Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

luorum. Ila enim venict, sicut ascendit, secundum in se mancı; cl cum de duvio vel de fonte in polioauctor'latem quae in Actibus Apostolorum continetur nem transit, non ibi permanet, unde sumitur. Itaque (Act. I, 11). Ex hac itaque temporali dispensatione fieri potest ut eadem aqua nunc ad fontis appellatioloquitur in Apocalypsi, ubi scriptum est: Hæc dicit nem pertineat, nunc ad fluvii, nunc ad potionis : qui esl, el qui fuil, el qui venturus est' (Apoc. 1, 8). cum in illa Trinitate dixerimus non posse fieri ut

CAPUT IX. - 16. De fide in Spiritum sanctum, Paler aliquando sit Filius, aliquando Spiritus sanTrinitatis mysterium. Similitudinibus explicatur. Pro- clus; sicut in arbore non cst radix nisi radix, nec rosessio christianæ fidei. De Spiritu sancio opinio quo- bur est aliud quam robur, nec ramos nisi ramos posrumdam, quod sit ipsa deilas Parris el Filii : Sanclitas a sumus dicere : non enim quod dicitur radix, id posanciendo. Digesla ilaque fideique commendala cl di- lest dici robur el rami; nec lignum quod pertinet ad vina generatione Domini nostri et humana dispen- radicem , polest aliquo transitu nunc in radice esse , salione, adjungilur confessioni nostræ, ad perficien- nunc in robore , nunc in ramis, sed tantummodo in dam fidem que nobis dc Deo est, Spiritus sanctus, radice : cum illa regula nominis mancat, ul radix linon minore nalura quam Paler et Filius, sed , ut ila gnum sit, el robur lignum, et rami lignum; nec ladicam , consubstantialis et coxlernus; quia isla Tri- men tria ligna dicantur, sed unuin. Aut si hæc habent nitas unus est Deus : non ut idem sit Pater qui et aliquam dissimilitudincm, ut possint non absurde Filius et Spiritus sanctus ; sed ut Pater sit Pater, et tria ligna dici, propter firmitatis diversitalem; illud Filius sit Filius , et Spiritus sanclus sit Spiritus san- certe omnes concedunt, si ex uno funle tria pocula clus, ct hic Trinitas unus Deus, sicut scriptum est, impleantur, posse dici tria pocula , tres autem aquas Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est (Deut. non posse dici, sed omnino unam aquam; quanquam 11, 4). Tamen si interrogemur de singulis , el dicalur de singulis poculis interrogatus in quolibet horum nobis, Deus est Pater? respondebimus, Deus. Si aquam esse respondeas : quamvis nullus lic transitus qutralur utrum Deus sit Flius , lioc respondebimus. fiat, sicut de fonte in fluvium dicebamus. Sed hæc Nec , si fuerit de Spiritu sancto talis interrogatio, non propter illius divinæ naturæ similitudinem , sed aliud eum esse debemus respondere quam Deum : propter visibilium etiam unitatem corporalia exempla vehementer coventes sic accipere, quomodo de honi- dala sunt, ut intelligeretur fieri posse ut aliqua tria nibus dictum est , Dii estis (Psal. LxxxI, 6). Non non tantum singillatim, sed etiam simul unum sinenim sunt naturaliter dii, quicumque sunt facti atque gulare nomen oblincant ; nec quisquam miretur et conditi cx Patre per Filium dono Spiritus sancti. absurdum pulct quod Deuin dicimus Patrem, Deum Ipsa enim significatur Trinitas, cum Apostolus dicit, Filium, Deum Spiritum sanctum, nec tamen ires Quoniam ex ipso, el in ipso, el per ipsum sunt omnia deos in ista Trinitate, sed unum Deum unamque sub(Rom. XI, 36). Quanquam ergo de singulis interro- stantiam . gali respondcamus Deum esse de quo quæritur, sive 18. Et de Palre quidem ac Filio multis libris disPatrem , sive Filium, sive Spiritum sanclum ; non seruerunt docti et spirituales * viri , quibus quantamen tres deos a nobis coli quisquam existima- tum homines hominibus polerant, et quemadmodum verit.

non unus esset Pater et Filius, sed unum essent; et 17. Nec mirum quoi liæc de ineffabili natura di- quid proprie Pater esset, et quid Filius insinuare cocuntur, cum in iis etiam rebus quas corporeis oculis nati sunt : quod ille genilor, hic genitus ; ille non de cernimus, el corporeo sensu dijudicamus, lalc ali- Filio, hic de Patre; hujus ille principium, unde et caquid accidat. Nam cum de fonte interrogati, non pos- put Christi dicitur (1 Cor. x1, 3), quamvis et Christ's siinus dicere quod ipse sit fluvius; nec de Nuvio in- principium (Jonn. viii, 25), sed non Patris; hic vero lerrogali possimus eum fontem vocare; el rursum illius imago (Coloss. 1, 15), quamvis nulla ex parte potionem quz de fonte vel duvio est , nec lluvium dissimilis el omnino indifferenler æqualis. Tractantur possinius appellare nec fontem : tamen in hac trini- hæc latius ab eis qui non lam breviter quam nos, 10lalc aquam nominamus , et cum de singulis quæritur,

tius christianæ fidei professionein volunt explicare. Itasingillatim aquam respondemus. Nam si quæro utrum

que in quantum Filius est, de Patre accepit ul sit, cum aqiia in fonte sit, respondetur aqua; et si quæramus

ille de Filio id non acceperit : et in quantum hominein ulrum aqua sit in lluvio, nihil aliud respondelur, el

mutabilem scilicet creaturam in melius commutandam, in illa potione non poteril essc alia responsio : ncc

ineffabili misericordia , temporali dispensatione suislamen eas tres aquas, sed unam dicimus. Sane caven- cepit, mulla de illo in Scripturis inveniuntur ita didum est ne quisquam ineffabilem illius majestatis

cla, út impias licreticorum mentes prius volentes dosubstantiam sicut fontem istum visibilem atque cor- cere quam nosse, in errorem miserint , ut puliirent poreum vel Quvium vel potionem cogitel. In bis enim cum non Tqualem Patri, nec ejusdem esse substantie, aqua illa quic nunc in fonte est, esit in Nuvium, ncc qualia sunt illa, Quoniam Paler major me est (Joan.

XIV, 28 ) ; et, Capul mulieris vir , capul viri Christus, · Editi, qui fulurus esl. Al Mss., qui venturus est. Græce,

capul aulem Christi Deus (I Cor. x1,3); el, Tunc ipse o erthomenos.

sic in Jss. At apud lov., fide atque commendata dirina. *Er., non de miiiore. Forte legendum, non minor.

Mss., sed imum colanus unangke substantiam. 6. Sie mehus Mss. Al edili, Qriodcunque eryo de sin- ' la vulgalis, religiosi. Cujus loco in Mss., spirituagulis interroyculi.

lea.

[ocr errors]

subjectus erit ei qui illi subjecit omnia( 1 Cor. xv, 28 ); Spiritu sanclo dicitur, Ipse ros inducel in omnem veri. el, Vado ad Patrem meum el Palrem vestrum, Deum lutem (Joan. xvi, 13). Propterea el confidentia prædimeum el Deum vestrum (Joan. XX, 17); el nonnulla cande veritatis, qua impleli sunt in advenlu ejus Apohujusmodi : que omnia posita sunt, non ul nature stoli (Act. I, 4), recle charilali tribuitur ; quia et alque substantiæ inæqualitatem significent, ne falsa diflidentia timori datur, quem consummatio charitatis sint illa , Ego et Pater unum sumus ( Id. x, 30); et, excludit. Ideo etiam donum Dei dicitur (Ephes. III, Qui me vidit, vidil et Patrem meum (ld. xiv, 9); el, 7), quia eo quod quisque novit non fruitur, nisi et id Deus erat Verbum ; non enim factus est, cum omnia diligat. Frui autem sapientia Dei, nibil est aliud quam per ipsum facta sint (ld. I, 1, 3): et, Non rapinam ei dilectione colærere : neque quisquam in co quod perarbilratus est esse æqualis Deo ; cl cxtera talia : sed cipit permanet, nisi dilectione ; et idco Spirilus sanilla posita sunt, partim propter administrationem sus- clus dicitur, quoniam ad permanendum sanciuntur cepti hominis, qua dicitur, Semetipsum exinanivit quæcumque sanciuntur', nec dubium est a sauciendo ( Philipp, 11, 6); non quia mutata est illa Sapientia, sanctitalem vocari. Maxime autem illo lestimonio cum sit omnino incommutabilis ; sed quia lam hunii- uluntur assertores hujus sententia, quod scriplum liter hominibus innotescere voluit : partiin ergo pro- cst, Quod nalum est de carne, caro est ; el quod natun pter banc administrationem illa ila scripta sunt, de est de Spirilu, spirilus est (Joan. Nii, 6) : quoniam Deus quibus hicretici calumniantur ; partim propler hoc, Spiritus est (Id. iv, 24). Hic enim regenerationem quia Filius Palri debet quod est, hoc etiam debens nostram dicit, que non secundum Adam de carne ulique Patri quod eidem Patri æqualis aut par est; est, sed secundum Christum de Spiritu sancto. QuidPater aulem nulli debet quidquid est.

propter si Spiritus sancti hoc loco facta est comme 19. De Spiritu sancto autem nondum tam copiose moratio, cum dictum est, Quoniam Deus Spirilus est : ac diligenter disputatum est a doctis ct magnis divi- animadverlendum dicunt, non dictum esse, Quoniam narum Scripturarum tractatoribus, ul intelligi facile Spiritus Deus est'; sed, Quoniam Deus Spiritus est ; possil et ejus proprium, quo proprio fit ul cum neque. ut ipsa deitas Patris et Filii hoc loco dicta sit Deus, Filium neque Patrem dicere possimus, sed tantum quod est Spirilus sanctus. lluc accedit aliud testimoSpiritum sanclum ; nisi quod eum donum Dei esse nium quod dicit Joannes apo lolus, Quoniain Deus prædicant, ut Deum credamus non se ipso inferius dilectio est (1 Joan. iv, 16). Etiam hic enim non ait , donum dare. Servant lamen ul non genitum Spiri

Dilectio Deus est; sed, Deus dilectio est; ut ipsa deilas lum sanctum tanquam Filium de Patre prædicent; dilectio intelligatur. El quod in illa enumeratione unicus cnim est Chrislus : neque de Filio lanquam connexarum sibi rerum, ubi dicitur, Omnia vestra nepolem summi Patris : nec tamen id quod est, nulli sunt, vos autem Christi, Christus autem Dei (1 Cor. mi, debere, sed Patri, ex quo omnia ; ne duo constitua- 22, 23) ; et, Capul mulieris vir, caput viri Christus , mus principia sine principio, quod falsissimum est el caput autem Christi Deus, nulla fil commemoratio Spiabsurdissimum, ct non catholic:e lidei, sed quorum

ritus sancti; ad hoc pertinere dicunt, quia non fure dam hæreticorum errori proprium. Ausi sunt lamen

in iis que sibi connesa sunt numerari solet ipsa conqnidam ipsam communionem Patris et Filii, algne, ut

nexio. Unde in illo etiam loco Trinitatem ipsam viila dicam, deitatem, quam Græci bebinia appellant, dentur agnoscere qui legunt allentius, cum dicitur , Spiritum sanctum credere : ut, quoniam Paler Deus Quoniam ex ipso, el per ipsum, et in ipso swil omnia et Filius Deus, ipsa deilas, qua sibi copulantur et ille (Rom. x1, 56). Ex ipso, tanquam ex eo qui nulli degignendo Filium el ille Patri cohærendo, ei a quo est bet quod est; per ipsum, tanquam per mediatorem ; genitus æquctur. Hanc ergo deilalem, quam etiam

in ipso, tanquam in eo qui continet, id est, copuladilectionem in se invicem amborum claritatemque

tione conjungit. volunt intelligi, Spiritum sanctum appellatum dicunt,

20. lluic sententia contradicunt, qui arbitrantur multisque Scripturarum documentis adsunt huic opi- islam communionem, quam sive deitatem sive dilenioni suæ; sive illo quod dictum est, Quoniam charitas

clionem sive charilalem appellanius, non esse subDei dissusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum stantiam : quærunt autem sccundum substantiam sibi qui dalus est nobis (Rom. y, 5); sive aliis multis lali- exponi Spiritum sanctum, nec intelligunt non aliter bus testimoniis ; et eo ipso quod per Spiritum sanctum poluisse dici, Deus dilectio est, nisi esset dilectio reconciliamur Deo, unde etiam cum douum Dei dici- substantia. Ducuntur quippc constieludine rerum lur, calis significari volunt charitatem Dei esse Spi- corporalium ; quoniam si duo sibi corpora copulenritum sanclum. Non enim reconciliamur illi, nisi per

tur, ita ut juxta invicem collocentur, ipsa copulatio dilectionem, qua etiam filii appellamur (1 Joan. III, non est corpus ; quandoquidemn, separatis illis corpo1): non jam sub timyre tanquam servi, quia consum- ribus que copulala suerant, nulla invenitur : niec lamata dilectio foras mittit timorem (1d. iv, 18); et men quasi discessisse et migrasse intelligitur, sicut Spiritum libertatis accepimus, in quo clamamus, Abbu illa corpora. Sed hi tales cor mundum faciant, quan l'ater (Rom. viii, 15). Et quia reconciliati et in ami.

Ediri, sanctisicanin". At Mss. constanter , sanciuulur. citiam revocati per charilatem (Id. v, 8-10) polcri- ? Ila NSs. Ediii vero : Hoc enim.... dicuni. mus omnia Dei sccrela cognoscere, proplerea de 3 Felili et aliquot Iss., :pi iliis Dei est. lidemque 12.10

Joul, non wil, rilectio ci e:l. Alii codices utroque lav, i la vulgatis additar , Dei ; quod abest a Mss.

L'ells est : ncc miilis lenc.

tunc possunt, ut videre valeant in Dei substantia non enim quædam ejusdem rationalis, qua carent bestir, esse aliquid tale, quasi aliud ibi sit substantia, aliud spirilus dicitur : principale noslram spiritus est ; quod accidat substantiæ, et non sit subslantia ; sed deinde vita qua conjungimur corpori, anima dicilur; quidquid ibi intelligi potest, substantia est. Verum postremo ipsum corpus quoniam visibile est, ultimum hæc dici possunt facile, el credi : videri aulem nisi nostrum est. llæc autem omnis creatura ' ingemiscil et corde puro quomodo se habeant, oninino non possunt. parlurit usque nunc (Rom. viii, 22): dedit tamen primi Quapropter sive ista vera sit sententia, sive aliud sias spiritus, quia credidit Deo, el bone jam voluntatis aliquid sit, sides inconcussa tenenda est, ut Deum di- esi. Ilic spiritus etiam vocalur mens, de quo dicit Apocamus Patrem, Deum Filium, Dcum Spirilum san- stolus, Menle servio legi Dei (Rom. VII, 25). Qui item clum ; neque tres deos, sed istam Trinitatem unum alio loco dicit, Testis est enim mihi Deus, cui servio in Deum ; neque diversos nalura, sed ejusdem substan- spirilu meo (Id. 1, 9). Anima vero cum carnalia bona tiæ ; neque ut Pater aliquando sit Filius, aliquando adhuc appetit, caro nominalur. Pars enim ejus quzsit Spiritus sanctus ; sed Pater semper Paler, et Filius dam resistit spiritui ?, non natura, sed consneludine scmper Filius, et Spiritus sanclus semper Spiritus peccatorum. Unde dicitur, Mente servio legi Dei, carne sanctus. Nec temere de invisibilibus aliquid affirme- autem legi peccali. Quie consuetudo in naluram versa est mus tanquam scientes, sed tanquam credentes ; quo- sccundum generationem mortalem peccato primi hominianı videri nisi mundato corde non possunt : et qui nis. Ideoque scriptum est, Et nos aliquando fuimus naea videt in hac vita ex parle, ut dictum est, atque in luraliter filii iræ : (Ephes. 11, 3), id est vindicte, per anigmate (1 Cor. XIII, 12), non polest efficere ul et quam fiaclum est il serviamus legi peccati. Est autem ille vide:it cui loquitur, si cordis sordibus impeditur. anime natura persecla , cum spiritui suió subditur, Beali avlem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt el cum scquitur sequenten Deum. Idco animalis homo (Mallh. v, 8). Hirc fides est de Dco condi:ore el re- non percipit quæ sunt Spiritus Dei (1 Cor. 11, 14). Sed novatore nostro.

non tam cilo anima subjugatur spiritui ad bonam opc21. Sed quoniam dilectio non tantum in Deum no- ral nem, quam cilo spiritus Deo ad veram fidem et bis imperala est, cum dictum est, Diliges Dominum bonam voluntatem : sed aliquando tardius ejus impcDeum tnum ex toto corde luo, el ex lola anima lua, el lus, quo in carnalia el lemporalia desluit, refrenatur. er lola mente lun; sed ctiam in proximum; nam , Scd quoniam ct ipsa mundalur , recipicns stabililaDiliges, inquit, proximum tuum tanquam te ipsum (Luc. tem natur:c sux dominante spirilli , quod sibi caput 1, 27): si aulem ista fidcs congregationem sociela- est , cui ejus capili caput est Christus , non est despel'inque hominum non teneat, in qua fratcrna charitas randum eliam corpus restitui naturæ propri : sed operelur, minus fructuosa est.

utique non lam citu quam anima , sicut ncque anima CAPUT X. Ecclesia ca!holica. Remissio pecca

lam cito quain spiritus ; sed tempore opportuno in torum. Tolius hominis in melius commutatio resurre

novissima iba , cum mortui resurgenl incorrupti , et ctione perficienda. Carnis resurrectio. Resurrectionis nos immutabimur. Et ideo credimus el cinis rcsurresuuræ veritas corfiriratur. Credimus et sanctam clionem ; non tantum qnia reparatur anima , quae Ecclesiam ', utique catholicam. Nam et haerelici et nunc propler carnales affectiones caro nominatur ; schismatici congregationes suas ecclesias vocamt. Sed sed hæc etiam visibilis caro qux naturaliter est caro, bæretici de Deo falsa sentiendo ipsaın lidem violant; cujus nomen anima non propler naturam , scd proschisimatici aulem discissionibus iniquis a fraterna pler affectiones carnales accepit : hrc ergo visibilis, charita:e dissiliunt, quamvis ca credant qu:c credi- qnie proprio dicitur caro , sinc dubitationc crcdenda mus. Quapropter nec hæretici pertinent ad Ecclesiam est resurgere. Videtur enim Paulus apostolus eam caibolicam, quæ diligit Deum ; nec schismatici, quo- tanquam digilo ostendere , cum dicit, Oportet corruniam diligit proximum; et ideo peccatis proximi facile pribile hoc induere incorruptionem. Cum enim dicit, ignoscit, quia sibi precatur ignosci ab illo qui nos hoc, in eam quasi digitum intendit. Quod autem visireconciliavit sibi, delens omnia præterita, ad vi- bile est, id polest digito ostendi : quouium posset lam novam nos vocans : quam vitam donec perfe- etiam anima corruptibilis dici ; nam viliis morum clam capiamus, sine peccatis esse non possumus : ipsa corrumpitur. El mortale hoc induere immortalilainterest tamen qualia sint.

tem (Id. xv, 52 et 53), cum legitur, eadem significa22. Nec de peccatorum differentia modo tractan- tur visibilis caro, quia in eam identidem velul digilus dum est, sed credendum omnino, nullo modo nobis intenditur. Potest enim el anima sicut corruptibilis ignosci ea quæ peccamus, si nos inexorabiles ad propter morum rilia , ita'rliam mortalis dici. Mors ignoscenda peccata fuerimus (Matth. vi, 15). fraque quippe animæ est apostatare a Dco (Eccli. x, 14): credimus el remissionem peccatorum.

quod primum ejus peccatum in piiradiso sacris Lille23. Et quoniam tria sunt quibus honio constat, ris continetur. spiritus, anima et corpus : quæ rursus duo dicuntur, 24. Resurgel igilor corpus secundum christianam quia sa pc anima simui cum spiritu nominatur ; pars

Isic Mss. At editi : Ifoc autem oninis creatura. 'tres ass., in sanctam Ecclesiam, etc., et aliquaolo post, ? Qua cor robe nuta Mss., nominulur el resistit spiritui; in remissionem peccatorum. Sic etiam iaferius, in carnis omisso, pars ejus q?!2dum. resurrectionem.

* Aliquot Mss., prim'is natura filii iræ.

fidem, quæ fallere non potest. Quod cui vide:ur in. lur utrum in æthereum corpus , id est, cæleste possit credibile , qualis nunc sil caro allendit, qualis autem mutari; jam ipsa vicinitas persuadet. Quod ergo per futura sit non considerat : quia illo tempore immuta- hos gradus fieri posse concedit , ut terra in corpus tionis angelicæ non jam caro erit et sanguis , scd lan- æthereum convertatur , cur non accedente Dei volunlum corpus. Cum enim de carne Apostolus loquere- lale, qua corpus humanum supra aquas poluit ambulur, Alia, inquit, caro pecorum , alia volucrum , alia lare, celerrimc id fieri posse , quemadmodum dictum piscium, alia serpentum ; el corpora cælestia , el cor- est, in ictu oculi, sine ullis lalibus gradibus credit, pora lerrestria. Non enim dixit, el caro ecelestis ; di- sicut plerumque fumus in flammam mira celeritale xil autem , el cælestia el terrestria corpora. Omnis convertitur ? Caro enim nostra utique ex lerra est : enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus philosophi autem, quorum argumentis sæpius resur. etiam caro est : primo in istis lerrestribus, quoniam reclioni caruis resistitur, quibus asserunt nullum lignum corpus est, sed non caro : bominis autem esse posse terrenuni corpus in cælo , quodlibel corvel pecoris cl corpus et caro est : in cælestibus vcro pus in omne corpus converti et mutari posse concenulla caro, sed corpora simplicia el licida, qnæ ap- dunt. Qua corporis resurrectione facta , a temporis. pellat Apostolus spiritualia ; nonnulli autem vocant conditione liberali, alerna vita ineffabili charilale Etherea. Et ideo non carnis resurrectioni contradicit atque stabilitate sine corruptione persruemur'. Tunc illud quod ait, Caro el sanguis regnum Dei non posside- enim fict illud quod scriptum est : Absorpla est mors bunt ; sed quale futurum sit quod nunc caro et san- in victoriam. Ubi esl , mors, aculeus Tuus? ubi est , guis est, prædicat (a). In qualem naturam quisquis mors, contentio lua (1 Cor. xv, 39, 40, 50-54) ? hanc carnem converti posse non credit, gradibus du- 25. Hæc est fides quæ paucis verbis lenenda in cendus est ad fidem. Si cnim ab eo quæras ulrum Symbolo novellis christianis dalur. Quic pauca verba lerra in aquam possit converti ; propter vicinitatem fidelibus nola sunt, ut credendo subjugenlur Deo, non ci videtur incredibile. Rursum si quæras ulrum subjugati recie vivant, recle vivendo cor mundeul , aqua possit in aerem ; neque boc absurdum esse re- corde mundalo quod credunt intelligant. spondet ; vicina cnim sunt sibi. El de aere si quæra

• Aliquot Mss., corpus a lemporis conditione liberdim (a) i Retract. cap. 17.

ælerna vila ineffabili charitate perfruelur.

ADMONITIO

IN LIBRUM DE FIDE ET OPERIBUS.

Ad initium anni 413 referendus est isic liber. In co cnim Augustinus librum de Spirilu cl Lillera, qui sub anni 412 finem prodiit, a sc paulo ante scriplum commemoral capile 14: Modo, ait, de hac quæstione prolixum libruin edidi, qui inscribitur, de Lillera el Spirilu. Proplerca in Relract. 2 recensito eodem libro de Spiritu et Littera, mox in eum qui de Fide el Operibus est, retractationem subjecit in brc verba : Inicrea missa sunt mihi a quibusdam fratribus.... scripla nonnulla : ea nimiruin qu:e resellenda bic suscepil.

Scripla vero illa eruditus Garnerius in append. ad 1 part. Oper. M. Mercatoris, pag. 117, censei non alia fuisse, quam que Hieronymus sive in Isaiam edidit, sive in Epistolas Pauli; ct sumplas ab Hicronymo arbitrator qurstioncs illas tres, quas hic Angustinus, lacito no mine, præ reverendia, inquit, lanti viri, lracial et refellit. Opinionem hanc nos confirmare non audemus. Nain quod speciat questionem primam, quæ csl de omnibus citra discrimen admittendis ad Baptismum, ita ut adulteri ncc ipsi repellantur noli ac pertinaces, qui vilain niulare nolunt, nihil in Hieronymo consentaneum huic errori delexiinus. Ad secundam vero qurstionem, qua perversum ac præposterum dicebatur, prius morum Christianorum doctrinam iradere, ac deinde baptizare ; id posset facile pertrahi quod Hieronymus in Matth. cap. 28 scripsit : Ordo præcipuus jussil A postolis ul primum docerent universas gentes, deinde fidei inlingerent sacramento, el post kdem ac Baplisna, quæ essent observanda præciperent. Quanquam forte pius interpres minime curabat ne Baptismo præmillerelur, sed Lantum ne omnino prelermitteretur morum doctrina, tradenda cerle vel post Baptismum, el baptizatis observanda. Pro tertia demum questione, que fuit de baptizatis, ctiamsi mores quantumlibet improbos emendare noluerint, per lidem salvandis, profertur illud ex ejus dialogo 1 adversus Pelag.: Si Origenes omnes rationabiles creaturas dicit non esse perdendas, et diabolo tribuit pænitentiam; quid ad nos, qui el diabolum el satellites ejus omnesque impios el prævaricatores dicimus perire perpetuo, e Christianos, si in peccalo præventi fuerint, salvandos esse post pænas ? Et ex Commentariis in Isai. ult., Sicut diaboli et omnium negatorum alque impiorum, qui dixerunt in corde suo, Non est Deus (Psal. xii, 1), credimus æterna lormenta; sic peccałorum atque impiorum, et lamen christianorum, quoruin opera in igne probanda alque purganda sunt, moderatam arbitramur et miciam clementiæ sententiam judicis. Haec lamen theologi alii, ci similia si qua sunt loca, eo pacio cxplicant, ut ab illo errore, qui graviter itidem in Enchiridio, libroque de Civilate Dei 21 confutatur, defendant Micronymum. Cui nec nos putamus tribue: da ornnia argumenta que in presenti opere diluuntur, et quidem prætermissis ab Augustino iis Scriplurze testimoniis, quibus llieronymus in Isaiam observat uti cos qui volunt peccatorum aliquando finiri supplicia.

Libri de fide et Operibus meminit Augustinus in Enchiridio, cap. 67; in libro de octo Quiestj uibus Dulcitii, quast. 1, n. 2; et in epistola 205, ad Consentium, n. 18.

In librum de Fide et Operibus vide lib 2, cap.38, Retractationum, tom. 1, col. 646, a verbis, laterea missa sunt, usque ad verba, Quibusdam videtur. M.

S. AURELII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI
DE FIDE ET OPERIBUS

LIBER UNUS (a).

Refellitur error quorumdam triplex, et contra demonstratur: 1, No:1 omnes indiscrcle admittendos ad Baptismum, sia que esse tolerandos in Ecclesia malos, ut non negligalur ecclesiastica disciplina ; 2, Baptizandis non solius fidci, sed vitæ etiam christianæ tradendas esse regulas; 3, Baplizatos denuin, uisi vilam nalaun mutariat, nunquam ad salutem ælernam fide sola perventuros.

CAPUT PRIMUM. - 1. Error quorumdam triplex. veril super fundamentum quod est Christus, non auOmnes ad Baptismum citru discrimen admillendos rum, argentum, lapides preciosos, sed ligna, fenum, sentiunt. Quibusdam videlur indiscrcle omnes admit- s!ipulam (1 Cor. 111, 11-15); id est, non justos casioslendos esse ad lavacrum regenerationis, quiu cst in que mores, sed iniquos el impudicos. Christo Jesu Domino nostro, eliamsi malam lurpem- 2. Moruin doctrinam censent nonnisi post Bapti. que vitam facinoribus et flagitiis evidentissimis no. smum esse lradendam. Ad hanc autem disputationcm lam' mutarc poluerint, atque in ea sc perseveralu- videntur impulsi, quod cos moveril' non admitli ad ros aperta cliam professione dcclaraverint'. 'Verbi Baptismuin qui dimissis uxoribus alias duxerint, vel gratia, si quisquam meretrici adhzret, non ei prius feminas que dimissis viris aliis nupserint; quia hicc precipialur ut ab ea discedat, cl lunc veniat ad Bil- non conjugia, sed adultcria esse Dominus Christus plismum, sed eliam cum ea manens mansurumque se sine ulla dubitatione teslalur (Malih. xix, 9). Cum conlidens, seu etiam profitens, admillatur el bapti- enim negare non possent esse adulterium, quod Verizelur, nec impediatur fieri membrum Christi, etiamsi las adulterium esse sine ambage conlirmal', eisque membrum merelricis esse perslilcrit (1 Cor. vi, 15) : sufragari vellent ad accipiendum Baptismum, quos hused postea doccatur quam sit hoc malum, jamquc jusmodi laqueo ita caplos viderent, ut si non admillcbaptizatus de mutandis in melius moribus instruatur. rentur ad Baplismum, sine ullo sacramento mallent Perversum enim putant atque præposterum, prius 'vivere vel etiam mori, quam disruplo adulterii vindocere quemadmodum debeat vivere christianus, et culo liberari : humana quadam miseratione commoti deinde baptizari. Scd censent præccdere debcre Ba- sunt ad eorum causam sic suscipiendam, ut omnes plismi sacramentum, ut deinde sequatur vile mo- cum eis facinorosos et flagitiosos, etiam nulla prorumque doctrina : quam si lenere et custodire vo- hibitione correplos, nulla instructione correctos, nulla luerit, utiliter seceril; si autem nolueril, retenta pænitentia mulalos ad Baptismum admillendos esse fide christiana, sine qua in æternum periret, in quo- censcrent; existimantes cos, nisi ficrel, in xlerlibet scelere immunditiaque permanserit, salvum num csse perituros;, si autem ficrel, etiam in illis euin futurum tanquam per ignem, velut qui ædifica- malis perseveranles salvos per ignem futuros.

ADMONITIO PP BENEDICTINORUM. ad emendandum librum de fide et operibus, usi sumus codicibus Mss. Vaticanis tribus, el tredecim Gallicanis, uno videlicet bibliothecæ Regiæ, uno Sorbonicæ, alio Augustinianorum majoris conventus Parisiensis , alio collegii Parisiensis "Bernardinorum, item alio Ecclesie Remensis, Ecclesiæ Laudunensis, abbalize Corbeiensis, Rolomagensis Ajdoeni , Melensis S. Arnuli hi, S. Michaelis in periculo maris, Casalis Benedicli , Divivnensis S. Benigui, et Cisterciensis. Adhibui. mus éliam lectiones variantes a Lovaniensibus decer, lus ex Mss. tribus Belgicis; necnon antiquiores editiones Am. Er. c lov., id est, Joannis Anterbachii, Desiderii Erasmi, el Theologorumi Lovaniensium.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess. t. 1, memoratas. M. Cnus e Vaticanis Mss., dedilam.

1 Sic Er. et Mss. Al Lov., noverini. ? sic diss. Al editi, aperla etium confessione declara- : plerique Mss., sine amtiquilale. verina.

• Am. el Er., manens mansur usque confidens. Lov., nanens mansurumaque se co filens.

() Scrifius cirua initium anni 113.

« ͹˹Թõ
 »