Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

Sit tamen ristis mixtus gravitate, et plenus honesti'. quale et quantum sit Dei bonim. Si' enim singula Molus, aclus et usus lotius corporis cum apparueril, hona deleciabilia sunt, cogita intente quam dclcclasit aclus purus, modeslus, lotius expers insolenti: bile sit illud bonum , quod continel jucunditatem omel lasciviä, levitalis el ignavi:e. Sil sermo rarior, vul- nium bonorum , cl non qualem in rebus crcatis sumus ilis hilarior, aspcelus verecundior, incessus mode. experli, seil tanto diferentem, quanto differt Creator slior. Talis animnie pulebriludo el mentis ingenuitas sic a creatum. Si enim bona vita est creata ; quam bona est sollicita est cum bona conscientia fama integritatem Vita creatrix ? Si ila jucunda est salus facta ; quam jul. servare, ul juxta Apostolum prorideat bona, non cunda est Salus quic fecit omnem salutem? Si amatantum coram Deo, sed etiam coram hominibus ( II bilis est sapientia in cognitione rerum conditarum; Cor. VIII, 21 ). T:lis otique decor relictis omnibus quam amabilis est Sapientia , que omnia creavit ex volis inherei Deo, vivit Deo, nihil amat przeler Deum nihilo ? Denique, si multic

. cl inagnie delectationes el quod amandum est proptcr Deum. Sollicite sludet sunt in robus delectabilibus : qualis et quanla dele. proviilere Dominum in conspectu suo semper (Psal. clalio in illo qui secil ipsa delectabilia? TV, 8), cui consential ad correptionem, quo illiinine-, O qui hoc bono frueiur, quid crit, et quid illi nous tur ad cognitionem: cui innitatur ad virlulem, quo eritCerte quidquid volet erit, ct quidquid nolet nou reforinetur ad sapientiam ; cui conformelur ad deco- eril. Ibi quippe erunt bona corporis et animr, quali: rem, quo fratur ad jucunditatem. Bala anima cui oculus non vidit, nec anris audivit, ncc cor liomjuis datum est desuper ut bonum velit el noverit et possil, cogitavit (Isai. Lxiy, 4). Cur crgo per mulla vagaris, quatenus et voluntas adsit, nec facultas desil. Vie homuncio, quærendo bona anima inæ et corporis tui? mihi misero, qui ista servo in memoria, el scribo in Ama unum bonum, in quo sunt omnia bona; ct sufcharta, nec habeo in vita ! non quod talis sim, qui sicil.. Desidera simplex bonum , quod est omine boisla scripsi, sed quod talis csse vellem, et lalem non num; el salis est. Quid enim amas, caro mea? quid esse non pudel.

desideras , anima mea ? Ibi est quidquid amatis , ibi CAPUT LXII. Quierere Deum. Deus quid sil. Dei est quidquid desideratis. Si delectat pulchritudo ; Fulin mente nostru imago. (a) Audisti, anima mea , qua- gebuni justi sicut sol (Math. XII, 43). Si velocitas , lem le esse oporteat. Fuge ergo paululum occupatio- aut furlitudo, aut libertas corporis, cui nihil obsistere nes liias, el abscondere modicum a lumultuosis cogi- possil; Eruni similes Angelis Dei (Id. xxu , 30): quia tationibus tuis. Intra cubiculum mentis Tue, et ex- seminatur corpus animale, et surgel corpus spirituale clude omnia præler Deum, et qui adjuvent le ad (1 Cor. xv, 44), polestale uiligue , non natura. Si dequærendum eum : quem cum in veneris , requiesce lectat longa el salubris vita ; ibi est sana ulernitas, et aliquantulum in eo. Dic crgo, aniina mea, Deo ; dic, Clerna sanilas; quia justi in perpeluum vivent (Sap. v, Quis es, Domine, et quem te intelligam ? Cerle tu so.

16); et salus justorum a Domino (Psal, xxxvi, 39). Si Jus es quod es, el lu es qui os : id es quo uihil majus satielas; satiabuntur cum apparueril gloria Donini cogitari polest, nec melius, nec jucundius. Vila es, (Psal. xvi, 15). Si ebrietas ; Inebriabuntur ab uberlule sapientia, Inx, veritas, bonitas, æternitas , summum domus Dei. Si melodia ; ibi Angelorum chori conci honum; íur libi omnia sulliciens, nullo indigens, quo nunt sine line Deo. Si quælibel munda voluplas; loromnia indigent ut sint, et ut bene sint. Iuvenisti,

rente voluptatis deitatis suæ polabit eos Dominus anima mea , quod qucrehas : quærelas enim Deum, (Psal. xxxv, 9). Si sapientia; Omnes erunt docibiles et invenisti eum esse quiddamı sunimum omnium, quo Dei (Joan. vi, 45) : quoniodo ipsa sapientia ostendet nihil majus cogitari potest; el hoc esse vilam, sapien- eis se ipsam. Si amicilia ; diligcit Denim plus quam se tiam, lucem, verilalem, bonitatem, æternain beatila- ipsos, ct invicem tanquam se ipsos; et Deus illos lem, et beatam elernilalem, el omne vcrum bonum.

plus quam illi sc ipsos : quia illi illum el se et invilloc bonuin es lu, Deus Piller. Hoc bonum est Ver

cem per illum, el ille illos per se ipsum. Si concorbum tuum, id est, Filius luus; sic es tu simplex, ut

dia; omnibus illis erit una volunt.is : quia illis non de le non possil aliud nasci, quam quod tu es. Hoc crit' nisi sola voluntas Dei. Si potestas ; introipsum est amor unus et communis libi et Filio luo, id

ibunt in potentias Domini (Psal. lix, 16), cl omniporöst, Spiritus sanctus ab utroque procedens. Non eniin

lentes erunt suie voluntatis, lit Dcus sup. Nam sicut al summa simplicilale procedere polest aliud, quam poterit Deus quod volet per se ipsum, ila poterunt illi quod est a pio procedit. Gratias tibi ago , Doinine

quod volent per illum. Quia sicut illi nou aliyd volent Denis mcus, qui hanc gratiam mihi dedisti, ut le pos

quam quod ille, ita quidquid illi voleni, ille volet; ch sein quærere , le invcnire. In mente siquidem moa,

quod ille volet, non poterit non esse. Si honor el diquam ad jujaginem et similitudinem Luam bonitale

vilize ; Deus suos servos bonos et fideles super mulla Lua crcasti, Iria invenio , id est, memoriam , intelli

constituei (Matth. XXV, 23); imo filii Dei et dii voca gentiam, el amorem, quibus lui possim reminisci, le

buntur, el erunt : cl ubi eril Filius ejus, ibi erunt ct intelligere el amare. In memoria namque mea manes,

illi (Joan. XVII, 24), hæredes quidem Dei, cohæredes ex quo cognovi le :: el in ea le reperio , cum remini

autem Christi (Rom. vill, 17). Si vera securitas; scor wi, ei delector in le. Mane ergo in ea , piissime

cerle ila certi erunt, nunquain ista vel polius istud Deus, ut ibi possim le invenire, et requiescere etiam

bonum sibi defulurum., sicul ccrli er nl niec se sua in te. Ikec.enim est mea gloria, he saint deliciæ meæ,

spoule illud amissuros, nec dilectorein Deiim illud hæc est la lilia cordis mei, cum possum vacare libi el dilectoribus suis invitis ablaturuin, Gullium vero videre quid sis. Tu es eniin sumima esscnlia, summa

quale ant quantum, ubi tale ac lantum bouum invenivita , summa sapientia , summá salus, summa lux,

liir? Cor humaquin, cor indigens, cor experlum summa veritas , summa bonitas , suinma æternitas,

arominas, imo obrulum ærumnis, quantum gauderes, samma magnitudo, summa pulchritudo , suvima bea

si his omnibus abundares ? luterrogn intima lla, si liludo , summa immortalitas, summa inimulabilitas , summa unilas, summum bonum, in quo est omne bo

enpure possint gaudium suum de canla beatitudine

sua. Sed cerle si quis alius, quem omnino sicul le num , imo quod est opgc el unum cl luluui el solum

ipsum diligeres, eamdem beatitudinem haberet , dubonum. CAPUT LXIV. Excitatio ad cogitationem summi bo.

plicaretur gaudium tuum; quia non minus ganderes ni. In eo omnia bona. (b) Excila nunc, anima mea, el

pro eo, quam pro le ipso. Si vero duo vel rcs vel

multo plures haberent idipsum, tantumdem pro sine orige tulum intellecluni , el cogita quantum poles, gulis, quantum pro te ipso gauderes, si singulos sicut · Er. Lugd. Ven. Lov. sic legunt hunc locum : et plenus

le ipsum amares. Ergo in illa perfecta charitate in: honesti molus. Actus et usus, etc. M.

numerabilium beatorum Angelorum et hominum, ubi Alias, gestus.

nullus minus diliget alium quam se ipsum, erit gau (a) Ex proslogio Anselm. capr. 1, 22, 14, 25,

(0) Proslogii ejusdem capp. 24, 25. Appendix Bernardi, de • Adde ex Anselmo : rem aliquicl neo poteriliius inrics Conscientia, cap. 14; et de civitate Dei, lib). 22, C10p, 20. 30. DCUM El illos separaturtini,

[ocr errors]

dium innumerabile'. Si ergo cor hominis de tanto fonte justitiæ ; ut omnino lesideremus eam, ci ea posuo bono vix capiel gaudium suum; quomodo c pax nilus repleamur, sicut scriptum est : Beati qui esuerit tot el lantorum gaudiorum in illa perfecta felicita- riunt el sitiunt justitiam, quoniam ipsi salurabuntur Ic? ubi sicut unusquisque plus amabit sine comparatio- (Matth. v, 6). Nulla enim alia res iinplere potest desi · ne Deum, quam se ipsum, ci omnes alios secum; ita derium animae, nulla alia präler justitiam beatificare magis gaudebii absque estimatione de Dei felicitate , potest animam. Cum ergo repleverit Deus concupi. quim de sua et omnium aliorum secum. Sic Demnit scibile nostruin justitia , quæcumque respuere deb diligent loto corde, tota mente, tola anima , ut lotum anima, respuet; el quidquid debel concupiscere, concor non sufliciat dilcctioni : el sic gaudebunt loto cupiscet; et ex omnibus his magis appeiet quod maeorde, ut lolum cor non sufficiat plenitudini gaudii : gis fuerit appelendurn. Merilo denique concupiscibili tantum est gaudium. Deus infinite misericordie, fois nostro justitiamo allribuimus , ex quo nimirum justi lotius bonitalis ct pietatis, fac nos participez tanti gau- aul injusti reputamur. Jamvero quod dicilur in nobis dii. Tu es enim giudium plenum, healiiudo summa: irascibile, cuin repileverit illud Dens, profeclo erit in Iti es id quo nihil melius desiderari potest, nihil bea- nobis tranquillitas, el in summam lactitiam atque julius vel ulilius possideri.

cunditatem replebimur pace divina. El vide si non in CAPUT LXV. In bealis triplex fruitio Dei. In bis tribus perfecta sane, quantuin ad aniinain spectat, bealis vis animæ triplex impletur. Corporis gloriosi qua- beatitido consistit, quando scientia jam non inflabit luor dotes. Immortalitas. Impassibilitas. Agilitas. Pul- propter justitiam, jam non contristabit propler lieticliriludo. In illa irterna beatitudine et perfecta , Deo ijam; ul cesset jam proverbium illud, Qui apponit tripliciter fruemuir , videntes eum in omnibus creatu- scientian, apponii dolorem (Eccle. 1, 18): quando juris, et liabentes eum in nobis ipsis ; et quod his om- stilia nec indiscreta erit propter scientiam, ncc oncnibus ineff.ibiliter jucundius erii atque beatius, ipsam rosa propler lülitiam; quando lætitia nec suspecta quoque cognoscenles in semetipsa Trinitalem, et erit propter scientiam, nec impura propter justiliam. gloriosam illam sine ulloxnigmale mundo cordis ocnlo Scd in his omnibus nihil homo noster exterior accontemplantes. In hoc enim est vita æterna et per- cepit. Ipsi ergo, ul inhabilel gloria etiam in terra no secta, ùt cognoscamus Patrem et Filium (Joaii. xvil, stra (Psal. Lxxxiv, 10), el juxta alium prophctam', re3) cum sancto Spiritu, et videamus Deum sicuti esi plealur majestate Domini omnis terra (Psal. Lxxi, 19). (1 Joan. 111, 2); id est , non eo modo sicuti inest no- qualuor sunt quærenda, quem constat ex quatuor elebis aut creaturis, sed sicut est in semetipso, Veruni mentis conpactum esse. Nec mireris quod pluribus vị. quam inagna est bcatitudo illa , et quam abscondita delur indigere , cui nunc indigentie locus est. Unde ab oculis nostris ! Ocnluis non vidit , auris non auli- propheta in Psalmo : Silivit in le anim" mea; quam vil, el in cor hominis non ascendit, quanta charitas , Mullipliciter tibi caro mea (Psal. LX3, 2). Habebii erquanta suavitas, quanta jucunditas maneat nos in illa go terra nostra immortalitatem, ne jam timeat denuo cognitione. Pax Dei est in illa qux exsuperat omnem se in pulverem redigendam. Resurgens enim corpus sensum et intellectum (Philipp. iv. 7), et quanto nostrum, jam non dioritur, mors illi ultra jain son magis omnein sermoncm nostrum ? Quod ergo nulli dominabitur ( Rom. vi, 9). Sed prodiderit, si forte doriatum est experiri, nullus conelur effari. Mensu- contingat vivere cum miseriis et ærumnis passibilitaram, ait Dominus, bonam dabit in sinus vestros, con. lis hujus, qua nimirano incessanter incorruptibile hoc forlam in interiorc homine, coagitatam in cxteriore; corpus affligitur : etsi non semel, utique semper mosupereffluentem in Deo ipso (Luc. vi, 38). Ibi cumulus ritur. Habebit certe omni modo a Deo impassibilitafelicitatis est, ibi suporeininens gloria, ibí supereffucns lem. Ab humoribus enini inordinatis causas aiunt pro. beatitudo. Nam quomodo videndus sit in creaturis , cedere passionum. Sud jam desiderat corpus nostrum quomodo in nobis habendus, possumus vel ex parte levitalein, secundum eam nimirum quam habet ex conjicere , in ipsis nimirum quos accepimus jam pri- aere portionem , ne ipso onere sit moleslum. Tanta miliis spiritus (Roni. viii, 23). Cognitio autem in Deo itaque fulutra esi credenda corporum levilas et agiliipso illa adhuc nobis incognita est, mirabilis facla las bonorum, ut possint si velimus, absquc oipni mura cit, confortala est , ut non possimus ad eam (l'sal. seu dislicultate , ipsam qnoque cogitationum nostracxxxviii, 6). At vero quemadmodum in creaturis vi. rum sequi ad omnia velocitatem. Quid ultra deest ad dendus sit, aliquatenus possumus intelligere , nimi- perfect:m corporis beatitudinem? Sola utiquc pulchriruin cuni ei modo videatiir in ipsis. Unde et apostolo iudo. Hanc pirfectissimam habituri', non immerito Paulo teste; Per ea quæ fucla suni, Dei invisivilia con- possimus attribuere ei parti quum babemus ab igne. spiciuntur (Rum. 1, 20), Unde quantumcumque proli- Salvatoreni enim exspectamus, ill ait Apostolus, qui reciat quis intelligendo conspicere quam potentissime, formabil corpus humilitatis nostræ , configuratum deniquam 'benignissimo, quam prudentissime inajesias que corpori claritatis suæ, exhibens quod pollicitus est alcrna omnia fecerii, cuncta regni, ordinet universa ; (Philipp. It, 20 ei 21 ) : quoniam sulgebunt justi sicut prorsus inodicinn esi ab co quod comprehendat. Vee sol in regno Patris eorum (Matth. xin, 43). Sicut ergo, niet auteni quando jam visione et contemplatione at. replebit

auimas noslras Dcus, cum fuerit in cis perque gaudio iellabili consequemur Agnuin quocumque fecia scientia, perfecta juslilia , perfecla licitia i sic icrit; et in omnibus consequeniur creaturis (Apoc. replebitur majestate cjus omnis terra nostra, cum fue. YUV, 4), it in omnibus gaudeamus : sane in omnibus, rit corpus immortale, impassibile, agile, coifigar.lum el non aliunde quam de ipso, sicut et ipse aliis non denique corpori claritatis sure. El lnnc veracilis dici fruitur, sed se ipso. Jamycio et in nobis quemadmo- poterit quod quidim peta dixit, lerque quaterdum habendus sit, in parte possumus cogitare. que bcati (Virgil., Æneid. li ti vers. 98)! Neno di.

Constat cnim animarum esse triplicem naturam. gne pensare vakil quanta erit illa lictitia, quanla glese Unde et sapientes mundi hujus animam humanam ria , quando Deum videbimus ubipuu presenteni, et rationalem, concupiscibilem, et irascibilem esse tra- universa gubernantem. Ita erit nobis notus atque coudiderunt : quam triplicem vim animæ, ipsa quoque spicuns, ut videatur spirit a singulis nobis, videatur nilura el quotidiana experimenta nos docent. Porro ab altero in allero , videatur in se ipso , videatur in quemadmodum circa rationale nostrum et scientia et colo novo , ét in terra nova (Apoc. xxv, !), alyque il ignorantia constant, tanqnam habilus el priralio : sic omni quæ nunc lucrit creatura. Ab omni malu libe. ei circa concupiscibire, desiderium el conteenptus; et rati, ci omni bono perfecte impleri, vacabimus et vi. circa id quod dicitar irascibile, lülitia pariter et ira debimis, quia ipse est Deus i Psal. xLv, 11), que versantur. Implebit ergo Dominus rationale nostrum lice sapientiæ; ita ut penitus nobis nihil desit in ulla uv, 28). Ipne nimirum crit linis desideriorum nobli'o scientia (1 Cor. 1, 7). Implebit concupiscibile nostrum rum, quem sinc fine viiicmus, sinc fastidio amabi

I Anselmus, pro, eril gaudium innumerabile, hahet, non ! Porte, psalmum. aliber quudi pita isuue p: o singulis aliis quan p o scipso. Forli, quid proderit.

mus, sine fatigatione laudabimus. Sed ci ad h:rc quis nino suo (11alth. xxv, 21). Scial ergo serrus Christi idoncus ? Sine dubio qui fidelis inveniclur super paura, Vis sum possidere in sanctificationc et honore (I qux accepit militia: suic icmpore; id est, super sch- Thess. IV, 4); cl glorilicet el portet Deum in corpore sus, super aclus, et super appcliius suos , quos sus- suo (1 Cor. V, 20): seclelur pacem (llebr. xII, 14). cepil regendos, ut in his probelur quam lidelis sil Do- Amen.

ADMONITIO
IN SUBSEQUENTEM LIBRUM DE AMICITIA.

00:10 Opusculum est Aelredi Rhievallensis in Anglia Abbatis, dialogi forma conscriptum, el ires in libros ab ipso digestum; quod quidem inter alia cjus opera prelo edita sincerum exhibetur el integrum, bic vero in epitomen contractum est ab homine olioso, qui non modo stilum auctoris ac methodum non scrvarit, set ejus quoque sententias mutavit passim et insigniter vitiavit. Nam ea interdum quæ Aelredus ex interloculoris persona quærendo proponit , mox a se vel cxplicanda vel resellenda; proferuntur hic absolule, el contra ipsius mentem asseruntur. Sic, exempli caus:1, in fine capitis primi, quod citata Tullii sententia subjicitur, « Quis huic gentili fortem charitatis asseclum benevolentiæque operum expressit ? , apud Aclrcdum co pacto posilum est, ut interlocutor dicat, « Charitatis vel benevolentia nomine quid ethnicus ille signilicare voluil, o non video ; ) Ium Aelredus ipse respondeat, « Forle nomine charitatis, mentis asseclum ; benevolentie i vero, operis expressit effectum. » Et in capite quarto illud, . Sed multi abuluntur sapientia, , adco alienum est ab Aelredi doctrina, ut ipse contra, nullum sapientia abuli, diserte ac præclare probet. Melius Aclredo usus est ipsius prope æqualis Petrus Blesensis, in suo de Amicitia christiana tractatu, qui Cassiodoro adscriplus aliquando fuil. In hunc ille tractatum transtulit ex Aelredi libris non pauca, tacito quidem ipsius nominc, sed tamen luculenta in Prologo admonitione consilium faclumque suum professus bis verbis : « De diversis, « inquit, scriptoribus quasi flores excipiens, ut mellificarem mibi , plurium tam velcrum, quam modernorum ( sententias de amicitia et dilectione Dei ac prosimi in unum conipendiose lectionis involucrum coarctavi. , Neque silentio prælereundum est, locum a Pelro Blesensi laudato nominatim Augustino citatum in cap. 8, non subsequentis libri de Amicitia , uti ad oram libri in Petri Blesensis postrema editione male notatur, sed esse libri quarti Confessionum, cap. 8. Contulimus singula verba cum genuinis ac sinceris Aelredi libris, et ubi aliquid mutalum aut depravatum, annotare sategimus,

DE AMICITIA
LIBER UNUS.

CAPUT PRIMUM. Libri hujus scribendi occasio. mihi, Tullium verze amicitie ignorasse virtutem, cum Cum essein adbuc puer in scholis, et sociorum meo- ejus principium finemque Christum penitus ignorarum me gratia plurimum delectaret, inter mores et verit : qui est alpha ci omega, principium ei fiuis vitia quibus illa atas periclitari solel, lola se mens omnium bonorum. Quid est anticitia? Tullius ait : mea dedit affucui, ei devovit amori : ita ut nihil Amicitia est rerum hununarum el divinarum cum benemihi dulcius, nihil jucundius, nihil utilius, quam volentia et charitate consensus. Quis huic gentili fortem amari et amare videretur. Itaque inter diversos amo. charitatis affectum, benevolentieque operum expresres el amicitias fluctuans, rapiebalur animus huc sit? Sed liæc vera amicitia non potest esse inter eos atque illuc; et veræ amiciliæ legem ignorans, ejus qui sine Christo sunt. Ab amore, ut mihi videtur, sape similitudine fallebatur. Tandem venit mihi in amicus dicitur : ab amico, amicitia. Est anior quidam manus liber quem de Amicitia Tullius scripsil, qui animæ rationalis affectus, per quem ipsa aliquid cum statim mihi ei sententiarum gravitate wilis, et elo- desiderio quærit et appelii ad frucudum : per quem quentiæ suavitalo dulcis apparebal. Et licet nec ad et fruilur eo cum quadam suavitale interiori, ampleillud amiciliæ genus ine videbam idoneum, gratula- ctitur et conserval adeplum. Porro amicus quasi bar tamen quamdam me amicitiæ formulanı repe- amoris vel ipsius animi custos dicitur : quoniam alai. risse, ad quam animi mei” el affectionum valerem cum meum amoris mului, vel ipsius animi inei opor. revocare discursus. Cum vero placuit bono Domino let esse custodem, ut omnia ejus secreia fideli silenineo corrigere devium, elisum erigerc, salubri con- lio servet ; quidquid in eo vitiosum videril, pro vilaclu mundare leprosuin, relicta spe sæculi, ingres. ribus caveat el deleat' ; cui et gaudenti congaudeal, sus sum monasterium : el statim legendis sacris Lil- «t dolenti condoleal, et omnia sua consentit, qui! loris operam dedi, ubi mellifluuin Christi nomen amici smut. Amicitia igitur ipsa virtus est, quæ talis menn sibi tolum vindicavit affectum (a) : ila quod dulccdinis ac dilectionis fadere ipsi amice copulatur, mihil aliud polest mihi sapidum esse vel lucidum. ul unum liat de pluribus :. Unde ipsam amicitiya CAPUT II. Inter quos sil amicitia vera. Conslal

! apud Aelrecum, curci cl lolere.

· Apud Aelredum, et omnia sua e:Sư sentint quiæ. " Apud Aelredum, amorum meorum.

o apud Aelredum, qua ipsi animi copuluntur ei'efficruntas (a) Vluc usquc ex prologo Actredi; dciaceps lls que ad unum de pluribus. cap. 5, es priinu cjus libru.

non inter furtuita vel caduca, sed inter ipsas virtutes consumitur, cadem levitate resolvitur, qua contrahi. que æternæ sunt, etiam mundi hnjus philosophi col- lur. Amicitia mundialis, quic rerum vel bonorum Incarunt. Unile Salomon in Proverbiis, Omni lent- temporalium cupidine parturitur, semper est plena pore diligit qui umicus est (Prov. XVII, 17): manisesle fraudis atque fallacie ; nihil in ea certum, nihil condecl:sans eam æernam, si vera cst. Si autem desic- sians, nihil securum : semper cum fortuna mutatur, rit, nunquam vera luil. lloc volo le scirc, nunquam el sequitur marsupium. Unde Salomon dicit : Esi suissc amicum, qui lesil eum quem in amicitiam amicus secundum tempus, el non permanebit in tempore semel recepit : nec eum verc amicilic gustasse deli- tribulationis ( Eccli. vi, 8). Tolle spem qu.eslus, et cias, qui vel lasus desiil diligere quem semel amavil. statim desinei esse amicus. Undc quidam : Scil si arguatur, si tradalur nammis, si cruci allig?lur, omni lempire diligit qui amicus cst. Unde dicit

Non est persone, sed prosperitatis amicns

Quem fortuna lenet dulcis, acerba fugat. llieronymus : Amicilia que desinere potest, nunquam rera piil, cum amiciliæ deberent esse immortales Amicitia spiritualis, quam veram dicimus, non (Epist. 41, ad Ruffin.). Cum tanta sit in amicitia vera utilitatis cujusque mundialis intuitu, non qualibet pei sectio, non esi mirum quod rari fuerini bi, quos extra nascente causa, sed ex propriæ nalurid digniveios amicos antiquitas commendavit. « Vir enim, ut lale, et humani pectoris sensu desider:tur; ita ut ait Tuliius, Iria vel qualuor amicorum paria in lol relro fructus ejus præmiumque non sit aliud quam ipsa. saculis fama concelebrals (Lib. de Amic. n.15). Magna Unde Dominus in Evangelio, Posui vos, inquit, ut s'es es!, ail quidam, el cliam' ipse conalus magnus est.) ealis, et fructum afferalis (Joan. iv, 16); id est, ut Unile virtuosa mentis est sublimia semper et ardua invicem diligatis. In ipsa namque vera amicitia ilur meditari, lil adipiscalur optata, vel lucidius intelligat proficiendo, el fructus capitur perfectionis illius dulel cognoscat optanda : cum non parun credendus sit cedinem sentiendo. Vera charitas amicitia nuncupaprofecisse, qui viruilis cognitione didicit quam longe Lur, ut omne vilium exclu latur. Cum benevoleiilia sit a virtute. Nonne Pylades el Orestes parati fue- dicitur, ipsc consensus' amandi, qui cum quadam sunt pro invicem mori? Sed majori virtutis amore dulceiline movetur, interius exprimitur. Ubi talis est pollebant de quibus legitur : Multitudinis credeniium amicilia, ibi idem velle, et idem nolle; tanto duileral cor unum, et anima una (Acl. iv, 32). El sancti cius, quanto sincerius; tanto suavjus, quan'o s:cramartyres pro fratribus animas posuerunt, non peper- lius; ubi sic amantes nihil possunt velle quod Jedlecerunt iaboribus, non corporis cruciatibus. Sed mi- ccat, nihil quod expediat nolle. Ilanc amicitiam rum non est quod multo plures gremio charitatis prudentia dirigii, justitia regil, forliludo cusiodit, quam amiciti:e amplexibus recipiendos divina sanxit icmperantia moderatur. auctoritas, quæ non soluin amicos, sed etiam inimi- CAPUT IV. Amicitiæ origo el progressus. Amicicos charitatis lege complectitur (Matth. v, 44). Ami- liæ primum, ut mihi videtur, ipsa natura humanis cos solos illos dicimus, quibus cor nostrum, et quid- mentibus impressit affectum, deinde experientia auxit, quid in illo est, commillere non formidamus, inis postremo legis auctoritas ordinavit. Deus enim summe vicissim nobis eadem fidei lege el securitale constri. potens, el sunime bonus, sibi est ipsi sufficiens, qui clis. Falso ergo praeclarum nomen amicili:c assu- bonorum nostrorum non cgel ; voluit iil omnes creamunt, inter quos cst convenientia viliorum : quoniam luiras suas pax componerct, et uniret socictas. Ita qui non amai, amicus non est. Non autem ainat bo- natura memibus humanis ab ipso exordio amicilia et winem, qui diligit iniquitalum : et hic odit animam charitatis impressit affectum, quem interiorum mosuam, et alterius amare non poterit. Cum vero iar rum sensus amandi quodam gustuu suavitatis adauxil. lali amicitia, quam vel libido commaculat, vel avari- Manisestum est ainiciliam naturalem esse sicul virla lædat, vel incestat luxuria, tanla at lalis expe- inlem, sicut sapientiam el cicleras virtutes. Sed mulli rialur dulcedo; libel conjicere quantum habeat sua- abutuntiir sapientia, qui pro ca aliquid indc suscivitalis illa, que quanto lronesiior est, tanto est et piunt, vel qui eam vendunt : sic aliqui malo utuntur securior; quiinto castior, tanto jucundior; quanto amicitia, qui pro ea aliquid appeluni, vel cum ca. liberior, lanto et felicior.

CAPUT V. De amiciliie fructibus. (a) Quid utilitatis CAPUT 1!I. Amicilia triplex : carnalis, mundialis, spi- habeat, cum in rebus humanis nihil s:nclius appelarilunlis el vera. Amicitia itaque alia carnalis, alia mun- lur, mibil qurralur utilius, niliil difficilius inrenjalur, dialis, alia spirilualis. Carnalem creat viliorum con- nihil experialur dulcius, nihil fructuosius teneatur ? sensus , mundialcm spes quæstis accendit: spiritualem Habel enim fruclum vilic presentis et future : ipsa inter bonos vilir, morum, studiorumque similitulo con- cnim omnes virtutes sua condit suavitale, vilia sua glutinat. Exordium carnalis amicitiæ ab affectione virtute confodil; adversa lemperal, componit prospe. procedit, que inslar meretricis divarical pedes suos ra : ila ut sine amico inter mortales nihil fere possit omni transeunti, sequens aures et oculos suos per esse jifcundum; el homo bestiæ comparetur, non havaria fornicanles : per quorum aditus usque ad ipsam bens qui secum collælelor in rebus secundis, in irimentem pulchroruin corporum vel rerum voluptuo- slibus contristelur; cui evaporet, si quid molestum saruin interlur imago, quibus ad libituin frui, pulat mens conceperit; cui communicel, si quid printer snesse beatam ; sed sine socio, minus existimat esse lituin sublime vel livosum accesscrit. Væ soli, quia juendum. Tunc molii, nulu, verbis, obsequiis ani- cum ceciderit, non habel sublevanlent se (Eccle. iv, 10). mus ab animo caplivalur; et accenditur unus sb Solus omnino est , qui sine amico esl. At quæ felicialtcro, el conterminanturo in unum, ut inilo lædere tas, quæ securitas, quæ jucunditas est , habere cum miserabili, quidquid sceleris, quidquid sacrilegii est, quo æqne andeas loqui, ul tibi; cui confiteri non li. aller agal el patiatur pro altero : nihilqne hac amici- meas, si quid deliqueris; cui non erubescas revelare, tia dulcius arbitrantur, vel judicant justius, idcm in spiritualibus si quid profeceris; cui cordis lui velle cl idem nolle sibi existimantes amicitiie legibus omnia secrela commistas, el commendes consilia ? imperari. Hlac amicitia nee deliberatione suscipitur, Quid igitur jucundius, quam iia unire animum altenec judicio probalur, nec regitur rationc; scd sc- rius, el umm ellicer de duobus, ut mulla jaclantia cumun impetum affectionis per diversa raplalur : Lincatur, nulla formidclur suspicio; nec correplits non inoduin servans, non honcsta procurans, non aller ab ullero doleat; nec liudanlem alter alteruja commoda incommodave prospiciens; sed ad omnia adulationis nolcl vel argnat ? Amicus, ail Sapicus, inconsiderate, indiscrete, leviicr immoderaleque progrediens. Idcirco quibus agitata furiis a scmelipsa

1 Aclrclus, sensus.
? Apud Aelredum, interior mox serisi:5.

3 Aelredus, lum.iiosum. • Aelrcilus: Magnarum rerum, ail gridam, eliam

" Apud Aelreslum, animo. * Allrecus, coiifluntur.

(a) Ex Aelredi libro secundo.

medicamentuin esi ona (Eccli

. vi, 16). No:1 enim vali- Christi delcclelur osculo, ct quicscat amplexu, exsul dior vcl erlicacior cst vulneribus nostris medicina , tans ct dicens, Læva ejus sub capile meo (Cant. 1, 6). quam liabere qui omni incommodo occurrat compa- CAPUT VII. Amicilia quid. Ego amicitiani nihil riens, omni commodo occurral congratulions; ut jun. aliud credo (a), quam inter duos lantam volumluluni ctis suis humcris, onera sua invicem tolerent, et quod societatem, ut nihil velit unus, quod alier nolit; sed usquisque propriam levius, quam amici portel' in- taiita sit inter utrosque in bonis malisque consensio, juriam. Amicitia ergo secundas res facit splendidio- ut non species, non census, non bevor, nou quidquami res, adversas partiens communicansque reddit levio- quod altcrius sit , alteri denegelur ad fruenduni pro res. Nam et philosophis etiam placuii. Non aqua, non voluntáte, el ad utendum': ut unusquisque sicut erga sole, non igne pluribus locis utimur, quam amico; in se ipsum, sic alliciatur erga proximum, in omni oflicio omni actu, in omni studio, in certis, in dubiis, in quo- ct obsequio quod rependani vicem, et fugiantur holibel evcului, in forluna qualibet, in secreto, in publi- rores. Inter bonos oriri potest amicilia, inter melioco, in oinni consultatione, domi forisque, ubique ami- Tes proficere, consummari autem inter perfectos. citia grala, anicus necessarius, utilis gra:ia reperittır. Quamdiu enim quemquam in sludio malum delectat,

Quocirca amici, ait Tullius, et absentes adsunt sibi, et inhonesta honestis præponil, et ei voluptas gravjor rl egenles abundant, et imbecilles valent : et, quod est puritate, temeritas moderatione, adulatio corre. diflicilius est dictii, morlui vivunt , (Cicero de Anicilia, ptione; quomodo ali amicitiam eum fas est aspirare, 11. 23). Igitur amicitia est divilibus pro eleemosyna', cum orus cjus ex virtutis opinione proccdit? Fædus ersulibus pro patria, pauperibus pro censu, pgrotis est amor, nec amicili:e nomine dignus, quo turpe alipro mcdicina, mortuis pro vila, sanis pro gratia, im- quid ab annico exigitur : quod necesse est eum facere, Jiccillibus pro virtute, robustis pro premio. 'Tantus qui necduin vitiis aut sopilis aut depressis, ad quali. ruim amicos honor, memoria , laus, desideriunque het illicita vel illicitur, vel compellilur. Nulla peecili prosequitur, ul cl eorum vita laudabilis, el mors pre- est cxcusatio, si amici causa peccaveris. Jonadab quotjosa judicellir : et quiod lis omnibus excelsius, quie que amicus Ammon salubrius probibuissct inceslum, dam gradus est amicitia vicinus perfectioni que in quam quod potirelir oplato, præbuissel consilium Dei dilectione el cogitatione consistit, nt homo ex (lt Reg. XIII, 5). Nos bonum hominem diciinus, qui :mico hominis Dei elliciatur amicus. In Evangelio : sobrie et juste el pic vivit in hoc sæculo, nihil a noJuni non dicam ros servos, sed amicos meos (Joan. XV, libet juhoneslum petit, nec rogatus præsial : inter 15). In amicitia quippe nibil inhonestum est, nihil fi- lales oriri potest ei conservari amicitia. cuum, nihil simulatum : et quidquid est, id sanctum et CAPUT VIII. Amicitiæ sunt el navi. An ideo abnuen. voluntarium et verum est; et boc ipsum charitatis da. Quidam dicunt cavendam esse amicitiam, rent propriuin esi. Ia amicitia conjunguntur honestas et plenam sollicitudinis atque curarum, nec lin:oris vasuavitas, veritas et jucunditas, dulcedo el voluntas, cuam, et multis obnoxiam doloribus, nihilque disliciaffcctus el actus. Qurc omnia a Christo inchoantur, lius quam custodire usque ad extremum diem. Sic per Christum promoventur, in Christo perficiuntiir. judicant cum Tullio aniare, ut possiut odire cun Naque amicus in spiritu Christi adhicrens amico, esti- velint : sic placet amare hodie , ui cr.is oderint : sic citur cum co cor imum et anima una : el sic per amo- amicus esse, ut pulli sit fidus, nunc laudans, nunc ris cantica gradu * ad Cliristi conscendens amicitiam, viluperans, nunc blandiens, nunc mordens; hodie palinus cum eo spiritus efficitur in osculo uno. Osculetur ratus ad oscula , cras ad opprobria. Apor lalium leme, inquit, osculo oris sui (Cant. 1, 1).

vissima recedit offensa. De his Tullius : « Solem, inCAPUT VI. Osculum corporale quando adhibendum. quil, e mundo lollcre videntur, qui amicitiam de vila Osculum spirituale. Est oscntum corporale, quod im- tollunt; qua nihil a Dco melius habemus, nihil jucum. pressionc fit labiorum, quod non est ostendendum , dius » (De Amicitia, n. 47). Qualis sapientia est amicinisi ccrlis ci honestis causis : ut in signum recunci- liam delestari, ut sollicitádinem caveas, curis careas, Jitionis, quando fiunt amici qui sucrunt iniinici ; in

exuaris timore? quando virtus nulla sine sollicitudine, signuni pacis, sicut communicaturi iu ecclesia interio- aut prudentia contra errores, vel temperantia contra rein pacem exteriori osculi, demonstrant. Iu signum libidines, vel justitia contra maliliam, aut fortitud:) dilectionis inter sponsum el sponsáin fieri permittitur, contra ignaviani pugnat. Quis ergo hominum, maximè vel sicut ab amicis pist diuturnam alssentiam et por- adolescentium, sine dolure aul timore lueri pudicia rigilur el suscipitor. In signum catholicæ unitatis, sic

tiam, vel lascivientem refrenare potest affectum? Sul uit fit cum liospes suscipitur. Sed sicut pleriqne aqua, lus fuit Paulus, qui noluit sine cura et sollicitudinc igne, ferro, cibo et aere, quæ naturaliier bona sunt,

vivere, sed intuitu charitatis, quam virtutem maxiin sux crudelitatis vel voluptatis satellitium abutim- mami credidit, infirmabalur cuni infirmis, el cuin scantur; ita perversi et turpes, et hoc bono sua quodam dalizatis urebatur (Il Cor. x1, 28 et 29) ? Sed et tristitia modo flagitia condire nituntur, ipsum osculuin tanta iili erat, et continuus dolor cordi ejus pro fratribus turpitudine fædantes, ut sic osculari nihil sit aliud

suis secundum carnem (Rom. ix, 2). Ego eos non lam quam adu. Ierari. Porro osculum spirituale proprie homines quam bestias dixerim, qui sic dicunt esse vi. amicorum est, qui sub una lege amicitiæ tenentur.

vendum, ut nulli consolationi sint, nulli etiam oneri Non enim fit oris alfactu, sed mentis affectu ; non

vel dolori : qui nibil delectativnis ex alterius bono conconjunctionc labiorum , sed commixtione spirituuni, cipiant, nihil amaritudinis sua aliis perversitate infucasiilicanic omnia Dei spiritú, ci ex sui participatione rani, amare nullum, ainari a nullo curunles. cælesiem iinminente saporem. Nam ipse hune sacra- CAPUT IX. Amicitia puerilis. Est amicitia puerilis, tissimum inspirat affectum, ut videatur alteri quasi

quain vagus et lasciviens creat aflectus, sine ratione, vinain aniinam habere in diversis corporibus. Psalmi.

sinc pundere, sine mensura, sine alicujus cothinodi sla : Ecce qunm bonum el quam jucundum habitare fratres in unum (Psal. cxxvii, 1). Anima sic affecia ad rel incommodi considerationc. Haec ad tempus veheosculum intellectuale suspírat, et cum mirximo desi- menter aflicil et stringil, blandius allicit. Sed affcctus derio clamans, Osculetur me oscr.ln oris sui : ut jam sine ratione, motus bestialis est, ad quæque illicita tericnis affectibus mitigaitis, et omnibus quæ de mulle du sunt cogitationibus desideriisijue sopitis, in solius pronus. Et licct amicitiam promoveal affectus, non

"Apud Aelredum, onera sua invicem tollerent, nisi quod unnsquies que proprian levins, quain amici porlal.

• Alu Aelredum, gloria..
i apud Aelredum, cognitione.
* Es Achredu adeila vrces, rerilas, ct, affecius.
• Aelrudus, auo: 18 gradus ad

aclredus, abulendum.
sclredus, et.

Aclredus quo.
• Aclredus addit, lu!ius; ncc liabct, cun Tullio,

Adde ex Aelredo, aliorum.
o Aclredus, pricrenuil.
(a) Aliler suutis ac crcau aclrcdus.

« ͹˹Թõ
 »