Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

1128 qui semel incoepit benefacere, nisi, quod omnino no- saivam esse (1 Cor. xr, 2). Non itaque in solo timosirum est, derelinquamus ejus beneficium , qui pilis re vivit homo. Quem ergo sero penitet, oportet nor est inspirando, cogitur ex necessitalo juste miseri- solum timere Deum judicem, sed et justum diligere: cordiie neminem prius possc relinquere. Non enim sui non timeatur pro pæna, sed amelur pro gloria. Debet est relinquere, nisi relinquentem. Idcirco enim culpa enim dolere de crimine, et de omni ejus prædicla vanostra est, quia lugamus gratiam quam possumus ha- rietale. Quod quoniam vix licet, de ejus salute Au. bere perpetuam : semper invita rccedit, et nunquain gustinus' poluit dubitare. Credo quod ille qui dixit , aliquem spontanca deserit. Cui lamen sententiæ non Quacumque hora peccator ingemuerit el conversus fuerit, contradicit, sed (a) omnia quæcumque voluit fecit. vita vivei (Ezech. XXIBI, 12); dixit conversum, non Creavit enim quidquid voluit, nec plus creavit quam lanlum versum vivere. Versum quidem puto qui dovoluit. Vult tamen in unoquoque bonum, et in nullo let de crimine; conversum, qui dolet de omni ejus malum : sed sic vull, nl homo quem non vult péccare, quam exposuimus varietate. Vertilur a peccato, qui non desit esse homo. Non tamen vult ita homincm jam vull dimillere peccatum : convertitur, qui jam non peccare, ut eum velit bovem statuere : non cnim iotus et omnino vertilur, qui jam non tantum pænas haberet quem remuneraret, nec cui fulgorcm sue cla- non timet, sed ad bonum Deum * festinat tender ritatis infunderet, nec quem cohæredem staineret, Quæ conversio si contigerit alicui etiam in fine, denec in quo imaginem et similitudinem suam invenirel. sperandum non est de ejus remissione. Sed quoniam Nec illius, qui totus est justitia, suit aliquem sic for- vix vel raro est lam justa conversio, timendum est mare, ul non posset peccare, nisi hoc promereretur de sero poenitente. Quiem enim morbus urget, el pein humana libertate. Vult fieri bonos salvo utriusque na lerret, ad veram vix veniet satisfactionem, maxiessc, ut ipse remaneat Deus, et ipse homo. Si enim me cum filii quos illicite dilexit præsentes sini, usor formaret hominem sine libertate, contra justitiain fa- et mundus ad se vocent. Mullos solet serotina pæniceret qur. Deus cst : si auferret libertatem, humana lentia decipere. Sed quoniam Deus semper polens dignitas non remaneret. Voluit itaque non peccare est, semper potest etiam in morte juvare quibus plahominem , sed humanam naturam non amillere. Sic cet. Cum itaque opus sit non hominis, sed Dei fruitaque pius est, qui nostram vull salutem : et non est ctifera pænitentia; inspirare eam potest quandocumimpotens, qui hoc vult salvo utriusque jure. Jusliis que volt sua misericordia, el remunerare ex miseri. eniin est rex, et jus cujusque lueri oportet. Praeslo cordia quos damnare potest es justitia. Sed quoniam enim semper est gratia, que nunquam deficit, nisi multa siint quæ impediunt et languenlem reirahuni, prius expulsa. Continue et necessario quod suum est periculosissimum est et interi!ui vicinum, ad morlein inspirat, si est qui recipiat : et expulsa reverlilur per protrahere pænitentize remedium. Sed magnum est pænitentiam. Ui non percat creatura , quam pietate cui Deus turic inspirat. Si quis est igilur qui veram sua liberam creavit ei libertate ditalam , in auxilinm lunc qu:erat pænitentiam , exspectet Dei clemengratia retinenda, quæ semper precedit omnem crea- tiam , majorem sentiens Dei bonitalem sua nequitia, luram, fecit ut libere serviret. Ad hanc protegendain, CAPUT XVIII. 34. Igni purgationis obnoxia sera ad hanc non expellendam addidil Angelos et omnes penitentia. Pænæ ælerna juste.(a) Sed etiamsi converspirit'is bealns, addiditque' omnes in æterna vita sus vita vival, et non morialur : non tamen promilcollocatos , addidit in carne vivos, el lotam sanctarn limus quod evadat omnem poenam : nam prius purEcclesiam omnibus in omni suo bono succurrenten: gandus est igne purgationis, qui in aliud sæculum diset, quod maximum cst, Filium suum misit in ausi- tulit fructum conversionis. Hic autem ignis etsi lium, quem tanta pro nobis pati decrevit, et interpela

Xternus non fuerit , miro tamen modo est gravis : Jatorem constituit continuum, quem direxit ut inspi- excellit enim omnem prnam quam unquam passirs rationem sua pietatis (prætcr quam nihil creavit, nc- est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inmincm salvavii) non expellamus, non fugiamus, non venta est pæna ( licet mirabilia passi sint martyres fastidiamus, sed omnibus adjuvantibus firmiter ct cum tormenta, el mulii nequiter iniqui), quanta sæpe sugratiarum actione teneamus. Sic culpa nostra est, non stinuerint supplicia. Siudeat crgo sic quisque delicta creaturarii in auxilium nobis tribularuin, non age corrigere, ut post mortem non oporteat poenam locloris nihil injuste, sed pie volentis, et in omni vo- lerare. Quædam enim peccata sunt, que sunt mortaluntate sua omnipotentis. Qui itaque in confessione lia, et in pænitentia fiunt venialia, non tamen statim ista animadvertit, aut saltem contra ista culpam suam

sanata. Siepe quidem æger moreretur, nisi medicarenon defenderit, per penitentiam consequelur veniam. lor, nec stalim sanatur : languet victurus, qui erat Hace est vera pænitentia, quae sic est fructifera : quain morilurus. Qui autem impænitens moritur, omnino nobis concellat qui lolus est vera misericordia. moritur, et æternaliter cruciatur. Qui enim impeni

CAPUT X111. 33. Pænilentin sera. Quæ vera el quam lens finitur, si semper viveret, semper peccaret; at rara. (b) Nullus ilaqne exspeclet quando jam non Dei est miserentis quod operatur finem peccantis : ob porrst peccare. Arbitrii enim quierat libcrtatem , ut hoc etiam sine fine torquetur. Quia nunquam diladelere possil commissa, non necessitatem. Qui itaque tur virtute ', semper plenus iniquitate , semper sine prius a peccatis relinquitur, quam ipse relinquat, ea

charitate, torquelur sine fine.' Omnia ista mala non libere, sed quasi necessitate condemnat. Licet devitat poenitentia , quae dolorein semper expelit in enim latro veniam mernisset in fine de omni suo cri.

pæna. mine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseve. CAPUT XIX. 35. Pænilenliæ etymox. (6) Conrandi auctoritatem. Tunc enim baptizatus est, qui tinue enim dolendam est de peccato , quod declarat tunc primum in cruce Christum confessus est (Luc. ipsa dictionis viruus. I'ænitere enim est, pænam XXIII, 43). Penitentia enim si in extremo vitr hialı

lenere : ut semper puniat in se ulciscendo, quod advencrii, sanat et liberal in ablutione Baptismi : ita

co:umisit peccando. Pæna enim proprie dicitur liesio, quod nec purgatoriu sentiunt qui in fine baptizanlur; sed ipsi dilati bonis sancla matris Ecclcsiæ, re

Abest a Mss., vox, sugustinus. cepluri sunt multiplex bonuin in vera beatitudine. Illi * Sic Mss. At editi : Credo quidem illi.

8 Mss. omittunt, non. autem qui cum poliierunt, nunquam converti voluerunt, confitentes cum jam peccare ncqueunt, non sic

Gritianus, sed ad bonum nomini.

8 Gratianus : si quis est enim qui per veram poenitntiam facile acquirunt quod yolunl. Oportet enim peccato. e.rspectat Dei clemersium, senliei majorem, etc. At Mss. Sed rem, ut in penitentia fructilicet, ut morluo vitam im- magnum est cui pens innc inspirat veram pænitenti ir pelrct. Scriptum est enim, sine charilale neminem quando expectal Dei misericordium, majorem sentiens, etc.

6 Mss. ei Gralianns, vitalia. 1 Mss., addidil cuique.

Niss., quia virtute privatur.

(a) 4 sent. dist. 20, cap. Si vero. 3 we sta oliset. 1, cap. vullus. 4 sent. dist. 20, cap. (b) De Paa. dist. 2, cap. Pænilenles. Ibid, dişl. 6, cap sieriaum.

7

Qui vull.

quze punit et vindicat quod quisque commisit. Me astute interrogel a peccalorc quod forsitau ignorel, panam tenet, qui semper vindicai quod commisissc vel verecundia vetit occultare. Cognilo itaque cridolet. Pænitentia itaque est vindicta seniper puniens mine, varielales ejus non dubitel investigare, it loin se quod dolet commisisse. Supradictis itaque mo. cum , el lempus, et cælera qurt supra diximus in dis requiral indulgentiam , qui dolet de culpa. Non exponendo eorum qualitates. Quribus cognitis adsit erubescat confiteri peccata peccatori. Si enim sacer- benevolus , paralus erigere, el secum orius portare. dos peccatum non haberet, erubescere posset qui Habeat dulceilinem in affectione, picla:em in alterius peccata sua ei manifestaret.

crimine, discretionem in varietate. Adljnvel conllenCAIUT XX. Confessarins qualis esse debeat. tem orando, eleemosynas dando, el calera bona pro Quando ab officio amovendus, quando restituendus. eo faciendo. Sempir eum juvel loniendo, consolando, Romani poniificis auctoritas. (a) Sacerdos ila- spem promillendo, el cum opus fuerit ctiam increque omnis cui profertur peccator, ante quem sta- pando : doccat loquendo, instrual operando. Sit

parinitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus Liceps laboris, qui particeps vull fieri consolationis ? : gilæ in alio judicare cst promplus. Judicans enim doceat perseverantiam. Caveal ne corruit, ne juste alium qni esi judicandus, condemnat se ipsum. perdat potestatem judiciariam. Licct cnim pænitentia Cognoscat igitur se, et purgel in se quod alios videt ci possit acquirere gratiam, non lamen mox restituit sibi offerrc. Carcal lit à se projccerit quidquid in in potestatem primam. Licet enim Petrus post la alio dawnosum reprehenderil. Animadvertat quod psum pistiluliis fuerit, et sæpe lapsis sacerd' tibuis dicitur. Qui sine peccato est , primus in eam la; idem reddi'a sil diguitatis poleslas; non esl lamen necesse, millal (Joan. VIII, 7). Ideo eniin liberavit peccatri- uit hoc omnibus concidalur quasi ex auctoritate. Incem, quia non erat qui jusle lapidem in eam proji- venitur enim auctoritas quæ concedit , el quasi imceret. Quomodo lapidaret, qui se lapidandum cogno- peral. Invenitur et alia quæ minime concedit, sed scerel ? Nulhuis enim erat sine peccato, in quo intelli- velat. Que Scripture non repugnant, sed concordani, gitur oninis crimine fuisse rens. Nam venialia semper si lempiis et locus ct modus poenitentize pacem adhiremittebantur per cerimonias. Si quod igitur pecca- beant. Cum enim lol sint qui labuntur, ut pristinam tum in eis erit, criminale crat. Deteriores itaque dignitatem ex auctoritalc defendant, et quasi ausum in hoc sunt sacerdotes se prins non edificantes, illis peccandi sibi faciant , rescindenda est spes ist", Si qui Dominum observabant insidiis. In loc itaque vero locus est ubi ista non eveniant, restiini possunt patentissimum est crimen sacerdotum, et ultra mo- qui peccant. Itaque pontisex juslus atque discreius dum detestabile, qui non prius se judicant, et alios non cogitur sacerdotes suos semper abjicere, nec alligant. Deberent enim in se timere crimin , quod mox restituere , nisi slalulum fuerit a Romano ponin aliis limuerunt, el delestabile esse senserunt illi, tifice. qui adco caci erant, quod summam Sapientian spe- 57. Ex supra dictis itaque apparet, quod poenitenta rabant capere suis insidiis. Quod illis patuit, quod ominibus utilis est, nec spem auferens, nec temeri. lune quisque vitavil, vilet sacerdos qui in hoc errore talem concedens , sed digne et vere suscepta , proPejor illis Judæis exstitit. Cave:t spiritualis judex , millit noul solum indulgentiam , sed certa priemia. ul sicut non commisil crimen riequilize, ita non careat Hæc scribimus libi, studiosa veritatis el am:ltrix cermunere scientiä. Oportet ut sciat cognoscere quid litudinis , de vera pænitentia, verain a salsa separandebel judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulaly tes. Quam nobis det experimento cognoscero, el cjlis uit quod debel judicare, discernal. Diligens igitur usque in finem dulcedinem sentire , qui tibi illustrainquisitor , subtilis investigator , sapienler el quasi tione sui luminis prærogativam conlulit bonilatis, ct Mss., judicari.

in ip«o stabilitatis, in odorcm suavitatis. Amen. (a) 4 sent. dist. 19, cap. Qualem. Petr. Bles. lib. de Alias, gaudii Nauit.

? Alias, usum.

1

ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM LIBELLUM.. Tractatus de Antichristo excusus etiam est inter opera Alcuini et Rabani Nauri : apud. Aleninum quidem integer et plebus; hic vero et apud Rabanum im erfcelus. Nam el quædam hic omilluntur, quæ et in Alcuino sunt et in Ra ano; et nonmulla vicissier in Rabano desiderantar, que neque bic neque in alcuino desunt. Cilatur a Ruperlo Tuitieosi abhale, lib. 8 in Apocalypsim, cap. 13, sed relieente aueloris nomen, in hæc verba : « Tradunt nonnulli, » elc, a Sicut, inquiunt, Dominus et Redemjlor noster Betbleem sibi providit, » etc.; neque compertum babemus unde id Lovanienses Theologi didicerini, quod in censura ad hunc tractatum annotarunt, quod nempe Rabani esse opus fuperius agnoscal. Hujus libelli doctrinami et easdem sententias suo opieri in laulum, lib. 22, cap. 2, inseruit Rabanus, qui videlicet Albinum ipsum, perinde ac superiores alios auctores, passiin exscribit. Thuaneo codici, cujus auctoritate impressus primum fuil nomine Alcuini, asti;ulatur codex Regius nolatus 4411, qui libellum eumdem cum hac inscriptione repræsentat : « Incipit vila Antichristi ad Carolam Magnum ab Alcuino edita: » Confer Alcuinis librum 3 de Fide S. Triuitatis, cap. 19. vix tamen dubitare licet, quin Adsoni monasterii Derbensis abljali adscribendus sit, visis ass. in quibus exlubetur præmissa episwla, quam hic integram subjicere non ab re eril. Hec porro sic habet; id

750 ADSONIS MONACHI AD GERBERGAM REGISAS,

ki UROREM LUDOVICI ULTRAMARINI RECES FRANC. « Excellentissimæ, Reginæ, ac regali dignilale pellenti, deo dilectae, omnibusque sanctis amabili, Monachorum Matri, et

Sanclarum Duci, Domine GERBERGæ, trater Apso suorum omnium sérvorum ultimus, gloriam et pacem sempiternamn.

<Ex quo, Domina mater, misericordiæ vestrae germeo promerui, semper vobis in omnibus fidelis fui, tanquam proprius servus. Unde quamvis indiguze sint apud Dominum preces orationis meæ, tamen pro sobis et pro seniore vestro Domino liege, necnon el pro filiorum vestrorum incolumitate Dei nostri misericordianı exoro, ut vobis e culmen Imperii in hac vila dignetur conservare, el vos faciat in cælis lost hanc vitam sccum feliciter regnare. Quoniain si Dominus vobis prosperitatem dederit et filiis vitam longiorem, scimus indubitanter el credimus Ecclesiam Dei exaltandam, et nostre religionis Ordinent magis ac magis multiplicandam. Hoc ego fidelis vester oj to, et valde desidero : qui si soluissem vobis lotuin regnuni acquirere, libentissime fecissem, sed quia illud facere non valeo, pro salute vestra filiorumque vestrorum Doininum exorabo, ut gra:ia ejus in operibus reslris semper vos præveniat, et gloria illius pie et misericorditer subsequatur ; ul divinis intenta mandatis, possitis adimplere bona quæ desideralis, unde corona vobis detur regoi calestis. Igitur quia pium slydium babelis Scripturas audire, et frequenter loqui de nostro Redemptore, sive eliam scire de Antichristi impiejate et persecutione, necnon et potestate ejus et generatione ; sicut inibi servo vestro dignata estis præcipere, volui aliyua vobis scribere, et de Antichristo ex parte certam reddere : quamvis non indigeatis a me hoc audire, quæ apud vos hahelis prudeatissimum pastorem Domnum Roriconem (episcopum Laudunensem) clarissimum speculum jólius sapientiæ aique eloquentie, bac valde nostra ælale. »

Post hæc prosequitur Adso : a Frgo de Antichristo scire volentes, » ac cætera ut exstant in nostrae appendicis 11,00 sequenti ; nisi quod ad calcem, post verbum « præfixit, » rursum ad Reginam hac brevi peroratione se converta' in huuc molum : & Ecce, Domna Regina, ego lidelis vester quod præcepistis liueliter im levi; paratus de cleris obedire, quia a fueritis dignata imperare. » SavcT. AUGUST. VI.

(Trente-$2.7.)

[ocr errors]

LIBER UNUS.
Antichristi mores. Antichristi jam multi. Antichristi ori. quae quondam inclyta el gloriosa urbs Gentiliomel

go.Ubi nasciturus, ubi et a quibus educandus sit. Illius capul regni Persarum eral, Antichrislus nascetur : el
nequitiæ initia. Prædicatio. Signa. Non erunt vera. in civita:ibus Bethsaida el Corozaim nutriri el con-
Persecutio tribus modis. Perseculionis duratio. Franco- versari dicitur. Quibus civitatibus Dominus in Evan-
rum rex ultimus Christianus. Antichristi improbitus. gelio imprecalur, dicens : Vælibi Bethsaida! libi

Antichristi finis. De Antichrislo scire volentes, primo Corozaim (Luc. x, 13)! Habebit aulem Antichristus morabilis quare sic vocalus sil : ideo scilicet, quia Christo magos, maleficos, divinos, incantatores, qui eum dia. in cunctis contrarius erit, et Christo contraria faciel. bolo inspirante nutrient, el docebunt, et imbuent Chrisins venit humilis : ille venict superbus. Christiis omni iniquitate, et falsilale, el nefaria arle : et mavenit humiles erigere!, peccatores justificare : ille l'gni spiritus erunt duces ejus, et socii semper, et contra humiles dejiciel, peccatores magnificabil, commiles indivisi. impios exaltabit, semperque vitia quæ sunt contraria Deinde Jerosolymam veniens, omnes christianus virtutibus docebit, legem evangelicam dissipabil gnos ad se non poterit convertere, per varia tormenta dæmonum culturam in mundo revocabila, gloriam jugulabil, et suam sedem in lemplo sancto ponet. vanam querens omnipotentem Deum se nominabit . Templum etiam destruciuni, quod Salomon Deo paHic itaque Antichristus mullos habel suæ inlidelitatis ravil, lunc ædificabil, in slalu suo restaurabil, el ministros . ex quibus mulli in mundo jam præcesse- circumcidel se ', el lilium Dei omnipotentis se esse runt, qualis fuit Antiochus, Nero, Domitianus : nunc mentietur. Reges aulem et principes primum ad se quoque nostro tempore antichristos multos esse no- converlet; deindc, per illos, cæleros populos. Loca vimus. Quicumque enim sive laicus, sive canonicus, vero per qu:e Christus Dominus ambulavit, prius sive monachus contra justitiam vivit, et ordinis sui destruel ; deinde per universum mundum nuntios et regulam impugnato, el quod bonum est blasphemal, prædicatores suos millel. Prædicatio aulem ejus et antichristus est, el minister satane.

poleslas lenebit a mari usque ad mare, ab Oriente usSed jam de exordio Antichristi videamus. Non au- que ad Occidentem, ab Aquilone usque ad Seplentem quod dico, ex proprio sensu fingo, vel excog to; trionem. Faciel quoque sigoa multa, magna, mirabilia in libris authenticis & diligenter relegendo hæc omnia et inaudita ; arbores scilicet subilo Norere et arescescripta invenio. Sicut ergo auctores nostri dicunt, re, mare turbari ct subito tranquillari, naluras in diantichristus es populo Judæorum nascelur de tribu versas figuras mulari, agilari acra ventis el multimoDan, sccundum prophetam ? dicentem : Fiat Dan dis commotionibus', el calera innumerabilia el slucoluber in via, cerastes in semila (Gen. xlix, 17). Sicut penda, mortuos scilicet in conspectu hominum suscit enim serpens in via sedebit, et in semita erit, ul cos iari, ila ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiaus qui per semilam jistitix ambulant 8 ferial, el veneno electi (Matth. xxiv, 24). (a) Nam quando tanta ac lalia suæ malitiæ occidat. Nascelur autem ex copulatione signa viderint, etiam illi qui persecli el electi Dei sunt, patris el matris, sicut alij homines, non, ut aliqui di- dubitabunt utrum ipse sit Christus qui in line muncunt, ex sola virgine : sed tamen lolus in peccato di venturus est sccundum Scripluras, an non. II.ee concipictur, in peccato generabitur, cl. in peccato autem omnia miracula omnibus modis falsa erunt per nascelur. In ipso vero conceptionis ejus initio do diabo- incantationes diabolicas, scd peccatoribus cu incredulus simul introibit 11 in uterum matris ejus, el ex vir- lis videbuntur esse vera 6. lule diaboli confovebitur et contutabitur in ventre Excitabit vero persecutionem sub omni cælo super matris, et virtus diaboli semper cum illo crit. Et sic- Christianos et omues elcclos. Erigelitaque se contra ul in matiem Domini nostri Spirillis sanctus venil, et fideles tribus modis; hoc esi, terrore, muneribus, et cain viriule sua obumbravit, et divinitate replevit, ut miraculis. Dabit credentibus in se abundantiam auri de sancto Spiritu conciperet, ct quod nascerclur di- el argenti'. Quos vero non poterit decipere munerivinum essei et sanctum : ita quoique diabolus in ma- bus, superabit terrore: et quos lerrore non poterit 'Trem Antichristi descendet, el totam eam replebit, vincere, signis et miraculis tentabit seducere. Quos totam circumdabit, lotam lenebil, el lotam interius autem nec signis poterit illudere, in conspectu omnium exteriusque possidebit ; ut diabolo per hominem coo- miscrabili morle lentabit necare. Tunc eril tribulalio, perante concipiat, el quod natuni fucrit, lolum sit qualis non fuit ex tempore quo gentes cæperunt, usiniquum ", lolum perditum. Unde et ille homo, filius que ad tempus illud. Tunc qui in agro suint, fugiant perditionis appellatur (II Thess. 11, 3); quia in quantum in montibus; et qui supra tectum, non descendant in polerit, genus humanum perdel, et ipse in novissimo domum, ut collant aliquid ex ea (Ibid., 17). Tung perdetur.

omnis christianus qui inventus fuerit, aui Deum neEcce audistis qualiter nascatur : audile jam locum gabit, aut sive per ferrum, sive per ignem fornacis, ubi nasci debeal. Nam sicut Dominus ac Redemptor sivc per serpentes, sive per bestias, sive per aliud noster Beihlehem sibi providit, ubi pro nobis humani- quodlibel genus tormenti interire jubebil, si in lide lalem assumerel el nasci dignaretur : sic diabolus illi permauserit. Hæc allem tam lerribilis, et linienda homini perdito, qui Antichristus dicitur, locuin novit iribulatio, tribus annis mancbil in lolo ct dimidium. aplum, unde radix omnium malorum oriri debeat, sciliccl civitatem Babyloniæ. In bac enim civitate, Hoc, urbs Gentilium, non babet Ms. Reg.

• Alias, improperat. Abest, erigere, a Ms. Regio.

In B. omissum erat, et circumcidet se. N. . Alias, renovabit. • Ms. Regius, gloriam propriam quærel, Omnipoleniem

* Ms. Regius bic addit, el præsides. se nominabit. Adsonis exemplar, gloriam propriam quæ

• Adsonis Ms. faciet quoque signa mulia, miracula ina

gna et inaudita; fuciet 'igriein mirabililer de cælo venire, rens, et omisso, Deum. Adsonis exemplar , mullos habet suve malignitatis niini

arbores subilo florere..... naturas in diversis figuris muturi,

aquæ cursus ei ordinem converti , aera ventis et multimodis stros. 5 Legilur alias, ordinis sui gloriam impugnat.

commotionibus agitari. Et mox, morluos etium in conspectu

hominum. 6 Adsonis exemplar non habet, auihenicis. In eodem

6 Adsonis Ms. non habet : Hæc autenı onmia.... videbuncodice mox exstat, de tribu scilicel Dan.

tur esse vera. ' Ms. Regius, prophetiam.

Ms. Regius addit, tempore enim suo census el thesauri & idem Ms., ambulaverint.

absconditi revelabuntur. Ibal., ut quidam fabulantur.

& Apud Rabanum addilur, manebut in lolo mundo el dini** Ms. Regius, generationis suæ primordio.

[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

dium. Ms. Regius omiuit etiam, in lolo. Adsonis Ms., 11 In eodem Ms. hic inseritur locus Gregorii , ex lil). 32

nebil in loto mundo el dinidio. Noral.,cap. 12. " Hic ad litur in Adsonis Ms., loron malum.

(u) rauca hic omissa repete ex Alcuino.

та

Tunc breviabuntur dies illi propter clectos : nam nisi quia in ipso erit caput omnium malorum diabolus, Dominus breviasset dies, no: lierel salva omnis caro. qui est res super omnes filios supcrbice. Subito autem

Tempus quidem quando Antichristus veniat, vel et iniprovise Antichristus venict, et lolum simul huquando dies judicii apparerc incipiat, Paulus in Epistola manum genus suo errore decipiel el perdet .' ad Thessalonicenses dicens', Rogamus vos per adven- Ante ejus exorlum duo prophetie millentur in munTum Domini noslri Jesu Christi, manifeslal eo loco ubi dum, Enoch scilicet ei Elias, qui contra impium Anail : Quoniam nisi reneril discessio primum, el revelatus lichristum ' fideles Dei divinis armis pramuinient, et fuerit homo peccati, fisius perditionis (Il Thess. II, 1,5), instruenl eos, el confortabunt el prirparabunt electos etc. Scimus enim quoniain post regnum Græcoruni, ad bellum, docentes el prædicantes tribus annis et sive etiain post regnum Persarum, ex quibus unum- dimidium. Filios autem Israel, quicuinque eu tempore quodque suo lempore magna gloria viguit, el maxima fuerint inventi, bi duo maximi proplele et doctores potentia floruit, ad ultimum quofjue post cætera re- ad lideigratiam converteni, el a pressura lanti lurbinis gna regnum Romanorum cæpil?, quod fortissimum in parte electorum insuperabiles reddent '. Tunc imomnium regnorum superiorum fuil, et omnia regna plebitur quod Scriptura dicit : Si fuerit numerus filioterrarum sub dominatione sua habuit, omnesque po- rum Israel quasi urena maris, reliquiæ salıæ fent pulorum nationes Romanis subjacuerunt, el cis sub (Rom. ix, 27). Posliquam autem per tres annos et di. iribulo servierunt. Inde crgo dicit apostolus Paulus, midium predicaverint, mox incipient excandescere Anticliristum non antea in mundum esse venturum, Antichristi persecutiones, el contra eos primum Antinisi venerit primum discessio; hoc est, nisi di:cis cinc christus sua arma arripiel, eosque interficiet, sicut in omnia regna a Romano imperio, cui prius subdita Apocalypsi dicitur : Ei cum finicrint, inquil, lestimoerant. Hoc autem lempus nondum advenit; quia licet nium suum, bestia descendel de ubysso, el jaciel advervideamus Romanum imperium ex maxima parte jam sus eos bellum, el interficiet illos (Apoc. x1, 7). Posldestruclum, lamen quamdiu reges Francorum dura- quam ergo isli duo interfecti fuerint, inde cit'leros verint, qui Romanum imperium tencre debent, Ko. fideles persequens, aut martyres gloriosos faciel, aut mani dignitas ex lolo non peribit; quia in regibus apostatas reddet. Et quicumque in cum crediderint, suis stabil. Quidam vero doctores nostri dicunt, qnod signum characteris ejus in fronte accipient. unus ex regibus Francorum Romanum imperium ex Sed quia de principio ejus diximus, quem finem integro tenebil, qui in novissimo tempore erit, el ipse habebil dicamus. Hic itaque Antichristus diaboli lierit maximus, et omnium regum ultimus : qui posle lius, totius malitia artifex pessimus, cum per tres alle quam regnum suum feliciter gubernaverit, ad ulti- nos el dimidium, sicut prcdictum est, magna persemum Jerosolymam veniel, el in monte Oliveli sce- cutione lolum mundum vexaverit, et omnem populum ptrum et coronam suam deponel ( hic erit finis cl Dei variis pænis cruciaverit, postqu:im Eliani el łnoch consummatio Romanorum Christianiorumque impe- interfecerit, el cæleros in fide permanentes martyrio rii): statimque, secundum sententiam prædiclam apo- coronaverit; ad ultimum venici ira Dei super illum, stoli Pauli, Antichristuin dicunt adfuturum.

sicut beatus Paulus scripsit, dicens : Quem Dominus Et tunc quidem rerelabitur homo pecculi, Antichri- Jesus Christus inter ficiel spirilu oris sui (II Thess. II, 8); stus videlicet; qui licel sit homo, fons lamen erit (a) sive Dominus Jesus polentia suik visionis illum, omnium peccatorum : et filius perditionis, hoc est, sive archangelus Michael per virtutem Domini nostri filius diaboli '; quia per omnia adimplebit voluntatem Jesu Christi occidel?, non per virtutem cujuslibel suam, quia plenitudo diabolica poiestatis el lolius angeli vel archangeli. Tradunt autem doctores, quod mali ingenii corporaliter habitabit in illo, in quo in monte Oliveti occidetur Antichristus, unde Domierunt omnes thesauri maliliie et iniquitatis abscon- nus ascendit ad cælos 8. Debelis autem scire quia diti: qui adversalur, id est, con:rarius est Christo postquam fuerit Antichrislus occisus, non statim erit omnibusque membris ejus : el extollitur, id est, in su- dies judicii, nec statim veniet Dominus ad judicium ; perbiam erigilur: super omne quod dicilur Deus (Il Thes. sed exspectabit Dominus quosdam, sicut ex libro Da: 11, 4), id est, (a) super omnes deos Gentilium, Apolli- nielis intelleximus, qui seducti sunt, ut ad pænitenjiem, Jovem, Mercurium, quos Pagani deos existi- Liam revertantur, Postquam vcro panitentiam explemant. Super omnes istos deos extollilur Antichristus, verint °; quantum temporis sit quousque Dominus vequia majorem et fortiorem sc ficiel illis omnibus. El nial, neno cst qui scial, sed in dispositione Dei manet : non solum supra illos, sed etiam supra omne quod co- quia ea hora sieculum judicabit, qua ante sæcula julitur, id est, supra sanctam Trinitatem, quie sola co- dicandum esse praefixit. lendi et adoranda est ab omni creatura, ita se extollet, ul in templo sedeat, ostendens se tanquam sil Deus. Nam, 1 Al. Rahanus: sed ne subito etimprovise intichristus veniat, sicut supra diximus, in civitate Babylouiit nalus, Je

el lotum simul humanum yenus suo errore decipial el per

dal ; ante ejus erortum, etc. Consentit cum Rabano Adsonis rosolymam veniens circumcidet se, dicens Judais : Ego sum Christus vobis repromissiis, qui ad salutem

codex, nisi quod habel, ante ejus exordium.

: Mss., contra impetum Antichrisii la codex Adson's, vestram veni, ut qui dispersi estis congregem et defen

qui paulo post hahet, tribus annis el dimidio. dim. Tunc confluent ad eum omnes Judæi ; exi

* Hæc a verbo, docentes, usque ad verbum, reddeni, abstimantes Deum suscipere, sed suscipient diaboluin. sunt a ds. Reg. et Alcuino.

Sive etiam in templo Dei sedebit Antichrislus, id . Adsonis Ms. , reliqui salri fient ; et paulo post, mox est in sancta Ecclesia, omnes Christianos cupiens fa- incipiet excunde cere ruichristi persecutio. cure martyres * : et elevabitur et magnificabitur :

s 'Adsonis Ms., bestia quæ ascendet de abysso , faciel ad.

versus eos bellum, et rincel cos et occidet illos. Mss., demonstrat dicens, nisi venerit, etc.

6 Adsonis Ms. veniel judicium Dei super eum, sicut beatus . In Ms. Regio, incipiel; et mox, eril... hubebil... subja- Paulus apostolus scribit, dicens. cebunt... servient.

? Adsonis vs.: sive Dominus Jesus interfecerit illum po3 Addit Ms. Regius, non per naluram, sed per imitationem. tentia virtutis suæ, sive archungelus michael interfecerii Cum Regio Ms. consentit Adsonis codex qui mox habet, illum ; per virtulem Domini nostri Jesu Christi occidetur, adimplebit diaboli voluntatem, quia plenitudo diabolicæ po- non per, etc. lestatis et lotius maligni corporaliter habitabil in illo.

8 Adsonis Ms., occidetur in papilione et in folio suo, in *. Adsonis Ms., super omnes deos Gentium, Herculem vi- illo loco contra quem ascendit roninus ad cælum. delicet, "pollinem, jovem, Mercurium, quos pagoni deos 9 Adsonis Ms., sed sicut in libro Danielis intelligim!'s, esse æstimabant, super omnes istos deos extolleiur Anti- quadraginta dies Dominus concedet electis ul agani peenis christus.

lentiam propterea quod seducti sunt ab. nchristo. Toitea 5 Adsonis Ms., omnes christianos faciens martyres. vero quum hanc pænitentiam expleverint. | (a) aliam repele ex Alcnino explicationem

(a) Quæ sequuatur, er Rabano suj plenius..

1

Pomme Deus omnipoicni, Rex' glernr glori:r, el da in opprobrium conculcantes me : contere der qui cum cognoscis beatum esse virum, qui riam pec- les e:rum in ore ipsorum, el confringe molas leonun. ratorum spernens, legem pr:cceptorum inorum me- Deus meus es lu él misericordia mea ; salvum me fatdit:itur die ac nocie; doce me peccatorern libi cum cial dextera loa, et prolegar a velainenlo alaruin 11 tolo corde et timore el tremore fideliter servire. rum, cum reddideris singulis secundum opera ipsoel vocem mearn lc humiliter invocantem exaudi : ruin. Dum sitit in le' anima mea, protege me a con. ci ita clementissime auribus percipe verba mca; 111 venla malignantium. Cum ad te oniis caro venerit, delinquentem in ira furoris tui non me derelin- non amoveas a me misericordiam tuam, et spirituni quas, nc quando ille insidians antiquissimus hostis sanctum tuum ne anferas a me'; sed illumina faciem rapiat uit leo animam mcam, dum non est qui red. tuam super me. Prosperom iter fic mihi, Deus salata. imat neque qui salviun faciat. Sed 111, Domine, cujus ris meus : ut non absorbeat me profundum, neque ape. nomen admirabile est in cælo et in terra, ila converte rial super me puleiis os suun. Adjulor et liberaior inimicumi meum retrorsum, ut infirmetur et pereal a meus esto, Domine, ne tardaveris. Quoniam in te spePacie lua: ne unquam irrelire valeat laqueis igneis ani- ro, Domine, non confundar in æternum. Cum judimam meam, neque sulphur et spiritus procellarum ob caveris populum tuum, et bi qui se clongant a le perglomcret me. Sed proples * inopis miseriam et gemi- ibunt , ne averlar ego bumilis facius confusos. Outch tum pauperis nunc essuirgens respice et exandi me, niam justus juder es, hamilias el exallas , nimis icr. Domine, quia consilium inopis et spes ejns es. Finc ribilis, el quis resislci tibi tunc ab ira lua ? Tu es Deus me, Denis, ita ingredi sine macula, el operari justi- qui facis mirabilia inagna solus. Sicul populum inum tiam, ul gratia misericordi:e lua sit pars bereditatis paine aluisti in descrto, el desiderio suo non sraudasti mee. Custodi me ut pupillam oculi, ci sub umbra ala- cum; ita me esurientem gratia lua reficiat, el cito rum lu:irum prolege me:quia lu es virtus mea, firma - pr:eveniat misericordia tua. El lu mihi culor, panem mentum meum et refugium meum". Ab occultis meis lacrymarum et amaritudinem compunctionum tribne munda me, Domine, ci ab alienis parce servo luo. in lempore tribulationis : et da de petra mellis dulMille mihi auxilium 6 de sancto, el desiderium animic cedinem capiam interne suavitatis. Deus qui inter mer tribue inihi. Libera mic de ore leonis , el deduc. justos el peccatores cuncta discernis, qui solus es al. me per semitas justitie luæ : ut possim ascendere in lissimus super omnes gentes, miserere mei, ci tribue nionlem sanctum luum, et stare in loco sancto luo , mibi benedictionem, qui legem dedisti : remille ini. innocens manibus el mundo corde. Delicta juventutis quitatem cordis mei, el dimille omnia peccata mca : mer, el ignorantias meas ne memineris. Ne perdis el salvum fac scrvum tuum Deus meus sperantem in cum impiis animam meam, el ne tradas me in animas le. Deus qui sundasti Ecclesiam tuam in montibus sanpersequentium me : sed ita exaudi propitius vocem clis, inclina aurcm luam ad precem meam. Manus erdeprecationis meze, ul invocantem gloriam sancti no- go lua mihi auxilietur, ne avertar in lumilitate; sed minis tui audias clementer, el miserearis mei, et in- libera me de laqueo venantium, et a ruina, ct dirtende mihi, Domine, ut sperans in te non confundar monio meridiano : ut plan:alus in domo Domini sicut in æternum : sed remille' mihi impietatem cordis mei. palma soream, el sicul cedrus , qui est in Libano, Fiat misericordia tua , Domine, super me, quemad- merear multiplicari in longitudinem dierum. Esto mimodum spero in le: el ex onmibus angustiis meis eri- hi refugium , cl auxilium spei mer, Deus meus, el piens me, dic animæ mer, Salus tua ego sum. El rex niagius super omnem terram. Cum judicareris or. quia in protectione alarum tuarum sprro, da mihi pe. bem terre in equilale, et populos in veritale 10., luce titionem cordis mci, et intende in adjutorium meum, perenni perfruar cum justis, et cum rectis corde lieDomine Deus salutis mee. Notun fac mihi , Domine , lilia : salvel me dextera lua, et brachium sanctum finem meuin, et mumerum dicrum meorum : ut sciam inum. Qui sedes super Cherubim, fac me esse in con. quid desit mihi. Exaudi propitius vocem deprecatio- spectu tuo cum exsultatione : ut perambulum in innis mex, et educ me de lacu miseriæ, cl de luto fir- nocentia cordis mei in medio domus meæ. Non adhic. cis. Stalie supra petram pedes meos, el dirige in se- reat mihi cor pravum : sed sint oculi mei super fideles mitam rectam gressus meos. In die mala libera mc, sancios luos, ut sedeam cum eis ambulans per viam Domine, ut ingrediar in locum tabernaculi admirabi- immaculatam, cum disperdideris per judicium de civilis domus Dei; quia tu es Deus meus et fortitudo mea. tale lia omnes qui nunc operantur iniquitatem. Do. Ne declines gressus meos a via lua 8 : ut diligam jri- inine, exaudi orationem meam, el clanor meus ad le stitiain, el odiam iniquitatem. Esto mihi refugium el veniat. Non avertas faciem tuam a me : in quacumque virtus , quia tu es rex magnus super omnem terram. die tribulor, inclina ad me aurem tuam. Propitius eslo Qui regis omoes in sæcula , libera animam meam de omnibus iniquitatibus meis, redimeque de interilu vimanu inferi, cum acceperit me. Tu autem cum ma- lam meani. Salia in bonis desiderium meum. Qui renisestus fueris ad judicandum nos, miserere mei se- spicis in lerram, et facis eam tremere, qui cduxisti cundum magnam misericordiam tiam : el Spiritum populum tuum in exsultatione, et electos in llitia , sanctum tuum ne auseras a me. Averte, piissinie Do- tac me custodire judiciuin el justitiam in omni teminine, in hora illa faciem tuam a percalis meis , et pore : educ me de tenebris et umbra mortis , ut paomnes iniquilates meas dele. Cor mundum crea in me, ralo corde cantem , el psalmum dicam libi. Fac meDeus, et spiritum reclum innova in visceribus meis : cum signim in bonum propler misericordian et nout sicut oliva fructifera in paradiso Dei mei oleum san- men luum : ul in splendoribus sanclorom, in consilio clitatis accipiar, et ibi exsultem cum Jacob, et in justorum el congregatione, justitia mea inaneat in siclernum later cum Israel. Salva me in luo noinine , culum scculi, el cornu meum exaltelur in gloria. Et luaque virlule libera nic. Ne despexeris deprecationem dum me suscitari jusscris de lerra inopem, ct de sfermeam, sed miserere niei. Mitte de cælo, et libera me, core er 'xcris pauperein, bencdicam le ex hoc et usque "Ms. Hegius, Deus raler, Rex.

in s:tculum, el lunc placeam tibi in regione vivorum ; . Abest, luorim, a Regio MS.

disrumpe vincula mea , et confirma nic in misericor. 3 Idein Ms. hic addil, dum; et mox habet, derelinquis, dia lua. Cum in tribulatione invocavero te, Domine , ne quando ille.

• Ms. Reg. omittit, propter. • Ethæc omiuit idem codex, nempe, quia tu es..... refu. Ms. Regius, confidit in te. gium meum.

Hæc omnissa in eodem Ms., videlicel, El spirilum... a me. o alias, angelum.

3 Ms. Regius, accipium inura me suaviluis. : Ms. Reg., averle; omisso, mihi.

* Ms. idem omilit, tuam; c mox, ct a ruina. vs. idem, via.

B vs. idem, perumbulel anima mea. . Ms. idem, accipiam qualiter exsullem.

Abest, ninc, a Ms. Regio. (4) In ante editis inscriplum : « Aurelii Augustin. Hippo:se:sis episcopi, quod matri suce composuil. » Al in Als. Regro $373, sic : « Incipit Psalteriuin beati Joannis Part: (forle XXII), factum apud Viernas. »

[ocr errors]

6

« ͹˹Թõ
 »