Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

muuia peccata cecidi; sic et in multo plura, nisi me suos a peccatis meis, quasi nolens advertere quanservasses, cecidissem. Tribus autem modis inemini tum delinqnerem. Propicr hoc, inquam , dissiinulame a peccatis conservalimm, scilicet occasionis subira- bal; ul commendaret patientiam suam, impleret elecrione, resistendi dati virtute , affectionis sanitale. clionem suam, confirmaret charila'em suam. Propler Mulla enim in peccata cecidissem, si dala essel occa- hoc, ut bene memini, concussil cor incum, excitans sio : sed Dei iniseratione non me talis opportunitas illud ul adverterel suorum vulnera peccatorum, et apprehendit. In mulla quoque p:nulo minus cecidissem vulnerum sentiret dolorem; etiam et lerruit deducens graviter impulsus violentia lellationis : sed virlutein ad portas inferi, el preparata iniquis supplicia mondedisti mibi, Domine, ul sub me esset appetitus wenis, strans : el ut nil janı noxi.e remaneret delectationis' el ei quam sentiebom concupiscentie minime consen- meliorem mibi con-olationem inspirans, spem indula i rem. Sed a quibusdam percatis tam longe me fecil gentiæ dedit, deinde cu ipsam indolgentiam contulie. Lila miseratio, Domine, uit penitus abominarer ea, et Sic autem ex toto indulsit, et tam liberaliter omneno ue ulla me quidem eorum lentatio nioleslaret. Magnie donavit injuriam, ut jam non damnet ulciscendo, nec quidem lievitalis est indicium. Domine Deus, el lioc confundat improperando, nec minus diligal impuquod ego infelis te irritavi, ego inalon coram le feci, lando. Sunt eniin aliqui sic donantes injuriam , ut furoreni bulum prorocavi, iran prumerui; peccavi, et non ulciscantur, sepius linnen improperent : sunt et passus es; deliqui, el adhuc sustines. Si pænileo, aliqui, qui licel sileant, manel tamen aliquid alla mente parcis ; si revertor, me suscipis; insuper dum differo, repositum, rancorenique tenent in animo; quirum utipræ:lol: ris. Revocas errantem, inrilas' repugnantem, que neutra plena est indulgentia. Longe ab his beniexsperlas torpenlem, amplecleris redeuntem, doces gnissima divinitatis natura, liberaliter agil, ignoscit ignorantem, mulces mærenlem; a ruina suscilis , plenarie : ita ut propter fiduciam peccatorum , sed post lapsum reparas, petenti larg ris, quærenti inve- poenitentium, ubi superabund: vil delictum, soleat et niris, pulsanti aperis; ostend's midi bene vivendi gratia superabundare. Testis est Petrus, cui post triviam, das gradiendi scientianı. Magnum est etiam el nam negationein lotius Ecclesi:c pastoralis cura est hoc, Domine, quod multa milri antequam pelere pos- commissa : leslis est Pulus, qui de Ecclesize persccilsem, vellem aut nessem, bona contulisti. Non soluin lore ellectus est vas elcctionis et doctor Gentium : auleni, Domine, sed et postquam scivi et polui le pe- lestis est Matth:cuis, qui de lelonio eleclus est in Apofere, le quierere, le desiderare, tibi julurrere, gra- stolum, cui etiam el Novi Testamenti primum scri- . muita bonilate lua non petenti, non quærenti, non de- plorem esse donalum est. sideranti, imo eti:non parvipendenti vel etiam conui- CAPUT XIII. De dono continentia. Cujus hostis trimnenti lua mihi liona largiius es. Maximumn istimo et pler. (a) Post hæc dedit mihi Dominus Deus continenillud fuisse benelirinm, quod Angelum pacis ab orlis ijam. Continentiam autem dico, non a sola luxuria nativitalis mee all me custodiendum, usque ad finein sed a crleris quoque, sicut necesse est, vitiis et pecDuin mihi dedisii : unde quidam sanchus ail, Magnu calis. Qui et aliquando vix per triduum continebam, est dignitas animarum, ut una quæque habeat ab ortu poslea Dci auxiliante gratia , per longum tempus ponaliviialis ad custodiam sui Angelum delegalum (llieron. iui continere. Ex hoc invenio unde merito exclamare in Multh. XVIII):

possim : Quia fecit mihi magna qui potens est (Luc. l, Magnæ pietatis fuit et hoc, Domine, quod mira p.1

49). Forle parum quid reputat aliquis continentiam : lientia ina meas sustinuil iniquitates. Cui gratias re- sed ego non ita. Scio enim quos liabeat oppugnalores, ferre debeo, quod non secundum iniquitales me:is et quantæ illam necesse sit esse virtutis, ut possit retribuisti mili. quod me terra non absorbuit, non talibus resistere. Primus hostis continenzie nostrie me cælum fulminavit, non me fulgur combussit, non caro nostra est concupiscens adversus spiritum. Quam Nomina submerscrunt, nec alia pæna vel morte prout domesticus hostis, quam periculosa lucta, quain inle. dignius eram, mullasti. Cum enim peccando a te recc- stinum belluin ! Ilostem hunc crudelissimnuin nec fue derem, non solum iram luam promerui, sed et

gere possumus , o anima mea, nec ligare : sed ciromnem crealuram adversum me excitavi. Nam si

cuinferre illum necesse est, quoniam alligatus est noservus cujusquam a domino suo recederet , non so- bis. Quid autem periculosius el miscrabilius est, quain lum dominum ipsum exacerbarel, sed el lotam ejus quod hostem nostrum cogimur sustentare , perímere fainiliam justissime irrilarel. Cum ergo lc Deum euin non licet ? Vides : ergo quam sollicite ic custo. omniuin creatorem offendi, omnem creaturam, quan- dire necesse sit ab ea , que dormit in sinu luo. Verlum spectat ad merilum meum , in iram commovi ; rumtamen non est hic solus adversarius mihi; alium ita ut merito pro le pugnaret adversum me lolus or- adhuc habeo, qui circumcinxit me ct obsedit undique. bis lerrarum. Possel enim lerra dicere mili : Non Ilostis iste est prisens sæculum nequam, qui per debeo le sustinere, scd potius absorbere; quoniam a quinque portas, quinque videlicet sensus corporis , Creatore meo non limuisti peccando recedere, et jaculis suis vulnerat me, el mors intrat per fenestras inimico, scilicet diabolo, adhærere. Possel quoque meas. Terlius hostis est antiquus humani gencris inisol diccre : Non debco libi' ad salutem lucere; sed

micus, antiquus serpens callidior cunctis aniinantipotius ad vindiciam Domini mei, qui est lux lucis el bus : iste est hostis quem nec possumus videre sons luminis, penilus tibi radios ineos abscondere. quanto minus cavere ? Hic hostis nunc quidem aperia Sic etiain cuncta quæque creatura serviret ad ulci- el violenter, nunc occulle et fraudulenier, semper auscendam lanlam injuriam sui Creatoris , nisi impe- lein malitiose el crudeliter nos impiignat el perselum ejus cohiberel ipse qui eam condidit, qui non quitur. Et ad hæc loleranda, ne dicam superanda , vult mortem peccatoris, sed ut convertalur et vival.

quis idoneus? Hiec ideo dixi, ut innotesceret conti. Oporlel ergo me, Domine , lanto magis sub potenti nentiae difficultas, ut sciamus qu:e a Deo data sunt manu lua bumiliari, tanto magis tibi gratiosum el

nobis (1 Cor. 11, 12): ac per hoc amplius diligamus devolumi el ad serviendum prompliorem existere,

eum qui hanc nob lein tribuit. Omnino enim quanto me de lantis beneficiis luis obligatiorem cons

in Domino facimus hanc virtutem, el ipse ad nihilumı spicio in reddenda ratione : ne diu dilala vindicia

deducil omnes tribulantes nos. Ipse est qui non mod Linto acrius ad veniendo mala mea punial, quanto carnem nostram cum vitiis vel concupiscentiis suis. diutius toleravit quod puniri poteral.

el præsens sæculum nequam cum curiositatibus suis Tamdiu igitur exspeciala cogita, o anima mea, Dei longanimitatem quani exhibuit, electionem prædesli. nationis guir quam impleri voluit, nimiam charitatem

Unus e Mss. Reg., cogitationis. Edili, rationis. qua nos dilexit. Propter hoc enim exspectalis exspie- : Ms. Regius hic addit, nun. Clavit Dominus el intendit mihi : scd avertit oculos 3 Alias, vide.

(a) Beroard. serm. 3 in Dominic. 6 post Pent., n.), el .. · Sic uss. Al editi, rincis

Medit. cap. iS.

860 et ravitatibus suis, sed etiam ipsum cnm tentationi- slo ad ignoscendum, paralus semper ad largienhus suis conicrit salanam sub pedibus nostris. Num- . dum : hinc pius, binc largus; utrobique benignus, quid non inerilo dixeram, inveniendum in continei- ubique bonus. Confiteamur ergo illi mala nostra, la une clamarem, Quia secil mihi magna qui po- conlileamur et bona nostra. Confiteamur a nobis te'ns Col?

mala nostra esse, ut pie ignoscat : confiteamur ab CAPUT XIV. Spos alernæ vitæ slal in Irihus. (a) ipso bona nostra esse , ut conservet el augeat. Hoc L'ost hac dedit mihi Dominus Deus gratiam prome- igitur incessanter agamus , ne ingrati apparearendi bona vite ælcrne, quam gratiam in tribus mus, vel de indulta venia, vel de concessa gratia. masjine st:ire arbitror : in odio scilicet privlerilorum Hæc, inquam, agat qui se credit vel cupit esse amalomalorum, in contemplu bonorum przrsentium, in de- rem Dei. Verus enim amor semper confitetur. Quid siderio fulurorum. Deinde dedit mihi spem eadem ergo hicc omnia faciunt diligenter considerala, nisi obtinendi, quæ in tribus consistit; tribus, inquain , ut considerantis animum ab omni penilus abstraclum quae sic roborant el confirmant cor meum, ui nulla amore, ad Deum diligendum qui hæc contulil, mirame penuria meritorum , nulla consideratio propria bilitcr rapiant; vehementer afficiant ? Si quis autem vilitatis, nulla æstimatio coelestis beatitudinis de cel- non hæc omnia bona a Deo sibi videl collata, et ideo situdine spei dejicere possit in ea lirmiler radicalum. illum parum diligere non veretur; sciat pro certo Desideras, o anima mea, scire qur sint illis ? Tria quod nemo est qui non facile, si qnarit, inveniat considero in quibus spes mea tota consistit ; scilicet unde plurimum sit obnoxius Deo, unde totis viribus, charitalein adoptionis, veritatem promissionis, po- totis cordis medullis diligerc, unde etiam et continu:'s testatem reddilionis. Murmuret jain quantum yolue- gratias relerre debeat. Ille ergo cui aliqua bona 'sarit insipiens cogitatio mea, dicens : Quis enim es til, luti necessaria desunt, nec si contra Deum murmuaul quaula est illa gloria, quibusve njerilis hanc obti- ret, nec eum accusel : quia omnia certissima et justisnere speras? El ego liducialiter respondebo, Scio sima ratione facit Deus, qui cui vult miserelur, et qui credidi, et ceruiis sum , quia in charilale nimia quem volt indurit (Rom. ix, 18), qui el polens est adoptavit me Deus, q: ia verax est in promissione, doua sua cum volueril * conferre, et collata cum voquia polens est in exbibitione : licet ei facere quod lueril auferre. Doleat ergo qui liec non babel, et lacumque volucrit. Pro his ergo Deus meus merilo di- boret el oret ut habeat : pro acceptis vero bonis Deo ligendus est.

grafuis existal. CAPUT XV. De beneficis impertitis. Confitendum

CAPUT XYI. De beneficio redemptionis. Bona lerDeo el in bonis et in malis. Magnæ autem gratiae suit, rena el cælestia. (a) Magna igitur et multa, imo cerle quod me Deus a se sugienteni persecutus est, limenti innumerabilia sunt, quae mihi, Domine Deus, contublandilus; quod erexit me in spem lolies desperatim, listi beneficia; pro quibus merilo mihi diligendus et qnod suis obruit beneficiis ingratum, quod gustu in- semper es laudandus. Quid enim boni babeo vel babui, Ierioris dulcedinis inimiindis assuelum delectationi- vel habiturus sum, quod a le summo bono non est, bus attraxit et illexit, quod indissolubilia malie con- a quo omne quod bonum est , et dicitur, et etiam sucludinis vincula dissolvil, el abstractum sæculo procedit ? Unum autem est quod me plus his omnibus benigne suscepit. Adhuc, anima mea , illa in quibus accendit, urget, movet , et promovel ad le diligenlibi sola conscia es, divinæ bonitatis inspice mu- du : super omuia , inquam, amabilem le mihi red. nera : quam jucunda facie abrenuntianti seculo tibi dit, o bonc Jesu, ignominiosissima et amara mors Christus occurril, quibus esurientem deliciis pavil, quam sustinuisti, opus nostra redemptionis. Hoc quas miscralionum suarum divitias ostendit, quos in- soluin omnino lolam vitam nostram , lolum laborem. spiravil affectus, quo le charitatis poculo inebriavit. nostrum , folum obsequium nostrum, amorem deniMagnum fuit ct hoc, quod me fugientem servum suum que nostrum facile sibi vindical lolum : hoc, inquam, el rebellem, sola sua miseratione vocaluin, spiritua- est quod devotionem nostram et excital melius, el lium consolationum non reliquit experlem. Si enim nutrii suavius, el auget amplius. Mullum quippe in tentabar, ille me sustentabat; si periclitabar, ille me hoc opere laboravit auctor mundi, nec in omni fabri. erigebat; si contristabar, ille me confortabat ; si flu- ca mundi lantam faligalionem sustinuit. De mundo cluabam, ille solidabal. Quoties præ timore aresce- enim et de his quie in mundo sumi, diril, el fucia bam, ille pius consolator astabat; quolies æsluabain sunt ; mandavil, et creala sunt ( Psal. xxxi, 9): al prie timore, ille meis se visceribus infundebal. Per- vero pro redemptione generis humani magnos et pendo eliam quotics psallenlem vel legentem spiri

multos ct diuturnios labores sustinuit , et dolores. iualium me sensuum lumine illustrabal, quoties oran- Ecce quomodo nos dilexit, qui nulla sui necessitale, lem in quoddam ineffabile desiderium sui rapiebat , sed sola nostra charitate lani dura el iniligula sustiquoties mentem meam a terrenis subtractam, ad cæ- nuit. Merito ergo dixerim hoc unum omnibus aliis lestes delicias el paradisi amenitales Transportabat. præstare beneliciis. Quippe cum magnum sit aliquem Taceo mulia el magna misericordi:c suæ circa me sua gratis alicui conferre, multo majus cerie est opera; ne aliquid glorix., quix tota ejus est , ad me semetipsum impendere. Et cum magne charitalis sit videalur iransire. lia enim secundum hominum æsti- animam pro amicis dare, multo majoris charitatis mationem sibi cohærent gratia dantis et felicitas re. indicium est animam pro inimicis ponere, quod Filius cipientis, ut non laudelur solum qui solus laudandus , Dei pro nobis fecit. Nam cum inimici essemus Deo, esset, scilicet ille gåi dedit, sed etiam ille qui rece- reconciliati sumus per morlein Filii ejus. Vix aulem pit. Quid enim habet aliquis quod non accepit? aut pro justo quis moritur, ipse aulem pro impiis est qui gratis accepit, quare laudatur quasi promeruerit? morluus, justus pro injustis, ut nos offerret Deo :

Tibi ergo laus, Deus meus, el gloria mea, tibi gratia- exsul a cælis facius , ut nos reportarel ad coelos. O ruin aciio : mihi aulem confusio faciei mea , qui lot quam ineffabilis pietas, quam inestabilis dulcedo chiamala seci, el lot bona recepi.

ritatis, quam slupenda dignatio charitatis fuit, Deum Vide ergo, o anima mea , quia multum commendat pro homine hominem fieri, Deum pro homine carnem bonitalem Dei, non solum largilas sua, sed et iniqui. indui, mori, lentälum per omnia pro simili udiric las nostra. Si enim magnum est niliil promerentibus absque peccalo! Ecce cum quanto prelio quantowe iinpendere mulin, quale quantumve eril retribuiere labore redinicbatur homo, qui diabolo jure debebabona promerentibus mala? O quanta pielas, quam tur : qui si non redimereliir, sine dubio Llernaliter nulla polest superare impielais ! Alia silill quic mise- curo diabolo damnarelur. llac ideo dixi, ut intelligal ricorditer Deus ignoscil, alia quie allluenter tribuit. homo quantum debcat diligere Deum; quantum p.ro Ignoscit mala nostra, largitur bona sua : semper præ

! Unus e Mss. Reg., lanta bona. (a) Bernard., Medit. cap. 13, n. O, et ex Anselmi Mc- • Unus VS., cui vuli. dil. 16.

(a) Imitalur Bernard. serm. 20 in Canl., 1. 2,

lienler, imo libenter, non solum autem hoc, sed singulus quisqne, hoc est lota Trinitas simul, Pater eliam ardenter pro illo sustinere lahores et dolores, ei Filius et Spiritus sanctus : quoniam singulus quisqui pro se tanta ac lalia sustinuit. Per multas enim que non est aliud quam summe simplex iinilas, et tribulationes oportet nos intrare in regnum cælorum summe una simplicitas, que nec multiplicari, nec (Art. XIV, 21). Amplectatur igitur ic anima mea, aliud et aliud esse polest. Porro unum est necessa Domine Jesu, crucifixum, sumat lui dulcissimi san- rium (Luc. x, 42). Porro lioc est illud unum necessaguinis haustum : occupel memoriam meam hirc rinm, in quo omne bonum : imo quod et omne, et suavis meditatio, ne ex tolo cam oblivio obscuret. linum, el lotum, ci silum bonum. Si enim singula Judicem me nihil scire, nisi Jesum Christuni, ct hunc bona delectabilia sunt, cogita allente quam dclectacrucifixum; ne scientiam meam a soliditale fidei va- bile sil illud bonum, quod continet jucunditatem nus error abducat : vindicet sibi totum amorem omnium bonoruin, el non qualem in rebus creatis meum hæc tua mira dilectio ; ne illum cupiditas sumus experli, sed tanto differenlem, quanto differt mundialis absorbeat. Mentem enim quam lue, Do- Creator a creatura. Si enim est bona vila creata ; mine, dulredo charitatis compleverit , non limor an- quam bona est Viia creatrix ? Si jucunda est salus gustat, iion libido commaculai, non ira dilaniat, non facta ; quam jucunda est Salus que fecit salutem ? superbia elevat, non cenodoxize inanis fumus even- Si amabilis est sapientia cum cognitione rerum contilat, non exagitat furor, non stimulus ambitionis dilarum ; quam amabilis est Sapientia que condidit evisceral, non avaritia contrabit, non dejicit tristitia, omnia ex nihilo? Denique si multe et magne delenon invidia tabefacit : nullum denique vitium eam clationes sunt in rebus delectabilibus ; qualis et corrumpit, dum in eadem dulcedine immobilis per- quanta est delectatio in illo qui fecit omnia delectasistit. Qui ergo suis tanta præstat in presenti, quanta bilia ? O qui hoc bono fruelur , quid illi erit, et quid illis servat in futuro? Quæ dat in presenti, lempo- illi non erit ? Certe quidquid volet, erit; el quidquid ralia sunt : quæ autem in fuluro srculo se promiilil nolet, non eril. Ibi quippe erunt bona corporis ct. Deus suis daturum, elerna sunt, et bonis temporali- animir, qualia nec oculus vidit , nec auris audivit, bus incomparabiliter meliora. Temporalia enim bona ncc in cor hominis ascendit' (1 Cor. 11, 9). Cur ergo dislicile acquiruntur, et acquisita facile dil:abuntur : per mulla vagamur quærendo bona corporis et aniniz el que eliam habila sunt, cum gravi sollicitudine nostræ ? Amemus unum bonum, in quo sunt omnia cusiodiuntur, et cum dolore amiliuntur , el amissa bona ; el sullicit. Desideremus simplex bonum, quod cum gravi labore recuperantur. Futuri autem sæculi csi omne bonum ; el satis est. Qnid eniin amas, bona nunquam amilloniur, nunquam minuunlur, cum caro ? quid desideras, o anima? Ibi est quidquid gaudio el quiele possidentur, semper habentur, scm- ainas, quidquid desideras. Bona ergo regni cælestis per desiderantur, et nunquam fastidiuntur. Quic cum dicere vel cogitare vel intelligere ut sunt, nullus semel quis acceperit, ita securus erit ea se nunquam potest carne vestitus : mulio eniin majora suint el amissurum, siciil certus est vel crit illa se nunquam ineliora, quam quæ cogitainus aut intelligimus. Revelle annillere.

gnum nainque Dei omni fama majus est, omni laude CAPUT XVII. Promissa Dei. Ea nimium deside

melius, omni scientia innumerabilins, omni gloria rari non possuni. Valde igitur diligendus est Deus que pulatur cxcellentius. Regnum, inquam, Dei plein promissis suis : qui magna nobis dedit, sed majora num est lucis ac pacis, charitatis et sapientiie, honepromisit. Promisit nobis à labore requiem, a servi- statis et gloriæ, dulcedinis el dilectionis, lælilia et iute libertatem , a timore securitalem , a mærore beatitudinis perennis, et omnis boni ineffabilis, quod consolationem, a morte resurrectionem, ct in resur- nec dici nec cogitari potest. Nec idco tamen debeo rectione plenum gaudium, summum gaudium et tacere, sed dicere quantum valca, quia dicere quanindeliciens. Denique promisil nobis se ipsum, sicut lum volo non valeo. Neque enim quia Deum inellajuravit patribus nostris dalurum se nobis (Luc. 1, 73). bilem credimus, fari de illo quod possumus non Dagnæ sunt igitur promissiones Dei, et ineffabiles ; debemus. Ila sane et plus credatur de illa vita, quam el pro his, et in his vult amari a nobis aliquo modo. scribitur ; quia non potest lantum inde proferri serSi modum queras, vehemens desiderium promissio- mone, quantum potest mente complecti ; el minus nis , modus est amoris. Promissio Dci quantumcum- concipit mentis humane quantumlibet profunda comque desiderelur, minus desideratur quam debel. plexio, quam se babeat ipsius rei magnitudo. Ergo Nam quantumcumque profecerit, plus debet. Vehe- futura vila credatur beale sempiterna el sempiterne mens itaque desiderium aliquo modo non habet mo- beala : ubi est cerla securitas, secura tranquillitas, dom , cui non possit esse nimium. Cum in cateris tranquilla jucunditas, felix alernitas, Plerna felicirebus impatientia soleal culpari, in cxspecialionc las ; ubi amor cst perseclus, limor nullus, dics a:lerlaule promi-sionis laudabilis est vehemens impatien- nus, alacer molus, el unus omnium spiritus, de lia dilationis. Cum eum qui plus amal, el qui plus contemplatione Dei sui , ac de sua cum illo permandesiderat, dilationis in patientia magis cruciat, spes sione securus ; ubi ipsa civilas, que est Angelorum quæ differtur alligit animam, harc autem omnia bona oinniuin alque sanctorum congregatione beata, meriin cælesti habentur patria. De illo igirur bono, quod lis fulgentibus mical; ubi alerna salus exuberal, omnium bouorum summum cst, quid vel quale sil, veritas regnat; ubi nec fallit quisquam, nec fallitur; primum dicendum est.

11: de bealus nullus ejicitur ; ubi nullus miser admit. CAPUT XVIII. Quale et quantum electorum gau- lilur. Hæc est contemplativa vila besla, ad quam qui dium. Beatorum mentes invicem patebunt. Corpora bonorum operum consummatione pervenerint, beatis erunt integra. (a) Excitemus igitur et erigamus lolumn similes erunt, et simul cum Deo sine line regnabuni. intellectui nostrum, in quantum Deris donaveril, et Quod autem hic crediderunt, ibi videbunt : sui Creacogitemus quale et quantum clectorum sit unicum el loris substantiam mundissimis cordibu« contemplansingulare gaudium istud, scilicet unum el suminum les, zterna exsultatione gaudebunt, divine charitatis bonium, quod e-l vita, lux, beatitudo, sapientia, et inutile dılıctionis possessione Dco suo in æternum, alernitas et mulla hujusmodi bona; el tamen non el inviceni sibi adhærebunt : receptis cum incorruesl nisi unicum et summum bonum, omnino sibi plione alque immortalitate corporibus, municipalumo sufficiens, nullo indigens, quo omnia indigent lil patrice cælestis accipient, atque ejus in æternum cives sint, el bene si.... lloc bonum cst Deus Paler, hoc effecti pr:rmia promissa reportabunt. Ibi eis exubeest l'erbum, id est, filius Patris; lioc ipsum est rabit tanta liclilia, lania cælestium gratia gaudioruin, amor unus el communis Patri el Filio, scilicel Spiri- ul et remuneratori suo pro lantis muneribus gratias Ius sanctus ab utroque procedens. Quod autem cal agant, et nullum fastidium ex iisa afluenti gratiarum

(a) Ex Anselmi ! 'roslog. cap. 22-23; ex lih. Medil., ca; p. | Apud Anselmun, nec cor hominis cogitavit. 17, 2.

Jis. Rezius, munus indesiciens.

[ocr errors]

bonorumque perceptione sustineant. Ibi ita patebunt genera diversa decerpserint, aut huinana crudelitas singulorum singulis mentes, sicut corporalibus oculis amputaverit, aut ignis, aut quælibet alia res aliquid sulijacent facies corporales ; qui: humanorum pecio- debilitatis intulerit, aut ipsa senectus etiam canis rum tanta erit ibi et tam perfecta inunditia, ul ha- onero sa neg: verit; hæc atque his similia corporum beant unde mundători suo gratias agint, non unde

damna una ibi resurrectio reparabil, atque ea corollensi aliquibus ' sordibus peccatorum erubescant : pora membris omnibus instaurata, incorruptibilis quia ibi nec ulla peccala, nec peccatores erunt; el

sanitas obtinebit. Propterea quicumque erunt ibi, ibi qui fuerint, jam peccare non poterunt. Nec lale- elsi differentibus meritis ab invicem dislabunt, (a) bil jam perfecte beatos aliquid secretoruni, qui, quod omnes lamen una perfectione beati erunt; quia sinest praslantius longe, ipsum visuri smt mundis cor- gulis præmia sua sufficientia erunt. Sicut enim cor. dibus Deuin : quandoquidem bumana creatura ila poralis salielas omnes saturalos æqualiter habel, perfecta erit, ut in melius aut in deterius ultra mu- quamvis singuli cibum non æqualiter , sed pro poslari non possit. Cujus humanie substantie ad Coir sibilitate cæperial : ila onnes sancti, elsi fuerint ditoris sui similitudinem sublimalit', omuia bona quæ aliqua graduum suorum diversitate distincti, una naturaliter accepta corruperat peccando, reparabun- beatitudine perfecti erunt; quia el una perfectione Tur in melius, id est, intellectus sine errore, memoria beati futuri sunt. Cæterum in illa lantze beatitudinis sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, charisas regione irec majoris meriti sibi aliquid arrogabunt, sine simulatione, sensus sine offensione, incolumilas quia arrogantia ibi nulla erit; nec superioribus insine debilitate, salus sine dolure, vita sine morte, feriores invidebunt, quia ibi invidus esse non poterit : facilitas sine impedimento, saluriias sine fastidio, ei

el ideo elsi erit ibi distantia mansionum, summa in lota sanitas sine morbo. Quoniam quidquid hic inne illis crit unius perfectionis æqualitas , quibus erit manis corporibus vitiatis aut ferarum morsus, aut regni cælestis una felicitas. improvisi casus abstulerint, aut malaruni valetudinum

(a) Quæ supersunt, ex uno e Niss. Reg. primum da1 Sic Mss. At editi, antiquis.

mus.

ADMONITIO

IN SUBSEQUENTEM LIBRUM. Soliloquia ab Augustino composita memorat Possidius in Indiculo, cap. 6; el ea recensel Augustinis ipse, lib. 1 Retracl., cap. 4, sed quæ scribendi melhodo et argumenti ratione satis intelliguntur longe diversa esse ab opere subsequente, alque eadem plane ac illa quæ in primo lomo exstant inter primas ipsius lucubrationes. lis enim duos in libros distributis, el dialogi forma conscriptis, cur Soliloquiis nomen fecerit Augustinus, sic in eodem Relraclationum capile docet : Scripli, ail, duo volumina.... de his rebus, quas maxime scire cupiebam, me interrogans mihique respondens, lanquam duo essemus, Ralio el ego, cum solus essem; unde hoc opus Soliloquia nominavi. Tum inde , quas in primo libro, quas in secundo quæstiones moveril, qu:eve in iis dicta repererit minus probanda, disertis verbis declarat : eaque omnia in Soliloquiis prædictis primi tomi deprehenduntur, atque iis solis conveniunt. Allerum ex iisdein Soliloquiorum libris cilat Florus seu Beda vulgatus ad I Cor. XII. Cæterum libri subsequentis, cui si non ineple, minime lamen eamdem ob causam inditum Soliloquiorum nomen, nullus velerum ante annos forte quingentos, nedum ipse Augustinus, meminisse usquam poluil. Quippe recentius ab incerlo auctore colleclus est, non modo ex Augustino, libris præsertim Confessior um ipsius, sed etiam ex Hugone Victorino, libru de Arrha anime, habetque in lrigcsimo secundo c: pite inserun capul primum Concilii Lateranensis quarti, circiter an. 1198 habili, paucis prætermissis verbis (a). Magnam porro consensionem et aslinitatein in eo reperies cum plerisque collectaneis opusculis hujusce Appendicis ; scilicet cum libris de Spiritu ct Anima, el de Diligendo Deo, cum Manuali, etc. Præ cæteris vero ad excitandum Dei amorem comparatus, ac piis erga ipsım affectibus referlus est. Castigatior hic demum exhibetur iste liber subsidio velerum codicum bibliothecae Regie, Colbertinæ, cænobii S. Medardi apud Suessiones, el S. Petri de Cultura apud Cenomanos.

(a) loca ex S. Doctore vel ex aliis auctoribus desumpla indicavimus nolis al, habeticis parenthesi inclusis, ac sub initio loci excerpli positis.

M.

[merged small][ocr errors][merged small][merged small]

ܝ

[ocr errors]

rium cordis mei ; lencam le, amor anim:e mee. [ Jacobi iv, *], expelle tenebras desuper faciem Amplectar te, sponse coelestis, exsultatio mea abyssi mentis mer; ut videat tc intelligendo , ut summa intuis et extra. Possideam le, beatitudo sein- cognoscal le comprehendendo, ut diligat le cognopiterna ; possideam tc in medio cordis mei, vita scendo. Quisquis enim cognoscit le, diligit te ; oblibeala , dulcedo summa animæ mee. Diligam le, Do- viscitur se, amal le plus quam se ; relinquit se, el mive fortitudo mea; Dominus firmamentum meum et venit ad le , ut gaudeal de ie. Hinc est ergo , Domine, refugium meum ,

ei liberator meus ( Psal. xvii, 2 , quod non Lanlum diligo quantum debeo, quia non 3). Amem le Deus meus , adjutor meus, turris plene cognosco le. Sed quia parum cognosco, parum fortitudinis mijli , et spes mea dulcis in omni iribula - diligo , et quia piruin diligo, parum in le gaudco ; tione mea. Amplectar tc, bonum , sine quo nihil sed a le vero gaudio interiori per exteriora recedens , bonum : fruar le, optime', siue quo nihil optimum. dum te solo careo , adullerinas amicitias in his exleAperi penetralia aurium me:rum, Verbum penetrabi- rioribus quero. Et sic miser ego cor meuin , quod lius omni gladio ancipiti (Hebr. iv, 12 ), ut audiain libi soli debui foto aiuore lolo que affeclu impendlere , vocem tuam. Intona , Domine, desuper vore grandi vanis dedi; el vanus effectus sum, dum vanitatcm el forli. Tonel mare et plenitudo ejus , commoveatur dilexi. terra et omnia quae in cis sunt ( Psal. xcv, 11, 12). CAPUT II. Dei ad hominemi varice habiludines. Illustra oculos meos, lux incomprehensibilis , fulgura Hinc etiam est , Domine , quod in le non gaudeo, el coruscalionem, et dis-ipa eos ( Psal. cxli, 6 ) uit libi non adhereo : quia ego in exterioribus, lu in non videant vanitatem. Fulmina multiplica , et con- interioribus ; cgo in carnalibus , u in spiritualibus ; turba eos , ut appareant fontes aquaruin el revelenlur ego in transitoriis animo disfundor , cogitatione verfundamenta orbis terrarum (Psal. xvII, 16). Tribue sor, locutione implicor , et lu , Domine, in rleruis visum , lux invisibilis , qui le videal. Crea novum habitas eternitatem. Tu in cælo, ego in terra ; u ollaclum, odor viliæ, qui post le currat in odorem diligis alia , ego infima ; lu coelestia, ego lerrestria, Ungueniorum luoruin ( Cant. I, 3). Guslum sana , Et quando poierunt hæc contraria convenire ? Miser qui sapial , el cognoscal, cl discernat quam magna ego! quando poterit obliquitas mea luie reclitudini multitudo dulcedinis tuic ,

Domine , quain
abscondisti

ad:rquari? Tu, Domine , diligis solitudinem , ego his qui pleni sunt charitatis tuæ ( Psal. xxx, 20 ). Da multitudinem ; lu silenlium , ego clamorem ; lu vericor quod le cogitet , animum qui te diligat , mentem latem , ego vanitatem ; lu munditiam , ego immundiqu:le recolat, intelleclum qui le intelligat, ralio - liam sequor. Quid plura , Domine ? Tu vere bonus, nem quæ tibi semper, summum dulce, fortiter ego malus ; tu pius, ego impius ; tu sanctus, ego adhæreat ; le sapienter , amor sapiens , diligat. miser ; lu juslus, ego injustus; lu lux, rgo cxcus ;

O vila , cui omnia vivunt; vita, quae das mihi tu vita , ego mortuus ; la inedicina, ego eger ; tu viiam ; vila , quae es mea vita ; vila , per quain vivo, gaudium , ego tristitia ; lu sumına veritas , ego unisine qua morior; vila, per quam resuscitor, sine vissa vanitas , ul oninis homo viveus ( Psal. XXXVIII , qua pereo; vita per quam gaudeo , sine qua tribu- 6). lor: (a) vita vitalis , dulcis el amabilis, semperque lleu ! Quid igitur , o Creator , dicam ? Audi memorialis. Ubi , qu:eso, es ? ubi le inveniam , ut in Creator. Creatura li: sum , jam perii ; crealura lua mc deficiam et in le subsistam ? Prope esto mihi in sum , jam morior; firctura iua sum , jam ad nihianino, prope in corde , prope in ore, prope in lum redigor. Plasma liium sum : manus luir. , Domine, auxilio : quia amore linguco , quia sine le morior, fecerunt me ; el plasmaverunt me ( Psal. cxvill, quia le recolens suscitor. Odor ious me recreat, me- manus, inquam , illæ quæ clavis aslixæ sunt pro me; moria ina me sanat : sed saliabor cum apparuerit opus manuum luaruin , Domine, ne despicias ; vulgloria tua , vita animæ meæ. Concupiscil ei deficit nera manuum luarum precor ut aspicias. Ecce in anima mea de memoria tua , quando veniam et appa- manibus luis descripsisti me ; lege ipsam scripluram , rebo tibi , latilia mea ? Quare faciem tuam avertis , el salva me. En ad ie suspiro creatura lua ; Creator gaudium per quod gaudeo ? Ubi es abscondiluis, pul- es, recrea me. En ad le clamo saclura lua ; vila es , cher quem desidero ? Odorcm tuum haurio; vivo et relice me. En ad te rrspicio luum plasma; plasnia lor gaudeo : le aulem non vidco. Vocem tuam audio , et es , reslaura me. Parce mibi , Domine, nihil enim revivisco. Sed cur facicm luam abscondis ? Forle sunt dies mei (Job vii, 16 ). Quid est homo , ut dicis , Non videbil me homo, el vivel ( Exod. xxxm, possit alloqui Deum factorem suuin ? Parce mihi col20 ). Eia , Domine , moriar ul le videain ; videam, ut loquenti libi , ignosce servo qui pr:csumit loqui Dohic' moriar. Nolo vivere , volo mori ; dissolvi cupio, mino. Legem non habet necessitas. Dolor me compelel esse cum Christo ( Philipp. I, 23 ). Mori desidero, lit dicere, el calanil:s quam palior, cogit me ut videam Christum ; vivere renuo, ut vivam cuin exclamare. Ægrotus sum , ad medicuui clamo; Circus Christo. O Domine Jesu, accipe spiritum meum. Vita sum, ad lucein propero; mortuus sum, ad vilam

suscipe animam mearn. Gaudium meum, allrahe suspiro. Tu es medicus, lu lux, lu vilit. Jesu Nazacor meum ; dulcis cibus meus, comedam le. Caput rene, miserere mei ; fili David, miserere mei (Malih. melijn, dirige me : lumen oculorum meorum , illu- XX, 30 ): fons misericordize , audi qui ad le clamas mina me : mielos meum , tempera me: odor meus, inlirmum. Lux quie' transis, exspecta cæcum : vivifica me : verbum Dei, recrea me. Laus mea

praebe manum , ui ad le veniat, et in lumine luo lirlilica aniinam servi lui. Intra in eam , verum gau- juinen videat ( Psal. xxxv, 10). Vila vivens , revoca dium , ut in le gaudeat : intra in eam, dulredo mortuun. summa , ut dulcia sapiat : lumen flernum,

illis ra

Quid sum ego, qui loquor lecum? Väe mihi, Domisuper cam, ul le intelligal, cognoscit el dilig:it. ne, parce mihi : ego cadaver putridum, esea vermium,

Ob hoc cnim non le diligit , Domine , si non diligil, vas feliduin, cibus igniun. Quid sum ego qui loquor quia non te cognoscit : ei idco non cognoscit , quia lecuni? Vie mihi, Domine, parce mihi : infelix ezo non intelligit : et idcirco non intelligit , quia lumen

homo;

homo , inquam, nalus de muliere, brevi viluuni non comprehendit : el·lux in lenebris lucel, et vens tempore, repletus multis miseriis (Job xiv, 1); lenebr:e eam non comprehenderunt (Joan. 1, 5). O homo, inquam, vanilati similis factus (Psal. cxdini, 4), lux mentis , o lucens veritas, o vera claritas , quir, comparatus jumentis insipientibus, el jam similis illis illuminas omnem hominem venientem in hunc mun- faclus (Psal xLvm, 13). Quid iterum ego ? Abyssus dum ( venientein quidem , sed non diligentem ; quia lenebrosa, lerra miseria:, filius iræ, vas aplum ad conqui diligit mundum , inimicus Dei constituitur lumeliam, genitus per immunditiani, vivens in nise

ria, moriturus in angustia. lleu miser quid sum ? heu • Alias, optimum.

quid futurus sum ? Et quid siin ? Vas slerquilinii, Editi hic addunt, prope in auribus. (u) Ex speculo, cap. 30.

! Jiss., qui.

73 );

mea,

« ͹˹Թõ
 »