sui arcana palefacil, et

publicos debet vilare conspectus, ct plalearum freamicorum sibi commissa secreta in medium prodit. quentiam declinare, atque in domo posita lanificio Ad universa autem vel crudelitatis vel turpitudinis

insislere vel lectioni divinie. Dominica virgo, in fe

minarum laicarum conventu sedens vel consistens, facinora per pelranda facilis invenitur, cui nulla sobrize menlis ratio, sed rbrielas dominatur. Assumit

ne verbis scurrilibus neque lubricis earum aut cans inter pocula injusta certamina, el nuttis stantibus

licis präsentiæ tuæ copiam facias; sed magis fue Causis asperam excital rixam : quia interponendo gias, oculos tuos auresque concludas : ne Dei timore verba vania, aliorum salia dicta non patilur, el in

privata, diabolicas cogitationes sensibus luis immitcontumeliam erigitur convivarum, et crimina proxi

las, quibus in brevi forte dispereas. Dominica virgo morum.

nec ornalu capitis, nec habitu comæ, nec oculis ereIsta, lecior ul libenter accipias, admonendum te

clis aut lielis, sed pronis ad terrain cum vultu procredidi. Quare lege caute Petri apostoli epistolam ad

cedat : ne in serviles indurata amores, elsi ipsa non Genles, Pauli ad Romanos, ad Corinthios primam, ad pereal, aliis causa, perditionis exislat. Oculorum enim Ephesios, ad Thessalonicenses, ad Tilum. Præterea cupiditas quos animæ interitus faciat, evangelica vox ad ebrietatem cavendam Dominum nostrum Jesum nobis pronuntiat (Malih. v, 29). Dominica virgo ab Christum audi in Evangelio dicentem : Allendile vo

omni inverècundo sermone vel risu se debel peniois, ait, ne forle graventur corda vesiru in crapula et lus abstinere, et cum silentio et disciplina omnem ebrielale (Luc. XX1, 31). Et Dominus servo irascitur,

vitam suam ornare. Dominica virgo, qux vullum cui mullas plagas in advenlu suo imponere coinmina- suum ob splendorem genarum aliquo fuco infecerit , lur. Quare abstinete vos talia agentes vel facientes,

in Isaia propheta de filiabus Sion promissanı sentenabstinele vestram insaniam, et homines vos humanos tiain pertimebit (Isai. ill, 16, 17). Dominica virgo, cognoscile, el cantam lurpitudinem a vobis abjicite, ul de viduis Apostolus docet, aut sermonic garrula , el ebrietatis crimina totis viribus declinate. Rustica- aut loquacitate verbosa, vel curiosilale superDua , num quidein, sed sanum dictum advertite : Vinum casta non polest judicari (I Tim. V, 13), imo prostimedicamentum; plus justo sumplum venenum esse

luta ad luxuriam alios magis accendit. Dominica virgo, cognoscitur. Tantum ergo turpitudinem a vobis abji- nulli te virorum , cujuslibel ætatis , sine gravissimacile, el ebrietatis crimina totis viribus declinale. Ju- rum mulicruin priesentia , singulari habitaculo vel cunditati, non ebrietati creata cst vini nalura (Eccli. colloquio credas : cl cym sola in tabernaculo consiXXX1, 35) ; per cujus moderationem sitis exstingua- slis , clausis super le januis sedeas , nullique virorum lur, non lamen ut usque ad ebrietatem bibalur. Fue pulsanti facile januam luam pandis ; ne forte in sugile crapulam, ea loquentes aut facientes, quibus so- spicionem Turpissimam , aut in pudoris lui naufragium brii non erubescant. Fugite crapulam , qux sulis cadas. Dominica virgo , in locis, in quibus viri culugentibus a consulantibus amicis vel proximis in bant, non debet accedere; ne ipsa se vclut scorlumn exsequiis ingeritur. Dolor enim amissi suneris sine credalur suis corruptoribus prabuisse. Dominica vini quavis nimielale temperari non potest. Tu vero, virgo, male docentis miscrabilisque vitæ seminæ, o homo incolumis, quotidie vino cogente desideras aut aliquando sinistra opinionc vesalæ, consortium vomere : el tanto repleris, quanto possent plurimi colloquiumque declina : quoniam corrumpi mores bocum jucunditale lætari, et sobrie salurari. Non con- nos colloquiis malis Paulus apostolus docel (1 Cor. sideras lurpe esse, plus sibi velle inferre hominem, XV, 33). Dominica virgo, ob exstinguendas libidinis quam capil, ncc stomachi sui nosse incnsuram? Non vel omnis lasciviie Mainmas, jejuniis el abstinentie

debet operam dare, orationibus die noctuqne insi- CAPUT III. Vinolentiæ crimina in virginibus vel semi-, stere, si cupit et laqueos et insidias diaboli insidian- nis. Ebrietatis mala universim perstringuntur.Cur a sacer: lis evadere, el ad promissa virginitatis præmia per- dolibus exorsus fuerit auctor. Et quoniam qux admonena venire. Dominica virgo, omnem fratrem, quem vi- dis virginibus sacris dicta sunt, credamus passe suftindum mala fama commendat, nimis fuge, et quan- ficcre, ex quibus prxceplis etiam Dei servis vel laicis film poles, ab eo vel ab ejus conviviis luos accessus cunctis conveniat obscrvare : jam debemus ad vinolendeclina. Dominica virgo non nesciat, ex convivali liic crimina enumeranda venire. ct docere ebrietatem colloquio inolescere libidinis vitia , el exinde ad for- cuncta vilia superare. Ipsis primu virginibus ebrictas i nicationis veniri peccata. Dominica virgo, ut cito con- castitatis promissa implere non permittit; quia sancti cludam, ab omnibus illecebris gulæ abstinens esse pollicitationi in utroque sexu inimica semper exstitit: debet, et parco victu vel polu dcbel esse contenta , el ideo ebrietas pudori comes esse non potest, quia et honesta taciturnitale semper ornala. Doniinicam nec castilas suit aliquando socia temulentiie. Sobrietas virginem Dei beneficium est irasci nescire, nosse ma- in seminis ad terram deponit aspectum : ebrietas allgis iracundiam cohibere, cunctis henignam existere , tem amisso pudore inverecundos erigit vullus. Sobricoculis non annuere, dolo el malitia linguam non fa- tas enim cum sumina trepidatione irreprehensibile, et bricare, alienae domus secrela nec auscultare nec cum silentio propinquum emillit verbum : ebrietas prodere, avaritiam cupiditatemque fugcre , sibi depo- impudoratum faci semnin:c el sermor.em et vultum. sita non pegare, in usuris pecuniam non habere, Elicit namque atque extorquel ebrielas infandam, insorori culpam ex corde dimittere, scandalum nulli verecundam de omnibus se habentibus vocem, et apponere, tribulatis consolationem pr.ebere, infir- cui subrepserit per aviditatem nimielas vini, nul. mantibus ministrare, detrahenti alteri non consen- lum potcst habere tacendi pudorem : ex qua lemu. tire, sed a detractione se penitus abstinere. Domini- lentia membrorum consequilur infirinitalem. Et ita fit, cam virginein in ecclesia cun silentio stare debcre, ul sicuti navis validissimi maris fluctibus scopulo illisa et nihil legis docere , Apostolum audi toquentem : comminuitur; ita feminæ corpus ac mens grandi vini Mulieres in ecclesia laceant : lurpe est mulieribus procella illisa , mcmbris omnibus dissolvalur. Nam loqui in ecclesiis. llem ait : Mulieres in silentio discani. quæ naturaliter firma figere non poiest gradiendo seni : Mulieribus docere non permitto (ld. xiv, 34 el 35; vestigia ; quomodo incedere valebit, cum vini fuerit 1 Tim. 11,11el 12). Si ergo mulieribus turpe est docere, ingenti procella percussa, lapsabunda 'gressu ac inaut in ecclesia loqui; quanto magisvirginibus quas casti- nuens, semper conlortis oculis resupina, aut inclinata: latis Deo promissæ cura professioque constringit, ut cervice, famula regente pedissequa de lemulentie eas magis ilia in bonis operibus iiniientur? Dominica sur culpa ? Ibi sanitas el cura doinus nulla vel fami. virgo ne quid pravum aut scurrile aul simulate lo- liæ gubernatio, lingua balbutiens sermonis officio priqualur, et omne mendacium ex ore suo penitus era- valur , aut in vocem prorumpere volens, non tantum dicet. Loquentes enim mendacium Dominus perdet, non intelligitur, sed etiam ab audientibus deridelur. ul in quinto psalmo Da vil, el ejus filius in libro Sa- Est autem mente alienata , et sui omnino riescia , cui pientiæ docel (Psal. v, 7; Sap. 1, 11). Dominica virgo cullus capitis vergit in partem, ct seminudam monquantam fidein debel in omnibus exhibere, tantum strat videntibus cervicem, et omni ex parle demissa a carcal jurare : de his qui egerit propter veritatem conspieientibus erubescilur, et quid 'domi geralır, confirmandam jurainenta persolvere (a). Ne in Lolum ignorat. Periclitatur in lali sine dubio pudor, et omne aut omnino juret (Matth. v, 34), Dominum agnoscat secretum , quod sobrietas in seminis custodit, lemuin Fvangelig præmonentem. Dominica virgo furla lentia publicat. Quæ cum bumi fuerit vertigine rapta fraudesque facere, aut falsa lestimonia dicere, aut ea

lectoquc prostrala, circuncursare sibi cunctos confacientibus consentire caveat : quia ea commillentes spicit parietes : culminaque domus in imo, ct ima in beatus Paulus objurgat (1 Cor. vi, 8; Rom. 1, 32). alium pulat esse porrécia, el velut sepulta somno reDominica virgo matronalibus conviviis, quibus viri cipitur. Leclisternia vero quæ ab infautibus contume. miscentur, interesse declinet : ne concupiscentiæ pec- liis deformantur, a cunctis feminis vel ancillis., non calum secum inter pocula loquentibus viris imporlet. jam occultis , sed videntibus cachinnis talis domine Dominica virgo, contra omnes sonos musica arie pro- temulentia deridetur. Sic itaque transeunte lempore, latos, contra cuncta caplica sacularia, contra omnia el ebrietatis vilio permanente, de ejus corde omnis quae dulciler deleclentur audire, aures et cor tuum evolal timor : nec corruplionem , nec lerrorem saepe conclude : ne diabolicum melos Christi de corde ejus objurganlis viri cogital, aul vigorem. Inde quotidie abscindat amorem. Dominica virgo, molibus fexi- neglecia domus per illapsum tempus ornatu quobusque saltantium, cymbalistriarum vel lympanistria- lidiano in tantum destituitur, ut semper sibi marum, omuiumque virilium ludicrorum, quantum poles, ritus mortem exoplet , cujus labor gubcrnatioque vullum luöm averle : ne cujuslibet corum repentino sub tali domina quotidie minuitur, et in lapsum amoris lelo percussa, graviler incipias interire. Do- venit. Non est cum qua quidpiam de cura donus minica virgo non tantum ne superbiat aut litiget, ca- conferatur, ut in melius aliquid disponatur : quia veal; sed etiam a superbientibus et litigantibus, quan- scilicet uxoris nomen tantum, non mores ostendit. lum polest, procul abscedat : Superbis nanque Deus

Nihil ca disponente, maritalis quotidiana cura non resistil, humilibus autem dal gratiam, Salomon in P:o. sine tristitia fatigatur : quia vclul juncti in vehiculo verbiis clamat (Prov. xxix, 24). Dominica virgo nec boves, si unus conari sub onere cessel, allerum conasermonis jaclantia, nec divitiis, nec generis nobilitate

lus disrumpet. Vinolentia igitur dominæ subtractis se debel extollere; sed in humilitate et paupertale locorum clavibus, omnia lentantur : cellariorum Wespirilus Christ') accepta debet quamdiu vixerit perma. nitudo furtis quotidie servilibus inanitur, indisciplinanere. In judicio enim Dei non lales, sed actus proprii læque fanili:c clamoribus domus omnis perstrepit. pensabuntur, ex quibus singuli mercedem sicut ges- Lanilicii vero aut negligens, aut nulla, aut abominaserunt, non sicul nati sunt, reportabunt. Dominica bilis ellicilur cura. Tali enim domina ancilla charior virgo vigilias funebres vel cæteras que in privatis do

atque amabilior erit, que capacius poculum porrexemibus eveniunt, debet effugere, ubi precipue sine dis

rit, quam quæ pensuin integrum ante vesperum assieretione sexus commixti conveniunt. Dominica virgo

gnaveril. Calbinis enim aul variis persinisque coloriquæ secundum proprias vires nulla porrigit, non polusi bus in vino, non in lunicis, delectatur : el non vestium ancilla Dei vel dici vel credi. Sed, ut breviter dicam, facicndarum, sed .vini quærit allalam mensurami. dominica virgo quæ pudoris sui Domino promissi Non luendic castitalis causa telas ad lexendum erigil, custodiim gerere nililur, nec incessu nolabili, nec

que usum telu olim de domo per ebrielalem amisit : nutu aut dicto molli, nec otiositale verbi, nec corpore, ci lelas quas ancillis oliantibus subtraxit, lexcrudne nec mente debel omnino peccare. (a) Suple, curel, aut quid simile.

lassabunda.

» Elin

araneis dedit. liec cum cibos capit, vix comedendo serino sunt plerumque dente consumpti. Quamplures remiunciam panis altingit, et pocula deinceps absor. vini immoderatus excessus ex divitibus pauperes redbel, el propterea pulmenlorum sibi cataplasmiala didit et egenos. lofiniti numero, vino in pellente, quaerit. Hæc quamdiu vigilaverit, bibit : aut si obdor- injusla impiaque fonici Jia commiserunt. Quamplumieril, silis ei soninum abrumpil. Sed adhuc quid riina urbes diu obsessie, nec capiz; custodibus somumoror? Si ebrietatis voluero cuncta vitia enarrare, 110 vinoque sepultis, ab hostibus patefacte sunt et ante me lempus dcliciet : cum potiora in Ecclesiastico i: eendiis concrematæ. Sunt quoque alia mulla nefanSalomonis Spiritus sanctus clamet, dicens, Mulier da et innumera, quibus per ebrietatis vilia mundos ebria, ira esl magna, et contumelia el lurpitudo ejus nun iste dudum frequenter est vexatus, et nunc vexalur : legelur. Et de utroque sexu, Mullos, ait, exterminat quarum rerum si de dominicis vel secularibus libris vinum. Et iterum : Prudentiam absorbel ebrietas. Et vellem ad singula exempla personasque, per quas iterum : Vinum mullam polalum, irritationes et iras el res geslæ sunt, proferre, enormitas libri legentibus ruinas mullas facil. Amariludo animæ vinum multum fastidium afferrel. polatum (Eccli. XXVI, 11; XXX1, 30, 38 et 39).

Nos tamen in hoc opere proplerea sacerdotibus et Quare ut lineni libri faciam, suinmatini cuncta levitis vituperationen simul el adınonilionis initium perstringam. Per vinum enim caslitas submersa cst, fecimus, nc ab hac infectione, qua cunclos liuic vitio el plurine a corruploribus turbie deceplü sunt. Vir- deditos de dominica correptione confundimus, immuginum mulla eliam impellente vino thori genitalis nes forle clericos aut Dei ministros facere videremur: oblitæ, pudicitiam suam adulteris tradiderunt, el cum quibus magis convenit, ut qui populum a diversis cute machis de morte pacte sunt marilorum. Quamplures pis abstinere docent, ne in aliquod vitium aut culpam impellente vino præcipites indecentibus se conventi- cadint, caula observatione pro:ureul, el cos justa bus polluerunt : et de genitoribus aut genitricibus, increpatione Apostolus objurget dicens, Estimas axde filiis aut filiabus, de fratribus aut sororibus, de lem , o homo , qui judicas eos qui lalia agunt , el facis generis aut puribus, per nefandos, lil dictum est, con- ea, quoniain lu effugies judicium Dei? ltem : Qui alium cubilus sibi filios genuerunt. Per viuolcntiam enim doces, le ipsum non doces; qui abominaris idola , sacri. plurimi plurimæque a sancto pioque proposito exci- legium facis (Rom. II, 3, 21 el 22 ): et cætcra, quiltus derunt ci sui obliti amissis honoribus ignobiles re- arguit eos qui a viliis , quibus prohibent, ipsi se pon manscrunt : el sedibus patriis profugi, vilam non abstinent; el in quo alios judicant, se ipsos condemubi sumpserunt finierunt. Per hoc quippe vinum for- nant. Quare omnibus clericis ct laicis in diversis hules ab infirmis elisi sunt, et in mortem quamplures jusmodi dignitatibus constitutis hunc libellum frequenictu muliebri prosirali : el invicti exercitus vino do- lius lectirandum suademus : ut cum moribus bonis minante exstii cti sunt, el servitulis jugo subacti. Iu- el sobrielale Deo gralus quis profecerit, de corrcnumerabiles jugum doininationis diu recusantes, vino plione nostra in Domino Dco lælus semper exsullet, lentia in alie:ium redegit arbitrium. Consueludine agens Deo gratias per Dominum nostrum Jesum vini quamplures in insaniam sunt conversi; ac mentis Christum , cui bonor et gloria in sæcula sa culorum. durante jusania ab bumana conversatione sejuncti, Amen.

ADMONITIO IN LIBRUM DE VERA ET FALSA POENITENTIA. Tolus fere hic liber cui nonine Augustini in Decreta per Gratianum , et in Sententias per Petrum Lombardum translatus est. Eumdem postea cilarunt et Augustino tribuerunt Perrus Blesensis in libris de Confessione ac de Pænitentia, Vincentius Bellovacensis in Speculo morali, lib. 3, parte 10, dist. 12; Thomas Aquinas in Suinma theologica , et alii deinceps. Supposititium tamen credit Trithemius lib. de Scriptoribus ecclesiasticis , quoniam , ait , capile 17 Augustinus ipse allegatur. Reclamat Martinus Navarrus , lom. 2, Comment. in dist. 5 de Poenitentia , et dicit existimandum polius , illam partem , qua citalur Augustinus , er annotatione viri alicujus docti ad marginem adscripta, migrasse in textum, quam propterea negandum esse Augustini librum optimum, lot sæculis ei tribulum. Navarri conjecturam juvant libri veteres per nos inspecti, qui eo loci nomen saltem Augustini prætereunt : sed illud tamen et postulat sensus , et legit reipsa Gratianus. Verum , de hoc loco quidquid tandem putetur , alia undique suppetunt argumenta , quæ clamitant hoc opus non esse Augustini. Quædam in Critico Augustiniano collegit Bernardus Vindingus, et adversus quemdam , ut ait, recenlem , nec malum alioqui theologum , qui stilo el doctrina tolum Angustinianum esse, adeoqué slulle ipsi hoc negalum ab Erasmo el aliis docloribus contendebat, opposuit : scilicet phrases ab Augustino alienas cap. 3 : Naaman per aquam perdidit lepram. Cap 4 : Petrus Dominum negavil , el a se amicos Christi excommunicavil. Eodem cap. 4, et 6, ac 7: Pænam promittere. Cap. 9 : Ad Deum anziari. Ibidem : Meliori quam potest confleatur. Cap. 17 : Oportet peccatorem ut in pænitentia fructificel. In Scripturis exponendis auctorem neque Au. gustini solertiam habere ostendit, neque cum illo consensionem. Nam cap. 5 : Quod omnibus , ait, promisit indulgentiam, aliis promissionibus declarat : « Qui me confessus fuerit coram hominibus,» id est, omnis quantumcumque et quotiescumque peccalor , cujuscumque ordinis, etiamsi fueri! sacerdos; «confilebor el ego eum coram Patre meo. Cap. 9 : Totum hominem sanavil in sabbato, quia et corpus ab infirmitate el animam ab omni contagione li. veravit. Cap. 11 : In Petro et Joanne et Jacobo et patre el matre puellæ (Luc. vhl, 51) figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiæ. Lacrymis matris viduæ , Maribə el Mariæ ac lurbæ Judæorum docemur, inquit , publice peccantibus non proprium , sed Ecclesiæ sufficere merilum , etc. Cap. 14: Omnis isla varietas confilenda est , si peccavil in loco sacro, aul cui debuil excellentiam fidei, ul sunt domus dominorum et aliorum multorum ; si in tempore orationi constitulo, aut in festivilale sanctorum, et in tempore jejunii, etc. Si quis cadil in avaritiam, etiam castitatem minoravil. Præterea, insinualur capite 6 bonum quemquc ante Christi adventum inferis delenlum fuisse, Augustino, lib. 12: de Genesi ad li:leram, capp. 33 ct 34, ea de re dissentiente aut certe ambigente; el memorantur capile 8 acta sancti Andrca, lenge post Augustinum secundum eruditos vulgari carla.

Librum emendavimus ad codices Mss. Augustinensium majoris convenlus Parisiensis, ad Cistercier sem, ad Vaticanum , necnon ad Gratiani et Lombardi Collectanea. In Mss. inscribitur de Vera et Falsa Penitentia"; omisso ad Christi devotam. Et ad Gnem in iis habetur, Explicit de Confessione.

[ocr errors]

DE VERA ET FALSA PENITENTIA

AD CHRISTI DEVOTAM

Liber unus.

-->>7000667 CAPUT PRIMUM. 1. Poenitentice utilitas. Errores a matre sua genitum (Psal. L, 7), cui Dominus tesli. temporis impugnantur. Qantum sit appetenda gratia monium perhibet, Inveni hominem secundum cor meum poenitentiæ, oinnis clamat auctoritas, omnis bonorum (Act. xli, 22). Hic idem a Domnino laudatus , præ-uvila conatur ostendere. Languores enim sarat, lepró- mens de Doinino dicit, Propitius eris peccalo meo sos cural, mortuos suscitat, sanitatem auget quam multum est enim (Psal. xxiv, 11): non quia niultum conservat; claudis gressum, aridis copiam, ciccis rc- erat, sed quia David mulluin reputabat, sicut qui jam stiluil visum; vitia fugat, virliiles exornat, mentem inde satur erat et fastidiosus. Non enim laborat exomunit et roborat, omnia sanal, omnia redintegrat , nerari peccato, cui non videtur nimium. Quomodo omnia lielisicat. Temperat successus, constringil im- ergo multum videretur, si adhuc in illo dulcčlaretur ? pelus, moderalur excessus'. Ignorans se, per hanc Quomodo rogaret perdere, nisi doleret habere? Si se recognoscit; quierens se , per lianc se invenit. Iarc cnim non doleret habere , gauderet commisisse Sci. est quæ homines ad Angelos ducit, a creaturam red- mus quia delevit Deus peccatum David ; aut quia do. dit Crealori. Isla over perditam monstravit quic- lebal peccasse, aut quia gernebat, et straluin suum renti (Luc. XV, 4), el decimam drachmam obtulit an- lacrymis rigabat, et tanquam panem cinerem manduxianti (Ibid, 8). Hcc dissipatorem filiam ad patrem cabat. Si autem gauderei, non magnum, sed parvum reduxit (Ibid., 11), el vulneratum a latronibus custodi peccatum suum diceret. curandum tradidit (Id. x, 35). In hac omne bonum 4. Falluntur itaque, qui objicientes poenitentiam invenitur, per hanc omne bonum conservatur. Fugal Apostolo , el eum irridentes dicunt contra eum, Peclenebras, inducil lucem , excoquil omnia, ipsa ignis cabimus , ul gratia abundet (Rom. vi, 1)? Dicebal , consumiens.

Convertimini per pænitentiam, spcrale de venia 2. Hæc omnia, provida virago, sensisti, qur hoc ctiamsi masina sit iniquitas : ubi abundavit peccatum, tanlum bonum leniere dilexisti. Vix enim diligitur, abundavit gratia (Id. v, 20): nullum peccatum poléquod omnino ignoratur. Super hoc bonum innixa, ril remanere anie pænitentiam. Prædicat enim confortis esse poteris ad omnia bona. Ilaqne volunlatem verli. Sed unde se converteret aliquis , cui primus tuam , quam super hoc bono cognovi ?, libenter ad- slalus placeret? Qui ilaque convertitur, necessario juvo : et suavem laborem super hac re, ut rog:isti , dolet babere, quod gaudet perdere. Pænitentia itaque desideranter suscipio, sperans Dei aajuloriuin in tuo acquirit indulgentiam, sine qua nemo pervenict ad mcrito. Scio eniin intentionem tuam nunquam fru- veniam. Si enim sine ca anima salvarelur, non dicestrandam, sed in omnibus que desiderat ditandam. relur, Peccasti, quiesce. Cur enim quiesceret, nisi Nam cum csses dives, pauperein le pru Christo red- quia malum est , si peccarel ? Quoinodo diligi cl non didisti, et in anima dives eris sancii commercii. Unde odio haberi potest , quod relentuin damnat, el luga felis ego , si quid auxilii ad veras luas divitias adhi- tum salvat? Qui nunc ergo quiescit, dolere oportet here potero. Tur itaque trado dilectioni, quidquid quod non prius quievit. Sicque salvatur , quia dolet ; de poenitentia sentio , auctoritate patrum et illustra- sicque liberalur, quia pænitel. Ex dolore enim dictum lione sancti Spiritus. Nec modo hujus temporis tan- est, Peccavi , quid fuciam tibi (Job 11, 20)? Quasi dilum impugnainus errores, sed etiain de impugnatis ceret , Adeo doleo me peccasse, quod mibi lain gravc per copiam rationum conamur tibi tradere dulcedi- cst , quod non velim contra me le non vindicare. hem suavitatis : ul integritas tuæ mentis, que Deo Quix'ro enim in mcquid supplicii possim excogitare, dante omncs repulit falsitales, super fugatis ralioci. quod tibi possit sullicere. Nihil mihi grave , si me a nando lictetur.

peccato potest liberare. Relinquitur ergo pænitere, CAPUT II. 3. Pænitentia sit ex fide. Pænitentiæ in- volentibns veniain juvenire. dulgentia peccata non augel , sed arcet. Si fides funda- CAPUT III. 5. Error credentium pænitentiam post mentum est poenitentiæ, præterquam nibil est quod Baptismum cassam esse. Abulilur Apostoli loco Conbonum sit; appelenda est poenitentia , quam constat fulatur ipsis Apostoli gestis. Apostoli locus intelligenin fide fundatam. Non enim potest arbor bona fru- dus de Baptismo. Pænitentiæ utililas post Baptismuni, clus malos facere (Malth. vll, 18). Pænitentia itaque Christi parabolis designata. Suul aulem qui credunt quie ex fide non procedit, utilis non est. Oporlet alle usque ad Baptismum pænitentiam proficere (namque lem credi remedium pænitentir a Salvatore concedi. Syrus eral Naaman , qui per aquam perdidit lepram Si enim omnis pænitentia peccatoribus sterilis esset , IV Reg. v, 20]), sed postea peccantibus cassini per nequaquam ad pænitentiam revocarentur Christi in- severare. Gaudent enim singularitatc, arroganles ex lerfectorcs, quam pr.cdicavit Dominus milis el man- hoc quod non habent, jactantes se mundos esse, ulsvielus, el ejus Præcursor : dixit enim, Fructus facile pote quasi vihil pirst Baptismum comniserint unde dignos pænitentiæ (Id. 11, 8); ostendens pænitentiam jure dolere possint. Hi sinistre omnia intelligentes , Hon slerilem, sed dignam fructificare. Qui enim dixit, vires ex sanctorum auctoritate sumentes , et sequenMulo misericordiam quam sacrificium (Usee vi, 6), non les patrem mendacii, mendaciier expounul quod concxspectabat mortem peccatoris, sed ut conversus vi- cordal veritali. Legut enim in Aposiolo quod intel verel (Ezech. xvIII, 23). Quis autem converti polc: 1 ligere nolunt , Impossibile esi eos qui semel illuminati ut vivit, nisi qui erat in regione longinqua ? In ini- sunt, el guslaverunt donum cæleste, el participes effecti quitatibus se meminil conceptuin David, ei in delictis

sunt Spiritus sancti, el guslaveruni bonum verbi Dei , Duo uss., egressus.

virtutesqne sæculi futuri, ilerum renovari per pænitenMss. du.., conveni ; et mor, nor rogasti.

lian, rursum crucifigentes Filium Dei , el ostentui lae • Ms. Cisterciensis, boni praler,

clc.

bentes (llebr. vi, 4-6).

6. Scd si superbia non exc i cassei, viderent Apo- per pænitentiam, dicentes peccatum in Patrem et Fistolum non ita esse destructorem sui laboris atque lium remitti , in Spirilum sanctum omnino non ignokui gaudii. Quos enim per Epistolas correxit , nisi sci ; putantes peccare in Patrem el Fi'ium esse infiqui post Baptismum ceciderant, et in peccato ipso delium , el habere remissionem per Baplismum. Isti perseverabant ? Gentiles enim visitabat corporali pre- peccant absque Spiritu , quem non acceperunt : illi sentia , rationibus et miraculis eos confortans. Quo- autem in Spiritum sanctum, quem acceperunt per modo scriberet infidelibus , ipsis eidem multipliciter Baptismum, qui ejus dona non retincnt, et diaboli contradicentibus ? Hunc lapidabant, virgis cardebant; venena eligunt. Islos intelligunt nec liic, nec in futuro et eis scriberet ut se corrigerent ? Cur autem corre- misericordiam consequi posse (Matth. XII, 32). Sed clionem infidelibus indiceret , si de eorum salute de- iste intellectus magis est erroris, quam sancte fidei. speraret? Quomodo scriberel, qui scienter et neces- Si enim per solum Baptisma, quod ilerandum non est, sario nihil omnino proficeret ? Si non possent reno- fit peccatorum remissio : cur adderet Dominus, neque vari per poenitentiam, cur prædicaret eam ? Præterea in suluro ? Constal autem quaedam in futuro remili , Corinthium excommunicavit paulo post Baplismum ubi non est operatio Baptismi. In futuro auiem nemo peccantem , et fornicationem gentium saperantem : baplizabilir, el a peccato liberabitur. Sicque 'alsa est quomodo reciperet pænitentem, si sic contra suum interpretatio, quæ remissionem concedit soli Baptiprædicarel præcepluni?

snio. Non itaque soli inlideles peccant iu Patrem et 7. Sed de Baptismo hoc intellexit. Dixit enim cos Filium, sed quicumque peccalum commillunt. Sed renovari per pænitentiam impossibile esse, ut rursum soli peccant in Spiritum sanctum, qui impænitentes crucisigant Filiuin Dei, el ostenlui habeant , id est, ut existunt usque ad mortem. Spiriluis enim sancliis, iterum baptizenlur. Qui enim baptizatur, mortem charitas est divinitalis , amor est genitoris et genito crucis el sepulturam Christi repräsental in inimer- Verilalis , qui suam gratiam nobis tribuit sui ipsius sione sna (Rom. VI, 3) : in signo cnim crucis quisque

arsham. Qui igitur peccal, el gratiam suam recupe. in aqua submergitur, et submersus sepultus ostendi- rare non amai, et nunquam curat ab eo diligi, qui lur. Non enim qui prolapsi sunt, per iieralum Bapti- Lotus est amor el charitas, nec ad eum lendil unde smum consequi veniam poterunt. Sicut cnim semel sumpsit arrham, in Spiritum sanclum peccat, et nunChristus crucifixus est , sic Baptismus iterandus non quam post mortem sicut nec vivens consequelur ve. est. Una enim morte sua omnes redemit, ut amplius niam : sicque mullus pcccat in Spiritum sanctum, qui mori non oporteat. Quod videns Ecclesia , intellexit fugit ad ipsum. Si quis lectionis seriem, ubi hoc legi. non iterandum Baptismum.

lur, el verbi causam cogitaverit, etsi aliter intelligal, 8. Per fructus itaque pænitentice , baptizatis adli- sinistre interpretantibus non concordat. Dicebant belur spes venix. Nam filius erat, qui recesserat a enim Judæi, In Beelzebub ejicil dæmonia (Ibid., 24), patre in regionem longinquam : susceptus a paire

opus Spiritus sancti attribuentes diabolicie potestati. per pænitentiam confitentem dixit ei, Jam non sum Dixit ergo, Sunl peccata quæ quoquo modo sunt ledignus vocari filius tuus (Luc. XV, 21): non enim ista renda, sunt blasphemiæ consccuture misericordiam; a le didici, ista apud te reperi. Hunc suscepit paler. scd blasphemare Spiritum sanctum, oil incepistis, due familias, et stola et annulo induit. Slula donavit eum, cel vos ad mortem. Unde poslea dixit, Non potest quia in eo integritalem charitatis restauravit; alque arbor mala fructus bonos facere : quasi dicat, Convenit annulum in manu posuit, quia eum ex fide fecit ope

vitae vestra de Spiritu ialia dicere : Arbor bona non rari, et per Spiritus sancti dona eum subarrliavit : et potest fructus malos jacere (Id. vui, 18). Consiliuin est, etiam calceamenta pedum reddidit, quia Ecclesiam Convertimini, et in arborem bonam transile; nec ejus prædicatione ditavit. In cujus convivio occisus jarn poleritis de Spiritu sancto talia sentire. est vitulus saginalus; quia in quo habitat omnis ple- 10. Objiciunt aliud diclum sancti Joannis, Est pecniludo divinitalis corporaliter (Coloss. 11, 9), illi fa- calum non ad mortem, pro quo oret quis ; esl aliud ad clus est cibus : per hoc ostendens etiam sacramenta morlem, pro quo non oret quis (I Loan. y, 16): quasi Dominici corporis per pænitentiam et confessionem pro peccatis ante Baptismum sit orandum , pro aliis redili peccatoribus bapiiz:tis. Si enim aliter esset , non. Falluntur qui sic intelligunt. Contrarius eniin Petrus post Domini ascensionem caput Ecclesiæ non esset sibi ipsi, qui poenitentiam admonuil Ecclesiæ persliasisset Simoni in einptione Spiritus sancti spem Pergami (Apoc. ii, 16). Sed sunt quicdam peccata vehabenti , ut paenitentiam sumerel inde, cai pecuniam nialia, quie oratione dominica quotidic solvuntur, cum dicaverat in maledictionein (Act. vni, 22). Mle quoque

dicitur, Et dimille nobis debila nostra (Malik.. vi, 12): qui incidit in latrones , ab Jerusalem descendebat , et hiec, ut idem ait, non sunt ad mortem. Alia vero nion in Ægyptum ad lenebras, non ad Idumæos san- quie sunt ad morlein, nou sic, sed per fructus pæniguineos et pulvere aspersos , sed ad Jericho : qui in- lentiæ solvuntur. Qui Petrum lacrymantem suscepit, cidit in latrones, non babita verat cum eis. Sed licct remissionem non negavit baptizatis. Jam enim audieinciderit qui prius latro non erat , non est relictus a

rat, Tibi dabo claves regni cælorum (Id. xvi, 19), qui Samaritano ; sed adjulus ab eo et cura' refeclus licel posica Dominum negaveril, el a se anticos Chri(Luc. x, 30-36). Quod non fuisset, si solis non bapti- sli excommunicaverit, per pænitentiam et amaros zatis spem venize reliquisset. Amicus vocatus est

flelus veniam recuperavit (Id. XXVI, 70-75 ). Lazarus, el postea moriuus, selidus resuscitatus est Ægrum sc esse Dominus dicit, respiciens ad ineniel quatriduanus (Joan. xi, 11-44) : ostendens, quan

bra sibi unila. Quæ membra sunt, qui per Baptismi tunicumque peccel bomo, etiam postquam sueril ami

sacramentum Deo unili sunt. In quibus cum se agrum cus Dei, vivere poterit ejus spiritus; sed valido Dei commemorat, non ab hominibus peccala commilli claniore el multorum flela soras a peccato vocabitur. negal, qux quotidie per pænitentiam destruit. Prius tolletur lapis desuper ab ipso ; quia cordis du

CAPUT V. 11. Instant quod pænitentia nou valeat ritiam projiciet ex animo, quam tollent intercessores

ilerala. Refelluntur. Ex Dei promissis. Ex Apostoli el el prædicatores labore so. Filiam Abrahae quam alli

Ecclesiæ praxi. Peccülorum venia cur sa’pius necessi:gabal satanas, solvit Dominus reclamantibus licet Ju- ria. Desperatio Deo est conlumeliosa. Desperare nec dixis : hæc filia eral et ligala , el solula in sabbalo

debet sacerdos. Adhuc instant perlidi, qui sapiunt (Luc. XIII, 16).

plus quam oportet; non sobrii , sed excedentes inen. CAPUT IV. 9. Peccatum in Spiritum sanctum male

suram. Dicunt enim : Etsi semel peccantibus post intelligunt de solis baptizulorum peccatis. Quid sit. Nec

Baptisinum valeat pænitentia , non tamen srpe pec. melius capiunt peccatum ad mortem. Adhuc sunt qui

cantibus proderit iterala ; alioquin remissio ad pecclamant non esse rimissionem peccatorum baptizalis

calum esset incitario. Dicunt enim, Qliis non semper

peccarel, si redire semper possel ? Dicunt enim Deum Ms. Cisterciensis, post Ceumi capul.

incitalorem mali, si semper pænitentibus subvenit : rita.

el ei placere peccata, quibus semper prieslo usi gra

[ocr errors]
« ͹˹Թõ
 »