Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

stinguet aut perimet. Scriptura etenim dicit, quia et quod maxime desperationem inducit animo , quia vipeccatores induent incorruptionem, scilicet non ad ho- delur hic destruxisse quod ædificaveral, et omnes illos norem vitae, sed ad diuturnitatem supplicii profulu- labores inaniter effudisse. Et hic est cogitatio, que ram. Hujus autem pene et ignis illius potentiam præcipue anime pondus desperationis imponit. Sed nulla vox exponere, nullus poterit sermo explanare. illud rursus oportet cogitari, per quod pessima et iniNihil est enim in rebus corruptibilibus quod conferri mica vile nostre cogitatio ista repellatur : quia illa possit incorruptibilibus, sive bonis , sive malis. Ibi bona quz egimus, et emendatio illa que per pæniquid agemus , quid respondebimus ? Nihil erit nisi lentiam quiesita est , nisi fuisset, el velut contrarium stridor dentium, nisi ululatus et fletus, ct sera pæni- pondus ponderi huic quod ex peccato nobis introdulentia, cessantibus undique auxiliis, el undique inva- clum esi, obstilisset; nihil fuerat quod in profunduni lescentibus pænis; sed solatium quidem nullum. malorun nos decidere prohiberet. Nunc autem sicut Nullus ibi occurrei oculis nostris, nisi soli pænarum fortis quædam lorica jaculuin grave el amarum non ministri, et facies dira lortorum. Verum has pænas, hos permisit usque ad vitalia viscerum penetrare , scd cruciatus non solum evadere, sed etiam æternam bea- vim letalis leli maximam fregit. Certum est eniin, quia titudinem, si modo de malis nostris pænitentiam agi- qui fer! secum illuc plura opera bona, et plura opera mus, possumus acquirere.

mala , in ipsis pænis habebil aliquid refrigerii : qui CAPUT XIX. Quomodo corrumpatur. Nec lunc ta- autem bonorum operum nihil habel, malorum aumen omnino infructuosa suil. Canle legatur. Vides lem secuni mullam copiam referi; quid eum maquanta est virtus pænitentiæ ? Vides quantum merili neat, non opus est dicere. Erit enim ibi sine dubio conversio reparavit ? Corrumpitur autem pænitentia, compensatio bonorum malorumque, ci velut in slasi eisdem quis pro quibus confitetur, rursus involva- lera posita ulraque pars. Que demerserit, illa sibi Iur malis. Unus enim , inquit , ædificans el alius de- eorum quo momentum vergitur, operarium vindicastruens, quid consequentur nisi laborem ? Et qui bapli- bit. Si ergo malorum multitudo superaverit

, operarium zatur a mortuo, et iterum langil mortuum, quid proficit suum pertrahil ad gehennam : si vero majora fuerint in lavacro suo ? Ilu el homo qui jejunai pro peccatis opera bonorum, summa vi obsistent, et repugnabunt suis, el iterum vudil, et eadem agil, orationem ejus quis malis, atque operalorem suum ad regionem vivorum exaudiet ( Eccli. xxxiv, 28, 30, 31) ? Et iterum dicil, ex ipso etiam gehenn:c confinio revocabunt. (a) Hæc Qui redit a justitia ad peccatum, Dominus præcipital eum ergo, fratres charissimi , si allenlius voluerimus co-in gladium. Ei sicut canis, cum revertitur ad vomitum, gitare, remedia nobis in die necessitatis acquiramus : odibilis fil; ila el stullus , cum revertitur ad peccatum ul cum dies judicii venerit, non cum impiis , et suum (Prov. xxvi, 11). Sed nunc quid dicamus, au- peccatoribus puniamur, sed cum justis et Deum sculta. Sæpe accidit, ut per pænitentiam quis multa Limentibus ad æterna præmia feliciter veniamus. el magna correxerit, inter hæc tamen bona que per Amen. pænitentiam correxit et peccata comuniserit:ei hoc est

(a) Ex serm. 20, n. 4. Appe:ad. tomi 5.

SERMO IN PERVIGILIO PASCHÆ DE ESU AGNI.

Inter supposititia Hieronymi opera etiam reperitur. Paschæ mysterium in nobis impletur. Quando celebran. modo Raab meretricis, id esl , Ecclesiae credenti ex

dum. Ubi. Christus aliis agnus, aliis hædus. Cur gentibus custoditur domus (Josue vi, 23); ita et in agnus vespere, non in die, occisus. Quid sit comedere immolatione agni tunc vere agnus occidiiur, cum in azyma in amariludine. Quid carnes crudas aul elixas una mactatur domo. non manducare. Agni capul , pedes el intestina quid. Erit, inquit , vobis agnus immaculatus. De agnis et Agni ossa cur non conlerenda. Lumbi accincti ad esum de hædis sumelis eum (Exod. xi, 5). Præcipitur et agni quid nos doceant. Ad quid calceamenta el virga. in alio loco, ut qui in primo mense pascha facere

Modie populus Israel el vere homo videns Deum non poluerit, sccundo facial : juxta quod et nunc ( hoc quippe interpretator Israel ), egredi jubetur ex jubelur, ut qui non potest habere agnum, sallem Ægyplo. Hodie Agnus Dei , qui tollit peccala mundi hedum habeat. Christus enim in domo Ecclesiic du(Joan. 1, 29), pro omnium salute jugulatur. Ijodie pliciter immolatur : si justi sumus, de agni carnibus sanguine illius postes domorum, id esi, frontes nostra vescimur; si peccatores et poeniter:lisin agimus, nobis depinguntur. Hlodie occiduntur Ægyptii, et de servi- hædus occiditur : non quia Christus ex hædis sit", lute Pharaonis Dei populus liberalur (Exod. xii). quos a sinistris stare docuit; sed pro diversilale me Hodie percutiuntur primogenila Ægyptiorum; et ritorum unicuique aut agaus aut bædus fit. Israelitarum non solum liberi, sed etiam irrationa

Querillir etiam, quare non in die agnus iste immobilia jumenta servantur. Homines et jumenla s:lvos lelur, sed ad vesperam. Hæc causa manisesta est. facies', Doinine (Psal. xxxv, 7). Präparemus nos , Dominus enim noster atque Salvator, in consummafratres charissimi, ad immolationeni agni, el ap- lione sæculorum passus est. Unde et Joannes in prehendamusillum, non quando dubia lux cst, et adhuc Epistola sua loquitur , Filioli , novissima hora est lunæ cornua non implentur, non quando crescere inci- (1 Joan. II, 18): quando autem hora novissima est , pil vel decrescere; sed quarta decima die, id est, lu- linito die noctis exordium est. Sed el hoc intelligenminc consummalo atque perfecto, quando lola ejus lam- dum, quod quamdiu in islo sæculo sumus , id est, pade lolus orbis impletur. Nec pulemus agnum istum versamur in Ægyplo, non sumus in clara luce , sed anniculum ubicumque posse comedi. Præcipitur nobis, in tenebris atque caligine. Et licet Ecclesia , id est, ul in una illum comedamus domo; id est, iu una luna, quasi in nocte resplendeal, lamen veri Solis non Ecclesia ' immolari agnum putemus. ex quo manife- valemus habere perfeclum sulgorem. stum est, quod Judæi et hæretici, et omnia conventi- In una, inquii , domo carnes assas igni comedelis, cula dogmatum perversorum, qui agnum in Ecclesia et azyma cum amaritudinibus manducabilis. Non comnon comedunt , non eos agni carnes comedere , scd edetis de eis crudum aut coclum in aqua, scd assum landraconis, qui dalus est juxta Psalmistam in escam tum igni (Exod. xli, 9 et 10). Jubeiur nobis uit panes populis Æthiopum (Psal. lxxii, 14). Q:1omodo enim absque fermento veteri malitiæ el nequitiæ coniedaju diluvio novi salvalur, nisi qui in arca fuerit Noe mus (1 Cor. v, 8). De quo fermento et Dominus in (Gen. vii , 24), ct corruenle Jericho una lantum- Evangelio discipulos monel dicens, Cavele a fermento

[ocr errors][merged small][merged small]

ad Dominum Deum nostrum , donec misereatur nosiri. slet regna cælorum. (a) Non enim nos ad hoc fecit, Miserere nostri, Domine, miserere nostri ; quia mullum ul gehennæ nos tradat ignique perpetuo. Regnum repleti sumus despectione (Psal. cxxII, 2 el 3). Præclara cælorum propter nos, gehenna propter diabolum facta vero in his verbis el cælestis philosophiae doctrina est. Et harc ita esse, ex Evangeliis doceam. Ipse cst. Repleti sumus, inquit, despectione : hoc est quod enim Dominus dicet his qui a dextris ejus erunt, docere nos voluit , quia elsi peccatorum nostrorum Venile, benedicti Patris mei, percipile regnum quod multitudine repleti suinus, despectione atque oppro- vobis paralum est ab origine mundi. Illis autem qui a briis cooperti; oculi tamen nostri ad Dominum Deum sinistris ejus erunt, dicet, Discedile a me, maledicti, nostrum sint, donec misereatur nostri. Nec prius ab in ignem æternum , qui para:us est diubolo el angelis obsecratione cessemus, quain impetrare peccatoruin ejus (Matth. xxv, 31, 41). Si ergo gehenna ignis proveniam mereamur. Hoc enim vere constantis anime pier diabolun, propter hominem autem regnum cieest el perlinacis , ul nequaquam repellatur de perse- İorum a constitutione mundi prir paralum est ; lanverantia poscendi, desperatione impelrandi ; sed tum cst, ne nosmetipsos ab ingressu bonorum perperseveret ac persistal in obsecrationibus donec mi- sistendo in nalis pertinaciter excludamus. Donec sereatur ei. Ei ne forte arbitreris le offensam magis enim sumus in hac vita, quantacumque nobis accidecontrabere apud Deum , si cum non nierearis audiri, rint peccata, possibile cst omnia ablui per pænitenimportunus persistas in precibus ; recordare Evan- tiam. Cum autem abducti fuerimus ab hoc sæculo, gelii parabolam, el ibi invenies quod perseverantes ibi jam etiamsi pænitebit nos (valde enim nos pæniel importunos precalores Dominus non sibi osten- tebil , sed nulla erit utilitas pænitentie), et licet sil dit ingratos. Ait enim : Et si non dubil ei propler quod stridor dentium , licel ululatus el slelus , licet fundaamicus ejus est, propler intprobitatem tamen ejus sur- mus preces, et innumeris obsecrationibus proclame. gel, el dubil ei quantum opus habel (Luc. X1, 8). Intel- mus; nemo audiet, nemo subveniet , nec extremo lige, charissime, ergo quia propterca diabolus despe- quidem digilo aquam quis infundet lingue nostræ rationem subjicit impetrandi, ul spem bonitatis Dei posite in Nammis : sed audiemus illud quod dives nobis abscidal, qu.c est dux ilineris, quo itur ad cæ- ille audivit ab Abraham, Quia chaos magnum firmalum lum. Sicut autemi pro morte communi philosophicum est inter nos el vos; el neque hinc illuc transire quis est a Jocrymis temperare; ita in animae morte con- polest, neque inde huc (Luc. xvi, 26). solatioveni recipere, et insipiens et irreligiosum CAPUT XVII, Voluptates cito transeunt. Ducunt duco.

ad æterna tormenta. Quasi per somniuın his modo CAPUT XVI. Quantumvis reis superest vilæ spes. fruimur. Resipiscamus ergo tandem , el recordemur Pænitentiam sinceram nunquam spernil Deus. Ad cæ- quid profuerit illis qui in luxuria corporis el præselilum , non ad gehennam creavit nos Deus. Per pæni- lis vile voluptatibus usque in diem ultimum permanlentiam hic quantacumque possunt ablui peccata. Quin- serunt. Intuere nunc sepulcra corum , et vide si e:1 imo et ignaviče nos arguendos puto, si cum lamen- in eis aliquod jactantiæ suæ vestigium, si aliqua di. tatores corporum mortisque communis tam dure et vitiarum luxuria signa cognoveris. Require nunc ubi tam vehementer hoc faciant , cum sciant el certi sint vestes el odoramenta peregrina, ubi spectaculorum nihil prodesse felus suos ad vitam defuncti; nos voluptas, ubi asseclarum lurbir, et conviviorum cessit nihil tale pro anime lamentatione faciamus, quam opulentia, risus, jocus, et immoderala atque effrerestilui in statum suum per pænitentiam noverimus. nala letitia quo abiit, quo abscessil. Ubi illa nunc, Sciinus enim, plurcs prolapsos ab itinere recto, el el ubi ipsi? Quis finis uirorumque ? Intuere diligenpraecipitalos ab ingressu vie angustæ : et ita rursus tius, el accede propius ad singulorum s pulcra. Viile reparatos esse, ul posterioribus priora transierint, cineres solos, el vermium seuidas reliquias : el recoralque ad palmam pervenerint el coronam, numeroque dare hunc corporum esse finem , etiam si in deliciis rursus el choro adscripli credantur esse sanctorum. el lülitia , si in labore el continentia transegerim El nulo pules quia de his sermo mihi sit lanlim, vitam. Nam si res omnis omnisque causa usque ad qui in paucis el levibus peccaverunt : de illo loquor cineres veniret el vermes, parva penderentur hæc qui omnibus succubuit malis, qui immanitale scele- damna , et que facile possit excusaie nature condiPirm viam sibi excluseril regni cælorum; et non de tio. Nunc autem converte tuos oculos ab istis cineriinfidelibus, sed de fidelibus fuerit, el ex bis qui prius bus el sepulcris, el revoca cogitationem tuam ad placuerunt Deo, post bec autem cecideruni , vel in illud divini judicii tribunal horrendum, quod ardens adulteria , vel in oinnes impudicitias , quae , ut Apo- fluvius flammeis ambit fluentis , ubi fletus el stridor slolus ait, turpe est dicere. Nunquam enim spernit dentium, ubi tenebric exteriores, ubi ille vermis conpænitentiam, si ei sincere el simpliciter offeratur : scientiæ qui nunquam morielur, et ignis qui nunsuscipit, libenter accipit, aniplectitur, facit omnia, quam exslinguetur. Recordare parabolam Lazari et quatenns eum ad priorem statum revocet : quodque divitis illius , qui opum tantarum dominus, qui purest adhuc præstantius el eminentius , etiamsi quis pura indulus ei bysso, unam iunc aquæ guliam innon poluerit explere omnem satisfaciendi ordinem, venire non potuit, cum esset in ardoris necessitate quantulamcumque tamen el quamlibet brevi gestam constitulus. Dic, quæso le, quid plus habel vila isla vion respuit pænitentiam; suscipit etiam ipsam , nec quam somnium ? Sicut enim hi qui in metallis conpatitur quamvis exiguæ conversionis perire merce- sliluti vel condemnati , vel in alia qualibel pena pudem. fioc enim mihi videtur indicare Isaias , ubi de

sili, cum forte post multum dura vile paululum repopulo Judeorum quædam talia ait : Propler pecca- Jaxali fuerint in somnium, vident se inter plures tum modice contristavi le, el percussi le, el averti faciem dapes positos, epulis copiosissimis perfrui ; ubi vero mieam a le; et contristatus es, el ambulasli trislis , et surrexerint, nihil sibi gratiæ delectatione somnii in. consolatus sum le (Isai. Liv, 7 et 8). Hæc igitur haben- venerint resedisse : ita et dives ille quasi soinnium tes excmpla pænitentiæ non perseveremus in malis, habuit hujus vitæ; ubi discessit, nihil cum illo nisi nec desperenius reconciliationem : sed dicamus, Eliam præterilorum pænitudo el præsentium pæna pernos rede:mus ad patrem, et approximemus Deo. mansit. Nunquam, crede mibi, aversabitur ad se conversum. CAPUT XVIII. Pænæ æternæ, Pænitentiæ vis. Iliro Ipse enim dicit, Deus appropians ego sum, et non Deus recordare , el ignem illum gehennæ his quæ le lune de long: (Jerem. XXIII, 23) : et iteruni per eumdem exagitant flammis libidinis et cupiditatis oppone. prophetani, Peccala , inquit , separant inter me el vos Iguis hic qui in præsenti est vila, absumit cuncia que (Isai. Lix, 2). Si ergo peccata sunt quæ nos se- recipit; ille vero quos susceperit semper cruciat parant a Dco , auferamus medium istud obstaculum,

et pænir suze semper integros servat. Proplerea er: el nihil est quod nos prohibeat conjungi Deo. Pro- el inexstinguibilis dicitur; non s«lum quia ipse ptcrea enim creavit nos Deus, el esse nos fecit qui exstinguilur, sed quia nec eos quos suscepe non eramus, ut æterna in nos conferat bona, el præ

(a) vid. Append. lomi 5, serm. 77, n. 2.

[ocr errors]

stinguel aut perimet. Scriptura elenim dicit, quia et quod maxime desperationem inducit animo , quia vipeccatores induent incorruptionem, scilicet non ad ho- delur hic destruxisse quod ædificaveral, et omnes illos norem vitæ, sed ad diuturnitatein supplicii profulu- labores inaniter effudisse. El hec est. cogitatio, quae ram. Hujus autem pene et ignis illius potentiam præcipue animæ pondus desperationis imponit. Sed mulla vox exponere, nullus polerit sermo explanare. illud rursus oportet cogitari, per quod pessima et iniNihil est enim in rebus corruptibilibus quod conferri mica vitæ nosire cogitatio ista repellatur : quia illa possit incorruptibilibus, sive bonis , sive malis. Ibi bona quæ egimus , ei entendatio illa quæ per pæniquid agemus , quid respondebimus ? Nihil erit nisi tentiam qursita est , nisi fuisset, el velul contrarium siridor dentium, nisi ululatus et flelus, ct sera pæni- pondus ponderi huic quod ex peccata nobis introdulentia, cessantibus undique auxiliis, el undique inva- ctum esi, obstilisset; nihil fuerat quod in profunduni lescentibus pænis; sed solatium quidem nullum. maloruni nos decidere prohiberet. Nunc autem sicut Nullus ibi occurret oculis nostris , nisi soli pænarum fertis quædam lorica jaculum grave et amarum non ministri, et facies dira lortorum. Verum has penas, hos permisit usque ad vitalia viscerum penetrare , sed cruciatus non solum evadere, sed etiam æternam bea- vim letalis leli maximam fregit. Certum est eniin, quia litudinem, si modo de malis nostris pænitentiam agi- qui fert secum illuc plura opera bona, el plura opera mus, possumus acquirere.

nala , in ipsis pænis habebit aliquid refrigerii : qui CAPUT XIX. Quomodo corrumpatur. Nec tunc la- autem bonorum operum nihil habet, malorum aumen omnino infructuosa fuit. Cante legalur. Vides lem sccum multam copiam refert; quid eum maquanla est virtus pænitentie? Vides quantum merili neat, non opus est dicere. Erit enim ibi sine dubio conversio reparavil? Corrumpitur autem pænitentia, compensatio bonorum malorumque, el velut in slasi eisdem quis pro quibus confitetur, rursus involva- lera posila utraque pars. Qux demerserit, illa sibi Hiir malis. Unus enim , inquit , ædificans el alius de- eorum quo momentum vergitur, operarium vindicastruens, quid consequentur nisi laborem ? Et qui bapli- bit. Si ergo malorum multitudo superaverit, operarium zatur a morluo, et iterum langil morluum, quid proficit suum pertrahil ad gehennam : si vero majora suerint in lavacro suo ? Ilu el homo qui jejunal pro peccatis opera bonorum, summa vi obsistent, et repugnabunt suis, el ilerum vudit, et eadem agii, orationem ejus quis malis, atque operatorem suum ad regionem vivorum exaudiet (Eccli. xxxiv, 28, 30, 31) ? Et iterum dicii, ex ipso eliam gehennæ confinio revocabunt. (a) Hæc Qui redit a justitia ad peccatum, Dominus præcipital eum ergo, fratres charissimi , si allenlius voluerimus co-in gladium. Ei sicul canis, cum revertitur ad vomitum, gilare, remedia nobis in die necessitatis acquiramus : odibilis fit; ila et stultus , cum revertitur ad peccatum ul cum dies judicii venerit, non cum impiis , et suum (Prov. xxvi, 11). Sed nunc quid dicamus, au- peccatoribus puniamur, sed cum justis et Deum sculta. Sæpe accidit, ut per poenitentiam quis mulla limentibus ad æterna præmia feliciter veniamus. et magna correxerit, inter hæc tamen bona quæ per Amen. poenitentiam correxit et peccata comuniserit: ei học'est

(a) Ex serm. 20, n. 4. Appead. tomi 5.

[graphic]

SERMO IN PERVIGILIO PASCHÆ DE ESU AGNI.

Inter supposititia Hieronymi opera etiam reperitur. Pasche mysterium in nobis impletur. Quando celebran- modo Raab meretricis, id est , Ecclesiæ credenti ex dum. Ubi. Christus aliis agnus, aliis hædus. Cur gentibus custoditur domus (Josue vi, 23); ita et in agnus vespere, non in die, occisus. Quid sit comedere immolatione agni lunc vere agnus occiditur, cum in azyma in amaritudine. Quid carnes crudas aut elixas una maclatur domo. non manducare. Agni capul, pedes et intestina quid. Erit, inquit , vobis agnus immaculatus. De agnis et Agni ossa cur non conlerenda. Lumbi accincti ad esum de hædis sumelis eum (Exod. xII, 5). Præcipitur et agni quid nos doceant. Ad quid calceamenta el virga. in alio loco, ut qui in primo mense pascha facere

lodie populus Israel et vere homo videns Deum non poluerit, sccundo facial : juxta quod el nunc ( hoc quippe interpretatur Israel ), egredi jubetur ex jubelur , ul qui non potest habere agnum, saltem Ægypto. Hodie Agnus Dei, qui lollit peccata mundi nedum habeat. Christus enim in domo Ecclesiic du(Joan. 1, 29), pro omnium salute jugulatur. Hodie pliciter immolatur : si justi sumus, de agni carnibus sanguine illius postes domorum, id esi, frontes nostra vescimur; si peccatores et pænitentiam agimus, nobis depinguntur. Hodie occiduntur Ægyptii, et de servi- hädas occiditur : non quia Christus ex hædis sit", lute Pharaonis Dei populus liberatur (Exod. xii). . quos a sinistris stare docuit ; sed pro diversitale me Hodie percutiuntur primogenita Ægyptiorum; et ritorum unicuique aut agnus aut hædus lit. Israelitarum non solum liberi , sed eliam irrationa- Quæritur etiam, quare non in die agnus iste immobilia jumenta servantur. Homines et jumenta salvos lelur , sed ad vesperam. Hæc causa manifesta est. facies, Domine (Psal. xxxv, 7). Præparemus nos , Dominus enim noster atque Salvator, in consummafratres charissimi, ad immolationem agni, el ap- tione sæculorum passus est. Unde et Joannes in prehendamus illum, non quando dubia lux est, et adhuc Epistola sua loquitur, Filioli, novissima hora est Lunæ cornua non implentur, non quando crescere inci- (1 Joan. II, 18): quando autem hora novissima est , pit vel decrecenre; sed quarta decima die, id est, lu- linito die noctis exordium est. Sed et hoc intelligenmine cous alque perfecto, quando lota ejus lam- dum, quod quamdiu in islo sæculo sumus, id est, pade toti pletur. Nec putemus agnum istum versamur in Ægyplo, non sumus in clara luce, sed anniculi e posse comedi.

vitur nobis, in tenebris atque caligine. Et licet Ecclesia , id est, ut in u nedamus dom

in una luna, quasi in nocle resplendeal, lamen veri Solis nou Eccles gnum puten

manife

valemus habere perfectum fulgorem. stume i et haeretic

hventi

In una, inquit, domo carnes assas igni comedelis, ula d versorun,

cclesia

el azyma cum amaritudinibus manducabilis. Non como eos agni

, sed edelis de eis crudum aut coclum in aqua, sed assum lan. 2CO est juxta

escam

tum igni ( Exod. III, 9 el 10). Jubelur nobis ut panes pul Psal. Lxxn

enim absque fermenio veleri malilize el nequitir comedadi

nisi

it Noe
mus (1 Cor. v; 8). De quo fermento

et Dominus in Gem corruente

intum- Evangelio discipulos monet diceiis, Cavele a fermenia

Apud Hieronymum, Chri-tus eniin non ex hædis fil quos ne extra

[ocr errors]

a sinistris, clc., omissis aliis.

ad Dominum Deum nostrum , donec misereatur nostri. stet regna coelorum. (a) Non enim nos ad hoc fecil, Miserere nostri, Domine, miserere nostri ; quia multum ul gehennæ nos tradat ignique perpetuo. Regnum repleti sumus despectione (Psal. cxxn, 2 el 3). Præclara cælorum propler nos, gehenna propter diabolum facia vero in his verbis el cælestis philosophiæ doctrina esi. El hirc ita esse, ex Evangeliis doceam. Ipsc csl. Repleti sumus, inquit, despectione : hoc est quod enin Dominus dicet his qui a dextris ejus erunt, docere nos voluit , quia elsi peccatorum nostrorum Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod multitudine repleti sumus, despectione pe oppro- vobis paratum est ab origine mundi. 'Mis autem qui a briis cooperti; oculi tamen nostri ad Dominum Deum sinistris ejus erunt, dicel, Discedile a me , maledicli, nostrum sint, donec misereatur nostri. Nec prius ab in ignem æternum , qui paratus est diabolo el angelis obsecratione cessemus, quam impetrare peccatoruin ejus (Malih. xxv, 31, 41). Si ergo gehenna ignis proveniam mereamur. Hoc enim vere constantis anim: per diabolun, propter hominem autem regnum ceest et pertinacis , ut nequaquam repellatur de perse- İorum a constitutione mundi preparatum est; lanverantia poscendi, desperatione impetrandi; sed tum est, ne nosmetipsos ab ingressu bonorum perperseverel ac persistat in obsecrationibus donec mi- sistendo in malis pertinaciter excludamus. Donec screatur ei. Ei ne forle arbitreris le oflensam magis enim sumus in hac vita, quantacumque nobis accidecontrahere apud Deum , si cum non nierearis audiri, rint peccata, possibile esi omnia ablui per pænitenimportunus persistas in precibus ; recordare Evan- tiam. Cum autem abducti fuerimus ab hoc sæculo, gelii parabolam, et ibi invenies, quod perseverantes ibi jam etiamsi pænitebit nos (valde enim nos pæniel imporlunos precatores Dominus non bi osten- lebil , sed nulla erit utilitas penitentiæ), et licet sit dit ingratos. Ail enim : Et si non dubit ei propler quod stridor dentium , licet ululalus et llelus , licet fundaamicus ejus est, propter inprobitatem tamen ejus sur- mus preces, et innumeris obsecrationibus proclame. gel, el dubii ei quantum opus habet (Luc. x1, 8). Intel- mus ; nemo audiet, nemo subveniet , nec extremo lige, charissime, ergo quia propterea diabolus despe- quidem digilo aquam quis infundet lingue nostræ rationem subjicit impetrandi, ut spem bonitatis Dei posite in flammis : sed audiemus illud quod dives nobis abscidal, quie est dux ilineris , quo itur ad cæ- ille audivit ab Abraham, Quia chaos magnum firmalum lum. Sicut autemi pro morte communi philosophicum est inter nos el vos; et neque hinc illuc transire quis est a locrymis temperare; ita in anime morie coni- potest, neque inde huc (Luc. XVI, 26). solationem recipere, et insipiens et irreligiosum CAPUT XVII. Voluplales cilo transeunt. Ducial duco.

ad alerna tormenta. Quasi per somnium his modo CAPUT XVI. Quantumvis reis superest vile spes. fruimur. Resipiscamus ergo landem, el recordemur Pænilentiam sinceram nunquam spernil Deus. Ad cæ- quid profuerit illis qui in luxuria corporis el præsenlum , non ad gehennam creavit nos Deus. Per pæni- lis vitæ voluptatibus usque in diem ultimum permanlentiam hic quantacumque possunt ablui peccala. Quin- serunt. Intuere nunc sepulcra corum , et vide si est imo et ignavize nos arguendus pulo, si cum lamen- in eis aliquod jactantie suæ vestigium, si aliqua ditatores corporum mortisque communis lam dure et vitiarum luxurix signa cognoveris. Require nunc ubi tam veheinenler hoc faciant, cum sciant el certi sint vestes el odoramenta peregrina , ubi spectaculorum nihil prodesse fletus suos ad vitam defuncli; nos voluptas, ubi asseclarum turbæ, et conviviorum cessit nihil lale pro anime lamentatione faciamus, quam opulentia, risus, jocus, et immoderala atque effrerestilui in statum suum per pænitentiam noverimus. mala lietitia quo abiit, quo abscessil. Ubi illa nunc, Sciinus enim, plures prolapsos ab itinere recto, et el ubi ipsi? Quis linis uirorumque ? Intuere diligenprecipitalos ab ingressi vice angustæ : et ita rursus tius, et accede propius ad singulorum sepulcra. Vide reparalos esse, ul posterioribus priora transierint, cineres solos, el vermium scuidas reliquias : el recoratque ad palmam pervenerint et coronam, numeroque dare hunc corporum esse finem, etiam si in deliciis rursus el choro adscripti credantur esse sanctorum. et lætitia , si in labore et continentia transegerin El nolo pules quia de his sermo mihi sit lanlim, vitam. Nam si res omnis omnisque causa usque ad qui in paucis el levibus peccaverunt : de illo loquor cineres veniret el vermes, parva penderentur hæc qui omnibus succubuil malis, qui immanilale scele- damna, que facile possit excusaie nature condiPirm viam sibi excluscrit regni cælorum; et non de tio. Nunc autem converte tuos oculos ab istis cineriinfidelibus, sed de fidelibus fuerit, el ex his qui prius bus el sepulcris, el revoca cogitationem tuam od placuerunt Deo, post hrc autem cecideruni , vel in illud divini judicii tribunal horrendum, quod ardens adulteria , vel in omnes impudicitias, quie, ut Apo- fluvius flammeis ambit fluentis , ubi fetus el stridor stolus ait, turpe est dicere. Nunquam enim speruit dentium, ubi tenebrže exteriores, ubi ille vermis conpænitentiam, si ei sincere el simpliciter offeralur : scientiæ qui nunquam morietur, et ignis qui nunsuscipil, libenter accipit , amplectitur, facit omnia, quam exstinguetur. Recordare parabolam Lazari el quatenns eum ad priorem statum revocet : quodque divitis illius , qui opum tantarum dominus, qui purest adhuc præstantius el eminentius , etiamsi quis pura indutus ei bysso, unam tunc aqua gutiam innon potuerit explere omnem satisfaciendi ordinem, venire non potuit, cum esset in ardoris necessitate quantulamcumque tamen et quamlibel brevi geslam constitulus. Dic, quæso le, quid plus habet vita isla sion respuit pænitentiam ; suscipit etiam ipsam , nec quam somnium ? Sicut enim hi qui in metallis conpatitur quamvis exigue conversionis perire merce- Stiluli vel condemnali , vel in alia qualibet pena pudem. lloc enim mihi videtur indicare Isaias , ubi de sili , cum forte post mullum duræ vile paululum repopulo Judeorum quædam lalia ail : Propter pecca- laxali fuerint in somnium, vident se inter plures ium modice contristavi le, el percussi le, el averli faciem da pes positos, epulis copiosissimis perfrui ; ubi vero meam a le; et contristalus es , et ambulasti Irislis, el

surrexeriut, nihil sibi gratiae delectatione somnii in. consolatus sum te (Isai. Liv, 7 et 8). llæc igitur haben- venerint resedisse : ita et dives ille quasi somnium tes excmpla pænitentia non perseveremus in malis, habuit hujus vitæ; ubi discessit, nihii cum illo nisi nec desperenius reconciliationem : sed dicamus, Etiam præterilorum pænitudo el præsentium pæna pernos rede:mus ad patrem, et approximemus Deo. mansit. Nunquam, crede mibi , a versabitur ad se conversum. CAPUT XVIII. Pænæ æternæ. Pænitentiæ vis. Iirc Ipse enim dicit, Deus appropians ego sum, et non Deus recordare , et ignem illum gehennæ bis quæ le tilne de long? (Jerem. XXIII, 23): et iteruni per eumdem exagitant flammis libidinis et cupiditatis oppone. prophetam, Peccala , inquit , separant inter me el vos Ignis hic qui in präsenti est vita, absumit cuncia que (Isai. Lix, 2). Si ergo peccata sunt quæ nos se- recipit; ille vero quos susceperit semper cruciat, parant a Deo, auferamus medium istud obstaculum,

et pænir sur semper integros servat. Proplerea enim et nihil est quod nos prohibeat conjungi Deo. Pro- et inexstinguibilis dicitur; non si lum quia ipse non plcrea enim creavit nos Deus, el esse nos fecit qui exstinguitur , sed quia nec cos quos susceperii exnon eramus, ut æterna in nos conferat bona, el præ

(a) vid. Appeud. lomi 5, serm. 77, n. 2.

stinguel aut perimet. Scriptura etenim dicit, quia et quod maxime desperationem inducit animo , quia vipeccatores induent incorruptionem, scilicet non ad ho- delur hic destruxisse quod ædificaverat, et omnes illos norem vile, sed ad diuturnitatem supplicii profulu- labores inaniter effudisse. Et hic est cogitatio , quo ram. Hujus autem perne et ignis illius potentiam præcipue animæ pondus desperationis imponit. Sed nulla vox exponere, nullus poterit scrmo explanare. illud rursus oportet cogitari, per quod pessima et iniNihil est enim in rebus corruptibilibus quod conferri mica vitæ nostre cogitatio isla repellatur : quia illa possit incorruptibilibus, sive bonis , sive malis. Ibi bona quæ egimus , et emendatio illa que per pæniquid agemus , id respondebimus ? Nihil erit nisi tentiam qursita est , nisi fuisset, el velul contrarium stridor dentium, nisi ululatus et llelus, ct sera pæni- pondus ponderi huic quod ex peccato nobis introdulentia, cessantibus undique auxiliis, et undique inva- ctum est, obstitisset ; vibil fuerat quod in profunduni lescentibus pænis; sed solatium quidem nullum. maloruni nos decidere prohiberet. Nunc autem sicut Nullus ibi occurret oculis nostris, nisi soli pænarum førtis quædam lorica jaculum grave el amarum non ministri, et facies dira lortorum. Verum has pænas, hos permisit usque ad vitalia viscerum penetrare, sed cruciatus non solum evadere, sed etiam ulernam bea- vim letalis teli masimam fregit. Certum est enim, quia litudinem, si modo de malis nostris pænitentiam agi- qui fert secum illuc plura o; era bona, et plura opera mus, possumus acquirere.

mala , in ipsis pænis habebit aliquid refrigerii : qui CAPUT XIX. Quomodo corrumpatur. Nec tunc la- autem bonorum operum nihil habel, malorum aumen omnino infructuosa suil. Cante legatur. Vides lem secum multam copiam refert; quid eum maquanta est virlus pænitentie? Vides quantum merili neat, non opus est dicere. Erit enim ibi sine dubio conversio reparavit? Corrumpitur autem pænitentia, compensatio bonorum malorumque, el velut in slasi eisdem quis pro quibus confitetur, rursus involva- lera posita utraque pars. Que demerserit , illa sibi Hur malis. Unus enim , inquit , ædificans el alius de- eorum quo momentum vergilur, operarium vindica struens, quid consequentur nisi laborem ? Et qui bapti- bit. Si ergo malorum multitudo superaverit, operarium zalur a morluo, et iterum langil mortuum, quid proficit suum pertraliit ad gehennam : si vero majora fuerint in lavacro suo ? Ila el homo qui jejunal pro peccatis opera bonorum, summa vi obsistent, et repugnabunt suis, el ilerum vudit, el eadem agil, orationem ejus quis malis, arque operalorem suum ad regionen vivorum eraudiet ( Eccli. xxxiv, 28, 30, 31 ) ? Et iterum dicii, ex ipso eliam gehennc confinio revocabunt. (a) Hæc Qui redit a justitia ad peccatum, Dominus præcipital eum crgo, fratrcs charissimi , si allenlius voluerimus co-in gladium. Ei sicul canis, cum revertitur ad vomilum, gilare, remcdia nobis in die necessitatis acquiramus : odibilis fit;ila el stultus , cum revertitur ad peccatum ul cum dies judicii venerit, non cum impiis , et buum (Prov. XXVI, 11). Sed nunc quid dicamus, au- peccatoribus puniamur, sed cum justis ei Deum sculta. Sæpe accidit, ut per pænitentiam quis mulia limentibus ad æterna præmia feliciter veniamus. et magna correxerit, inter hæc tamen bona que per Amen. pænitentiam correxit et peccata comuniserit:ei hoc est

(a) Ex serm. 20, n. 4. Appead. lomi 5.

SERMO IN PERVIGILIO PASCHÆ DE ESU AGNI.

Inter supposititia Hieronymi opera etiam reperitur. Paschæ mysterium in nobis impletur. Quando celebran- modo Raab meretricis, id est , Ecclesiae credenti ex

dum. Ubi. Christus aliis agnus, aliis hædus. Cur gentibus custoditur domus (Josue vi, 23); ita et in agnus vespere, non in die, occisus. Quid sit comedere immolatione agni lunc vere agnus occidiiur, cum in azyma in amariludine. Quid carnes crudas aul elixas una maclatur domo. non manducare. Agni capul , pedes el intestina quid. Erit, inquit , vobis agnus immaculatus. De agnis et Agni ossa cur non conterenda. Lumbi accincti ad esum de hædis sumelis eum (Exod. xii, 5). Præcipitur et agni quid nos doceant. Ad quid calceamenta el virga. in alio loco, ut qui in primo mense pascha facere

llodie populus Israel et vere liomo videns Deum non poluerit, secundo facial : juxta quod et nunc (hoc quippe interpretatur Israel ), egredi jubetur ex jubelur, ut qui non potest habere agnum, saltem Ægyplo. Hodie Agnus Dei , qui collit peccala mundi nedum habeat. Christus enim in domo Ecclesiic du(Joan. 1, 29), pro omniųın salute jugulatur. lodie pliciter immolatur : si justi sumus, de agni carnibus sanguine illius postes domorum, id esi, frontes nostru jescimur; si peccatores et poeniteillisin agimus, nobis depinguntur. llodie occiduntur Ægyptii, et de servi- hædus occiditur : non quia Christus ex hædis sit”, mute Pharaonis Dei populus liberalur (Exod. xı). quos a sinistris stare docuit ; sed pro diversilale meHodie percutiuntur primogenila Ægyptiorum; et ritorum unicuique aut agnus aut hædus fit. Israelitarum non solum liberi , sed etiam irrationa- Queritur etiam, quare non in die agnus iste immobilia jumenta servantur. llomines el jumenla salvos letur , sed ad vesperam. Hæc causa manisesta est. facies, Domine (Psal. xxxv, 7). Præeparemus nos , Dominus enim noster atque Salvator, in consummafratres charissimi, ad immolationem agni, el ap- tione sæculorum passus est. Unde et Joannes in prehendamus illuns, non quando dubia lux est, et adhuc Epistola sua loquitur, Filioli , novissima hora est lunæ cornua non implentur, non quando crescere inci- (1 Joan. 11, 18): quando autem hora novissima est , pil vel decrescere; sed quarta decima die, id est, lu- linilo die noctis exordium est. Sed et hoc intelligenminc consummalo atque perfecto, quando lola ejus lam- dum, quod quamdiu in islo szculo sumus , id est, pade lolus orbis impletur. Nec pulemus agnum islum versamur in Ægyplo, non sumus in clara luce , sed anniculum ubicumque posse coniedi. Præcipitur nobis, in lenebris atque caligine. Et licet Ecclesia , id est, ul in una illum comedamus domo; id est , in una luna, quasi in nocle resplendeal, lamen veri Solis non Ecclesia ' immolari agnum pulemus. ex quo manife- valemus habere perfectum fulgorem. stum est, quod Judæi et hæretici, et omnia conventi- In una , inquii , domo carnes assas igni comedelis, cula dogmatum ' perversorum, qui agnum in Ecclesia et azyma cum amaritudinibus manducabitis. Non comnon comedunt , non eos agni carnes comedere , scd edelis de eis crudum aut cocluno in aqua, scd assum landraconis , qui datus est juxta Psalmistam in escam tum igni ( Exod. xli, 9 et 10). Jubeiur nobis uit panes populis Æthiopum (Psal. LXXII, 14). Quomodo enim absque fermento veteri malitiæ el nequitit coniedain diluvio non salvalur, nisi qui in arca luerit Noe mus (1 Cor. V, 8). De quo fermento et Dominus in (Gen. vii, 24), el corruente Jericho una tanlum- Evangelio discipulos monel dicens, Cavele a fermento

! Ajud Hieronymum, ne extra Ecclesiam, ill., dojmutaque.

! Apud Hieronymum, chrilus eniin non ex hædis ful quos a sinistris, etc., omissis aliis.

« ͹˹Թõ
 »