Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

Quod aulem mentita est, etiamsi aliquid ibi proplie- An vero quia legimus, Christi bonus odor sumus in Licum intelligenter exponitur, non tamen imitandum ouni loco, el in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt ; sapienter proponitur : quamvis Deus illa bona me- aliis quidem odor vilæ in vilam, aliis autem odor mortis morabiliter honoraverit , huc malum clementer igno- in mortem ; etiam odorem Christi pronuntiabimus hoverit.

niiridam? Scd quia homines sumus, et nos in hujus35. Quc cum ita sint, quoniam nimis longum est modi questionibus et contradictionibus plerumque omnia pertractare, quæ in illa Libra Diclinii sunt po- superal aut fatigat sensus humanus, ideo mox el ille sila velut imilanda excmpla mentiendi : ad hanc re- sulijecil, Et ad hæc quis idoneus (ll Cor. 11, 15 cl 16) ? gulain mihi videntur non soluin isla, verum etiam si 37. lluc accedil, ubi miserabilius ejulandum est, qua sunt lalia redigenda, ut aut quod esse crediiur, quod si concesserimus pro salute illius ægri de vila ostendatur non esse mendacium; sive ubi tacelur ve- lilii ejus fuisse mentiendum, ita paulatim minulatimque rum, nec dicitur falsum ; sive ubi significatio verax succrescit hoc malum, et brevibus accessibus ad lanaliud ex alio vult intelligi, quod genus figuratorum vel lum acervum mendaciorum sceleratorum sensim subindiciorum vel factorum abundat in propheticis Lille- trando perducitur, ut nunquam possil penitus inveniri, ris : aut quæ convincuntur esse mendacia, non essc ubi tantie pesti per minima additamenta in inimitanda monstrentur, el si qua nobis ul alia peccata mensum convalescenti possit obsisti. Unde provisubrepserint, non eis tribuendam justiliam, sed ve- dentissime, scriptum est : Qui modica spernil, paulawiam p.stulandam. lloc quidein mihi videtur ; el ad tin decidit (Eccli. xix, 1 ). Quid, quod vilie hujus islam sententiam me superius disputala compellunt. lales amatores, ul cam non dubitent præponere veri

CAPUT XVIII. - 36. An mentiendum ul ægro ce- lati, ne bomo morialur, imo ut homo quandoque molelur, quod ei mortem afferrct. Non timendum ne homi. rilurus aliquanto serius moriatur, non tantum mencidu dicatur veritas. Permisso mendacio in proposito liri, sed etiam pejerare nos volunt ; ut videlicct ne casu, quam difficile mendaciis fines figuntur ne succre. aliquanto citius transcal vana salus hominis, nomen scanl usque ad perjuria el blasphemias. Acule contra Domini Dei nostri accipianius in vanum ? Et sunt in mendacii doclores. Verum quia homincs sumus, ct eis docti, qui etiam regulas ligant linesque constiinter homines viviinus, faleorque me nondum esse luant, quando debeat, quando non debeat pejerari. O in eorum numero quos compensativa peccata non tur- ubi estis, fontes lacrymnarum ? Et quid faciemus ? quo bant ; supe me in rebus humanis vincit sensus huin:- ibimus? ubi nos occultabimus ab ir: veriltis, si non nus, nec resistere valeo cum mili dicitur : Ecce gra- solum negligimus cavere mendacia, sed audemus ille vi inorbo periclitalur ægrolus, cujus jam vires ferre super docere perjuria ? Viderint enim asscrlores denon possint, si ei inorluus unicus et charissimus filius fensoresque mendacii quale genus vel qualia genera nuntietur; a le qurril au vivat, quem vitam fuisse mentiendi eos justificare deleciel : saltem in Dei cullu nosti ; quid respondcbis, quando quidquid aliud

lu concedant non esse mentiendum ; saltein · sese a dixeris præter unum de tribus ; aut, Mortuus est; perjuriis blasphemiisque contineant ; sallein ubi Dei aul, vivit; aul, nescio ; nihil aliud credit ille quam nomen, ubi Deus Icstis, ubi Dei sacramentum intermortuum ; quod le intelligit timere dicere, el nolle ponitur, ubi de divina religione sermo promitur sive mentiri ? Tantumdein valet, etiamsi omni modo la- conseritur, nemo mentiatur, nemo laudel, nemo docueris. Ex illis autem tribus duo falsa sunt, Vivil; ct, ccal et præcipiat, nemo justum dical csse mendinescio; nec abs le dici possunt wisi mentiendo. Illud cium : de cæteris niendaciorum generibus eligat sibi autem unum verum, id est, mortuum esse, si dixeris, quod pulat esse milissimum atque innocentissimum el perturbati hominis mors fuerit subsecula, abs le mentiendi genus, cui placel cssc mentiendum. lloc occisus esse clamabilur. Et quis ferat homines esag. scio, quod etiam qui docel oportere mentiri, verum gerantes quanlum sit mali salubre mendacium devila- ducere se vull videri. Nanı si Palsum est quod ducel, l'i, ci homicidam diligi veritatem ? Moveor his oppo- quis talsie velit sludere doctrinx, ubi et faillil docens, silis vehementer, sed mirum si etiam sapienter. Cum et fallitur discens ? Si autem ut aliquem possil inveenim proposuero ante qualescumque oculos cordis wire discipulum, docere sc asseril verum, cum domei intelligibilem illius pulchritudinem, de cujus ore ccat esse mentiondum ; quomodo erit illud ex verifalsi niliil procedit ; quamvis ubi radians magi; ma- lite mendacium, Joanne Aposlolo reclamante, Omne gisque clarescil verilas, ibi palpitans mca rever- mendacium non est ex veritate (1 Joan. 11, 21) ? Non est beralur iufirmitas : tamen sic amore tanti decoris

ergo verum, aliquando esse mentiendum : et quod accendor, ut cuncta quæ inde me revocanı hun.ana con- non est verum, nenini est omnino suadendum. ieronau. Sed multum est ul iste in tantum perseve- CAPUT XIX. 38. Ui periclitanti subvenialur si l'el affeclus, ne in lentalione dcsit effectus. Nec me non commillendum stuprum, ila nec loquendum mendamovel contemplanlem luminosum bonum, in quo cium. Si aliquo modo pernilluntur menducia, meluenmendacii lenebr:c nullae sunt, quod nobis mentiri dum ne usque ad perjaria el blasphemias progrediantur polentibus et hominibus vero audilo morientibus ho- Pejerarc el blusphemare qua ratione disserant. Sed agil micida dicitur verilas. Numquid enim si stuprum parles suas infirinitas. clcaus:m invincibilem faveuliexpelat impudica, et le non consentiente, stvo amo- bus lurbis sc habere prociscal. Ubi contradicil, ch fe perturbala moriatur, homicida erit ct castitas? dicit : Quomoda apud homines, qui procul dubio sj falluntur, avertuntur a pernicie vel aliena vel sua, niam pejerando falsie rei adhibetur lestis Deos, bla. periclitantibus subvenitur hominibus, si nos huma- sphemando autem de ipso falsa dicuntur Deo. Tanto nus ad mentiendum non inclinel affectus ? Si palien- est aulem quisque inexcusabilior : sive perjurus sive ter me audiat lurba mortalitatis, turba infirmitatis, blasphemus, quanto magis ea quæe pejerando vel blarespondebo aliquid pro negolio veritatis. Certe pia, sphemando asserunt, falsa noverunt esse vel credunt '. vera, sancia castitas non nisi ex veritate est : et Quisquis itaque dicit pro periclitantis hominis salute quisquis adversus eam facit, profecto adversus veri- temporali vel vila esse mentiendum, nimis ipse ab talem facit. Cur ergo et si non possit aliter pericli- itinere exorbil:il ælerne salatis el vilir, si dicit in ea tantibus subveniri, non committo sluprum, quod ideo causa ctiam jurandum per D'um, vel etiam blasest contrarium veritati, quia contrarium est castitati ; phemandum Deum. el ut periclitantibus subveniatur, loquor mendacium, CAPUT XX. 40. An saltem pro æterna hominis quod ipsi apertissime est contrarium veritati ? Quid salute mentiendum. In salutis ælernæ periculo, sicul nos tantum promeruit 'castilas, et offendit veritas ?

non debet homini subreniri per stuprum, ita nec per cum omnis ex veritate sit castitas, et sit non corporis, mendacium, quod vere peccatum est. Sed aliquando sed mentis castitas veritas, alque in mente habitct nobis ipsius quoque salutis ernæ periculum oppoeliam corporis castilas'. Postreino, quod et paulo nitur, quod nostro mendacio, si aliter non potesi, ante dixi el iterum dico, quisquis mihi pro persua- depellendum esse clamalur : velut si quisquam badendo et defendendo ullo mendacio contradicit, quid ptizandus in poleslale sil impiorum atque infidelium dicil, si verum non dicit? Si autem propterea est au- constilulus, ad quem perveniri non possit ut lavacro diendus quoniam verum dicit, quomodo me vull fa- regenerationis abluatur, nisi deceptis mentiendo cucere verum dicendo mendacem ? Quomodo menda- slodibus. Ab hoc invidiosissimo * clamore, quo cogi. cium patronam sibi adhibel verilalem ? An adversa- mur non pro cujusquam opibus vel bonoribus in hoc rio suo vincit, ut a se ipsa vincalur : ? Quis hanc sxculo transcurrentibus, non pro ipsa hujus lempoabsurditatem feral ? Nullo ergo modo diserimus, eos ris vita, sed pro æterna hominis salule mentiri, quo qui asserunt aliquando esse mentiendum, id asseren- confugiam, nisi ad le, Veritas ? Et mihi abs le propodo esse veraces ; ne, quod est absurdissimum et nilur castilas. Cur enim si custodes islı, ul nos au slullissimum credere, veritas nos doceat esse men- baptizandum hominem adnittant, stupro illici possunt, daces. Quale est enim, ut esse adulterandum nemo non facimus contraria castitati, ct si mendacio decipi discat a castilale, Deum offendendum nemo discat possunt, facimus contraria veritati ? cum procul dubio a pielale, cuiquam nocendum nemo discat a benigni- nulli essel fideliter amabilis caslitas, si non eam pride lale, et esse mentiendum discamus a veritate ? Porro ciperet veritas. Proinde ut perveniatur ad hominem si hoc non docet veritas, non est verum : si non est baptizandum, fallantur mentiendo custodes, si hoc verum , non est discendum : si non est discendum, jubet veritas. Sed quomodo jubeat veritas, uit humo nunquam est igitur mentiendum.

baptizetur, esse mentiendum, si non jubet castilas, 39. Sed perfectorum est, ait aliquis, solidus cibus ut homo baptizetur, esse mechandum ? Cur autem ( Hebr. v, 14 ). Mulla enim secundum veniam rela- hoc non jubet castitas, nisi quia hoc non docel verixantur infirmitati, quamvis sincerissimæ nequaquam las ? Si ergo, nisi quod veritas docet, facere non deplaceant veritali. Dicat hoc quisquis non meluil quže bemus; cum verilas doceat nec propler hominem consequentia meluenda sunt, si fuerint aliquo modo baptizandum facere quod contrarium est castitati, aliqua permissa mendacia. Nullo modo tamen in quomodo nos docebit facere propter baplizandum huTanlum sunt permittenda conscendere, ut ad perjuria minem quod ipsi est contrarium veritati ? Sed sicut blasphemiasque perveniant : nec aliquam causam oculi ad intuendum solem parum firmi, ea tamen quiz prorsus oportet oblendi, cur debeat pejerari, vel quod a sole illustrantur , libenter intuenlur; sic anime est exsecrabilius, cur Deus debeat blasphemari. Non jam valentes delectari pulchritudine castitatis, non enim quia per mendacium blasphemalur“, ideo non lamen continuo per se ipsam considerare veritatem blasphematur. Polest quippe hoc modo dici , non unde lucet castitas po:sunt, ut cum ventum fuerit ad pejerari, quia per mendacium pejeralur. Quis enim aliquid faciendum quod adversum est veritati, ila rcper veritatem possil esse perjurus ? Sic etiam per fugiant el exhorreant, quemadmodum cefugiunt ct vcritalem nullus polest esse blasphemus. Sane mi- exhorrent, si faciendum aliquid proponatur quod lius falsum jurat, qui falsum nescit esse, cl verum adversum est castilati. Me autem filius qui verbum pulat esse quod jurat : sicut et Saulus excusabilius suscipiens a perditione longe aberit, et nihil falsi ex blasphemavit, quia ignorans fecit (I Tim 1, 13). Idco ejus ore procedit ( Prov. xxix, 27 ), lam sibi clausnın autem pejus est blasphemare quam pejerare, quo- deputal, si ad subveniendum homini per mendaciun, Editi: quid apud nos lantum promeruit ? abest, apud,

quam si per stuprum transire cogalur. Et Pater exau

dit oranlem, ut valeat sine mendacio subvenire, cui * Ita Mss. Al editi, mentis castitas, veritasque in mente vult Pater ipse, cujus inscrutabilia sunt judicia, subvehubitel, sicut etiam corporis castilas. • sola fere editio Lov., ut a se ipso vincatur.

1 Am. Er. et quatuor Mss., quisque inexcusabilius. * Am. et Lov., quia per mendacium non blasphemalur. • Duo codices Vaticani, vel blasphemando asserit, falsa Aliest boc loco, non, a Mss. et ab Er., debetque abesse. noveril esse vel credit. Ila Mss. Al editi, si etiimm.

s in sola editione Lov., insidiosissimo.

a USS.

niri. Talis crgo filius ita oiserval a mendacio, sicut de quarum adulterio suspicantur, ad jusjurandum a peccalo. Nain et aliquando mendacii nomen pro provocare conjuges suas : quod utique non facerent, peccali nominc ponitur : unde il!ud esi, Omnis homo nisi crederent etiam illas quæ non timuerunt perpemendax ( Psal. cxv, 11 ). Sic enim dictum est, tan- Irare aduiterium, timcre posse perjurium. Quia et quam diceretur, Omnis homo peccans. Et illud : Si revera nonnullæ impudicæ quæ non timuerunt illiautem verilas Dei in meo mendacio abundavit ( Rom. I, cilo co: cubitu viros fallere, eisdem viris quos fefelle7). Ac per hoc cum mentitur ut homo, peccat ut ho- rani timucrunt Deum lesiem fallaciter adhibere. Quid mo, el ea sententia lenebilur qua dictum est, Omnis igitur causa est ut homo castus el religiosus homini homo mendax ; et, Si dixerimus quia peccatum non ha- baptizando nolit adulterio subvenire, et perjurio vebemus, nos ipsos seducimus , el veritas in nobis non est lit, quod solent ct adulteri formidare? Porro si nesas (1 Joan. 1, 8 ). Cum vero nihil falsi ex ejus ore pro- est hoc agere pejerando, quanto polius blasphemancedit, secundum eam gratiain sic erit de qua dictum do ? Absil ergo ut christianus negel alque blasphcest : Qui natus est ex Deo, non peccal (Id. 11, 9). met Christum, quo possit alium facere christianum; Hæc enim nali vilas si sola esset in nobis, nemo pec- et pereundo quærat inveniendum, quem si lalia cocaret : et quando sola eril, nemo peccabit. Nunc au- ceat, perdat inventum. Sic crgo librum, cui nomen tem adhuc trahimus quod corruptibiles nali sumus : est Libra, le oportet refellere atque destrucre, ul Cile quamvis secundum id quod renati sumus, si bene am- put illud quo dogmatizant occultanda religionis causa bulamus, de die in diem renovamur interius ( II Cor. esse mentiendum, prius esse noveris amputandum; iv, 16). Cum vero el corruptibilc boc induerit incor- ita ut illa testimonia quibus sancios Libros mendaciis ruptionem, vila lotum absorbebit, et nullus mortis suis patronos adhibere moliuntur, partim non csse aculeus remanebit. Aculeus autem mortis cst peccatuin mendacia, partim ctiam quæ sunt, non esse imitanda (1 Cor. iv, 53-56 ).

demonstres : et si tantum sibi usurpat infirmitas, ut CAPUT XXI. — 41. Epilogus. Aut ergo cavenda ei aliquid venialiter permittatur quod improbat verimendacia recte agendo, aut confitenda sunt pæniten- las; tamen ut inconcussc lencas et defendas in divi. do ; non autem cum abundent infeliciter vivendo, na religione nunquam omnino esse mentienduin : augenda sunt el docendo. Sed eligat, qui hoc putat, lalentes vero sicut nec adulteros per adulteria, nec unde subveniat periclitanti homini ad quamlibet salu- homicidas per homicidia , nec malesicos per malefitem qualiacumqre mendacia ; dum tamen et apud la- cia ; ila nec mendaces per mendacia, nec blaspheles oblineamus, nulla causa nos ad pejerandum et mos per blasphemias esse quærendos; secundum ea blasphcmandum oportere perduci. Isla sallem scele- quæ lam multa in hoc volumine disputavimus, it ra vel ampliora stupris vel cerle non minora judice- vix ad ejus terminum, quem loco isto fiximus, vcnimui. Namquc cogitandum est, s.epissime homines,

remus.

In librum de Opere Monachorum, vide lib. 2, cap. 21, Retractationum, col. 638, verbis, Ut de Opere Monachorum scriberem (a), usque ad verba col. 639, Sancte frater Aureli. M.

(a) Librum bunc in Retractationibus Augustinus co:local proxi.ne ante opus de Bono Conjugali, quod circiter annum 401 perfectuni esse supra nolavimus.

S. AURELII AUGUSTINI

HIPPONENSIS EPISCOPI

DE OPERE MONACHORUM

LIBER UNUS (a).

Aurelii episcopi Carthaginensis impulsu Augustinus monachorum causam qui se suis manibus transigebant, defendit adversus alios ejusdem professionis nonnullos, qui ex oblationibus religiosorum sic volebant vivere, ut nihil operantes, se potius evangelica præcepla de viclu et vestitu non curando implere jactarent. Ac primum, demonstrai apostolum Paulum dedisse servis Dei præceplum et exemplum faciendi operis corporalis, quo vicium et vestitum sibi procurarent. Deiude, ostendit evangelica illa præcepla, unde suam monachi illi, non solum desidiam, sed etiam arrogantiam fovebant, apostolico præceplo et exemplo non esse contraria ad extremum, crinitos monachos reprehendit, atque ut ne coman contra præceptum apostolicuin nutrire pergant, obsecral et exhortatur.

CAPUT PRIMUM. - 1. Ad scribendum hoc opus opinio de sensu Apostoli jubentis operari. Opponunt impulsus est ab Aurelio. Monachorum qui operari nolunt, Evangelii præceplum de non curando corporali viçtu.

ADMONITIO PP. BENEDICTINORUM. Hujus libri de Opere Monacuorum collati sun: codices manuscripli novemdecim : tres nimirum Vaticani, reliqui Gallicani; scilicet, colpertinus annorum fere 900, Regius, Victorious, Corbeiensis, Remigianus, Floriacensis, Vindocinensis, Nichaeliuus, Sagiensis abbatiæ S. Martini, wetensis S. Arnulphi, abbatiæ Casalis Benedicti, Bernardinorum de Misericordia Dri, Bernardinorum collegii Parisiensis, Cisterciensis abbatize, Ecclesiæ Laudunensis, Augustinianorum inajoris conventus Farisiensis; item lectiones variantes Belgicorum quatuor per Lovanienses collectæ, ac editiones Er. et Lov.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr. el Confess., t. 1, memoratas. M. W! Scriplus circiter annum Christi 400.

[ocr errors]

Apostoli præceptum de opere spirituali accipi volunt. lus operatur plantando, rigando, adiucando, et funArbitrantur se non opcrantes obedire Aposlolo el Evan- damentum ponendo; ila qui non vult operari, non yelio. Jussioni tuæ, sancle fraler Aureli, lanto devo- manducet. Quid enim prodest manducando spirituali. lius obtemperare me oportuit, quanto magis mihi quis ter pasci verbo Dei', si non inde operatur aliorum er le jusserit, claruil. Dominus enim noster Jesus ædificationem? Sicut illi pigro servo quid profuit acChristus habitans in interiori luo ', tibique sollicitu- cipere talentum, et abscondere, nec operari lucra dincm palcrne et fraternæ charitatis inspirans, utrum dominica ? An ut ci auferrelur in fine, et ipse in exGliis et fratribus nostris monachis , qui bealo Paulo leriores tenebras millerelur (Matth. xxv, 24 30)? Sic, apostolo obedire negligunt dicenti, Qui non vult ope- inquiunt, el nos facimus : legimus cum fratribus, qui rari, non manducet (il Thess. m, 10), permitienda sit ad nos ab æslu sxculi veniunt fatigati, ut apud nos in isla licentia, voluntatem ac linguam tuam assumens verbo Dei, el in orationibus, psalmis, hymnis, et can in opus suum , imperavit mihi ex tc, ut hinc ad te ticis spiritualibus requiescant. Alloquimur eos, conso aliquid scriberem. Adsit itaque ipse eliam mibi, quo lamur, exhorlamur, ædificantes in eis, si quid eorun ila paream, ut ei me parere ex ejus munere ipsa uli- vilie pro suo gradu deesse perspicimus. Talia opera litate fructuosi laboris intelligam.

si non faceremus, periculose a Domino alimenta ipsa 2. Primum ergo videndum quid dicant illius pro- spiritualia sumercmus. Hoc enim dixit A postolus, Qui fessionis homines qui operari nolunt : deinde, si eos non vull operari, non manducel. Ila se isti arbitrantur non recle sentire invenerimus , ad corum correctio- apostolic:c el evangelicæ obtemperare sententiæ, cum nem quid dicendum. Non, inquiunt, de boc opere el Evangelium credunt de non curanda corporali to corporali, in quo vel agricolæ vel opifices laborant, temporali vite hujus indigentia præcepisse, et Apopræcepit Apostolus , cum diceret, Qui non vull ope- slolum de cibo et opere spirituali dixisse, Qui non rari, non manducel. Neque enim Evangelio posset esse vult operari, non manducet. contrarius, ubi ait ipse Dominus : Ideo dico vobis, ne

CAPUT II.— 3. Reselluntur, quia ut sensum Evangesolliciti sitis animæ vestræ quid manducetis, neque cor- lii ex aliis et aliis verbis Domini habent, ita locum Apopori vestro quid induamini. Nonne anima plus est quam stoli ex aliis ejus dictis intelligendum esse non attendunt. esca , el corpus quam vestimentum ? Conspicile volatilia Nec attendunt quia si alius diceret, Dominum quidem cæli, quoniam non serunt, neque melunt, neque congre- in parabolis et in similitudinibus loquentem de vicla gant in horrea ; et Pater vester cælestis pascil illa. Non

cl legumenlo spirituali monuisse, ut non inde sint ne vos magis pluris estis illis? Quis autem vestrum co- sollicili servi ejus (sicut dicit , Cum vos attraxerint ad gitans polest adjicere ad slaturam suam cubitum unum? judicia, nolite cogitare quid loquamini. Dabitur enim Ei de vestimento quid sollicili cstis ? Considerale lilia vobis in illa hora quid loquanini : non enim vos eslis agri, quomodo crescunt : non laborant, neque nent; dico qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur qulem vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria sua in vobis (Matth. X, 19 et 20). Sermo quippe sapientie cooperlus esl sicul unum ex istis. Si autem senum agri, spirilualis est, de quo illos noluit cogitare, promittens quod hodie est el cras in clibanum millilur, Deus sic

ilur, Deus sic quod eis nihil inde sollicitis præstaretur;) Apostolum vestil ; quanto magis vos modicæ fidei? Nolile ergo sol- autem jam more apostolico apertius disserentem, et liciti esse, dicentes, Quid manducabimus, aut quid bibe

magis proprie quam figurate loquentem , sicut mulla mus, aut quo operiemur? hæc enim omnia gentes inqui- ac penc omnia sese habent in Epistolis apostolicis, runt. Scil aulem Pater vester quia his omnibus indige proprie de opere corporali ciboque dixisse, Qui non tis. Quærile autem primum regnum Dei et justitiam vult operari, non manducel : redderetur illis dubia senejus, el omnia hæc apponenlur vobis. Nolile ergo solli

lentia corum, nisi cælera dominica verba considerancili esse in craslinum : craslinus enim dies sollicitus erit

les, invenirent aliquid unde probarenl eum de victa sibi ipsi. Sufficit diei malilia sua (Malih. vi, 25-34). et vestilu corporali non curando o locutum fuisse, Ecce, inquiunt , ubi nos Dominus jubet de viclu et

cum diceret, Nolile solliciti esse quid manducetis , et leguinento nostro esse securos : quomodo ergo Apo- quid bibalis, el quo vestiamini ; velul si animo adverstolus sentirc adversus Dominum posset, ul nos præ- lcrent quod ait, Hæc enim omnia Gentes inguirunt : ciperet ila esse debere sollicitos quid manducemus et ibi enim ostendit de ipsis corporalibus et temporalibus quid bibamus el quo operiamur , ul nos cliam opisi- se dixisse. Ita ergo, si hoc solum de hac re dixissct cum artibus, curis, laboribus oneraret? Quapropter Apostolus, Qui non vull operari, non manducet ; posin eo quod ail, Qui non vull operari, non manducel; sent hæc verba in aliam traduci sententiam : cum opera spiritualia, inquiunt, debemus accipere : de

vero multis aliis locis Epistolarum suarum, quid binc quibus alio loco dicit, Unicuique sicul Doniinus dedit:

sential, apertissime doceat; superfluo conantur, et ego plantari, Apollo rigavit, sed Deus incrementum de

sibi et cæteris caliginem obducere, ut quod utiliser dil; et paulo post, Unusquisque suam mercedem acci

illa cbaritas monet non solum facere nolint, sed ncc piel secundum suum laborem. Dei enim sumus coope

intelligere ipsi, aul ab aliis intelligi velint, non timenrarii ; Dei agricultura, Dei ædificatio estis : secundum gralium quæ dala est mihi , ut sapiens architeclus sun. i sic Mss. At edili, manducare spiritualiter, id est, pasas doinentum posui ( 1 Cor. 11, 5-10 ) Sicut ergo A poslo- verbo rei.

? In editione Lov. male omissum est, curando; quod verI sw2 cdilio Lov., in interiori homine luo.

bum in editis aliis legitur et in Mss.

1

[ocr errors]

les quod scriplum est, Noluit intelligere ul bene ageret rantes manducare panem suum. (Psal. xxxv, 4).

CAPUT IV. – 5. Pauli sententia ex aliis ejus EpiCAPUT III. - 4. Pauli præceplum de corporali slolis declarata. Enucleatius autem et diligentius adhuc opere esse probatur ex circumstantia lectionis. Exemplo isla verba considerarem atque tractarem, nisi haberem suo Paulus docuit quid præceperit. Prius ergo demon- alia loca Epistolarum ejus multo manifestiora, quibus strare debemus bealum apostolum Paulum opera cor- collatis et ista liquidius manifestantur, el si ista non poralia servos Dei operari voluisse, quæ finem habe- essent, illa susticerent. Ad Corinthios enim scribens rent magnan · spiritualem mercedem, ad hoc ul ipso de hac eadem re, ita dicit : Non sum liber ? non sum viciu el legumento a nullo indigerent , sed manibus

apostolus ? Nonne Christum Jesum Dominum nostrum suis hæc sibi procurarent : deinde ostendere evange- vidi ? Nonne opus meum vos eslis in Domino ? Si aliis lica illa præcepla, de quibus nonnulli non solum pi- non sum apostolus, vobis verumtamen sum. Signaculum gritiam, sed etiam arrogantiam suam fovent, aposlo- enim apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defenlico præcepto et exemplo non esse contraria. Videamus sio ad eos qui me inlerrogant hæc est. Numquid non itaque unde ad hoc venerit Apostolus , ut diceret, Si habemus poteslalem' manducandi el bibendi ? Numquid quis non vull operari , non manducel; et quid deinde non habemus potestatem sororem mulierem circumduconlexat, ut ex ipsa circumstantia lectionis appareat cendi, sicut et cæleri Apostoli, el fratres Donini, el Cedeclarata sententia. Denuntiamus, inquit, vobis, fra- phas (1 Cor. ix, 1-7). Vide quemadmodum primum tres, in nomine Domini nostri Jesu Chrisli, ul subiraha- ostendat quid sibi liceat, et ideo liceat quia apostolus lis vos ab omni fratre inquiele ambulantc, el non se. est. Inde enim cæpit : Non sum liber ? non sum apostocundum traditionem quam ucceperunt a nobis. Ipsi enim lus? Et probat se apostolum esse, dicens : Nonne scitis quomodo oporteat imitari nos; quia non sui- Christum Jesum Dominum nostrum vidi ? Nonne opus mus inquieti inter vos, neque panem ab aliquo gratis meum vos estis in Domino ? Quo probalo ostendit sibi nuanducavimus , sed in labore et suligatione die ac nocle licere quod ca:leris Apostolis ; id est, ut non operetur operantes, ne quem vestrum gravarcmus : non quia non manibus suis , sed ex Evangelio vivat, sicut Dominus habuerimus poleslutem , sed ul nosmetipsos formam da- constituit, quod in consequentibus apertissime deremus vobis , qua nos imitaremini. Nam et cum apud monstravit : ad hoc enim et fideles mulieres habenvos essemus, hoc vobis præcipiebamus, quoniam si quis les lerrenam substantiam ibant cum eis , et ministranon vull operari, non manducet. Audivimus enim quos- bant eis de substantia sua, ut nullius indigerent dam inter vos ambulare inquiele, nihil operantes , sed horum quæ ad necessaria vitæ hujus pertinent . Quod curiose agentes. His autem qui ejusmodi sunt, præcipi- beatus Paulus licere quidem sibi demonstrat, sicut et mus el obsecramus in Domino Jesu Christo, ul cum si- Cieleri Apostoli faciebant, sed ea polestate se uti lentio operantes panem suum manducent (II Thess. mu, noluisse postea commemorat. Hoc quidam non intel

-12). Quid ad hæc dici potest, quandoquidem ne ligentes, non sororem mulierem, cum ille diceret, cuiquam postea liceret hoc pro voluntale, non pro Numquid non habemus poleslalem sororem mulierent charitate interpretari, exemplo suo docuit quid præ- circumducendi? sed uxorem interpretali snnt. Fefellit ceperit ? Illi enim tanquam Apostolo prædicatori Evan- eos verbi graci ambiguilas , quod et uxor et mulier gelii, militi Christi, plantatori vinex, pastori gregis eodem verbo grace dicitur. Quanquam loc ita poconstituerat Dominus ut de Evangelio viveret ; et ta- suerit Apostolus, ut falli non debuerint : quia ncque men ipse stipendium sibi debilum non exegit, ut sc mulierem tanlummodo ait, sed sororem mulierem (a); formam daret eis qui exigere indebita cupiebant : sic- neque ducendi , sed circumducendi. Verumlamen alios ut ad Corinthios dicit, Quis milital suis stipendiis interpretes non fesellit hæc ambiguilas, ct mulierem , unquam? Quis plantal vineam, el de fructu ejus non non uxorem, interpretati sunt. edit? Quis pascil gregem , et de lacte gregis non perci- CAPUT V. - 6. Apostolis permissum mulieres sibi pil? Ergo quod sibi debebatur , noluit accipere, ut ministrantes secum habere exemplo Christi. Quod cxemplo ejus coercerentur, qui sibi non ita ordinatis : quisquis putat non potuisse ab Apostolis fieri, ut cum in Ecclesia talia deberi arbitrabantur. Quid est enim eis sanctæ conversationis mulieres circuirent, quaquod ait : Neque panem gratis ab aliquo manducavi

cumque Evangelium prædicabant , ut eis de sua submus, sed in labore et fatigatione dic ac nocle operantes, slantia ministrarent necessaria, Evangelium audial, et ne quem vestrum gravaremus : non quia non habuerimus cognoscat quemadmodum hoc ipsius Domini exemplo poleslalem, sed ut nos formam daremus vobis, qua nos faciebant. Dominus enim noster more misericordiæ sue imitaremini ? Audiant ergo quibus hoc præcepit, id infirmioribus compatiens, cum ei possent Angeli miniest, qui non habent hanc potestalem quam ille habe- slrare, et loculos habebat, quo milleretur pecunia, bat, ut tantummodo spiritualiter operantes mandu- quit conferebalur utique a bonis fidelibus eorum vicent panem a corporali labore gratuitum : et quem- clui necessaria : quos loculos Judæ commendavit, ut admodum dicit, Præcipimus et obsecramus in Christo, etiam fures si evitare non possemus, tolerare in Ec ul cum silentio operantes panem suum manducent, non clesia disccremus. Ille enim ea quæ mittebantur, sicut disputent contra manisestissima verba Apostoli; quia

1 In Mss. plerisque, licentiam; loco, potestatem. el hoc pertinet ad silentium , cum quo debent ope- · Omnes prope Mss., ad substantiam vitæ hujus per

tinent. Mss., haberent in magnam

• sola editio l.ov. babet, quia sororem mulierem. et plerique ass., ordinali

(a) Adelphên gunaica periagein.

[ocr errors]
« ͹˹Թõ
 »