Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

sed mi eriam non excludit. Feliciler ergo non diligit, hunc quasi sine navi laborantem in Nuctibus, impelus donec ad verum el summum bonum per amoris desi- aquæ decurrentis secum trahit. Qui vero ælerna crederium se convertit. Quia vero suinmum el verum dens, Iransitoria diligit, hic juxta navem n:ufragium bonum Deris est solus, ille feliciter amal, qui Deum facit. Qui aulem elerna bona el credit, et diligit, hic amal, el tanto felicius quanto amplius. Hæc igitur est in navi posilus , fluctuantis maris undas securus pervera cordis nostri requies, cum in amore Dei per de- transit : et quia per desiderium fidei navem non siderium figitur, nec ultra quidquam appelit, sed in transgreditur, jam quodam modo in Alnctibus lerre eo quod lenet, quadam felici securitaie delectalur. stabilitatem innititur. Primum ergo, si hoc mare maQuia enim illud nec appetitus ultra protrahit, nec ti- gnum illicsi pertransire volumus, fabricemus navem, inor repellit, quodam modo in idipsum jucunditatis ul lidem integram habeamus ; deinde navem fidei in. sine vexatione requiescit. Sed quia humanæ mentis habitemus per charitatem, ut el credamus qnod diliinfirmitas, ut non dicam semper, sed vix aliquando in gere debemus, et dilig:imus quod credimus : sicque illam divinæ contemplationis dulcedinem figi potest, el lex Dei in corde nostro sil per rectie fidei cognitio quodam interim sludio ad illam , ad quam necdum neni, et cor nostrum in lege Dei sit per dilectionem. pertingere sufficit, stabilitatem assuefacienda est : id Sed ut facilius cognoscas quomodo vel unde hanc, cst, si Deum semper cogitare non possumus, saltem quam dixi, navem vel arcam in corde lujo ædificare cor nostrum ab illicitis el vanis cogitationibus restrin- debcas, per quam hujus diluvii naufragio edlucius, ad gendo, in consideratione operum Dei el mirabilium porum quietis pervenias; duo opera Dei considera, cjus illud leneamus ; ut dum semper minus instabiles videlicet opris conditionis, et opus restaurationis. esse satagimus, landem aliquando donante Deo vere Opuis autem conditionis est creatio cæli et terra, et stabiles lieri valeainus.

omnium quæ in cis continentur, qu:e sex diebus facla CIPUT VII. Quomodo comparanda. Fides navis in sunt. Opus vero restaura'ionis , incarnatio Verbi , et hujus mundi fluctibus. Unde ædificanda. Ut autem omnia quæ a principio mundi usque ad finem, vel ad promotionis hujus aliquod tibi exemplum subjiciam, eam prenuntiandam præcesseruni, vel ad ipsam conuniversus iste inundus quasi quoddam diluvium est, firmandam secutura sunt : quæ omnia sex ætatibus eo quod omnia qu:e in hoc mundo sunt, ad simililu- fiunt. Sed opera restaurationis magis pertinent ad dinem aquæ incertis eventibus fluctuando decurrant. fidem catholicam, quæ idcirco sancli amplius diliVera autem fides, quæ non transitoria, sed æterna gunt, quia in eis sue salutis remedia agnoscunt. Haec promiuit, quasi a quibusdam fluctibus, sic a mundi autem parlim per ho:vines, partim per Angelos, par. hujus cupiditate in superna animum allollil : el por- lim per semelipsum operatus est Deus : ut in arca lari quidem ab aquis polest, sed mergi omnino non spirituali prima sil mansio opera hominum , secunda potest; quia ad necessitatem hoc mundo utilur, sed opera Angelorum, tertia opera Dei, supremus cubiejus desideriis per affectum non implicatur. Quisquis lus, auctor universorum Deus. crgo ælerna non credens, sola quæ transeunt appelit,

ADMONITIO

IN SUBSEQUENTEM LIBRUM. Liber de Diligendo Deo pius est, judicio Erasmi ac Theologorum Lovaniensium , nec ineruditus : sed subditilius lamen, vel ipsa ex phrasi plurimum discrepante ab Augustiniana , merito iisdem visus. Auctor certe se ipse ælatis recentioris esse satis eo prodit , quod Hieronymi diclum ex lib. 5 in Matth. xviii citat in buric modum : Unde quidam sanctus ait, Magna dignitas animarum , etc. Contulit huc sententias ad inflammandam dilectionem Dei, variis ex libris, Hugonis Victorini in primis, Bernardi et Anselmi. Et quidem a capile 4 ad 11, nihil nobis legendum aliud præbet, quam quod verbis iisdem ac fere totidem scripsit Hugo in Soliloquio de Arrha animæ. Alia itidemn sunt ex aliis Ilugonis opusculis excerpla loca, plura etiam ex diversis Bernardi Concionibus, el quædam ex Meditatione apud Anselmum postremæ editionis decima sexta , quæ nos passim positis nolis e regione monstramus (a). Ad extremum, capite 18 exhibelur insignis locus Anselmi ex ipsius Proslogio. Sapit hoc opus eumdem auclorem ac liber de Spiritu et Anima. Nec forle alteri melius adscripseris Manuale, et alia quædam opuscula qur hic postea representantur , itemque libros apud Hugonem de Anima primum el tertium , qui apud Bernardum Meditationes el de Conscientia nuncupantur. Caeterum Vincentius Bellovacensis, lib. 23 Speculi naturalis, cap. 1, nonnihil quod legere est cap. 3 hujus libri, cilat nomine Petri Comestoris. Librim contulimus cum Mss. Regiis duobus in quibus Augustini nomine falso prænotatur,

(a) Ante ipsa capitula nolis alphabeticis indicavimus libros ex quibus varia loca passim excerpuntur.

M.

DE DILIGENDO DEO

LIBER UNUS.

CAPUT PRIMUM. Via ad vitam charilns. Modus diligendi Deum el proximum. Vigili cura , menle sollicita , summo conalu, et sollicitudine continua decet nos inquirere et addiscere quomodo et qua via possi mus infernale supplicium vitare, el caleste gaudium acquirere; cum nec illud suppliciun vilari, nec illud Gaudium acquiri possit, nisi via cognita qua esl illud

vitandum, et illud acquirendum. Audiamus ergo libentius, inspiciamus diligentius verba Apostoli, quibus ipse duo ostendit , scilicet quod cælestis gloriä viia ineffabilis est, et que sit via quæ ducit ad vitam : ait enim , Nec oculus vidil , nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , quce præparavit Deus diligentibus se (1 Cor. 11, 9). Ecce per hoc quod dicit Deum prie

ex

ad

parasse bona diligentibus se, ostendit quia dilectio Litudinis qua welernaliter bealus est, velit esse partivia est quo ad illa bona pervenitur. Sed dilectio Dei cipes, quam vidit communicari posse, minui omnino sine dilerlione proximi haberi non potest, leslante non posse. Illud igitur bonum, quod ipse erat et quo ipse bealo Joanne , qui ait : Qui non diligit fratrem suum erat bealus, sola bonitate, non necessitate aliis communi quem videt, Deum quem non videt , quomodo diligere care voluit:quia summi boni erat prodesse velle, et ompolest ? Et hoc mandalum habemus a Deo, ul qui dili- nipotentissimi nocere non posse. Et quia non valet cjus gii Deum , diligal et proximum suum ( Joan. iv, 20, beatitudinis particeps existere aliquis, nisi per intel21). Ecce in hac gemina dilectione consistit vera ligentiam, que quanto magis intelligitur, lanio plenius charitas , de qua Apostolus loquens ait : Excellentio- habelur ; fecit Deus rationalem crcaturam, que sumrein viam vobis adhuc demonstros i Cur. XII, 31). Ecce . mum bonum intelligeret, intelligendo amarel, amando charitas excellentissima via est quæ ducit ad coele. possideret, el possidendo fruerelur : eamque hoc stem patriam, et sine qua illuc nemo pervenire potest. modo distinxil , ut pars in sui puritate permaneret Sed quis in hac via est? quis novit eam ? Qui diligit nec corpori uniretur , scilicet angelus ; pars corpori Deum el proximum.

jungerelur, scilicet anima. Distincta est igitur ratioQuomodo diligendus est Deus, et quomodo proxi. nalis crealura in incorpoream et corpoream. Incormus? Deum debemus diligere plus quam nos , sed porea , angelus; corporca vero, homo vocalir , proximum sicut nos. Deum diligimus plus quam anima rationali et carne subsistens. Conditio igitur nos, si praecepta ejus voluntati nostræ in omnibus rationalis creaturæ primam causam babuil, Dei bonipræponimus : proximum autem non jubemur diligere la em. Crealus est igitur homo vel' angelus propter quantum nos; sed sicut nos , id est, velle el oplare bonitatem Dei. Nam quia bonus est Deus, sumus; et omne bonum , quod debemus velle et optare nobis , in quantum sumus, boni sumus. Ad quid autem creael maxime ælernam beatitudinem ; et ad illam obli- la est rationalis creatura ? Ad laudandum Deum, nendam ei succurrere, et in corporalibus bonis, el in serviendum ei, ad fruendum eo : in quibus ipsa prospiritualibus, prout ratio exigit, et facultas permittit. licit, non Deus. Deus enim perfectiis el summa boniUnde Dominus in Evangelio ait, Quæcumque vultis tale plenus, nec augeri potest nec minui. Quod ergo ul faciant vobis homines, et vos eadem facile illis ( Matth. crratura racionalis facta est a Deo , referendum est VII, 12); el Joannes apostolus aii , Non diligamus ad Creatoris bonitatem, ci ad creatur:e utilitalein. verbo neque lingua, sed opere el veritale (I Joan. Jii, 18 ). Cum igitur quæritur, quare vel ail quid facta sil raSed qui sunt proxiini , quos debemus sic diligere? liona'is creatura; respondendum est, Propter Dei Cerle omnes homines , Christiani , Judæi , Pagani , bonilalein, et creaturae utilitatem : utile nempe est ei amici et inimici.

servire Deo et frui eo. CAPUT II. Quare el qualiter diligendus Deus. Amor CAPUT III. Hominis sunt omnia. (a) Factus ergo Dei excitatur ex intuilu creationis. Creatura ralionalis angelus , sive homo propter Deum dicitur esse , non duplex. Ad quid facla. (a) Cum ergo tota salus no- quia Deus creator el summe beatus alterutrius indigesira in dilectione consistat, quare ct qualiter Do- ret oficio, quia bonorum nostrorum non eget; sed ut minus noster a nobis diligendus sit , diligenter con- serviret ei el fruerelur eo, cui servire regn:re est. In siderandum est. Ad Dei igitur dilectionem in nobis hoc enim proficit serviens, non ille cui servilur. excitandanı , nutriendam et augendam nihil ila valet, Et sicut factus est homo propter Deum , id est, ut sicut beneficiorum ejus frequens et diligens conside- ei serviret; sic factus est mundus propter hominem , ralio. Tanla enim nobis tribuit , lantaque retribuit , scilicet ut ei servirel. Posilus est ergo homo in medio, quod deficit anima nostra, deficit prorsus in conside- ut ei servirelur , el ut ipse servirel : ul acciperet ratione tantorum beneficiorum ejus. Et licet non pos. ulrumque , et rellueret lolum ad bonum hominis , et simus ei lantum et lantas, ut decet, amorem el obse- quod accepit obsequium , et quod impendit. Ita enim quium et gratiarum actiones persolvere, lamen quan- voluit Deus sibi ab homine serviri , ut ea servitute lumn el quantas possumus rependere debemus. Ecce non Deus, sed homo ' juvaretur : scd voluit ut munquare , id est, pro beneficiis suis , quæ sua magna dus serviret homini , ut exinde similiter juvarelur pietate , sua gratuita bonitate , nullis nostris merilis homo. Tolum igitur bonum hominis erat, et quod facxigentibus nobis contulit Dominus, a nobis quoque ctum est propler ipsum, et propter quod factus est mullum diligendus est. Qualiter autem a nobis dili- ipse. Omnin enim , ait Apostolus , nostra sun! (1 Cor. gendus est Deus , illud ejus mandatum manisestal, 11, 22); superiora scilicet , æqualia et ipferiora. Su. quod nimis man lavit, et nimis custodiri voluit (Psal. periora quidem nostra sunt ad perfruendum, ut Deus CXVIII, 4). Audi igitur, o bomo, illud omnium man- creator Trinitas. Æqualia nostra sunt ad convivendolorum et maximum el primum mandalum : audi, dum , scilicet Angeli , qui etsi modo sunt superiores inquam , illud diligenler, reline memoriler, meditare nobis, in fuluro erunt æquales ( Matth. XXII, 30). Et jugiter, el pro viribus luis imple instanler, assidue et inferiora nostra sunt, quae ad usum nobis sumt, sicut perseveranter. Hoc autem est illud mandatum, Diliges res dominorum dicuntur esse famulorum , non domiDominum Deum tuum ex lolo corde luo, id est, ex lolo nio •, sed quia sunt ad usum eorum. Ipsique Angeli intellectu; el ex lola anima lun , id est, ex lola volun- in quibusdam Scripturæ locis nobis servire dicuntur , Lale lua ; el ex lota mente (Deul. vi, 5, et Matth. xxII, 37), duin propter nos in ministerium milluntur : unde id est, ex lola memoria : ut omnes cogitationes luas, Apostolus ait, Quoniam omnes administralorii spiritus omneinque vilam luam , et omnem intelleclum litum sunt, missi in ministerium propter eos qui hæredilaten! in illum conservez. Sed quia parum te forte a Deo capiunt salutis (Hebr. 1, 14). Neque id incredibile diligi estimas, illuin quoque parum diligere non ve- cuiquam videatur ; quandoquidem et ipse Creator et reris. Scrutare ergo et revolve in animo luo quæ libi Rex Angelorum venit, non ministrari, sed ministrare, contulit dona el benelicia , quæve promisit : el le el dare animam suam pro multis ( Matth. XX, 28). vehementer illum debere diligere convinceris.

Dicuntur eniin Angeli orationes et vola nostra offerre Ul autem amor Dei in te amplius excitelur et cre- Deo : non quiit Deum doceant, qui omnia anılequam scal, considera diligenter, a quo, quare , vel ad quid fiant, sicut el postea facta sunt novit *; sed quia ejus creatus sit homo, quæve Deus propier hominem creavil. Sciendum est ergo rerum creatarum , cælestium

Alias, ut. et terrestrium, visibilium et invisibilium causam non

• Comestoris excerptum et llug., hic addunt, serviens. esse nisi bonitatem Creatoris , qui est Deus unus et

: Editi, non privatione a domino. verus : cujus est lanla bonitas, quod ' alios suæ bea

* Ms. Regius, el plus quam fant novit.

(1) Verba bæc Comesioris nomine citantur a Vincent. » Alias, ul.

Bellov., lib. 23 Spec. nat., cap. 1; Hug. Vict. lib. 1 de se (a) Ex llug. Vict. lib. 1 de Sacramentis, p. 2, cap. 1, el ex cram. p. ?, cap. 1; et Bernard.. Serin. 1, de S., alieud., Summia Sentent. tract. 2, cap. 1.

chaele.

ex

voluntatcm super luis consuluni, et quod Dco jubente que ergo illc est , mullum nobis contulit : et qui lan. completam esse cognoverini, hoc nobis evidenler vel lum dare voluit, multum dilexit. Tantum ergo dili. Jalenter reportent. Unde angelus hominibus ail : gens, et lam' diligendus dono suo demonstralıır. El Cum orastis, orationem vestram obluli Deo (Tob. x11, 12). quam stullum est amorem lam polentis non nitro Similiter el nos cum oramus, non Deum docemus, concupiscere! quam impium, quam perversum est lam quasi nesciat quid velimus , el qno indigeamus : sed diligentem non amare! necesse habet rationalis creatura temporales caus:is Si autem ista diligis, ut subjecia dilige, nt famuad eternam veritatem referre, sive pelendo quid erg: lantia dilige, ut arrhamı sponsi, nit munera amici, el se fiat, sive consulendo quid faciat. De excelso beneficia domini : sic lamen, ul memineris semper igitur coelorum habitaculo ad consolandos , ad visi. . quid illi debeas; nec ista propler se, sed ista pro illo, landos et ad adjuvandos nos alirahil supereninens nec ista cum illo , sed ista propter illum , et per ista charitas Angelos, propter Deum, propler nos, propter illum, et supra isla illam diligas (a). se ipsos. Propter Deum utique , cujus tanta erga nos CAPUT V. Beneficia Dei recensentur. Cave, o anima, pietatis viscera ipsi quoque, ut dignum est, imitantur : ne , quod absit , meretrix dicaris ; si munera dantis propler nos , quibus nimirum propter propriam simi. plus quam amantis affectum diligis. Majorem charitati bitudinem miserantur: propler se ipsos, quorum ordi- ejus injuriam facis, si et dona illius accipis, et lamchi nes instaurandos ex nobis loto desiderio præstølantur. vicissitudinem dilectionis non impendis. Aut dona ile

CAPUT IV. Animce dignitas. Ex Dei in eam umo- lius, si poles, respue; vel si dona illius respuere non re dignoscitur. Cui ex Dei dono cuncla famulantur.Crea- potes, vicissitudinem dilectionis repende. Dilige illuin la quomodo diligenda , quomodo Creator. (a) Primum propter se, dilige le propter illum : dilige illum, til ergo necesse est ut quisque se ipsum considerel, et fruaris illo, dilige le, nii diligaris ab illo . Dilige in eum cognoverit dignitatem suam, ne injuriam faciat donis illius quæ dala sunt ab illo. Illum tibi, el te illi Creatori suo, abjectiora se non amet. Nam et ea quie dilige. Hirc pura el casta dilectio est, nihil habens per se considerat: pulchra sunt, pulchrioribus com- sordidum, nihil amarum, nihil transitorium. parala vil.scunt; el sicut ineptum est deformia pul- Considera ergo, o anima mea, quæ communia cum chris conjungere, sic omnino indecens est ea que oninibus, quae specialia cum aliqnibus, quæ singularia non habent nisi inlimam quamdam et imaginariam sola acceperis. In omnibus his le dilexii, quæ vel pulchritudinem pulcherrimis coæquare. Puiain ergo, communiier lecum omnibus, vel specialiter cum quianima , allende pulchritudinein; el intellige qualcm busdam, vel singulariter tibi soli tribuit. Cum iis rurpulchritudinem debeas diligcre. Quod si furie interna suin omnibus le dilexit, quibus te parlicipatione doni visio lua per negligentiam luam obscurata est, el le- sui sociavil. Præ omnibus iis te dilexit, quibus le sinmelipsam, ut decel el expedit, contemplari non suf- gularis dono gratiæ prælulit. In omni creatura dilcficis ; cur sallem quod de le existimare debeas, cia es , cum omnibus bonis dilecla es , præ omnibus judicio alieno non perpendis? Sponsum habes ; sed malis dilecta es : et ne parum hoc tibi videalur, quod nescis. Pulcherrimus est omnium ; et faciem ejus non prie omnibus malis dilecta es; quanti boni sunt qiri vidisti. Ille le vidil : quia nisi te vidisset, non te dili- minus le acceperunt? geret. Noluit adhuc se ipsum præsentare libi; sed

CAPUT VI. Beneficium creationis. Beneficium repamunera misit, arrham dedit, pignus amoris, signum rationis. llominis valor. Primum cogita, o anima , dilectionis. Si cognoscere illum posses, si speciem ejus quod aliquando non fueris, el ut esse inciperes, hoc videres, non amplius de tua pulchritudine ambigeres : Dei dono acceperis. Donum ergo cjus eral ut fieres. scires enim quod lam pulcher, lain formosus, tam Sed numquid ei aliquid dederas priusquam fieres , elegans, lam unicus in tuo aspectu caplus non essel, quod tibi hoc ab eo redderetur uit lieres ? Nihil prorsi non eum singularis decor et ultra cæteros adıniran- sus, wil lu dederas, nil tu dedisse poteras priusquam dus traheret. Quid igitur ages? Nunc videre illum non fieres. Qui utique si nil amplius dedisset, pro eo ipso poles, quia absens est : et ideo non times nec eru- lamen semper a nobis laudandus el diligendus esset. hescis illi injuriam facere, quia singularem ejus amo- Nunc autem amplius dedit, quia dedil non solum esse, rem conlemnis, leque aliena libidini turpiter et im. sed et pulchruin essc, el formosum esse. Sed nec bic pudice prostituis. Noli sic facere. Si adhuc scire non terminari poluit munificentia largitoris optimi : adhuo poles qualis ille sit qui te diligit , considera saltein aliquid plus dedit , el magis * nos ad similitudinem arrham quam dedit libi : fortassis in ipso munere ejus suam traxit. Voluit ad se ir: here per similitudinem , quod penes le est, poleris agnoscere quo affectul il- quos ad se trahebat per dilectionem. Dedit ergo nobis Juo diligcre, quo studio et diligentia ie illi debeas csse, et pulchros esse, dedit el vivere : l1l precella conservarc. Insignis est arrha ejus, nobile donum: mus his quæ non sunt per essentiam, et his que inorquia nec magnum decuil ut parva daret, nec pro parvo dinala sunt, aut incompleta aut incomposila per formagna sapiens dedisset. Magnum ergo est quod tibi mani, aut inanimala per vitam. Magno debito obligala dedit; sed majus est quod in le diligil. Magnum est es, anima mea. Mullum accepisti, et nihil a le haergo quod tibi dedit.

buisti ; el pro omnibus his non babes quid retribuas, Quid tibi dedit, o anima, sponsus tuus? Respice nisi tantum ut diligis. Nam quod per dilectionen da universum mundum istum, el considera si in eo ali- tum est, nec melius nec decentius quam per dilequid sit quod tibi non serviat. Omnis natura . ad hunc clionem rependi potest; accepisti autein hoc per dilinem cursum suum dirigit, ut obsequiis luis famule- lectionem. tur, et utilitati deserviat, tuisque oblectamentis pari- Jam nunc tibi narrare incipiam quantum isie spon ter et necessitatibus secundum allluentiam indeficien- sus lius, qui tam excellens apparuil cui le conderet. tem occurral : hoc cælum, boc terra , hoc aer, hoc humiliari dignalus est cum le repararet. Illic tam maria cum cis quiz in ipsis sunt univcrsis , explere sublimis, hic iam humilis : non tamen hic, quam ilnon cessant; hoc circuitus lemporum annuis innova- lic, minus amabilis; quia nec hic quam illic minus lionibus et redivivis partubus antiqua innovans, dili- admirabilis. Illic potenter magna iibi coululit, hic psa reformans, consumpla instaurans paslui perpelio misericorditer pro te dira sustinuil. Ut enim relevasubininistrat. Quis ergo , putas, hoc instituit? Quis rel le illuc unde cecideras, ipse descendere dignalus istud naturæ præcepit, ut sic uno consensu ' libi serviat? Beneficium accipis, et auctorem ejus non agno- ! Alias, tantum. scis; donum in manifesto est , largitor occultus ; et • Apud Aug., quia diligeris ab illo. lanien ipsa ratio tua le dubitare non sinit, hoc luuin 3 Locus restitutus ex Kug. et ex Ms. Regio. non esse debitum, sed beneficium alienum. Quicum- Ms. Regius, el magis dedit; nos.

* Hæc verba, amabilis, quia nec hic quum illic minus, ! Alias, creatura.

ex Hug. surplemus. ? Alias, ut uno censu ; vel, sensil.

(a) ila et l'ctius Bles., de Charitate Dei el proximi, cap. (u) Verba llugonis Vict, de Artha animæ.

5

21.

est huc ubi jacebas : et ut tibi juste redderelur quoi in omnibus acquiescere. Noc etiam ad dilectionem perperdideras, ipse dignatus est pie pali quod colerabas. tinere scias, quod habes unde le ornare possis : quod Descendit ergo, suscepit, sustinuit, vicit, restauravil. utique ex le pon baberes, nisi ab illo reciperes. Ab Descendit ad mortalem, suscepit mortalitalem, susti- illo allem accepisti, ut vestimenta bonorum operum nuit passionem, vicit mortem, restauravit hominem. indui, et fruclu eleemosynarum cum jejuniis et oraEcce, anima mea, ohslupesce tanla mirabilia, lanta tionibus, cum sacris vigiliis aliisque operibus pietatis, beneficia propter le eshilila. Cogita quantum te dili- quasi quodam vario ornatu possis ornari vel decorari : gal, qui tanta dignatus est facere propter te. Pulchra el quidquid ad sanitatem , quidquid ad refectionem , lacia fueras ejus munere; forda facta es lua iniquitate: quidquid ad speciem rcparandam, quidquid ad decosed rursum mundata es et formosa facta es ejus pie- rem augendum valere dignoscitur, copiose tribuil. fate, operante lamen utrobique ejus charitate. Olim Vide quam copiosa dispensatione tibi ubique occurricum non esses , dilexit te ui conderet; postea cum lur. Non habuisti , el datum est libi; perdidisti, el furda esses, dilexit ut pulchram faceret : el ut osten- restauratum est tibi : nunquam derelinqueris, ut scias deret libi quantum te diligeret, non nisi moriendo a quantum ille le diligat a quo amaris. Non vull perdere; inorte liberare le voluit; ut non impenderet tantum ci ideo tanta paticntia ie exspectal : et concedit pie pielatis beneficium, verum etiam charitatis monstra- loties negligenier amissa ilerúin atque iterum si vorel affecluin. Grandi itaque dignatione primo homini lueris reparare. O quod jam perierunt, qui isla lecum spiraculum vilie desuper pius formator infudit : sed receperunt , sed amissa iterum lecum accipere non multo majori charitale pro codem homine non jam meruerunt! Plus omnibus illis dilecta es, quia libi sua dedit, sed se ipsum impendit atque tradidit. Ma- lam benigne amissum redditur, quod illis perditum gnum quidem est de Deo, quod esse me sentio opus lam districte negatur. Nunquam tibi gratia bene opeejus : sed multo plus est, quod transisse ipsum video randi ipso largienie negala est. Si magna opera facis, in pretium meum; quoniam lani copioso munere ipsa misericorditer sublimaris : si non facis magna opera, relemplio agitur, ui homo Deuin valere vidcatur: 0 salubriter humiliaris . Melius enim novit ille quid tibi felix culpa mea, ad quam diluendam duin ille chari- expediat, quam tu; el ob hoc si vis de eo bene senlate trabitur, ipsa quoque ejus charitas mibi eam desi- tire, lolum quod ab illo libi fit, bene fieri intellige. deranti et eam colis præcordiis concupiscenti aperi- Talis est enim amor Dei in nobis, nec quidquam lur! Nunquam lam bene dilectionem cjus agnoscerem, omuino humana infirmitas tolerat, quod ipse quantum nisi in lantis periculis expertus eam fuissem. O quam in sua bonilale csi, ad bonum nostrum non disponat. feliciter cecidi , qui post lapsum felicius resurrexi! Forle gratiam virtúlum non habes : sed dum viliorum Nu'la dilectio major, nullus amor sincerior, nulla impulsu conculeris , melius in humilitale solidaris. charitas sanctior , nullus asseclus ardentior. Morluus Suavius enim redolet Deo humilitas infirma , quam est pro me innocens , nihil in me quod amarel invc- virtus elata. Nihil omnino dispositioni divinæ przejunienis. Quid ergo dilexisli, Domine, in me, el lantum dicare audeas : sed semper cum limore el reverentia dilexisti, ut morercris pro me? Quid tale in me inve- ora Deum, ut quemadmodum ipse novit, libi subvenisti, pro quio taula el iam dura sustinere voluisti?

niat : si qua adhuc tamen in te mala remanserint, pie CAPUT VII. De beneficio vocationis ad fidem. El dilual; si qua inchoata sunt bona, benigne perficiat, quid, si cogilare cæperis, o anima mea, quiol el qua- el ea le, qua voluerit, ad se via perducal. les in comparatione lui abjecii sint, qui hanc quic CAPUT IX. De illustratione aliis beneficiis. O ani. tibi data est gratiam conscqui non poluerunt? Certe nia, quid faciemus Domino Deo, a quo loc bona audisti ab initio usque ad hinc diem, quam mullir ge- arcepimus? Neque enim contentus fuii eadem, quie nerationes pertransierunt, quæ omnes sine cogni- catleris, nobis bona tribuere; sed in malis quoque tione Dei el precio suze redemptionis in interitum nostris ejus singularem dilectionem cognoscimus, nit sempiternum dilapse sunt. Omnibus illis Redemptor

cum lam de bonis quam de malis nostris omnibus luus 1e prælulit, quando tibi hanc gratiam largitus singulariter diligamus. Tu dedisti mihi, Domine, ul le est, quam nullus corum percipere meruit. Tu sola

agnoscam, et præ cæteris mullis de luis secretis repr.c omnibus illis assumpla es : et quare hoc in te sa- velaia intelligam. Alios coxlaneos meos in tenebris clum sit, nullam præter sulam Salvalo: is lui charila- ignorantize dereliquisti, et mihi prae illis sapientic lem, invenire poleris causam. Elegil crgo to przelezit luce lumen infudisii. Tu dedisti mihi sensum capacem, le sponsus luus, amator tuus, Deus luus, Redempior intellectum facilem, memoriam tenacem, ellicaciain luus : elegit le in omnibus, et assumpsit le ex omni- in opere, gratiam in conversatione, proveclum in bus, el amavit le prix omnibus. Nomine suo vocavil le, sludiis, effectum in cæplis ', solamen in adversis , ut memoriale ejus semper esset apud le. Voluit te parli- cautelam in prosperis : el quocumque vertebam me, cipem esse in nomine, participem in nominis veritate: ubique gratia el miscricordia lua præcessil. Ei sicpe quoniam unxit le illo, quo et ipse unclus erat, oleo lic- mihi cum consumplius videbar, subito liberasti me; lilia (Ps. xliv, 8), ut abmelo sis uncliis, quia a Christo quando errabam, reduxisti me; quando ignorabam, dicitur christianus. Sed numquid lu fortior, numquid docuisti me; quando peccavi, corripuisti me; quando sapientior, numquid nobilior, numquid omnibus illis

tristabar, consolatus cs me; quando cecidi, erexis:i ditior fuisti, qui hanc præ omnibus illis specialem me; quando steti, tenuisti me. Tu dedisti mihi verius gratiam sortiri meruisti? Quot fortes, quot sapientes, cognoscere le, purius diligere le, sincerius credere quot nobiles, quot divites ibi fuerunt; et lamen uni- in te, ardentius sequi le. O Doinine Deus meus, dulversi relicti el abjecti perierunt? Multum, fateor, col- cedo vile meie, lumnen oculorum meorum, quid relrilatum est libi : nam cum foeda prius fuisses, et pole buam tibi, pro omnibus que retribuisti mibi ? Vis ut luta, el deformis, et squalida, discissa et dissipata, et diligam te. Et quomodo diligam te? quantum diligami onini horrore el enormitale plena; sic Deus Dominus

te? quis suin ego, ut diligain te? Ei lamen diligam luus dilexit te, ul le lantis gratiie sue muneribus di- te, Domine, fortitudo mea, firman.enlum meum, retaret. Nisi ergo prius mulla cura, sludio vehementi

fugium meum et liberalor meus, Dcus mcus, adjutor exculla et ornata decenter fueris , in cælestis sponsi meus, protector meus, cornu salutis mer, cl susceptor thalamum introduci digna non eris. Nunc ergo dum mcus. Et quantum adhuc dicam? Tu es, Doinine, Deus tempus est, o anima mea , formam tuam excole, fa

m'us. ciem orna, habilum compone, maculas lerge, mundi- CAPUT X. De Dei circa nos sollicitudine. Prætiam repara, mores corrige, disciplinam scrva, et

sentia ejus quid in quclore efficiat. Multa et innumeraomnibus tandem in melius commularis, dignam spon. sam digno sponso onni nisu te redde. Prepara ergo le sicui decel sponsam sponsi immortalis , sponsam ! Locus reslilulus ex Mugone et ex Ms. Regio. regni cælestis.

Alias, gra .
CAPUT VIII. De virtutum munere. Dei ordinarioni 3 Alias, p?ofeclum in conceplis.

bilia bora freisti mili, Dominc Deus meus, de quibus ad videndum , aures ad audiendum, narcs ad cale nijhi dulce erit semper cogitare, semper loqui, semper oraindlum, manus ad contrectandum , palalitu ad go gratias agere, ut le laudem el amem pro omnibus be- standum, p des ad ambulandum, salutemque ipsato ncficiis quis. Ecce habes, anima mea, arrham luam; corporis. Magnum fuil et hoc, quod ad eorumdem et in arrha lua cognoscis sponsum luum. Serva ergo sensuum meorum oblectamenta singula sensibus sinle illi intaclam, serva impullulam, serva incontami- gulis convenientia creavit Deus, multa pulclire connatam, serva integram. Si olim mercirix fuisti, jain venientia et lucentia, canore mulcenti: , suave olenvirgo facta es : quem:dmodum amor illius consuerit lia, dulce sapientia, taclui placentia. Ob hoc enim corruptis integritatem reddere, ' ct integris castitatem providentia Crcaloris lam diversas qualitates rebus servare. Seper cogila quantam tecum misericor- indidit, ut omiies sensus hominis sua oblectamenta diam fecil : ei in hoc perpende quantum ab ipso di- inveniant. Aliud enim percipit visus, aliud odoratus, ligeris, quod ejus beneficium nunquain libi defuisse aliud auditus , aliud olfactus , aliud gustus, alind cognoscis. Sic cerle mihi videlur , cum ejus misera- tactus. Visum pasiil pulchritudo cotiruni, suavitas tjones circa me aliendo, quod, si fas est dicere, nihil cantilene demulcel audiuum, fragrantia odoris ollaaliud agat Deus, n'si ul nie:c saluti provideal : et ita clum, dulcedo saporis gustum. Ei quis omues delitotum ad custodiam mei occupatum video, quasi cias sensuum enuinerare queal? quae lam multiplices omnium oblitus sit, el mihi soli vacare velit. Sein. sunt in singulis, til si quis quemlibet per se consideper præsentem nihi se exhibet Deus, semper pa- rel, quemlibet per se singulariter dilaluin pulet. ralum sc offert : quocumque me verlero, me non Quot oblcclamenta oculorum in diversiliile colorum descrit; ubicumque fuero, non recedil; quidquid monstramus, lot oblectamenta aurium in diversitate egero, pariler assistil , et quod tandem cunctis aclio- sonorum audimus; inter quip prima suni dulcia sermibus meis perpetuus inspector, et quantum ad bo- monum coinmercia, quibus homines ad invicem suas niialem suam pertinet, quasi individuus cooperator voluntalei coinmunicant, prailerila narrant, presenassistai, ipso opcris sui cilectu patenter ostandit. Ex tia indicant, futura nuntiant, occulta revelant : adeo quo constat quod licet facies ejus a nobis adhuc vi. ul si careat his vila humana, bestiis comparabilis vi. deri non possit, nunquam tamen possil ejus priesen- dealur. Quid autem concentus aviuin , quid humane tia evitari. Sed quid est illud Julce, quod in ejus vucis melos jucundum, quid dulres inodos sonorum recordatione me liingere solel, el tam velementer omnium commemorein? quia tam multa sunt baralque suaviter afficere : 111 j.nin loja quodam modo a monix genera, ut ea nec cogilalas perenrrere, nec remetipso abalienari, el nescio quo, abstrahi inci- sermo lacile explicare possit : que tamen cuncta piam? Subito lola innovor et lola iumulor, el bene audilui serviunt , et in ejus delicias creala sunt. Sie mihi esse incipit ultra quam dicere sufliciain. Exhi- est de olfactu : habent übyiniainala odurem suum , laralur conscientia, in oblivionem venit omnis præler- et cuncta qua: suavem præstant odorem , et dulces itorum dolorum miseria, exsultat animus, clarescit spirant odores, olfactui serviunt , et in ejus delicias intellectus, cor illuminatur, desideria jucundantur. creati sunt. Eodem modo gustus et lactus varia haJamque alibi , nescio ubi, nie esse video, el quasi bent obleclamenta, quär ex similitudine priorum satis quiddam aniplexibus amoris inlus lenco, el nescio perpendi possunt. Magnum est certe ei hoc, quod quid illud sil : et tamen illud relinere semper el nune sana el integra membra creavit mihi Deus; ne essem quam perdere 1010 nisu laboro. Lucialur quodam meis dolor, opprobrium alienis. Accepi etiam ammodo delectabiliter aninia ne recedat ab eo quod plius, mentem scilicet, quæ possit intelligere, que semper amplecti desideral : et quasi in illo omnium possit ca pere veritatem, qux possit justam ab injusto desideriorum finem invenerit, siimme et ineffabiliter discernere, que possit indagare, desiderare Creatoexsultat, nihil amplius quierens, nihil ultra appelens, rein, laudare et inbarere illi. Magnum etjam arstimo semper sic esse volens. Numquid ille est dilectus ? beneficium , quod eo tempore et inter tales me nasci Vere ille: est Dominus meus qui' visilat me : sed venit voluit Deus, per quos ad fidem suam el sacramenta invisibilis, venit occultus, venit incomprehensibilis. pervenirein. Video innumerabilibus hominibus hoc Venit ul langal me, non iil videatur a me; venit ut negatum, quod mihi gratulur esse concessum : cum admoneat me, non ill comprehendatur a inc; venil ut quibus tamen nobis essel' una conditio. Illi derelicti non folum infundat se, sed ut gustandun præbe:it se; sunt per justiti:1111, el ego vocatus suni per gratiam. non ul impleat desiderium, non ut plenitudinem Procedam adhuc, eli:m intuens munus ejus fuisse exhibeat suie perseclic salietatis. Et hoc est quod quod educalus sui a parentibus; quod mc Namma non maxime pertinet ad arrham desponsalionis ejus : quod liesit, quod aqua non absorbuit, quod non sexalus a ille qui ia futuro se tibi videnduin el perpetuo possi- dienone, quod a bestiis non percussus, quod non dendum dabit, nunc aliquo modo il quam dulcis sit pracipitio necatus, quod usque ad congruim wlalem agnoscas, se libi ad gustandum przebei (a).

in fide ejus ct bona voluntate sum nutritus. CAPUT XI. De munere vilæ in orlu servalæ. De in- CAPUT XII. De longanimitale Dei. Tribus modis dullis sensibilibus oblectationibus. De aliis prærogali. a peccando serramur. De Angelo custode. Peccutor vis. (b) Mullum igitur Deus tuis diligi'ndus est iibi , omnem in se creaturam commovel. Quam liberaliler cui lanta beneficia contulit. Ut autem amoris ejus ignoscut Deus. (a) Mignam igitur, Doinine Denis , flamma amplius accendaris ; considera diligenter, o erga me ostendisti pietatem. Cum autem in cunctis anima, si præter illa que supra dicta sunt, aliqua libi operibus luis sis mirabilis, mirabilior lamen crederis contulerit beneficia. Cum ergo quir. hic memorala esse in visceribus pietatis : millum cnim spermis, sunt bona libi vides collata, mulium ei a quo libi hir'e nullum abjicis, neminem perhorrescis, nisi qui forle collata sunt debes gratiosus el devolus existere, et le amens exhorrucrit. Dona igitur lua sunt hirc, Dvgratias ageus dicere : Valite mihi diligendus est Deus mine, mihi a le misericorditer indulti, quod nic in meus, qui bene utens malo parentum mooruin, crea- periculis sepe constilulum clemenler eripuisti, niec vit me de carne illorum, et inspiravil in me spiracii- unquam pro peccatis meis quomimis miscrereris , Juin vile; discernens me ab illis qui vel abortivi pro- vinci potuisti ; oblitum tui de te admonuisti, aversum jecti sunt ab ulero, vel intra malerna viscera suffocali, a le revocasti, venicntem ad te benigne suscepisti , pone videntur conccpli, non vitit. Accepi ergo ut pænitenti indulsisti non solum ea quit coramisi pecsim, arcepi ut homo sim , accepi intellectum, quo c.ila, sed etiam qui le prologente non commisi. intersil inter me et pecus. Accepi corporis formain , Quodcumque enim mali prolegenite le non commisi accepi in corpore distinctionem scnsuum; oculos luluni a le dimissum depulandum cst. Nam sicul in Adde, ila.

· Apud Anselmum, est. lui Hacienus Hugonis verba de Arrha animæ.

(a) Ex Medil., cap. 2; ex Aug. Vict., lib. 3 de Mondo (0) Fx Anselmi Nedit. 16; llug. Vict., lib.7 Erudit. didasc., orandi, cap. 1; Bernard. serm. 3, 1:1 Dom. 6 lost Pentec.

n. 1-4; clex Anscuni Medil. 16.

Cif!. 13.

« ͹˹Թõ
 »