Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub
[ocr errors]

nobis (1 Cor. 11, 12). Multi quippe habent multa Dei sanatur ut valcal, et dilatalar ul capiat, et impletur dona , el nesciendo a quo habent, impia vanitale ja. ut habeat. Nam si nos non vellemus, nec nos uliqiie ctantur. Nemo est autem donis Dei beatus , qui do acciperemus ea quæ dantur, nec nos haberemus. Quis nanti existit ingratus. Quia et illud quod inter sacra enim haberet continentiam, ut inter cætera Dei dona mysteria cor babere sursum jubemur, ipso adjuvante ipsam polius loquar, de qua ad te loquor : quis, inid valemus, quo jubenle admonemur : et ideo sequi. quam, haberet continentiam nisi volens ? quia ct netur, ut de hoc tanto bono sursum levali cordis, rion mo acciperel nisi volens. Sed a quo detur, ut nostra nobis gloriam quasi noslrarum virium tribuamus, sed voluntale accipi et haberi possit, si quæris, altende Domino Deo nostro gratias agamus. Hoc enim conti- Scripturam; imo quia nosti, recole quod legisti : nuo commonemur, quia hoc dignum est , hoc juslum Cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens , csl. Recordaris : hæc verba unde sint, inlus qua nisi Deus del, et hoc ipsum erat sapientiæ, scire cujus sanctione et quanta sanctitate commendentur agno- esset hoc donum (Sap. vii, 21). Magna ista sunt duo scis. Tcne igitur et habe quod accepisti , el datori munera, sapientia el continentia ; sapientia scilicet gratias age. Quamvis enim accipere et habere luum quia in Dei cognitione formaniur, continentia vero sit, id tamen habes , quod accepisti : quoniam super- qua huic sxculo non conformamur. Jubet autern bienti, et ex eo quod habebal, quasi a se ipso habe- nobis Deus ut et sapientes et continentes simus, sine ret, impie glorianti Veritas per Apostolum dicit, Quid quibus bonis justi perfectique esse non possumus. enim habes quod non accepisti ? Si autem accepisti, quid Sed oreinus ut det quod jubct adjuvando et inspigloriaris quasi non acceperis (1 Cor. iv, 7)?

rando, qui commonuit quid velle debcamus preciCAPUT XVII. - 21. Contra Pelagianos, liberum piendo el vocando. Quidquid liinc dedit', ut conserarbitrium sic defendentes, ut negent Dei gratiam. Hirc vet oremus ; quod autem nondum dedit, ut suppleat ine admonere compellunt cavendi atque devitandi oremus : tamen oremus et gratias agamus de acccquorumdam sermonculi, qui per aures ad animos plis; et quod nondum accepimus, eo ipso quod de multorum serpere cæperunt, quod cum lacrymis di- acceptis ingrati non sumus, nos accepturos ('sse fidacendum est, inimici gratize Christi, per quos suadctur, mus. Qui enim dedit conjugatis fidelibus ut contineant ut nec oratio nobis ad Doininum necessaria videatur, ab adulteriis et fornicationibus, ipsc dedit sanctis ne intremus in lentationem. Sic enim conanlur de virginibus ci viduis ut contineant ab omni concubitu; fendere hominis liberum arbitrium, ut eo solo, etiam in qua virtute jam proprie vel integritas vel contiDei gratia non adjuti, valcainus, quod divinilus jubco nentia nominatur. An forte ab illo quidem accepiinus lur, implere. Ac per hoc sequitur ut frustra Dominus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam ? Quid dixeril, Vigilale, e' orale, ne intretis in lentationem est ergo quod Jacobus apostolus dicit, Si quis autem (Matth. XXVI, 41) : et frustra quotidie in ipsa dominica restrum indiget sapientia, postulel a Deo, qui dal omnioratione dicamus, Ne nos inseras in tenlationem (Id. bus apuenter, el non improperat ; el dubitur illi (Javi, 13). Si enim nostræ tantummodo potestatis est cobi 1, 5)? Sed de hac quæstione, et in aliis jam ne lentalione superemor, ulquid oramus ne intreinus opusculis nostris, quantum adjuvit Dominus, multa vel inseramur in eam ? Faciamus potius quod nostri diximus; et alias, quantum per ipsum potuerimus , est 'liberi arbitrii atque absolutissima potestatis; ct dala opportunitale dicemus. irrideamus Apostolum dicentem, Fidelis Deus, qui CAPUT XVIII. - 22. Exhorlativnis vires esse ex non vos permitlet lentari super id quod poleslis (1 Cor. gratia. Nunc inde aliquid ideo dicere volui, propter X, 13): et resistamus ei dicentes, Ulquid peto a Do- quosdam fratres nostros amicissimos et dilectissimos mino, quod in mea posuit potestate ? Sed absit ut hoc nobis, nec malitiose quidem errori huic implicatos, sapial, qui sanum sapit. Proinde petamus ut dei, quod sed implicatos lamen; qui pulant cum aliquos ad jilo ut habeamus jubet. Ad hoc enim quod nondum ha- slitiam pielalemque exhortantur, vires non habiluram bemus jubet ut habeamus, ul admoneat quid petamus; exhortationem suam, nisi lolum illud, quod ut agat et cum nos quod jusserit', posse invenerimus, etiam homo, agunt cum homine, in hominis constiluant hoc unde acceperiinus intelligamus; ne inflati et elati polestale, non adjuta Dei inunere, sed solo arbitrio hujus mundi spiritu, nesciamus quae a Deo donata sunt libere voluntatis exserla : quasi possil esse ad pernobis. Proinde arbitrium voluntatis humanæ nequa- ficiendum opus bonum voluntas libera, nisi Dci muquam destruimus, quando Dei gratiam qua' ipsum ad- nere liberala. Nec allendunt idipsum etiam se ipsos juvattir arbitrium, non superbia negamus ingrata, sed Dei dono habere, quod ea facultate exhortantur, uit grata polius pielale prædicamus. Nostrum enim est ad capessendam vitam bonam hominum voluntales velle ; sed voluntas ipsa et adınonetar ut surgat, et pigras excitent, accendant frigidas, corrigant pravas,

aversas convertant, repugnantes pacisicent. Sic enim • sic plerique Mss. At editi, hoc justum est recordari. possunt persuadere quod suadent. Aut si hæc in Paulo post Cisterciensis codex et florus ad primam ad coFinthios, cap. 2, habent, inter quas actiones et qua sancti

voluntatibus hominum non agunt, quid agunit? utquid late. Corbeiensis antiquissimus, inter qua sanctione et quanta loquuntur ? Dimillant eas polius arbitrio suo. Si ausanctitule. Valicani tres cum totidem Gallicanis, inter quæ suncti omnes et quanla sanctitale. Forte legendum, unde Ita Mss. At edili, hic dedit. Et infra, ut e.rpleat ora sint, el qua sanctione, clc.

' sic aliquot Mss. Alii vero cum editis, et quod nos cum Editi: Si enim non possunt. abest, non, a Niss. qui et loco, jusseris.

si, habent, sic.

mus.

lem in eis hæc agunt, itanc landem homo in hominis pulchritudine illi placete ; hanc pulchritudinem slu- . voluntale lanbal agit loquendo, el Deus illic non agit diosa cura el sollicita cogitatione componile. No:1 aliquid adjuvando? Imo vero, quantalibet homo ser- amal ille fallaciarum fucus : veris veritas delectatur; monis facultate præpolleat, ut solertia disputandi et et ille, si quod legisti agnoscis, verilas vocalur. Eyo suavilalc dicendi in licininis voluntale inseral verita- sum, inquit, via, verilas, el vila (Joun, xiv, 6). Cur. lem, nutrial charitalem, docendo lollat errorem, er- rile ad illum per illum; placele illi ex illo; vivite horlando torporem : Neque qui planlal est aliquid , cum illo, in illo, de illo. Alieclibus veris et sanctisneque qui rigal ; sed qui incrementum dal Deus (1 Cor. sima castitate a viro tali amale amari. 11, 7). Frustra quippe operarius omnia molirelar 24. Audiat læc virginis etiam sancte prolis luce extrinsccus, nisi Creator intrinsecus latenler opera- auris interior. Videro' quantum le præcedat in regno relur. Spero ergo has lilleras meas merilo Excellen- Regis illius : alia quistio est. Invenistis tamen, maliæ vestra cilo in manus ctiam talium esse venluras: ter et filia, cui contemplis nuptiis, illa omnibus, lu ideo nonnulla hinc Jicenda arbitralus sum. Deinde secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeaul lu ipsa el quæcumquc aliæ vidux ista legerint, vel lis. Cerle si mariti essent quibus placendum esset, cum leguntur audierint, noveritis vos ad diligendum jam le fortasse cum filia puderet ornari : nunc non et habendum continentie bonum plus proficere ora- pudeal agere quibus simul ornemini; quia non est Lionibus vestris, quam exhorlationibus nostris : quo- criminosuni, sed potius gloriosum, ut ab illo uno siniam si quid vos adjuvat, quod vobis eliam nostra mul amenini. Sinulatum autem candorem ac rubo. ministrantur alloquia, lolum illius gralize tribuendum · rem et pigmentis illitum non adhiberelis, cliamsi est, in cujus manu suni, sicut scriplum est, el nos et viros babcretis ; non putantes dignos quos fallerelis, sermones nostri (Sap. vii, 16).

nec vos quæ fallere deberetis : nunc ergo illi Regi , CAPUT XIX. - 23. Exhortatur ad viduitatis bo

qui unicæ sponsa, cujus membra estis, speciem connum. Ut lola intentio Julianæ viduæ sil ad placendum cupivit, veraciter simul placele, simul inliærete ; illa Dco. Demetriadis virginis uviæque ipsius, perinde al integritatc virginali, tu continentia viduali, ambie que malris, vull esse unum sludium Deo placendi. Si pulchritudine spirituali. In qua pulchritudine etiam ergo nonduin Deo vovisses continentiam vidualem , illius avia, socrus lua, quæ jam cerle senuit, est puleshortaremur profecto lit voveres : quia vero jam chra vobiscum (a). Vigorem quippe hujus pulchrituvovisti, exhortamur ul perseveres. Talia mihi tamen dinis dum extendit in anteriora charitas, rugam in video esse dicenda, quibus cam diligant et arripiant ea non facit annositas. llabelis vobiscum anum sanel que adhuc nubere cogitabant. Aurem igitur incli- clam ct in domo ct in Christo, quam de perseverantia nemus Apostolo : Quæ innupla est, inquit, sollicita est consulalis ; quomodo cum illa vel illa lentatione ' pule ea quæ sunt Domini, ul sil sancla el corpore et spiritu ; gnandum sit, quid agendum ut facilè superelur, quod quæ autem nupla est, sollicita esl quæ sunt mundi, quo- munimentum sumendum, ne facile rursus insidietur : modo placeat viro (1 Cor. vi, 34). Non ait, Sollicila el si quid hujusmodi est, docet vos diuturnitate jam est ea quæ sunt mundi, ul sancta non sit : sed ccrlc certa, amore benevola, pietale sollicita, ætate secura. minor est ea conjugalis sanctitas, ex ea parte cura- Tu præcipue, lu consulc in Lilibus eam, que es perla rum qua mundana cogitatur voluptas. Quidquid ila. est quod experta es. Nam proles vestra illud cantique intentionis animi eliam his rebus impenderetur cum cantat, quod in Apocalypsi nisi virgines cautare quibus placendum esset viro, colligere quodam modo non possunt (Apoc. xiv, 3, 4). Pro ambabus lanien el redigere debet innupla christiana in eam intentio- vobis sollicilius orat quam pro se ipsa : sed magis nem qua placendum est Domino. El vide cui pla- pro neple sollicila est, cui vincendarum lentationum ccat, quæ Domino placet : et utique lanto est beatior, spatian plus rcslat annorum : le autem videl ævo quanto plus placet ci; quanto autem magis cogitat suo viciniorem, et ejus filiæ matrem, quam si nuea quie sunt mundi, lanto minus placet. Placele ita- plam, quod jam non licet, alque absit, vidisses, pulo que lola intentione specioso forma prie filiis hominum. quod parere cum illa erubuisses. Quantum est ergo Ejus enim gralia illi placetis, que disfusa est in labiis quod jam libi periculosa restal alatis, quzc ideo non ejus. Placele illi ea quoque parle cogitationis, quic diceris avia, ut sanctarum cogitationum et operum occuparelur inundo, ut placeretur viro. Placele illi felibus cum filia possis esse fecunda ? Non itaque qui displicuit mundo, ut plaçentes ei liberarentur ex immerilo magis pro illa sollicita est avia, pro qua el mundo. Ilunc enim speciosum forma præ filiis ho- tu maler : quia el majus est quod vovit, et lolum ei minum viderunt homines in cruce passionis ; et non restat quod modo cæpil!. Exaudiat Dominus preces habuit speciem neque decorem, sed facies ejus abjccia , ejus, ut sanclo . obsequanini merilis ejus, quæ carel deformis positio ejus (Is.ii. LIII, 3). Ex hac lameu

· Editi, quæ vero. At Mss., videro; omisso , quæ. Unus desornitale Redemptoris vestri, manavit pretium de

Augustinensium habel, ridere. coris restri, scd decoris interioris. Omnis e im pul- sic Mss. uno excepto Augustinensium, qui hahet, cum

illa belluina tentatione. At editi, cum illa contra bella teniachriludo filiæ regis intrinsecus i Psal. xliv, 3, 14). llac toris.

Corbeiensis vetustissimus et alii tres Mss., quod nwdico Omnes prope Mss. et Florus, sed cerle mino: est dirina cæpit. sanctitas.

Probe notæ Mss., et sanctæ. *sic Mss. Al editi, el ridcat.

(a) Proba Demetriadis avia, socrus Julianæ.

nem viri tui (a) in juventa peperit, cor filie lux in perti sumus, in quibusdam lascivia compressa cre. senecla parlurit. Omnes itaque pariter atque concor- visse avaritiam. Nam sicut in ipsis sensibus corporis diter univiro unius conjugis, in cujus corpore uno acutius audiunt qui non vident, el tangendo multa spiritu vivitis, placele moribus , instate orationibus. discernunt, nec tanta vivacilate tangunt qui oculis

CAPUT XX. - 23. Illecebræ sæculares quæ lain ulunlur; ubi intelligitur ex uno adilu, id est, Jumicilo deficiunt, contemnendæ. Præteritus dies non re- num, repressa intentione sentiendi, eam se in alios vertitur in futurum, el post hesternum pergit hodier- sensus prompliorem dignoscendi acumine exserere, nus, el post hodiernum perrccturus est crastinus : et lanquam ex allero conetur implere quod negalur in ecce omnia lempora el lemporalia transeunt, ut ve- altero : ita etiam sæpe carnalis cupiditas a concumniat mansura promissio ; et qui perseveraveril usque in bendi voluptate cobibila, majoribus viribus in pecu. finem, hic salvus erit (Matth. X, 22). Si mundus jam niæ se porriyil appelitum, et illinc aversa, huc se perit, nupla cui parit? Aut corde paritura, et carne impelu ardentiore convertit. In vobis aulem amor din non paritura, cur nubit ? Si autem adhuc duralurus vitiarum simul frigescat cum amore nupliarum ; et est mundus, cur non magis amalur per quem faclus pius usus rerum quas possidelis, ad spirituales deliest mundus? Si jam deficiunt illecebræ sæculares, cias conferatur, ut liberalitas vestra magis ferveat non est quod christianus animus cupiditate conqui. adjuvandis egenis quam dilandis ayaris. In thesaurat : si autem adhuc manebunt, est quod sanctitate rum quippe cælestem non milluntur dona cupidocontemnat. Horum duorum in altero spes nulla libi- rum, sed eleemosyna pauperum, quæ in immensum dinis, in altero major est gloria charilalis. Quot aut modum orationes adjuvant viduarum. Jejunia quoquanti' supt ipsi anni, quibus videlur vigere flos que ac vigiliæ in quantum valeludinem non perture carnalis ætatis? Nonnullæ feminæ nuptias cogitanles bant, si orando, psallendo, legendo, et in lege Dei el ardenter oplantes, dum spernuntur aut differuntur, meditando insumantur, in delicias spirituales eliani repenle senuerunt, ut eas nubere jam puderet am- ipsa que videntur laboriosa vertuntur. Nullo modo plius quam liberet. Mullæ autem nuptæ recentissima enim sunt onerosi labores amantium, sed eliam ipsi sua conjunctione in longinqua profectis viris suis, delectant, sicut venantium, aucupantium, piscanreditum eorum exspectando grandärz factæ sunt, et lium, vindemiantium, negotiantium, lado aliquo ses9 Lanquam cilo viduatæ aliquando nec remeantes sal- oblectantium. Interest ergo quid amelur. Nam in eo lem senes suos anus suscipere meruerunt, și ergo quod amalur, aut non laboratur, aut et labor ama. vel spernentibus vel tardantibus sponsis, vel peregri- tur. Et vide quam pudendum et dolendum sit, si denantibus marilis, carnalis concupiscentia poluit con- leciat labor ut fera capiatur, ut cupa el sacculus imtineri ne stuprum aut adulterium commilleretur, plealur, ut pila jaciatur, et non delectat ut Deus coulineri non potest ne sacrilegium committatur ? Si acquiralur. repressa est cum serveret dilala, cur non opprimilur CAPUT XXII. - 27. Fame bonce cura. In omnicum frigueril amputala ? Plus enim ardentem ferunt bus sane spiritualibus deliciis, quibus fruuntur innulibidinem, que non desperant ejusdem libidinis vo- ptar, sancta earum conversatio cauta etiam debet luptatem. Quæ autem innuplarum castitatem Deo vo- esse; ne forte cum mala vita non sit per lasciviam vent, ipsam spem subtrahunt, quæ fomes amoris est. mala sit fama per negligentiam. Ncc audiendi sunt, Unde facilius concupiscentia refrenatur, quæ nulla

sive viri sancti, sive feminæ, quando reprehensa in exspectatione succenditur : contra quam tamen nisi aliquo negligentia sua, per quam fit ut in malam veorelur, ut superetur, ipsa illicita exoplatur ardentius. niant suspicionem, unde suam vitam longe abesse CAPUT XXI. 26. Deliciæ spiriluales viduis sint

sciunt, dicunt sibi coram Deo sullicere conscientiam, loco carnalium. Deliciæ igitur spirituales deliciis car

existimationem hominum non imprudenter * sulum, nalibus in sancia castitate succedant; lectio, oralin,

verum etiain crudeliter contemnentes; cum occidunt psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequen

animas aliorum, sive blasphemantium viam Dei, quilatio, spes suluri sæculi, et cor sursum : atquc de

bus secundum suam suspicionem quasi lurpis quic his omnibus gratiarum actio Patri luminum, a quo

casta est displicet vila sanctorum, sive cliam cum sine ulla dubitatione omne datum oplimum et o:nne

excusatione imilantium, non quod vident, sed quod donum persectum , Scriptura leste, descendit (Ja

pulant. Proinde quisquis a criminibus Magitiorum cobi 1, 17). Nam quando pro deliciis nuptarum quas

atque facinorum vilam suam custodit, sibi bene fizin carne virorum habent, aliarum carnalium delicia- cil : quisquis autem etiam famam, et in alios miserirum tanquam in solatium usus assumitur, quid ego

cors est. Nobis enim necessaria est vila nostra, aliis dicam quc sequantur mala, cum breviler Aposlolus

sama nostra : cl vliqne eliam quod aliis ministramus dixerit, viventem mortuam esse viduam quæ in deli

misericorditer ad salutem, ad nostram quoque reciis vivit (1 Tim. v, 6)? Absit autem a vobis ut divi

dundat utilitatem. Unde non frustra Apostolus : Protiarum cupiditale capiamini pro cupiditate nuptiarum,

videmus, inquit, bona, non solum corain Deo, verum et in cordibus vestris nummus viri amori succedat.

etiam coram hominibus (II Cor. viri, 21). Item dicit : Inluenles enim hominum conversationem, srpe ex

! Sic Mss. Al editi, repressa intentione, sentandi rim in * Sic Mss. At editi, quod autem et quanti.

alios se sus prompliorem. Er. el aliquot Mss., in alios seresus * Lov., ardenter. Éditi alii cuun Mss., ardentem.

promptiore (a) olibri ex Hieron. epist. 8 ad Demetr.

? Tlurcs Iss., inpudinler.

cur

Placele omnibus per omnia, sicut el rgo omnibus per retardet ab studio persuadendi aliis bonum vestrum, onnin placeo, non quærens quod mihi utile est, sed si dicatur vobis : Cum et nuplize bone sint, quoquod multis, ul salvi fiant (1 Cor. x, 33). In quadam nindo erunt omnia bona in Christi corpore, et inajora ctiain exhortatione dicit : De cælero, fratres, quæ · scilicel el minora, si omnes continentie laude atque cumque sunt vera, quæcumque sancia, quæcumque ju- amore ' imitenlur? Primo, quia conando ut omnes sta, quæcumque casta, qurccumque charissima, quae- sint continentes, tunc crunt vel pauce. Neque cuim cumque bonæ famæ, si qua virlus, si qua laus, huc co- cmnes capiunt verbum hoc. Sed quoniam scriplum est, gilate, quæ el didicistis, el accepistis, et audistis, el Qui potest capere, capial (Matth. xix, 11, 12); lunc ridistis in me (Philipp. iv, 8 et 9). Cernis qucmadmo- capiunt quæ possunt, si nec illis que non capiunt dum inter mulla quic exhortando comnionuit, non Liicealur. Deinde, nec timere debemus ne forle omnes neglexerit poncre, quæcumque bonit fame; duobus- capiant, el aliquid de minoribus bonis, id est conjuque verbis cuncla concluscrit, ubi ait, si qua virtus, galis vila, Christi desit in corpore. Si enim omnes si qua laus. Ad virtutcm namquc pertinent quæ an- audierint el omnes ceperint, intelligere debemus hoc Ica memoravit bona ; fama vero, ad laudem. Pulo ipsum fuisse prædestinalum, ut conjugalia bona in quod non laudem hominum pro magno sumcbat Apo- illorum numero membrorum jam sulficiant, quæ lain stolus, alio loco diccns, Mihi autem minimum esl ut a multa ex hac vita transierunt. Neque enim nunc, si robis dijudicer, aut ab humano die (1 Cor. iv, 3); el omnes fuerint continentes, honorem continentium alibi, Si hominibus placerein, Christi servus non essem daturi sunt eis qui tricenarium fruclum, si in conju(Galat 1, 10); et iterum, Nam gloria nostra hæc est, gali bono ipse intelligitur, jam dominicis horreis Testimonium conscientiæ nostræ (il Cor. 1, 12). Scd il- intulerunt (Id. xii, 8). Habebunt ergo illic omnia Jorum duorum, id est, bona vilir el bone famæ, vel isla bona suum locum, etiamsi deinceps nulla velit quod brevius dicitur, virtutis et laudis, unum pro- nubere, vel nemo ducere uxorem. Secure ilaque inpler se ipsum sapientissime relincbat, alterum pro- state quibus potestis, ut fiant quod vos estis : et orale pler alios misericordissimc providebat. Sed quoniam vigilanter atque ferventer, ut adjatorio dexterze Exquantalibet !umana cautela suspiciones malevolen- celsi et abundantia misericordissimic gratiæ Domini, tissimas non potest omni ex parte vitarc, ubi pro et perseveretis in eo quod esiis, et proficiatis ad id existimationc nostra quidquid recte possumus fece

quod critis. rimus, si aliqui dc nobis vel mala fingendo', vel male 29. Deinde obsecro vos per illum a quo et hoc docredendo, lamam nostram decolorare conantur, adsit num accrpistis, et hujus doni præmia speralis , ut conscientiæ solatium, plancquc ctiam gaudium, quod me quoque orationibus vestris memineritis inserere merces nostra magna cst in cælis, etiam cum dicunt cum tota domestica vestra Ecclesia. Ordinatissime homincs mala mulla de nobis, pic lamen justeque quippe provenit ut matri vestræ jam grandzevde de vivcntibus (Matth. v, 11, 12). Illa enini merces lan- oratione epistolam scriberem (a); ad ipsam quippe quam stipendium cst militantium, per arma justitia, maxime pertinet orando concertare pro vobis , quæ non solum dextera, verum ct sinistra ; per gloriam de se minns sollicita est quam de vobis : et ut ad le scilicet ct ignobilitatem, per infamiam cl bonam fa- potius quam ad illam hoc de continentia viduali opumain (II Cor. vi, 7, 8).

sculum facerem ; quia tibi superare adhuc resial , CAI'UT XXIII. - 28. Continentes perseverent, et quod jam ætas illius superavil. Virgo aulcm sancta aliis persuadeant continentiam. Conclusio. Agile itaque proles vestra , si aliquid de sua professione desiderat cursum vestrum, et perscvcranlcr currilc, ut com- ex laboribus nostris , habet grandem librum de San. prehcndatis; et exemplo vitae exhortationisque ser- cta Virginitate , quem legat. De quo legendo etiam te monc rapilc in cumdcm cursum vestrum quascum- commonueram, quoniam multa continel ulrique nes que potucritis. Non vos ab hoc studio, quo multas ad cessaria castitati, hoc est, virginali atque viduali, quæ imitandum excitatis, frangat querela vanorum, qui hic propterea partim tenuiter alligi, partim omnino dicunt : Quomodo subsistet genus humanum, si prxtermisi , quia ibi copiosius disputavi. Perseveres omnes fucrint continentcs ? Quasi propter aliud re- in gratia Christi. lardctur hoc seculum, nisi ut impleatur prædestina

Sic Mss. Al editi, laudem atque amorcm. lus numerus ille sanctorum, quo cilius irnplelo, pro- • Er. et plures ass., vitæ. secto nec terminus sæculi differelur. Nec illud vos - Ita Mss. At editi, qui conjugali bono inesse intellin

gitur. Edili, vel male fingenao. Meliores ass., mala.

(a) Epistola 130, ad probam.

In libros de Conjugiis Adulterinis vide lib. 2. cap. 57, Retractationum, tom. 1, col. 653, verbis, Scripsi duos libros, usque ad verba, Mibi scripseras. M.

HIPPONENSIS EPISCOPI

DE CONJUGIIS ADULTERINIS

AD POLLENTIUM

Libri Duo".

LIBER PRIMUS.

In quo tractantur quæstiones potissimum duæ. Prima est in illud ad Corinthios, nis autem qui sunt in conjugio præcipo... mulierem... si discesserit, manere innuplam, etc., quod apostoli præceptum Pollentio quidem videtur pertinere ad mulie. res recedentes a viris præler foruicationis causam, hisque solis prohibitum nubere alieri viro : contra autem Augustinus eas tantum spectare contendit, quæ a viris fornicationis causa recesserint, atque præter hanc causam recedere non permissum. Secunda quæstio est circa illud item ad Corinthios, cæteris autem ego dico, non Dominus, etc. Hoc monendo dictum ab apostolo docet Augustinus, ut scilicet fideles conjuges in relinquendis

infidelibus permissa licentia non utantur: Polleutius contra sentit velicum ibi esse a Paulo, ne conjuges eliam infideles dimillantur a fidelibus. Allingitur postremo quæstio de Catechumenis in ultimo vitæ constitutis, an iis nec 'petentibus, nec pro se respondere valentibus prosit Laptizari.

CAPUT PRIMUM. 1. In loco Pauli dissensus concubilum , nullum ferre connubium , licebit eis viPollenii et Augustini. An citra causam fornicationis ros suos etiam sine ulla fornicationis causa relindiscedere liceat conjugi sine nuptiis manere volenti, querc, el innuplas secundum Apostolum permanere. Prima quæstio est , frater dilectissime Pollenti, El viri similiter (quoniam prr forma est in utrisque), earum quas ad me scribens , tanquam consulendo tra- si continentes esse volucrint , etiam usoribus son clasti, quod ait Apostolus, His autem qui sunt in consentientibus deserent eas, et sine ullis nuptiis conjugio præcipio , non ego, sed Dominus, mulierem a permanebunt. Tunc enim eis , ut putas , alia conjugia viro non discedere ; quod si discesserit , manere innu. licerel inquirere, si fornicationis causa divortium plam, aut viro suo reconciliari : el vir uxorem non dimit- nasceretur. Cum vero isla causa non est , superest, tal (1 Cor. vui, 10 et 11), ulrum ila sit accipiendum , secundum id quod existimas, ut aut conjux non discc. ut eam prohibuisse nubere intelligatur, quae sine dat a conjoge, aut si discesserit, sine conjugio macausa fornicationis discessil a viro; id enim sentis : neat, aut ad pristinum conjugium 'revertalur. Nulla an sicut ego sensi in eis libris quos ante plurimos ergo existente causa fornicationis , cuilibet conjugi annos de sermone evangelico scripsi , quem secun- licebit unum de tribus eligere : aut non discedere a duin Matthæum habuit Salvalor in monte, illas innu- conjuge; aut si discesserit , sic manere ; aut si non plas manere præceperit, quæ a viris suis ea causa sic maniserit, non alterum quærere, sed priori se recesserint quæ sola permissa est, id est , fornicatio- reddere. nis. Videtur enim tibi tunc a viro discedentem femi- CAPUT II. 2. Non licere conjugi discedere nisi ex nam nubere non debere , si nulla viri fornicatione fornicationis causa. El ubi est quod idem apostolus, compulsa discesserit. Nec allendis, si nullam vir ejus nec ad tempus, ut vacetur orationi, nisi ex consensu, causam fornicationis habuerit , non eam discedentem voluit conjuges carnali fraudare invicem debilo? Quomanere innuplam , sed omnino discedere non debere. modo salvum erit quod ait, Proper fornicationes Nam utique cui præcipilur , ut si a viro discesserit in- aulem unusquisque uxorem suam habeat , el unaquæque nupla permaneat, non discedendi aufertur licentia , virum suum habeal. Uxori vir debituni reddat , similiter sed nubendi. Quod si ila cst , datur ergo licentia fe- autem et uxor viro. Uxor non habet potestatem corporis minis quae continentes esse voluerint , nullum mari- sui, sed vir; similiter et vir non habet poleslalem corpolorum cxspectarc consensum, ut quod diclum est, ris sui, sed mulier (1 Cor.vn,2-5)? lloc quomodo verum mulierem a viro non discedere , eis præceptum esse erit, nisi quia nolente conjuge, non licet conjugi videalur; quze possent eligere, non continentiam , continere ? Nam si licet mulieri sic dimittere virum , . Bed Lale divortium quo liceret eis in aliorum nuptias ul maneat innupla, non vir habet, sed ipsa sui corpoconvenire. Proinde que dilexcrint nullum desiderare ris potestatem : quod etiam de viro intelligitur.

ADMONITIO PP. BESEDICTINORUM. Libri de conjugiis Adulterinis recogniti sunt de noro ad uss. Regium, Germanensein, Bigotianum, pratellensem, vichaclinum, Ebrulphensem, Corbeiensem ojitimæ nolae, ad tres Valicanos, ad lectiones variantes trium Belgicoruin apud lov. et ad editiones Erasmi ac Lovaniensium; necnon absolula impressione ad amerbachianam editionem, quæ concordat cum Erasmiana.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. et Confess. t. 1, memoratas. M. (a) Scripti circiter annum Christi 419. In Retractationum libro secundo, proxime post opus de Origine anima , quia anno Christi 419 conscriplum est, collocantur. Ilos l'ossidius cap. 6 appellat, « De Incompetentibus Nupuis. »

« ͹˹Թõ
 »