Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub
[ocr errors]

609

iem certumque sit nobis non esse qurrcnda ; et quod Et si lirc faciunt qni carnis resurrectio:iem no:1 creunusquisque vull discere, putans prodesse si sciat, dunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut cordiscat non obesse si nesciat.

pori mortiio, sed tamen resurrecturo el in eternitaCAPUT XVIII. -- 22. Obsequia solemnia defuncto- lem mansuro impensum ejusmodi officium, sit etiam rum, altaris, orationum el eleemosynarum sacrificia. quodammodo cjusdum fidei lestimonium? Quod vero Sepulturce officium. Quc cum ita sint, non existime- quisque apud inemorias mortyrum sepelitur, hoc lanmus ad morluos, pro quibus curam gerimus, perve- tum mihi vidctur prodesse defuncio, ut commendans nire, nisi quod pro eis sive altaris, sive orationum, eum etiam mariyrum patrocinio, affeclus pro illo sive eleemosyn:rum sacrificiis solemniter supplica- supplicationis augeatur. mus : quamvis non pro quibus fiunt omnibus prosint, 23. Mabes ad ea quæ a me pulasti esse quærendir, sed iis lantum quibus dum vivunt comparalur ul pro- qualem polui reddere responsionem meam : quæ si sint. Sed quia non discernimus qui sint, oportet ca ultra quam salis est prolixa est, da veniam; id enim pro regeneralis omnibus facere, ut nullus eorum præ- factum est amore diutius loquendi tecum. Hunc ergo termittatur, ad quos bæc benclicia possint cl debeant librum quemadmodum acceperit venerabilis Dilectio pervenire. Melius enim supererunt isla cis quibus ncc lua, pelo rescriptis luis norerim, quem libi perlator obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. ejus facict sine dubio gratiorem, frater scilicet et Diligentius tamen facit hæc quisque no necessariis compresbyter noster Candidianus, quem per luas lilsuis, quo pro illo fiant similiter a suis. Corpori aulcin leras cognitum loco corde suscepi, invilusque dimisi. lumando quidquid impenditur, non est pr:rsidium Mullum enim nos in charitate Christi sua præsentia salutis, sed humanitatis officium, sccundum affectum consolatus est, et, quod falendum est, ejus instantia gno nemo unquam carnem suam odio habct ( Ephes. tibi parui. Nam cor meum fanla distendunt, ut nisi 1, 29). Unde oporlet ut quam potest pro carnc proxi- ipso assidue commonenle me non sinerer oblivisci, uni curam geral, cum ille inde recesserit qui gerebal'. profecio interrogationi luz mca responsio desuissel.

1 Sic Mss. Edili vero, regebat.

ADMONITIO IN LIBRUM DE PATIENTIA.

Suum Erasmus de opusculi hujus auctore judicium tulit in lirc verba : Augustini non esse phrasis arguit congruens cum ea quam habent libelli superiores. Porro libelli superiores in Erasmiara editione simt, de Coni. heritia, de Substantia dilectionis, de Fide rerum invisibilium, ele., quos ipse libellos perinde ob phrasim reji. ciendos el lugoni Victorino tribuendos censuil. Stilus quidem binjus opusculi idem est, fatemur, ac libri de Coni. Tinentia, ct sententie ac loca passim sunt quam simillima. Al cerle prirdicium de Continentia librum , cui oprisculum de Patientia apud Erasmum proxime subjungilur, Augustini esse demonstralur supra, in Adinonirionc prefisa eidem libro, col. 347-348. Quod ibi observamus, librum de Continentii sermonem quemdanı es-e, id ctiain juvat anuotire de subsequente opusculo, sub cujus initium Angustinus ita loquitur, cap. 1 : Vunc ilaque humana patientia, quam capere possumus et habere debemus, cnjus:nodi sil..... quantum palilnr brevitas præsontis sermonis expediam. Et infra, cap 3: Intueamur ergo, charissimi, elc. Hinc intelligitur quarc ejusmodi opuscula in eos quos habemus Retractationum libros non relulerit Augustinus, qui videlicet aliis Retractatio. nin opus ad recensendos Sermones suos el Epistolas meditabalur. O la de re in epistola 221 ad Quodvulldeum, n. 2, scribit : Duo volumina jam absolveram, retractalis omnibus libris meis, etc. Restabant epistolæ, deiv.de tractatus populares, quas Græci hoinilias vocant. Verunr optisculum uirumque de Continentia ci de Patienlia memorat Anguistinus, suum juc esse agnoscit in epistola 251, n. 7, ad Dirium. Hoc maxime lestinionium Augustini ipsins prolibet ne in dubiis opusculis numeremus subsequentem libru:n, in cujus slilo nos revera non parum movelul genus orationis, qu:e desinit pleruing'e ac sludiose admodum terminalur simili verborum sono. Exemplo sit illud «x capile 12, ubi cum Adam Job it: compratur : Cautior fuil iste in doloribus, quam ille in nemoribus : ille victus est in deliciis, iste vicit in pænis; consensit ille oblectamentis, non cessil islé lor: menris.

Cæterum hie liber doctrinam Augustini germanam refert, nihilqne penitus habet aut contr:riu:n aut minus ei consentaneun. In capite 13, Donalistie sibi ipsis moriem afferentes ta ilo eorum nomine reprehenduntur : quo loco si quidem non respondetur ad Ruzir exemplum, quod ex libro Machab:eorum secundo proferre illi cæperunt anno 420, conjectare hinc licet habitum esse scrinoneni ante id lempus. Postea etiam in capitn 15, ubi contra divinæ gratic adversarios disputalır, parcitur adhuc Pelagianorum nomini; quos quidem ab amo 418 solet Augustinus palam et nominatim arguere.

In capite 26, hasitare quosd:un intelligiinus, quia dicitur landanda schismatici patientia, qui non ex chiaritate, sed ex timore gehienne palitur, ne Christum negel, atque hæc putatur ipsi nonnihil profutura, ut tole rabilior sit ejus damn lio. Sed hoc proscclo nequaquam alioum est ab Anglislino, qui de ipso infideli Fabrilio in lib. 4 contra Julianum, cap. 3, dicit : Minus enim Fabritius quam Catilina punietur, non quia iste bonus, sed quia ille magis malus, et minus impius quam Catilina Fabritius, non veras virtuies habendo, sed a veris viriitibus non plurimum deviando. Et lih, de Spirilir et Littera , cap. 27, explicans locum Apostoli ad Romanos, cap. 2, Ý 14 : Si autem, inquil, hi qui naturaliter quæ legis sunt faciunt, nondum sunt habendi in numero eoruin quos Christi justifical gratia, sed in eorum potius quorum etiam impiorum, nec Deum verum veraciter justeque colentium , quædam lamen facta vel legimus, vel novimus, vel audimus, quæ secundum justiliæ regulam non soluns viluperare non possumus, verum eliam mierilo recleque laudamus : quanquam si disculiniur quo fine fant , "is indemuuntur quæ justiliæ debilan laudem defensionemve mereantur, cle.

quie naturaliter, alia qur mirabiliter funt : quamvis rilum suum velementer instante, cum ille nollet, ei nalurie Deus adsit ul sil, el miraculis nalura non quoniam id nunquam permiserat seminis : Vade, indesit. Non igitur ideo putandum cst vivorum rebus quil, dic uxori luie, videbil me nocle proxima, sed ia quoslibet iolcresse possc defunctos, quoniam quibus- somnis. Et factum est : monuitque illam quidquid fidam sanandis vel adjuvandis martyres adsunt : sed delem conjugalam moneri oportcbat. Quæ cum evigiideo potius intelligendum est quod per divinam p.)- lasset, laleni se vidisse hominem Dei viro suo, qualem lentiam marlyres vivorum rebus intersunt, quoniain ille eum noveral, et quid ab illo audieril, indica vil. defuncti per naturam propriam vivorum rebus inter- Qui hoc ab eis comperit, relulit mihi, vir gravis et esse non possunt.

nobilis, ct dignissimus credi. Sed si illum sanctum 20. Quanquam ista quxstio vires intelligentiir mez monachum ipse vidissem, quia, sicut ferlur, patienvincit, quem:dınodum opilulentur martyres iis quos

lissime interrogabatur el sapientissime respondebat, per cos ccrlum est adjuvari; utrum ipsi per se ipsos qu:csissem ab eo quod ad istam pertinet quæstionem, adsint uno lempore lam diversis locis, et tanta inter ulrum ipse ad illam feminam venisset in somnis, id se longinquitate discretis, sive ubi sunt corum memo- est, spiritus ejus in esligie corporis sui, sicut nos ipsos rix , sive præler suas memorias ubicumqne adesse in esligie corporis nostri somniamus; an ipso aliud sentiuntur : an ipsis in loco suis merilis congruo ab agente, vel, si dormicbat, aliud somnianle, sive per omni mortalium conversationc remotis, el tamen ge- angelum, sive quocumque alio modo in mulieris neraliter oran:ibus pro indigentiis supplicantum (sic

somnio lalis facta sil visio; algne id futurum, ut i;isc ut nos oramus pro mortuis, quibus utique non pre- promitteret, prophetize Spiritu rerelante presciverit. senlamur, nec ubi sint vel quid agant scimus), Deus

Si cnim ipse interfuil somnianti, mirabili gratia uliomnipotens qui est ubique præsens, nec concrelus

que id poluit, non natura; ct Dci munere, non pronobis, nec remolus a nobis, exaudiens martyrum

pria facultate. Si autem ipso aliud agente, sive duro preces, per angelica ministeria usquequaqre diffusa

micnte et visis aliis occupato, eum mulier vidit in præbeat hominibus ista solatia , quibus in hujus vila somnis; profecto tale aliquid faclum est, quale illud miseria judical esse præbenda ; el suorum merita est quod in Actibus Apostolorum legimus, ubi Doini. martyrum ubi vult, quando vult, quomodo vult, ma- nus Jesus loquitur Ananiæ de Saulo, et indical ei quod ximeque per eorum memorias, quoniam koc novit Saulus vidit ad se venientem Ananiam, cum hoc Anaexpedire nobis ad ædificandam lidem Christi, pro cu

sias ipse nescirel ( Act. ix, 10-15 ). Quodlibet horum jus illi confessionc sunt passi, mirabili alque inesla

mihi responderet ille homo Dei, et de martyribus ab bili potcslalc ac bonitate commendet. Res hac altior illo pergerem quærere, ulrum ipsi adsint ju somnis,

vel est quain ut a mc possit aliingi, el abstrusior quam quocumque alio modo videntibus eos in qua figura ut a me valcat perscrutari : et idco quid horum duo

volucrint; et maxime quando ab eis se torqueri dicrum sit, an vero fortassis utrumquc sit, ut aliquando

mones in hominibus confitenlur, el rogant cos ut parista fiant per ipsam presentiam martyrum, aliquando

cant sibi : an isla fiant Dei nulu per angelicas poleper Angelos suscipientes personam marlyrum, defi- slales, in honorem commendationemque sanctorum nire non audco ; mallem a scicntibus isla perquirere.

ad utilitatem hominum, illis in summa quicle positis, Neque enim nemo est qui hxc scial, non qui sibi scire el ad alia longe meliora visa vacantibus seorsum a videalir el nesciat: dona enim Dei sunt, bis alia, clillis nobis, orantibusque pro nobis. Nam Mediolani apud alia largientis, seeundum Apostolum, qui dicit unicui- sanctos Protasium el Gervasium martyres, expresso quc dari manifestationem Spiritus ad utilitatem : Alii nomine, sicut defunctorum quos eodem modo conquidem, inquit, dalur per Spiritum sermo sapientiæ; memorabant, adhuc vivum deemones cpiscopum con. alii serme scientide secundum eumdem Spirilum ; alteri filebantur Ambrosium, alque ul sibi parceret obseautem fides in eodem Spiritu ; alteri donatio curationum crabant, illo aliud agente, atque hoc cum agerelur in uno Spirilu ; alii operationes virtutum ; alii prophe- omnino nesciente. An vero aliquando per ipsam lia ; alii dijudicatio spirituum; alii genera linguarum; præsentiam mariyrum fjant, ista aliquando per Angealii interprelalio sermonum. Omnia autem hæc operatur lorum; et utrum possint, vel quibus signis possint a unus alque idem Spiritus , dividens propria unicuique nobis duo isla discerni; on ea sentire ac dijudicare proul vull (1 Cor. XII, 7-11). Horum omuium spiritua- non valeat, nisi qui habet illud donum per Dci Spirilium donorum, quæ commemoravit Apostolus , cui- tum dividentem propria unicuiquc proul vull : Jissecumque data est dijudicatio spirituum, ipse scit isla reret mibi, ut arbitror, ipse Joannes hæc omnia, sicut sicut scienda sunt.

vellem; lit aul eo docente discerem, el ea qu:c audiCAPUT XVII. - 21. De Joanne monacho. Talem rem vera el cerla esse cognoscerem ; aut ego credefuisse credendum est illum Joannem monachum, rem quc ncscirem , illo dicente quæ sciret. Quod si quem de belli civilis eventu major Theodosius copsu- mihi forsilan de sancta Scriptura responderel ac diccluit imperator : habebat quippe eliam prophetiam. rel, Alliora le ne quæsieris, et fortiora te ne scrutalus Neque enim singulos singula munerum istorum, sed fueris ; sed quæ præcepit tibi Dominus, illa cogita semctiam plura unam haberc posse non ambigo. Joannes per ( Eccli. 21, 22 ); id etiam gralanter acciperem. ergo isle, quadam muliere religiosissima impatienter Non enim parvus est fructus, si aliqua obscura ci ineuin viderc cupiente, atque ut hoc inipetraret per nia- certa, quæ comprehenderc non valemus, claruin sal

tem certumque sit nobis non essc quærenda ; e quod El si liirc Caciunt qni carnis resurrectio:em 10:1 creunusquisque vull discere, putans prodesse si scial,' dumt, quanto magis debent facere qui credunt, ut cordiscal non obesse si nesciat.

pori motilo, sed tamen resurrecturo et in lernille CAPUT XVIII. – 22. Obsequia solemnia defuncio- lem masuro impensum ejusmodi omicum, sil etiam rum, altaris, orationum et eleemosynarum sacrificia. quodammodo ejusdem lijei testimonium? Quod vero Sepulturæ officium. Qur. cum ila sint, non existime- quisque apud inemorias martyrum sepelitur, hoc tanmus ad mortuos, pro quibus curam gerimus, perve- tum mihi videtur prodesse defuncio, ut commendans nire, nisi quod pro eis sive altaris, sive orationum, eum etiam inariyrum piilrocinio, affeclus pro illo sive eleemosyn:rum sacrificiis solemniter supplica- supplicationis augeatur. mus : quamvis non pro quibus fiunt omnibus prosint, 23. Nabes ad ea que a me pulasti esse quærendir, scd iis tantum quibus dum vivunt comparatur ul pro- qualem polui reddere responsionem meam : quæ si sint. Sed quia non discernimus qui sint, oportet ea ultra quam satis est proliva est, da veniam; id enim pro regeneratis omnibus facere, ut nullus eorum præ- factum est amore diutius loquendi tecum. Ilunc ergo termittatur, ad quos hic beneficia possint cl debeant libruin quemadmodum acceperil venerabilis Dilicio pervenire. Melius enim supererunt ista eis quibus nec lua, pelo rescriptis tuis norerim, quem tibi perlator obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus pro-unl. ejus facict sine dubio gratiorem, frater scilicet et Diligentius tamen facit hæc quisque 1:0 necessariis compresbyter noster Candidianus, quem per luas litsuis, quo pro illo fiant similiter a suis. Corpori autem leras cognitum lolo corde suscepi, invitusque dimisi. humando quidyuid impenditur, non est praesidium Mullum enim nos in charitatc Christi sua presentia salutis, sed humanitatis oflicium, secundum affectum consolatus est, cl, quod fatendum est, ejus instantiar quo nemo unquam carnem suam odio habet ( Ephes. libi parui. Nam cor meum tanta distendunt, ut nisi 1, 29). Unde oporlet ut quam potest pro carnc proxi- ipso assidue commonente me non sinerer oblivisci, ini curain geral, cum illc inde recesserit qui gerebat'. profecio interrogationi lux mca responsio defuissct.

1 Sic MSS. Edili vero, regebat.

ADMONITIO IN LIBRUM DE PATIENTIA.

Sun Erasmus de opusculi hujus auctore judicium lulit in lrc verba : Augustini non esse phrasis arguit , congruens cum ea quam habent libelli superiores. Porro libelli superiores in Erasmiara edilimpe simt, de Coniis nentia, de Substantia dilectionis, de Fide rerum invisibilium, etc., quos ipse libellos perinde edo plorasim reji. ciemos el llugoni Victorino tribuendos censuit. Stilus quidem hujus opusculi idem est, latcmur, ac libri de Conie Tinentia, ci sententit ac loca passim sunt quam simillima. At cerle przdictum de Continentia librum, cui npusculum de Patientia apud Erasinum proxiine subjungitur, Augustini esse demonstratur s'pra, in Adinonitione przfixa eidem libro, col. 347-348. Quod ibi observamus, librum de Continentii sermonem quemdamu as-e, id clinin juvat annotire de subsequente opusculo, sub cujus initium Angustinus ita lo juilur, cap. 1 : Nunc ilaque humana patientin, quam capere possumus el habere debemus, cujus nodi sil..... quantum paritur brevitas præsentis sermonis expediam. Et infra, cap 3: Intueamur ergo, charissimi, etc. Hinc intelligitur quarc ejusmodi opuscula in eos quos habemus Retractationum libros non relulerit Augustinus, qui videlicet aliud Retractatio. num opus ad recensendos Sermones suos el Epistolas meditirbalur. Q la de re in epistoa 221 ad Quod vult. deum, n. 2, scribit : Duo volumina jam absolveram, retraclalis omnibus libris meis, elc. Restabant epistolit, dein de tractatus populares, quas Græci hornilias vocant. Verum opisculum romque de Continentia ci de Patientia memorat Augustinus, suum juc esse agnoscit in epistola 251, n. 7, ad D.rium. lloc maxime testimonium Augustini ipsius prohibet ne in dubiis opusculis numeremus subsequentem libru:ll, in cujus stilo nos revcra non parum movex genus orationis, qu:e desinit plerunque ac studiose admodun terminatur simili verborum sono. Exemplo sit illucl «x capite 12, ubi cum Adam Job ita comparatur : Cautior fuil iste in doloribus, quam ille in nemoribus : ille victus est in deliciis, iste vicit in pænis ; consensit ille oblectamentis, non cessil isle lormentis.

Cæterum hie liber doctrinam Augnislini germanam refert, nihilque penitus label aut contr:riu:n aut minus ei consentaneum. In capite 13, Donristie sibi ipsis moriem atferentes la ilo eorum nomine reprchenduntur: quo loco si quidem non respondetur ad Razir esempluni, quod er libro Machabaeorum secundo proferre illi cæperant amo 420, conjecture hinc licet habitum esse scrinonem ante id tempus. Postea etiam in capitn 15, ubi contra divine gratii adversarios disputatur, parcitur adhuc Pelagianorum nomini; quos quidem ab anno 418 solet Augustinus palam et nomination arguere.

In capite 26, hasitare quosd:un intelligimnus, quia dicitur landanda schismatici patientia, qui non ex chiarilate, sed ex limore gehenne patitur, ne Christum negel, atque hæc putatur ipsi nonnihil profutura, t tolerabilior sit ejus damn tio. Sed hoc profecto nequaquam alioum est ab Augustino, qui de ipso infideli Fabrilio in lib. 4 contra Julianum, cap. 3, dicit : Minus enim Fabrilius quam Catilina punietur, non quia iste bonus, sed quia ille magis malus, el minns impius quam Catilina Fabritius, non veras virtutes habendo, sed a veris virlietibus non plurimum deviando. Et lih, de Spiritir et Liltera , cap. 27, explicanis locum Apostoli ad Romanos, cap. 2, 14: Si autem, inquit, hi qui naluraliter quæ legis suni faciunt, nondum sunt habendi in numero eorum quos Christi justifical gratia, sed in eorum potius quorum etiam impioruin, nec Deum verum viraciler justeque colentium , quædam lamen facla vel legimus, vel novimus, vel audimus, quæ secundum justitiæ regulam non solum viluperare non possumus, verum etiam mierilo recleque laudamus : quanquam si discutiatur quo fine fiant , "ix innemuuntur quæ justiliæ debilam laudem defensionemve mereantur, ele.

HIPPONENSIS EPISCOPI

DE PATIENTIA

LIBER UNUS (a).

Principio distinguil Augustinus patientiam veram a falsa. Hortalur deinde ad eam que vera est, per quam pro æterna vita et ex Dei amore mala sufferuntur, palientiam amplectendam. Docet postremo hanc patientize virtutem, non liberi arbitrii viribus, sed divinæ gratiæ adjutorio tribuendan esse.

CAPUT PRIMU.V.- 1. Patientia Dei qualis. Virtus tur , Bona vero a:lcrna el magna non perdunt, dum animi quz Palicntia dicitur, lam magnum Dui donum malis temporalibus brevibusque non cedunt : quoest, ul eliam ipsius qui nobis cam largitur, qua malos niain non sunt condignee passiones hujus lemporis, sicut corrigantur exspectat, patientia prædicetur. lla ut Apostolus dicit, ad fuluram gloriam quæ revelabiquamvis Deus nihil pali possit , palientia vero a pa- lur in nobis (Rom. vii, 18). Et iterum ait : Quod est tiendo nomen acceperit, patientem tamen Deum non lemporale et leve tribulationis nosliæ , in incredibilem modo fideliter credimus, verum etiam salubriler modum æternum gloriæ pondus operatur nobis . (11 Cor. confitemur. Sed Dei patientia qualis el quanta sit ,

IV, 17). quem nihil patientem , nec tamen impatientem , imo CAPUT III. 3. Patientiu iniquorum quanla. lus etiam patientissimum dicimus, verbis explicare quis lucamur crgo, charissimi, quanta in laboribus et dopossit? Ineffabilis cst crgo illa patientia , sicut zelus loribus homines dura sustincant, pro rebus quas viejus, sicut ira ejus , cl si quid hujusmodi esi. Nam si tiose diligunt, el quanto se his seliciores fieri pul:inle tanquam nostra isla cogitemus, in illo nulla sunt. Ni- tanlo infelicius concupiscunt. Quanta pro falsis divi. hil enim horum nos sine molestia sentimus : absit

tiis ,quanla pro vanis honoribus, quanla pro ludicris: autem ut impassibilem Dei naturam perpeti ullam affectionibus periculosissima el molestissima palienmolestiam suspicemur. Sicut aulem zelat sine aliquo tissime tolerantur ! Pecuniae, gloriæ, lasciviæ cupi. livore, irascitur sine aliqua perturbatione, miseretur dos videmus, ut ad desiderata perveniant, adeptissine aliquo dolore, pænitel eum sine alicujus sux que non carcant, soles, imbres, glacies, fluctus, et pravitatis correctione : ila csl palicns sine ulla pase procellosissimas lempeslales, aspera el incerta belsione. Nunc itaque humana patientia, quam capere lorum , immanium plagarum ictus, el vulnera lorpossumus, et liabere debemus , cujusmodi sit , quan- renda , non inevitabili necessilate, sed culpabili vo. lum Dominus tribuit , cl quantuin patitur brevilas luntate perserre. Verum liäe licilæ quodam modo præsentis scrmonis expediam.

videntur insaniae. CAPUT II. 2. Palientia recla quenam el quam

CAPUT IV. - llæc a vanis laudatur. Namque ava ulilis. Patientia hominis, que recla est atque lauda- rilia , ambitio, luxuria, et variorum oblectamenta bilis el vocabulo digna virtutis, ea perhibetur qua ludorum, nisi propter illa facinus aliquod admiuatur, ir:quo animo mala toleramus, ne animo iniquo bona sive flagitium quod legibus prohibetur humanis, pudeseranius , per quæ ad meliora perveniamus. Qua- tantur ad innocentiam perlincrc : imo etiam qui sine propter impatientes dum mala pati nolunt, non elli- fraude cujusquam, aut pro habenda vel augenda peciunt ul a malis eruantur, sed ut mala graviora pa- cunia , aut pro adipiscendis vel retinendis honoribus, lianlur. Patientes autem qui mala malunt non com- aul in agone certando scu venando , seu theatricui millendo ferre, quam non serendo commillere, et aliquid plausibiliter exhibendo magnos labores dololeviora faciunt quæ * per palicntiam patiuntur, et resque perlulerit, parum est quod populari vanilale pejora evadunt quibus per impatientiam mergeren. nullis reprehensionibus colibetur, sed insuper excol.

ADMONITIO PP. BENEDICTINORUM. Liber de patientia recensitus est in Mss. Gallicanis quindecim; Colberlino , sorbonico, Victorino, Augustinensi Eremitao rum majoris conventus Parisiensis, Cisterciensi, Regio-montensi , Floriacensi, Vindocinensi, Pratellensi , Michaelinos Audoanensi, Divionensi S. Benigni, Andegavensi s. Albini, Melensi s. Arnulphi , et codice abbaliæ Casalis Benedicti; in komanis quatuor bibliotheca Vaticanæ, cuin quibus etiam collatæ sunt lectiones variantes Belgicorum qualuor Mss. quos viderunt Lovanienses, necnon primarix ediciones Er. et Lov.

Comparavimus præterea eas omnes editiones initio Retr, et Confess. 1.1, memoratas. M. · Duodecim Mss., nihil mali pali posrit.

muo Mss., evadunt quæ per impatientiam mererentur. » Hic undecim Mss. addunt, non lamen nulla.

· Editi, in nobis. Abest, in, a MSS., et a græeo textu I lov. cum uno tantum as., nec animo iniquo bona desi- Aposloli. deramus : mious bene.

i Vaticani duo Mss., lubricis. * LOV., quam (. Abest, quan , ab edilis aliis et Ass. (a) Scriplus forte ante annuin (18.

litur laudibus : Quoniam taudatur, sicut scriptum est, In vesira parientia possidebilis animas vestras (Luc. peccator in desideriis animæ suce (Psal. ix, 3). Vis XXI, 19): non ait, villas vestras, landes vestras, enim desideriorum facit tolerantiam laborum et dolo- luxurias vestras; sed, animas vestras. Si ergo tanta rum : et nemo nisi pro eo quod delectat, sponte sus- suflert anima ut possideat unde pereat, quanta debel cipit ferre quod cruciat. Sed istæ, ut dixi, cupidita- suffcrre nc pereal? Deinde , ut illud dicam quod culies, propter quas explendas qui eis fagrant, multa pabile non est , si-tanta suffert pro salute carnis sue dura et acerba patientissime sustinent , licite existi- inter manus secantium sive urentium mcdicorum, mantur legibusque concessä.

quanta debet susserre pro salute sua ' inter furorcs CAPUT V. - 4. Immanis tolerantia Catilinæ ac lairo- quorumlibet inimicorum ? Cum medici, ne corpus num. Quid quod etiam pro apertis sceleribus, non utca moriatur, per pænas corpori consulant; inimici aupuniant, sed ut perpelrent, multa homines gravissima lem panas et mortem corpori comminando, ut perfermit? Nonne de quodam nobilissimo patri:c parri- anima el corpus in gehenna occidalur impellant. cida sæcularium litterarum loquuntur auctores, quod 7. Quanquam et ipsi corpori tunc providentius confamem, sitim, frigus serre poterat, ejusque cral corpus sulatur, si temporalis salus ejus pro justitia contemnapatiens inedir, algoris, vigilie, supra qu:m cuiquam tur , et pæna vel mors ejus patientissime pro justitia credibilc est (Sallusl., Catil. cap. 5)? Quid de latro:ni- sufferatur. De corporis quippe redemptione quæ in bus dicam, quorum omnes cum insidiantur viatori- fine futura est, loquitur Apostolus , ubi ait : Et ipsi bus, nocles perpetiuntur insomnes, alque ut trans-un- in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem filiorum esles excipiant innocentes, sub qualibet cæli asperitale spcctantes redemptionem corporis nostri. Deinde subsnocentem animum corpusque dcligunt? Quidam vero junxit : Spe enim salvi facti sunius. Spes autem quæ eorum invicem lorqnere perhibentur, ita lil excrcita- videtur , non est spes : quod eniin videt quis, quid et lio contra pænas nibil dislel a pænis. Non enim tan- sperat ? Si autem quod non videmus speramus , per lum fortassis excruciantur a judice ul a dolentibus patientiam exspectamus (Rom. vii, 23-25).' veritas inquiratur, quantum a suis sociis ut a palien- C.IPUT VIII. Pulientiæ usus in animo el in corlibus non prodalur”. El lamen in his omnibus mi- pore. Cum ergo torquent aliqua mala, sed non extorranda est polius quam laudanda palientia : imo nec quent opera mala , non solum anima per patientiam miranda nec laudanda , quæ nulla est ; sed miranda possidetur; verom ctiam cum per patientiain corduritia, neganda patientia : nihil autem illic jure lalle pus ipsum ad tempus affligitur vel amittitur, in æterdandum, nihil aliliter imitandum '; lantoque rectius nani stabilitatem salutemque resumitur, el ei per majore sopplicio dignum judicareris animum, quanto dolorem ct mortem inviolabilis sanitas et felix immagis vitiis subdit instrumenta virtotum. Patientia mortalitas comparatur. Unde Dominus Jesus ad p::connes est sapientiæ, non famula' concupiscentiæ : licntiam cxlorlans martyres suos, etiam ipsius corpaticntia amica est bonx conscientix , non inimica poris integritalem suturam sine cujusquam, non innocentiz.

dicam membri, sed capilli amissione, promisit. Amen CAPUT VI. 5. Patientiam veram a falsa distin- dico vobis , inquit, capillus capitis vestri non peribit guit causu pariendi. Cum ergo videris quemquam pa- (Luc. xxi, 18). Ut quoniam nemo unquam, sicut Apolienler aliquid pati, noli continuo laudare patientiam, stolus dicit, carnem suam odio habuit (Ephes. v, 29), quam non ostendit nisi causa patiendi. Quando illa

magis bono fidelis per patientiam quam per impabona est, tunc isla vera est : quando illa non pollui- tientiam pro stalu suæ carnis invigilel, el futuræ tur cupiditatc , lunc a falsitate ista distinguitur. Cum incorruptionis inaestimabili lucroquantalibet ejus pr.'. vero illa tenetur in crimine , lunc hujus mullum er

sentia danma compenset. ratur in nomine. Non enim sicut omnes qui sciunt

8. Quamvis autem patientia virins : ii animi , parsunt participes scientize, ila omnes qui patiuntur

lim lamen ca ulillir animus in se ipso , partim vero sunt participes patientiæ : sed qui passione recie in corpore suo. In se ipso utitur patientia, quando utuntur, hi patientize verilale laudanlur, hi patientiiu ill:cso et intacto corpore aliquid quod non expediat inunere coronantur.

vel non deceal, facere aut dicere quibuslibet adverCAPUT VII. – 6. Pro ælerna salule quanla sufserre silalibus aut fadlilalibus rerum seu verborum stimudibent pii, si tanta pro temporali vila patiuntur mali. lis incilatur , et patienter mala omnia tolerat, ne Non animæ tantum , sed ipsi quoque corpori consulilur ipse mali aliquid opere vel ore commillat. ferendo mortem et dolores. Verumtamen cum pro libi- CAPUT IX. Patientia animi. Per hanc patiendiuibus, vel etiam sceleribus, cum denique pro ista iam sustinemus, etiam dum corpore sani sumus, temporali vita ac salule multa homines horrenda mi- quod inter hujus sæculi scandala bcatitudo nostra rabiliter sufferunt; satis nos admonent quanta suffe- differtur :: unde dictum est quod paulo ante commerenda sint pro viia bona , ui etiam postea possit esse moravi, Si quod non videmus spèramus, per palienxterna, el sine ullo temporis termino, sinc utilitatis liam exspectamus. llae patientia sanctus David con. ullius detrimento vera felicitále sccura. Dominus ait,

· Edili onillunt, pro salute sua. Restituitur ex Meses » Tres tantum Mss., qui omnes,

• In editis, filiorum Dei. Abest, nei, a Mus. Sic Mss. Al cdixi, prodantur.

? Er. Lugub Vra. Lov., quid speral ? ! • Nonnulli Jess., laudandum ubi nihil utiliter imitandum. Mss., seu verborum quusi slunulis incitalur,

« ͹˹Թõ
 »