Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

nisi unus ,

[ocr errors]

nale est ipsum desiderium filioruin ; in illis autem sed normam quamdam Sacramenti amisisse; non ad spirituale crat, quia sacramento illius temporis con- vitæ bonæ meritum, sed ad ordinationis ecclesiastica gruebat. Nunc quippe nullus pictate perseclus Gljos signaculum necessariam. Ac per hoc sicut plures uxores habere nisi spiritualiter qu:erit : lunc vero ipsius antiquorum patrum significaverunt futuras nostras ex pietatis eral operatio, etiam carnaliter filios propaga- omnibus gentibus Ecclesias uni viro subditas Christo : re; quia illius populi generatio nuntia futurorum ila noster antistes unius uxoris vir significat er omnieral, et ad dispensationem prophelicam pertinebat. bus gentibus unilatem uni viro subdilam Christo;

20. Ideoque non sicut uni viro etiam plures lia- qur. lunc persicielur , cum revelaveril occulla tenebere licebat uxores, ita uni feminæ plures viros, brarum , el manisestaverit cogitationes cordis, ut nec prolis ipsius causa, si forte illa parere posset, line laus sit unicuique a Deo (1 Cor. iv, 5). Nunc ille gencrare non posset. Occulta enim lege naturæ autem sunt manisestä, sunt latentes dissensiones', ainant singularitatem quæ principantur : subjecta etiam salva charilale, inter eos qui unum et in uno vero non solum singula singulis, sed si ralio naturalis futuri sant : quæ lunc utique nullæ erunt. Sicut ergo vel socialis admillil, eliam plura uni non sine decorc Sacramentum pluralium nuptiarum illius temporis subduntur. Neque enim sic habel unus servus plures significavit futuram multitudinem Deo subjectam in dominos, quomodo plures servi unum dominuni. Ita terrenis omnibus gentibus ; sic Sacramentum nuptiaduobus seu pluribus maritis, vivis nullam legimus rum singularum nostri temporis significat unitatem servisse sanclarum; plures aulem feminas uni viro omnium nostrum subjeclam Deo futuram in una cælegimus (a), cum gentis illius societas sinebat, et tem- lesti civilate. Itaque sicul duobus pluribusve servire, poris ralio suadebat : neque enim contra naturam nu- sic a viro vivo in alterius transire connubium , ncc pliarum est. Plures enim seminæ ab uno viro selari lunc licuil, nec mnc licel, nec unquam licebit. Apopossunt; una vero a pluribus non potest (hæc est stalare quippe ab uno Dco, et ire in alterius adultepriucipiorum vis') : sicut multæ animæ uni Deo recte rinam superstitioncm, semper est malum. Nec causa subduntur. Ideoque non est verus Deus animarum ergo numerosioris prolis fecerunt sancti nostri, quod

una vero anima per multos falsos deos Calo dicitur fecisse Romanus (a), ut traderet vivus furnicari polest, non secundari.

uxorem cliam alterius domum filiis impleturam. In CAPUT XVIII. 21. Sacramentum nuptiarum noslrarum quippe nuptiis plus valet sanctitas Sacranunc ad unum virum 'el ad unam uxorem, redactum.

menti, quam fecunditas uleri. Episcopum nisi unius uxoris virum ordinare non 22. Si ergo et illi qui propter solam generalioncm, licet. Sed quoniam ex multis animis una civilas propter quam sunt instilulæ nuptiæ , conjunguntur, futura est habentium animam unam et cor unum

non comparanuar patribus, multo aliter ipsos filios in Dcum (Acl. iv, 32 ); quæ unitatis nostræ per- quam isti quærentibus ; quandoquidem Glium immofectio post hanc peregrinationem fatura est , ubi

lare jussus Abraham, intrepidus ac devolus, quem de omnium cogitationes ncc latebunt invicem, nec inter lanla desperatione susceperat, unico non pepercit, se in aliquo repugnabunt : propterea Sacramentum nisi eo prolibente manum deponeret, quo jubente nuptiaruin icinporis nostri sic ad unum virum et levaverat (Gen. IXII, 12).' unam uxorem redactum est, ut Ecclesize dispensato- CAPUT XIX. An saliem continentes nostri comrem non liceat ordinare, nisi unius uxoris virum

parandi sint antiquis sanctis conjugatis. Restat ul vi. (I Tim. 1, 2, et Tit. I, 6). Quod acutius intellexe- dcamus utrum saltem contincntes nostri conjugalis runt, qui nec eum qui calechumenus vel paganus illis patribus comparandi sint; nisi forte jam isti habuerit alteram, ordinandum csse .censuerunt (b).

præferendi sunt cis, quibus nondum quos conferamus De Sacramento enim agitur, non de peccato. Nam in invenimus. Majus enim bonum erat in illorum nuBaptismo peccata omnia dimittuntur. Sed qui dixil,

pliis, quam est bonuin proprium nuptiarum, cui proSi acceperis uxorem, non peccasti; el si nupserit virgo, cul dubio bonum continentiæ præferenduin est; quia non peccal; el, Quod vult facial, non peccal, si nubat non lali officio quærebant illi filios ex nuptiis, quali (1 Cor. yli, 28, 36): satis declara vit nuptias nullum esse

ducuntur isti, ex quodam sensu natura mortalis sucpecculum. Propler Sacramenti autem sanclitatem, sicut cessionem decessioni requirentis . Quod quisquis femina eliamsi calechumena fuerit vitiala, non polesl

bonum negat, ignorat Deuin omnium bonorum a cæpost Baptismum inter Dei virgines consecrari; ita non

lestibus usque ad terrena , ab immortalibus usque ad absurde visum est eum qui excessit uxorum nume- mortalia crcalorem. Hoc autem sensu generandi nec rum singularem, non peccatum aliquod commisisse,

bestiä penitus carent, el maxime alites, quarum in

promptu est cura nidificandi, et quædam conjugiorum "Hic editi addunt, ul plures femince uni viro sini : que

similitudo ad simul procreandum atque nutriendum. verba absunt ab omnibus Mss.

Sed illi homines istum natura mortalis affectum, cu• Lov., post multos. Er. et Mss., per multos..

jus in suo genere castilas acccdente Dei cullu, sicut Subaudi, servisse.

Hoc intellexit modo Ambrosius in epist. ad vercellensemn Ecclesiam, estque olim hic sensus receplo Ecclesize 1 Sic Mss. At edili : Nunc autem manifesie sini lilantes dis more probatus. Attamen Hicronymus epist. ad Oceanum, sensiones. acriler dureque egit contra hunc sensum id sibi objectum Aliquot manuscripti, reqrirentes. a Rullino tesialur in fine libri i contra Ruffinum.

(a) Calo vinor, a; ud Plutarch,

quidam intellexerunt, in tricenario fructu ponitur (a), continentiam comparem quæro : imo non nuplias 11ulonge sanctiore mente superabant, qui de suis nupliis pliis; nam par in omnibus munus est mortali homifilios propter Christum quærebant, ad genus ejus se- num naluræ datum; sed homines qui nuptiis ulunlur, condum carnem distinguendum ab omnibus gentibus : aliis hominibus qui longe aliter nuptiis usi sunt quos sicut Deo disponere placuit, ut hoc præ cæteris ad conferam quoniam non invenio, quinam continentes e eum prophetandum valeret, quod prænuntiabalur ex illis conjugalis conferendi sint requirendum est. Nisi quo etiam genere el ex qua gente essel in carne vcn- forte Abraham continere se non possel a nupliis prolurus. Valde ergo nostrorum fidelium castis nuptiis pter regnum cælorum , qui unicum prolis pignus, amplius bonum crat, quod pater Abraham in slio le- propter quod nuptiae charæ sunt, poluit intrepidus more noverat, cui manum subdere famulum jussit, ut immolare propter regnum cælorum. de uxore quæ a filio esset ducenda jurarct (Gen. xxiv, CAPUT XXI.--25. Distinguenda continentia ut el aliæ 2-4). Ponens enim manum sub femore hominis, et virlules, in habilu el in opere. Virtutem in habitu esse posjurans per Deum coeli , quid aliud significabat, nisi se ctiamsi non sit in opere, docetur exemplo Christi. Conin ea carne, quæ ex illo femore originem duccret, tinentia quippe, non corporis, sed animi virtus est. VirDeum cæli esse venturum ? Bonum crgo sunt nuptiæ, lules aulem animi aliquando in opere manifestantur, in quibus tanto meliores sunt conjugati, quanto ca

aliquando in habitu latent, sicut martyrii virtus emicuit sliores ac fideliores Deum liment, maxime si filios apparuilquc tolerando passiones: sed quam multi sunt quos carnaliter desiderant, eliam spiritualiter nu - in eadem virtute animi, quibus tentatio deest, qna id triant.

quod intus est in conspectu Dei , etiam in hominum CAPUT XX.–23. Ex lege purificationis posl concubi- procedat, nec func esse incipiat,-sed lunc innotescat? tum, non ostendi illum esse peccatum. Au continentes nunc Jam enim erat in Job palientia, quam noverat Deus, aliqui conferri possint antiquis Patribus conjugatis. et cui testimonium perhibebat ; sed hominibus innoNec quod purificari Lex bominem et post conjn

tuil lentationis examine; et quod latebat intrinsecus, galem concubilum jubet , peccalumn esse declaral;

per ca quac forinsecus illata sunt, non natum, sed masi non est ille qui secundum veniam conceditur, qui

nifestatum est (Job 1). Habebat utique et Timotheus vir. etiam nimius impedil orationes. Sed sicut multa Lex

lulem continendi a vino, quam non ei abstulit Paulus, ponit in sacramentis el umbris futurorum; quadan

monendo ut vino modico ulerelur propler stomachum in semine quasi materialis informitas, quæ formala

et frequentes suas infirmitales (I Tim. v, 23); alioquin corpus hominis reddilura est , in significatione posila perniciose docebat, ut propter salutem corporis fieret est vila informais el inerudita : a qua informilole

in animo damnum virtutis : sed quia poteral ea virquoniam oportet hominem doctrinæ forma et erudi

tule salva fieri quod monebat , ita relaxata est corlione mundari, in bujus rei signum illa purificatio pari utilitas bibendi, ut mancrel in animo babilus pr.ccepla est post seminis einissionem. Neque eniin

continendi. Ipse est enim habilus, quo aliquid agiet in somnis peccato lil'; et lamen etiam ibi prace

lur, cum opus est; cum autem non agitur, potest agi, pta est purificatio. Aul si et hoc peccatum quisquam

sed non opus est. Hunc habitum circa continentiam pulat, non arbitrans acciderc nisi ex aliquo liujusmodi quæfita concubilu non habent illi quibus dicitur, Si se desiderio, quod procul dubio falsum est; nunquid el

non continent, rubani (I Cor. vni, 9). Jlunc vero habent solila menstrua peccata sunt feminarum? a quibus quibus dicitur , Qui polesl capere, capial (Matth. xix, Lamen eas cadern Legis velustas præcepit expiari 12). Sic usi sunt perfecti animi bonis terrenis ad aliud (Levil. xv); non nisi propter ipsam materialem in

necessariis per buue habilum coutinenlice, quo eis formitatein , quæ facio coniceplu lanquam in ædifica

non obligarentur, et quo possent eis etiam uon uti, Lionem corporis additur : ac per hoc cum informiter si non opus esset. Nec quisquam eis bene utitur, nisi Nuit, significari per illam lex voluit aninium sine di- qui et non uti potest. Mulli quidem facilius se abstisciplina forma indecenter fluiduin ac dissolutum ; nent ut non utantur, quam lemperent at bene quem formari oportere siguilical, cum talem fluxum ulantur : nemo lamen eis pulest sapienter uti, nisi corporis jubel purificari. Postremo pumquid el mori qui potest et contincaler non uti. Ex hoc habitu peccalum est, aut morluum sepelire non eliam bonum

et Paulus dicebat, Scio et abundare el penuriam pati opus bumanitalis e$t? et tamen purificatio ctiam indc (Philipp. iv, 12). Penuriam quippe pali

, quorumcummandata est (Num. Xix, 11); quia el morluum corpus

que bonivum est; sed scire penuriam pali, maguovita deserente, peccalum non est, sed peccatum signi.

rum est. Sic et abundare quis non potest ? scire aufical anime deserlæ a justitia.

lem el abundare, non nisi eorum est quos abundantia 21. Bonum, inquam, sunt nuplia, el contra omnes

non corrumpit. calumnias possunt sana ratione defendi. Nuptiis la

26. Verum ut apertius intelligalur quomodo sit men sanctorum palrum, non quas nuptias, sed quam

virtus in habitu, etiamsi non sil in opere, loquor de

exemplo de quo nullus dubitat catholicorum Chri• sic potiores Mss. Al editi, peccalum fit.

stianorum. Dominus enim noster Jesus Christus, quod * Mss., el solita mensium ; sive ut in veluslissimis scribi in verilate carnis esurierit ac silierit, manducaveri Cousuevil, mensuum. Hinc forle facluiu ut in editione Eras.ni legerelur,.el soliła menstruum.

el biberit, nullus anbigit eorum qui es ejus Evange (3) ii. lib. de Virginitale, caj. 13.

"Sic Mss. Al edi!i, quomodo couinentes.

lio fideles sunt. Nun igitur non erat in illo continen- cusanti, Tu ergo melior quam Abraham ? Quod ille liæ virtus a cibo et potu , quanta crat in Joanne B.- cum audierit , non perturbelur; nec audeat dicere , prista? Venit enim Joannes non manducans neque bi- Helior, nec a proposito delabatur : illud enim non bens; el dixerunt , Dæmonium hubel : venil Filius ho- erc dicit, hoc non recte facit. Sed dicat , Ego quiminis et manducans el bibens; el direrunt, Ecce vorax ( m non sum melior quam Abraham, scd melior est et potator vini ", anicus publicanorum el peccalorum. ci zlilas celibum quam castilas nuptiarum : quarum Nunquid non talia dicuntur in domesticos ejus, patres Alraham unam habebat in usu, ambas in habitu. nostros, ex alio genere ulendi terrenis quantum ad Caste quippe conjugaliler vixil : esse aulem casilis concubitum pertinel : Ecce homines libidinosi el im- -sine conjugio poluil, sed tunc non oportuit. Ego vero mundi, amatores feminarum et lasciviarum? El la- facilius non uter nuptiis quibus est lisus Abraham, men sicut in illo illud non erat verum; quamvis vc- quam sic utar nupliis quemadmodum est usus Abrarum esset , quod non sicut Joannes abstineret a

ham : et ideo melior sum illis qui per animi incontimanducando ct bibendo ; ipse enim apertissime ve- nentiam non possunt quod ego, non illis qui propter rissimeque ail, Venit Joanncs non manducans, neque lemporis differentiam non fecerunt quod ego. Quod bibens; venit Filius hominis manducans el bibens : sic

enim ego nunc ago, melius illi egiss: nt, si tunc agennec hoc in illis palribus verum est; quamvis venerit dum essel : quod allem illi egerunt, sic ego nou modo Apostolus Christi non conjugalus nec generans, agerem, el si nunc agendum esset. Aut si talem se quem dicant Pagani, Magus erat; venerit autem lunc iste sentit el novil, ul salva ct permanente in liaPropheta Christi nuptias faciens et filios procreans, bitu animi sui virtute continenti:r, si ad usum nuptiaquem dicant Manichæi, Mulierosus erat : Ei justificala

rum ex aliquo religionis oflicio descendissel, lalis est, inquit, sapientia a filiis suis (Matth. XI, 18, 19).

marilus et talis pater esset, qualis fuil Abraham ; Quod Dominus ibi subjecit , cum de Joanne ac de se audeat plane respondere illi captioso interrogatori, illa dixisset : Justificata est, inquit , sapientia a filiis el dicere, Non sum quidem melior quam Abraham, in suis. Qui vident continentia virtülem in liabilu animi hoc duntaxal genere continentie , qua ille non caresemper esse debere, in operc autem pro rerum ac bat, etsi non apparebat; sed sum talis, non aliud temporum opporlunitale manifestari : sicut virins habens , sed aliud agens. Dical plane ista : quia el si patientiæ sanciorum martyrum in opere apparuit, voluerit gloriari , non erit insipiens; veritatem enim cælerorum vero æque sanctorum in habilu fuit. Quo- dicit. Si autem parcit, ne quis eum existimet super id circa sicut non est impar merilum paticntiæ in Petro quod eum videl, aut audit aliquid ex illo (II Cor. Xll, qui passus est, et in Joanne qui passus non est : sic

6); aulerat a persona sua nodum quæstionis, et non de non est impar meritum continentie in Joannc qui homine, sed de re ipsa respondeat, et dical, qui lannullas expertus est nuptias (a), et in Abraham qui lum potest, talis est qualis fuit Abraham. Potest autcm filios generavit. Et illius enim cælibalus, el illius con- heri ut minor sit contincntiz virtus in animo ejus nubium pro lemporum distributione Christo milita

qui non utilur nupliis, quibus est usus Abraham : sed runt : sed continentiam Joannes et in opere, Abraham tamen major esl', quam in animo ejus qui propterea vero in solo habitu babebat.

lenuit conjugii castitalem, quia non potuit amplioCAPUT XXII.—27. Continentia in antiquis habilu , rem. Sic et semina innupla, quæ cogitat ea quæ sunt nunc aulem opere tenenda. Jovinianislarum percontatio Domini, ut sit sancla ct corpore et spiritu (1 Cor. vii, crploditur. Illo ilaque tempore cum et lex, dies Pa- 31), cum audierit impudentem illum percontatorem triarcharum subscquens, maledictum dixit, qui non

dicentem , Tu ergo melior quam Sara? respondeat, excilarel scmen in Israel (Deul. XXV , 5-10), el qui Ego melior sum, scd iis quæ virtute hujus continenpolerat non promebat , sed tamen habebat. Ex quo

lize carent, quod de Sara non credo : fecit ergo illa aulem venit plenitudo temporis (Galat. iv, 4), ut di

eum isla virtute quod illi tempori congruebat, a quo ceretur, Qui potest capere, capial; ex illo usque ad

ego slim immunis, ul in mco ctiam corpore appareal buc, et deinceps usque in finem, qui habet operatur;

quod illa in anino conservabat. qui opcrari noluerit, non se habere menlialur. Ac

CAPUT XXII.-28. Continentia melior castilale conper hoc ab eis qui corrumpunt bonos mores collo

juguli : sed possunt conjugati esse continentibus melioquiis malis (1 Cor. xv, 53 ), inani et vana versutia

res. Obedientiæ bonum majus quam continentiæ. Obedicitur. bomini christiano continenti el nuptias rc

dientior conjugata minus obedienti virgini præponenda.

Obedientia maler omnium virlulum. Res crgo ipsas i Antiquissimis Corbeiensis codex cum Pigotiano vs., et comparemus, nullo modo dubitandum est meliorem vinarin. Editio Er. cum nounallis Iss., et rinarius : ad marginem vero habel, « aliis, vinini ins; » forte pro, rin

cssc castitatem continenti:c quam castilalcm nuptiishaurius.

icm, cum tamen utrunquc sit bonum : homines vero (a) Sequitur Hieronymum, qui in libro adversus Jovinirnum primo scribit Joannem perpetuo virginem fuisse, Dec

cum comparimus , ilie est melior qui bonum amplius aliam exstitisse causaar cur a Domico cæteris Apostolis plus quam alius babet. Porro qui amplius cjusdem gencainalus sit. Virginem cuinn ab eo reperium ac pene puerun Hieronymus contendt, frohalque, quia , inquit, « manife

ris habel, et id quod minus est habet : qui aulem astissime docent ecciesiastica bistoriae , quod usque ad ta:ilummodo quod minus esi habct, id quod est am« Trajani vixerit imperium, id est , post passionem Domini a sexagesimo octavo anno dormierii. » Confer auzustini in ' fic and los. addiiur, in apre o ejus; quod ab Er. et Joannem Tractalun 121, n. 7.

Uss. abest.

1

[ocr errors]

593

plius non utique habet. In seraginta enim sunt et tri. juberclur , audiret? Unde non frustra sxpe miramur ginla , non in triginta sunt et sexaginta. Non operari nonnullos utriusqne sexus ab omni concubilii contiautem ex eo quod habet, in distributione officiorum nenles , negligenler obedire præccptis, cum lam arposilum est, non in egeslale virlulum : quia nec bono denler arripuerint non uli concessis. Unde quis dubimisericordie carel, qui non invenil niseros quibus lat et excellentiic sanctorum illorum patrum atque possit misericorditer subvenire.

malrum filios generantium non recte comparari mares 29. lluc accedit quia non recle comparantur homi- el feminas nostri temporis, quamvis ab omni concunes hominibus ex uno aliquo bono. Fieri enim potest bilu immunes, in virtute obedientiie minores; etiamsi ut alius non habeat aliquid quod alius habit, sed illis hominibus et in habilu animi defuisset , quod aliud habeat quod pluris æstimandum est. Majus enim in isloruin opere manifestum est ? Sequantur ergo bonum est obedientiæ quam continentiæ. Nam connu- Agnum pueri canlantes canticum novum , sicut in bium nusquam nostrarum Scriplurarum auctoritate Apocalypsi scriptum est, qui cum mulieribus se non damnatur , inobedientia vero nusquam absolvitur. Si contaminaverunt (Apoc. xiv, 4); non ob aliud nisi quia ergo proponatur virgo permansura , sed tamen in- virgines permanserunt. Nec ideo se arbitrenlur meobediens, et marilala que virgo permanere non pos- liores esse primis patribus sanctis, qui nuptiis, ul ila set, sed tamen obcdieus, quam meliorein dicamus ?

dicam, nuptialiter usi sunt'. Earum quippe usus' ila Minus laudabilem quam si virgo essel, ani dimnabi-, se habet, ut si quid in eis per carnis commixtionem , Jem sicut virgo est ? Ita si conseras ebriosam virginem quod excedal gencrandi necessitatem, quamvis vcsobriie conjugalæ, quis dubiict camdem ferre sculen- nialiter factum fuerit, coulaminatio sil. Nam quid extiam ? Nuptie quippe el virginilas duo bona sunt , piul venia, si omnino non contaminat illa progressiu? quorum alterum majus : sobrietas autem el ebriosi- A qua con laminatione mirum si immunes essent pueri las , sicut obcdientia el contumacia , illa boca sunt, sequentes Agnum, nisi virgines permanerent. bac mala. Melius esi aulein haberc omnia bona vel

CAPUT XXIV. — 32. Nupliarum bonum apud Chriininora, quam maganim bonum cum magno malo : slianos triplex. Conjugali anuiqui obedientiam in opere , quia et in corporis bonis mclius est habere Zichæi conlinentiam in habitu tenueruni. Bonum igitur nuslaturaiu cum sanitale, quam Golii cum sebre. pliarum per omnes gentes alque omnes bomines in

30. Recte plane quierilur, non ulrum omniinodis causa generandi esl, et in fide castitalis : quod auinobediens virgo conjugalæ obedienti, sed minus obe- lem ad populum Dei perlinel, eliam in sanclitale Sadienis obediuntiori comparanda sit; quia et illa nuptia- cramenti , per quam nefas est etiam repudio discclis castilas cst, cl ideo bonum cst, scd minor quam denlem alteri nubcre, dum vir ejus vivit, nec sallem virginalis. Tanto ergo minor in bono obedientix, ipsa causa pariendi; quia cum sola sil qua nuptiæ quanto major in bono castitatis, si altera alteri com- fiunt, nec ca re non subsequente propier quam fiunt paretur, quæ præponenda sil judicat, qui primo solvitur vinculum nuptiale nisi conjugis morle. Qucmip-anı castil·lem el obedientiain comp:ralis , videt admodum si fiat ordinatio cleri ad plebem congreganomniu:n virtutum quodain modo malrem esse obe- dam, etiamsi plebis congregatio non subsequatur, dientiam. Ac per lioc ideo potest esse obedientia sine manet lamen in illis ordinalis Sacramentum ordinavirginitale , quia virginitas ex consilio est, non ex lionis; el si aliqua culpa quisquam ab officio remoprxceplo. Obedientiam vero illain dico, qua præce- vcalur, Sacramento Domiui semcl imposito non careplis obtemperatur. Ideoque obedientia præceptorum bil, quamvis ad judicium permanente. Generationis sinc virginitale quidem polest, sed sine castilate esse ilaque causa fieri nuptias, Apostolus ila leslis est. non polest. Ad castitalem namque pertinet non forni- Volo , inquil, juniores nubere. Et quasi ci dicerelu, cari, non mochari, nullo illicito concubilu maculari : Uliquid ? continuo subjecil, filios procreare, malressa · que qui nou observant, contra præcepla Dei faciunt, milias esse (1 Tim. v, 14). Ad fidem aulem castitatis el ob hoc extorres sunt a virtute obedientiae. Virgi. illud pertinct : Uxor non habel polestalem corporis sui, mias autem propterea polest esse sine obedientia , sed vir : similiter el vir non habet poteslalem corporis quia potest femina consilio virginitatis acceplo, el sui , sed mulier. Ad Sacramenti sanctitalem illud : custodila virginitale, prieccpta contemnere : sicut Uxorem a viro non discedere ; quod si discesserit , mamultas sacras virgines novimus verbusas, curiosas, nere innuplam, aut viru suo reconciliari : el vir uxorem ebriosas, litigiosas , avaras, superbas; que omnia non dimillal. Hiec omnia bonia sunt, propter quic nucontra pricepla sunt, el sicut ipsin Evam inobe- plic bonæ sunt '; proles, lides, Sucramentum. Nec dientiæ crimine occidunt. Quapropter non solum prolem autem carnalem jain hoc tempore quærere, obcdiens inobedienti, sed obedientior conjugala mi- ac per hoc ab omni tali opere immunitalem quamdam mus obedienti virgini preponenda est.

perpeluam relinere , alque uni viro Christo spiriluali31. Ex bac obedientia pater ille qui sine usore non lcr subdi, mclius est utiquc el sanclius : si lamen ea fuil, esse sine unico filio et a se occiso paralus suit(a). vacatione sic utantur homines , quomodo scriptum Unicum eniin non immerito dixerim, de

quo
audivit

est, ut cogitent que sunt Domini, quomodo placeat a Donino, In Isaac vocabitur libi semen (Gen. xxi, 12).

! Vid , non nuptialiter usi sunt : reluctantibus editis aliis Quanto ergo citius , ut etiam sine uxore essel, si hoc

et MSS. (it) il Retract. cap. 22, n. 2.

luMss., bonum sunt. SANCT. AUGUST. VI.

(Treine.)

Deo (1 Cor. vii, 4, 10, 11, 32); id est, ut perpetuo co- de illis patribus homines suspicantur, quia ipsi per gilet continentia, nc quid minus habeat obedientia : incontinentiam vel nuptias clegerunt, vel conjugibus quam virlulem tanquam radicalem , atque ut dici so- intemperanler utuntur. At vero continentes vel malei, matricem, el plane generalem, sancli antiqui pa- res qui defunctis uxoribus, vel seminæ quæ defunctis fres in opere exercuerunt; illam vero continentiam viris, vel nitrique qui pari consensu continentiam Deo in animi habilu lenuerunt. Qui profecto per obedien- voverunt, sciant sibi quidem mercedis amplius deham qua justi el sancti erant, et ad omne opus bo- beri, quam conjugalis castitas poscil : sed sanctorum num semper parali, etiamsi ab omni concubilu absti- patrum nuptias, qui prophetice conjungebantur, qui Here juberentur, cflicerent. Quamlo cnim facilius pos- neque in concubitu nisi prolem , neque in ipsa prole sent vel jussione, vel exhortatione Dei non concum- nisi quod in carne venturo Christo proficeret requibere, qui prolem cui uni propagandæ concumbendo rebant , non solum præ suo proposito non conteservicbant, ob diendo polerant immolare.

mnant, verum ctiam suo proposilo sine dubitatione CAPUT XXV. 33. Manichæorum de Palribus preponant. Veteris Testamenti calumniæ refutatæ. Quæ cum ita 35. Pueros quoque ac virgines integritatem ipsam sint, hereticis quidem sive Manichæis, sive quicum- Deo dicanles , multo maxime commonemus ul tanta quc alii patribus Vcteris Testamenti de pluribus ca- norint humilitate luendum esse quod in terra interim lumniantur uxoribus, hoc esse argumentum deputan- vivunt, quanlo magis cæli est quod voverunt. Nempe ics, quo corum convincant incontinentiam , salis su- scriptum est : Quanto magnus es, tanto humilia te in perqne responsum est : si lamen capiunt non esse omnibus (Eccli. 11, 20). Nostrum ergo est de magnipeccatum, quod neque contra naturam commillilur, tudine corum aliquid dicere, illorum de magna luquia non lasciviendi , sed gignendi causa illis feminis militate cogitare. Exceptis igitur quibusdam illis conulcbantur; ncquc contra morem, quia illis lempori- jugatis patribus el malribus sanctis, quibus ideo isti bus ca faclitabantur; ncque contra præcepluin, quia meliores non sunt, quarnvis conjugati non sini, quia thulla lege prohibebantur. lllos vero qui illicile semi- si conjugati essent, pares non essent; cæteros omnino vis usi sunt , vel arguit in Scripluris illis divina sen- hujus temporis conjugalos, vel post experlum conIcntia , vel nobis lectio judicandos alque vilandos , cubiluin continentes, a se superari non dubilent : non hion approbandos iinitandosve proponit.

quantum ab Anna , Susanna; sed quantum ambr a CAPUT XXVI. — 34. Continentes hujus lemporis Maria superantur. Quod ad ipsam pertinet sanciam non abjecte sentiant de sanctis Palribus conjugatis. carnis integritatem, loquor : nam quæ alia sint Maria Virginilas humililale luenda. Nostros autem qui conju- merila , quis ignorat? Mores itaque congruos huic ges habent, quantum possumus, admonemus, tanto proposito adjungant, ut de præpollenti præmio sccundum suam infirmitatem de illis sanctis patribus certam securitatem gerant : scicntes sane sibi alque andeant judicare; comparantes, ut ait Apostolus, se- onmibus fidelibus dilectis el electis Christi membris Dictipsos sibimetipsis (II Cor. x, 12); et idco non mullis ab orienic el occidente venientibus, etsi inter intelligentes quantas vires habcat animus justitie se distante pro merilis gloriæ luce fulgentibus , hoc contra libidines serviens, ne carnalibus hujuscemodi lamen magnum in commune præstari, ut cum Abra molibus acquiescat, cosque in concubitum ultra ge- ham et Isaac et Jacob recumbant in regno Dei (Matth. nicrandi necessitalcm prolabi aut progredi sinat, VIII, 11), qui non propter hoc sæculum, sed

proquantum orilo nalure, quantum morum consueludo, pler Christum conjuges, propter Christum patres quantum legum scila præscribunt. Hoc quippe ideo fuerunt.

ne

In subsequentem librum de Sancta Virginitate, vide lib. 2, cap. 23., Retractalionum, tom. 1, col. 640, a verbis, Posteaquam scripsi, usque ad verba, Nuper edidimus. M.

Ilujus libri meminit præterea sanctus Augustinus in proxime sccuturo libro de Bono Viduitatis, capp. 15 el 23; necnon in libro 1 de peccatorum Merilis el Remissione, cap. 29.

S. AURELII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI

DE

SANCTA VIRGINITATE

LIBER UNUS (a).

Dicit primum de præstantia sacra ac Deo dicatæ virginitatis, cui fecunditatem conjugalem jam non posse ullam comparari demonstrat. Duobus subinde occurrit contrariis crroribus; alleri culpantium nuptias, alteri eas æquantium virginitali • illorum scilicet pulantium nuptias ex obliquo et facile damnalas ab Ajosiol) dicente ad Corinthios, Tribulationen: lanen

(a) Scriplus circiter annum 101.

« ͹˹Թõ
 »