Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub

car

homincs cxaltaret ad conversatiorem Angelorum, mcx; recessisti, consolator vite mer, ncc valc dixisti com Deus offensus moriebalır, lil peccator viveret! mihi! Ingrediens vias tuas benedixisti tuis, nec lleil qui lam admirabili, lam inx'stimabili pictale adfui; elevatis manibus a nube susccplus es in cælum prirsens obstupesccre non merui! Cur, o anima mea, (Luc. xxiv, 50 et 51), nec vidi; Angeli promiserunt te le präsentem non transfixit gladius aculissimi dolo- reditiruin, ncc audivi. ris, cum ferre non posses vulnerari lancea lilus lui Quid dicam ? quid faciam ? quo vadam ? ubi eum Salvatoris, cum videre nequires violari clavis manus quæram? ubi vel quando inveniam ? Quem rogabu! et pedes lui Plasmatoris, cum' horreres effundi san- Quis nuntiabil dilecio, quia amore languco? Defecit guinem lui Redemptoris? Cur non es inebriata lacry- gaudium cordis mei, versus est in luctum risus meus: marum amaritudine, cum ille potarelur amaritudine defecit caro mea et cor meum, Deus cordis mei et fcllis? Cur non es compassa castissime Virgini, pars mea Deus in rlernam. Rchuil consolari anima dignissimie matri ejus, benignissimæ domine lux? mea, nisi de te, dulcedo mica. Quid enim mihi est in Domina mea misericordissiia , quos fontes dicam cælo, el a le quid volui super terramı ? Te volo, le erupisse de pndicissimis oculis, cum allenderes uni- spero, le quero : tibi dixit cor meum, Quæsivi vulcum Glium tuum innocentem coram te ligari, Nagel- tuni luurn; vullum lium, Domine, requiram, ne averlari, mactari? Quos fletus credam perfudisse piissi- tas faciem tuam à me. Amator hominum benignismumi vullum, cum suspiceres eumdem et Deum el sime, tibi derelictus est pauper; orphano lu eris Dominum tuum in cruce sine culpa extendi,

adjutor. Mi advocate tutis-ime, miserere orphani nem de carne lua ab impiis crudeliter dissecari ? Qui- derelicti : pupillus factus sum absque patre ; anima bus singullibus :r'slimabo purissimum pectus vesalinn miea quasi vidua. Respice orbitatis et viduitatis mau esse, cumi lii aulires: Mulier, ecce filius tuus; et discipu- lacrymas, quis tibi ofiero donec redcas. Age jam.' lus, Ecce mater lua (Joan. xix, 26 el 27); cum acciperes Doniine, app:ire mihi, el consolatus ero; ostende discipulum pro Magisıro, servum pro Domino ? Urinain faciem tuam, et salvus ero; cxhibc præscntiam luam, cum felice Joseph Dominum nieuin de cruce deposuis- et conseculiis ero desiderium meum ; revela gloriam sem, aromatibus condiissem, in sepulcro collocassem, luam, et erit perfectum gandium mcum. Silivit in aut saltenproseculus vel conseculiis essem, lit lantu fu- le anima mea, quam multipliciter tibi caro mea neri non deesset aliquid mci obscquii ! Ulinain com (Psal. LXII, 2). Silivit anima mica ad Deum fontem beatis mulieribus corusca visione Angelorum essin vivum, quando veniam et apparebo ante facicm Dci perterrilus, et audisscm nuntium dominica resurre- mei (Psal. xli, 3) ? Quando venies, consolator meus, clionis, nuntium mex consolationis, nuntian tam ex- quein exspecio? O si quando videbo gaudium meuin specialum, nuntium tam desidcratum ! Viinam, in- quod desidero! , si saliabor cum apparuerit gloria quam, audissem ex ore Angeli, Nolile limere vos : lua (Psal. xvi, 15), quai esurio! O si' inebriabor ab Jesum quæritis crucifixum; surrexil, non est hic ubertate domus tur, ad quam suspiro; si potabis me (Marc. XVI, 6)! Benignissime, suavissime, screnis- lorrente voluptatis lux (Psal. xxxv, 9), quam silio ! sirne, quando restaurabis mihi, quia non vidi illam Sint mihi Dominc interim lacrymæ meæ pancs die bcatam lue carnis incorruptionem, quia non fui de- ac nocle, donec dicalur mihi, Eccc Denis luus osculalus loca vulnerum, lixuras clavorum, quia non (Psal. sli, 4); donec audiam, Anima, ccce sponsus respersi lacrymis gaudii cicatrices lestes veri corpo. iuus. Pasce me interim singullibus meis, pola me inris! Admirabilis, inestimabilis, incomparabilis, quando terini Netibus meis, relocilla ine doloribus meis : ve. consolaberis me et compesces a dolore meo? Non nict interca fortasse Redemptor meus, quia bonus enim capit in me dolor meus quamdiu peregrinus est; nec tardabit, quia pius est. Ipsi gloria in succula sum a Doniino mico. Ilcu mihi, Domine, licu animic sæculorum Amen.

1 US. Meliensis, cw*.
• Ms. Mellensis, Puclus.

Alias: Eia jam, Domine, eia.

ADMONITIO

IN LIBRUM DE CONTRITIONE CORDIS.

Exploratis codicibus manuscriptis, invenimus loco hujus libelli opus aliquanto prolixius , quod in illis in scribitur, falso quidem, Meditationes beati Augustini : incipiens in hæc verba, Eia, homuncio, fuge paululum occupationes terrenas; i ct continens triginta novem capilula, omnia ex Anselmi sive certis, sive dubiis opusculis decerpla. In eo Meditationum opcre libellus iste, quem Editiones Augustini priores appellant de Contritionc cordis, sic includitur, ut incipint a capitulo Meditationum earumdem oclaro, et in vigesimo nono desinal, prctérmissis videlicet septem primis ac postremis decem capitulis. Excerpla capitala hæc ex Anselmi opusculis sive certis dicimus, sive dubiis. Nam illud quidem opusculum, unde somptum comperimus prcdictum Meditationum capitulum octavum, id est Meditatio Anselmi nunc ordine septima, quam sub ipsius nomine primus vulgavit Theophilus Raynaudus, haudquaquam Anselmo satis veterum codicum auctoritate asseritur, et continel dicia Ilugonis Victorini quædam ex libris de Modo orandi et de Arrha animie. Cætcr. autem ex Anselmi Proslogio, atque ex illis deprompta sunt ejus opusculis, in quibus emicat character ille precipuui, unde' scripla Anselini commendantur a Durando Case-Dei abbate, in epistola inier Anselmianas, lib. 1, 61, quod nimirum sint i de Contrito spiritu el de pictate contriti cordis edila, a sive profecia. Ilis vero ipsis Durandi rerbis, aplius Contrili cordis, quam de Contritione cordis appellaveris libcllum subsequeule : quem liic a mendis innumeris purgalum habes subsidio manuscriptoruin bibliothecæ Rogie, Viclorior, ci collcgii Bernardinorum Parisiensium.

LIBER UNUS.

8010080

rcul tuuni

CAPUT PRIMUM. Quod er cunsideratione compunetio. Beneficiorum Dei consideratio. De vocalione ad christianam fidem. (a) Nihil morte cerlius, nihil incerlins lora mortis. Cogitemus ergo quam brevis sil vila nostra, quam via lubrica , quam mors certa el hora mortis incerta. Cogitemus quantis amaritudinibus admixtum sit, si quid dulce all jucundum in via hujus rit:c occursu suo nobis alludit; quam fallax el suspecum, quam instabile el transitorium est, quidquid Hojers mmili aior parturit, quidquid species aut pulchritudo temporalis promittit. Consideremus etiam qux sit patriic coelestis suavitas aul dulcedo; et al. tendainus ct perpendamus unde cecidimus, et ubi jaecmius,

quid perdidimus, el quid invenimus : ut ex utroque intelligimus quantum nobis in hoc essilio lugendum sit. llinc enim Salomon ail , Qui apponit scientium, apponil et dolorem (Eccle. I, 18) : quia quanto magis homo intelligit inala sua, tanto amplius suspirat et genit. Meditatio siquidem parit scientiam, scientia compunctionem, compuncijo devotionem, derolio commendat orationem. Meditatione assidua homo ad cognitionem sui illuminatur ,

in comp uile clione cx consideratione maloruin suoruin , cor intcrno dolore largitur.

(6) Miscr eg: quantum deberem diligere Deum meum, qui me fecit cum non cram, redemitcum perieram? Non cram, el de nihilo me fecit, non arboren, non arem , non aliquod de animalibus ; sed hominem nie voluit essc, dedit mihi viverc , sentire, discernere. Perieram, et ad mortalém descendit immortalis ; suisecpit passionem , suscepit mortem cl vicil, el sic me restauravil : sic gratia ejus, ct misericordia ejus semper prevenerunt me. De mullis etiam periculis siepie libcravit me liberator meus. Qiando errabam, reduxit me; quando ignorabam, docuit me; quando peccabiain, corripuil mc; qua:du contristabar, consoBatus est me; quando desperabam, conforta vil me; quando cecidi , crexit me; quando sleli, tenuit me; quando ivi, duxit me; quando veni, susccpit me. Hæc el mulla alia fecii mihi Deus meus, de quibus dulce mihi eril semper loqui, semper cogitare, semper gratias agere : ut pro omnibus beneficiis suis possim eum laudarc el amare. Pro his enim omnibus que illi rependam non habeo, visi lanlum ut diligami : non cniin melius nec decentius , quam per dilectionem, rependi potest , quod per dilectionem datum est.

(c) Considera , o homo, quid tibi erat, ct quid libi facium sil: el pensa qui libi hæc fecit, quanto amorc dignus sil. Intuere necessitatem tuam, et bonitalem ejus : el vide quas gratias reddas, el quantum debeas lionori! ejus. In lencbris , in lubrico, in descensu super irrcmeabile chaos inferni , immensum ci quasi plumbeum pondus pendens a collo lio dcorsuin le Trahebat, ei onus importabile desuper le premebat. Hostes invisibiles lolo conatu ic impellebani. Sic eras sine omni auxilio ; el nesciebas quia sic conceptus et matus eras. In tenebris cram; quia nihil, nec me ipsum sciebam ; in lubrico, quia iiubecillis ad lapsum peccati eram. In descensu cram; quia super chaos inferui pondus originalis peccati deorsum me preme

bat, et inimici mei demones, ut me aliis peccatis damnabiliorem facerent, veliemenler ilisislebant. Sic omni auxilio destituto illuxisti mili, Deus meus; ostendisti plumbum trahens et onus gravans, el 100sles impellentes rejecisti : quia peccatum, in quo natus et cunccplus eram, el damnationem ' anovisti; et malignos spiritus, ne vim animæ mex facerent, prohibuisti. Christianum me vocari fccisii de nomine 1110, per quod et ego confiteor, cl lu mie cognoscis inter redemptos luos. Erexisti el levasti me ad 110titiam et amorem luum ; fecisti me confiderc de saTule aninæ meæ, pro qua dedisti animam tuam, ct mihi, si le sequerer, promisisti gloriam tuam. Et ecco cum nondum le sequar, sicut consuluisti, sed insuper multa peccata fecerim quæ probibuisti; adhuc exspeclas ut sequar, el dones quod promisisti.

CAPUT II. Quod nos Deo lolos et amplius debeamus. Amoris petitio. (a) Considera, anima mea , intendite omnia intima nica, quantum illi debeat lota sub tantia mea. Cerle, Domine, quia me fecisti, debeo aniori tuo mc ipsum locum : imo debeo amori luo plus quam me, quantum tu es major me, pro quo dedisti le ipsuin, promisisti le ipsuin. Fac me, precor le, Domine , gristare per amorem, quod gusto per agni. tionem; sentiam per affectum, quod sentio per intelectum. Plus tibi debeo quam me ipsum locuin; s d nec plus habeo , nec hoc ipsum quod habeo, per me totum reddere possum. Tralie me, Domine, in anio

et hoc ipsum lolum quod sim, luum est conditione, sac luum dilectione. Ecee, Doinine , eorum le est cor meum , conatur accedere ad le', sed per se non potest; fac lu quod ipsuin non polest. Admille me intra cubiculum amoris tui, pelo, quern, pulso. Qui me facis pelere, fac accipere ; das quærere, da invenire; doecs pulsarc, aperi pulsanti. Cui das, si negas pelenli ? Quis invenit, si quærens , frutstralur? Cui aperis, si pulsanti claud's ? Quid das non oranti , si amorem luum negas oranti? A le habeo impetrare, adhærere animam meam volo ad ic. Boue Domine, same amoris lui languet anima mca , refocilla illam : sanel eam dilectio tua , impinguct cain affectus luus, impleat eam amor luus, occiipet me litum et possideat totum. (b) Scio, Domine, scio el laleor, quod non sum dignus ul me diligas : sed cerle non es indignus servilio creaturæ tuæ. Da igitur mihi, Domine, unde tu es dignus ; el ego ero dignus unde sum indignus. Fac me quomodo vis, a peccatis cessare, ut quomodo debeo 3, possim tibi servire. Concede mihi sic custodire, el regere el finire vitam meam, ut in pace dormiam, el requiescam in le. Præ. sla mihi ju fine, ut me accipiat somnus cum requie, requies cum sccurilale, sceuritas cum æternitate. Anien.

CAPUT III. Desiderium Dei. (c) Domine Jesu Christe, redemplor meus, miscricordia mea, salus inea, lo liludo, libi gratias ago. Tua me, Domine, bonitas creavit, lua misericordia ne ab originali peccato mundavit, lua patientia post illam emundationem in aliis peccatorunu sordibus volulatum hactenus fole

1 Alias, amori.

a) Ex Medil. apud Anselor. 7, n.!; lib. de Spirilu et Ausina, cap. 50; post Mugon. Vict. lib. de modo orandi,

() Sic cit. Anselm. Medit. n. 2; lib. de Spiritu et Anima, ea, 17; post Hug. lib. de Arrba Aniinæ.

(C) Ex Anselni Vedil. 11.

1 Anselmus addit, ejus.

·lu edilis decst, cuiuatur : a Mss. vero el ab Anselirc in cst, accedere ad le.

3 Mss., rolo.
* Anselinus, sat:ritate, sturilus.
(a) Ex Anselmi Medil. ll.
(6) Jan ex Oral. 21, et lib. Medit. n. 10.

(c) Anselm. Oral. 2, que est eadem ac ural. 20; hb Nedit. n. 41, seu com; endiosiur.

cap 1.

9),

ravit, nutrivit, et exspectavit Dominc Deus meus, tanto infelicitali, lantæ perditioni! Dum enim quic cre:lor nicus, adjutor muus, le sitiu, le csurio, le relro sunt obliviscens, ad ea qu:e ante sunt mc calen: desidero, ad te suspiro, ic concupisco. Benignissime, dere volo, subila nescio qua miseria me relali ad sua vissime, serenissime, le volo, !c quaro, le spero. inania el noxia conspicio : et lanquam mors subita R«nuil consolari anima mea, nisi de le, dulcedo mca. interveniens, vel quemadmodun canis rabidus, qui Age jam, Domine, appare mihi , et colisolatus ero; ncc percussus a laceratione liominis se lcniprill, Ostende mihi faciem tuanı, et salvus ero: exhibc pric- carnalis delectatio persorat mentem meam : c pro sentiam luam, et implebitur desiderium meun; rc- suavi odore virtutum sentio intolerabilem ac lclerrivela gloriam luam, ei perfectum erit gaudium mcum, mum setorein interiorum vitiorum. Fateor, dulcissiSiuvit in le anima mea, quam maliipliciter tibi. caro me Domine Jesu, el expando coram le omnes iniquim.a (Psal. Exil, 2). Quando venies, consolilor mens, lali's meas quas inlus sustineo in anima mca; sunt quem ego exspecto? O si quando videbo gaudium autem hicc mala mea undecim, scilicet ira, impaticn. meum , quod desidero ! O si satiabor cum apparuerit lia, inimica Deo et omnibus sanctis odiosa discordia, gloria ejus (Psal. xvi, 15), quam esurio ! O si inebria- indignalio, rancor animi, Liedium mentis , voracilas bor ab uberlate domus tuæ, ad quam suspiro ! O si gulic, murmuratio , desiderium voluplasis, delectatia polabis me torrente voluptatis luar' (Psal. xxxv, carnis, lempestas libidinis ; et multa bis similia, quam sitio! Da mihi, Domine, in hoc exsilio paviem quibus vexalir elasticitur, laceratur et discerpitur indvoris el lacrymarum, quem csurio super omnem felix anima mea. (a) O quam tolerabilius canis putriduis copain deliciarum. Sint mili, nine, inicrim lacry: selet hominibus, quam anima peccatrix Deo ! quam me mer pancs die ac nocle, donec dicalur mili, infelicius ista Deo, quam ille hominibus ! Anima inea, Ecce Deus luus (Psal. xu, 4) : donic audiam, Ecco arbor infructuosa , ubi sunt fructus lui? Talis autent sponsus luus, pasce ine, Domine, interim singullibus arbor digna est securi et igne, digna succidi el inmeis, relocilla me doloribus meis.

cendi (Malth. III, 10). Qui sunt fructus lui ? Utique CAPUT IV. Conscientiæ praræ miseria. Confessio hu- spinie pungentes et amará peccata : quz ulinani si mwilis. Peccati fuditas el fruclus (a) Deus meus, qua- le penitendo pungerent, ui confoderent'; sic ama Iem me frci? Qualis eram ? Deus, qualem ine fecisti, rescerent, il evanescerent. Forsilan parvum quid el qualem itcruin me feci? In peccatis enim conce- putas aliquod peccatum. Sed heu! nonne omne pecplus et nalis sum, el abluisti me; santificasti me, el catum per prevaricationem Deum exhonorat ? Quoi ego pejoribus sordid.vi me peccatis. In necessariis crgo Deum exhonoral, quam pravum est ? Audebit cram lunc nalus, nunc sum in spontaneis volutalus.

ergo peccator aliquod peccatum parvum æstimare ? lleu me miserum et niinis miscrim ! nimis enim mi

Jesu bone Domine, cur de crelo venisti ? quid mundo serum , quem lorquel conscientia sua , quam fugere secisti? ad quid te morti dedisti? nisi ut peccatores non potest ! nimis enini miserum, quem exspecial salvares, quorum maximus ego siim. damnatio sua , quain vilare non potest! Nimis est CAPUT V. Misericordie divine imploratio. Inic infelix, qui sibi ipsi est horribilis; uimis infelicior, mici hominis. (6) Respira ergo, o peccator, respira, nie cui mors alerna eril sensibilis. Nimis ærumnosus, desperes : spera in co quem times, affuge ai cum a quem terrent continui de sua jufelicitale ' horrores; quo aufugisti , invoca importune quem superbe provinis ærumnosior; quem torquebunt aterni pro sua vocasli. Jesu, propter nomen luum fac mihi secuniniquitale dolores. Malum hoc , et malum hoc; sed dum nomen tuum. Jesu, obliviscere superbum prenimis hoc, el nimis hoc ? Peccire quam amara res vocantem, respice miscrum in vocantem nomen dille csi el mala! Peccata, quam faciles aditus, quam dis- cc, nomen delectabile, nomen confortans peccatorem, ficiles exilus habolis! Dum suadelis, inungilis ; post- el nomen_bcalie spci. Quid cst cnim Jesus, nisi quam persuaserilis, usque ad mortem animac pungi- Solvator? Ergo propier lemetipsum esto mihi Jesus, lis : peccatores quos inducitis , in quos quasi ulres cslo mihi salvator benignus. Noli , Domine, noli at. usque includitis ? Intelligite, quia inalum el amarum tenderc sic malum meum , ut obliviscaris bonuin est relinquere Deum, qui peccatis; redita, et peccare lilum , o bónc Domine : et si ego admisi unde me nolile; nolile , inquam, nolite. Vere malum et ama- damnare potes , lune amisisti unde salvare soles ? Si rum est : expertus sum, in hoc ipso sun). Aut enim enim castiliilem meam mini ademi, numquid mise continui dolores cruciabunt pæniuntem vitam meam, ricordiam tuam peremi ? Veruin est, conscientia mea aut xler:i crucialus vexabunt pliniendan animam merelur damnationem , el pænitentia mca non suffi. meam. Utique malum et amarum esl utrumque; li- cil ad satisfactionem ; sed certum est quod miseribera me ab utroque.

cordia una superat omnem offensionem. Parce ergo Aniina mea, ante omnia el sicul malrem virtutum

lu, Domine, qui es salus; el qui non vis mortem pecmono", carcas, ne in recordationibus malorum luo

caloris, miserere peccatrici aniinx mex , solve vin rum alicujus diaboli laqneos incurras, quos mulli ·cula ejus, sana vulnera ejus. Ecce, miscricors Doincauli incurrunt , qui dum mala sia quasi pro cis mine, coram le cxhibeo animam meam, virtillum plorantes ante mentis oculum reducunt, per casdem nervis dissolutam, catenis vilioruin ligatam, pondero recordationes in ipsas malorum- delectationes insi

peccatorum gravalam, delictorunı sordibus færdatam, pienter incidunt. (6) Sæpius etiain cum sine s causa discissam vulneribus dicmonum, putridam et felidam alicujus utilitatis cuin aliquo loqui incipio , statim in ulceribus criminum : liis et aliis gravibus malis, quæ detractionem incurro, vel pro aliqua re imprudenter mclius me vides, obrulam, oppressam, circumdalani, juro, vel vilio curiositatis inepta succumbo, vel ma- obvolutam, bonorum omnium relevamine destiluilami. larum cogitationum turpitudines , inotus illicilois et Ecce quanta coarctal me miseria : subveni succurre, ini pudicos in ipsis interioribus meis sustinco. lleu

o universa misericordia !

(c) Heu miser, heu miser, semper et ubiqne miser, 1 Anselmus, fæditate.

quanti captivitas miseri hominis ! Si male vivit Alias, minus huc el majus hoc.

loomo, aperta est daminalio; si recle quidem vivere • Anselmus : Peccatores, quo vos inducitis ? Intra quos

videtur , sed incaute se custodiens inde gloriatur , recles vos includilis ? --- Er. Lugd. Ven. Lov. sic legual liunc

i:erum est misero certa mors et xterna damnatio. locum : 0 peccata, quam faciles udilus habciis dum suade

Isti sunt inimici miscri hominis, superbia , invidia , lis, et quam difficiles eriius habebitis ! Dum suadelis, inungilis ; sed postquum suuserilis , usque ad mortem aninuæ inanis gloria, qux infelicein contiminant el infestaril; pingitis. Folores quos induci.is, usqiie in iniquos ulres inchudilis. M. Ms. Regius, introitum tuun mowo.

Anselinus , confringerentur. Al Mss., co:lsilentibus sic. & Anselmus omilit, sine.

(a) Anselmi Medit. 2, et Orat. 72. (a) Ex Anselmi Orat. 62, 72.

(0) Rursum ex Melil. 2, 3, el (tal. CJ. ibl Anselmus, Oral. 13, 4.

Ex Oral. 3, 70.

et nisi Dei misericordia eum linealır, sepins usque ad me sensus verorum donorum!. Ab his donis sum mortem vulneratur. Libera me, Domine , ab his ho- elongatus , in his malis occupalus ; seclusus ab illis, stibus mcis. a quibus me liberare non valeo. Perver- inclusus in istis; ab illis devolutus, in istis obvolulus. silin enim et pessimum est cor meum : ad deploranda Ilinc est ille carcer el vincula , hinc sunt illie leneTerpeirala peccata mea lipideum est et aridum , ad brie et pondera. Væ mihi , quia prope est dies irx , re-islenduni instantibus ' molle et luenm , ad inuti- prope est, inquam ! Incognita subilo venil, el forsilan lia el noxia tractanda velos et infatigabile , ad cogi- hodie erit. landa salubria fastidiosum et iinmobile. Anima mea CAPUT VIII. Quod peccator sil videns cæcus. distorta et depravata ad præcipitandum el volutandum Delicta mea, an eratis lam noxia fulura, cum animam se in vitiis nimis facilis est et prompta ; ad salutem mcam vestra dulcedine potabatis , cum cor meum reminiscendam nimis difficilis et pigra. Longum est vestra dulcedine ungebaiis ? Cur hoc me crlahacnumerare singula , gastrimargiam , somnolentiam , lis, el cur me tradebatis? imo non vos me tradidistis; levitatem, impalientiam, cenodoxiain, detractionem, sed ego me tradidi, qui vobis credidi. Non vos me inobcdientiam, et cetera vitia quibus facta est infelix decepistis, sed ego me decepi, qui vos intra me suisceanima mea quotidiano Indibrio , quibus distraliilur, pi. Hcu! cur vobis adhibui lidem ? cur el credidi voco:culcatur ei perditur. Libera eam, Domine, exonera bis? Imo non habui fidem nec credidi vobis ; sed mele peccatorum obrutam ; solve delictorum funibus quodamn horribili modo videns cæcus me tradidi voligatam, expedi criminibus irrelitam, erige jacentem, bis : videns enim , quia vos cognoscebam, ct quae sustine nutántem, instrue spiritualibus armis virtuti- mula vos sequuntur, sciebam; ciccus enim , quia non bus inermem , lege et prolege pugnantem , expugna a vobis cavebam. Heu peccatum, nimen horrendum impugnantem. Jesu bone, vide humilitatem meam ct res delestabilis , nulli malo comparabilis ! Cecus non laborein meum , et dimilie universa delicla mea. Ad- videt foveam in quam cadit , insanus pulal se debere jutor melis esto, ne derelinquas me, neque despicias facere quod facit; qui sponte facit peccatum , videns me; sed doce me faccre voluntatem tuam. Anima mea et sciens præcipitio se iradit. Mors el tormenta quelesiclur, quod libenter os conlilelur. Adjuva me, Du. libet, lormenta tanlum sunt, et in se soda non sunt, mine pie, benigne et cleinens plus quam poșsiin co- quia ordinala sunt; peccatum in se habet fædilalem gitarc : ul non minus hoc sentiam, quam præsumo suam, in se trahit æternam infelicitatcm. Melius enim sperare.

eral eligere tormentu:n quod per se sæditatem CAPUT VI. Peccaloris discrimina. (a) O peccata I lernain non altrahil, quin peccatum quod sua cum mca , magna estis nimis , mulla estis nimis ? ! Judex fadilale dolores ælernos jungit. El cerle, o miser hoterribiliter districts, inæqualiter sererus, immode- mo, ipsa sola plus est vitanda peccati (@Jilas , quami ale offensiis , vehementer iratus, sententia immuta- quælibei tormentorum immanitas. Quippe in peccando boilis , carcer irremeabilis , tormenta sine intervallo, fædissima perversilale proposuisti le Creatori luo , sine temperamento, torlores horribiles, qui nunquam quo nihil injustius: in tolerando peccatorum tormenta lassescunt, nunquam miserenlur; limor rellin contur- ordine pulcherrimo subjicit se factura factori suo, bal, conscientia confundit , cogitationes increpant : quo nihil est justius. O homo , quo evanuit humanitas sugere non licet. Eccc in quo periculo incessanter tua ? quo devenit ratio lua? Didiceras, quoniam qui -consisto : nisi quia non semper hoc cogito; eo autein facit peccatuin , servus est peccali ( Joan. vni, 34); et miserior el miserabilior, quia oblivisci possum. Sem- peccatum fecisti. O inaudila insania, scienter peccare! per enim videt Deus me el peccala mea, semper milii Sciebas quia es spiritus vadens et non rediens (Psal. intimatur districta sententia, semper infernus aperlus LXXVII, 39); el in peccati abyssum irremeabilem et et tormenta parala , semper invisibiles insidialores sine fundo le injecisti. parali , lit illuc rapiant miscram auiinam meain. Sic CAPUT IX. De abysso triplici. Vere abyssus sum positus cum vigilo, sic sum cum dormio, sic sum peccata mea sunt; quia incomprehensibilia sunt poncum rideo , sic sum cum lelor , sic sım cum super- dere et profunditale, et inestimabilia sunt numero el bio , sic sum cuin detraho, sic sum cum irascor, sic immensilale. O abyssus abyssum invocat ! O peccata sum cum tristor , sic sam cum delicias corporis mi- mea , lormenta quoque quibus me servalis abyssuis serabilis amplecior! deniqne sic sini semper el ybi- sunt, quia infinita et omnino incomprehensibilia sunt, quc. Ieu me miserum, et ubi sum, et ubi non

Esi el tertia abyssus, et est nimis terribilis , judicia qui nescio ubi securus sum ?

Dci abyssus mulla ( Psal. xxxv, 7); quia super huCAPUT VII. Peccatorum vincula, carcer et lene- manum sensum occulta. Vie super væs, limor super bræ. (b) Væ mihi misero , quid facian ? lleu quanto Limorem, dolor super dolorem. Abyssus abyssum in lempore languel mens mea , quanto stuporc indura- voce calaraciarum Dei invocat (Psal. xli, s); quia ľuin est cor meum , quanto corpore obturalur anima peccati abyssus abyssum tormentorum meretur, quod mea! Quid est quod sic me impedit? quid est quod judicia Dei pronuntiant. Abyssus judiciorum Dei sucervicem meam sic premil? Vult, Domine , vult ani- per me, abyssus inferni subius me, abyssus pecc:loma mca ad te erigere faciem suam, el plumbeo pon- rum esi intra me. Illam que supereminel limeo ne in dere onerala gravatur; conalur se expedire, el caienis me irrual, et me cum abysso mica in illam quæ subserreis astringitur ; lentat exire , ul aneo carcere - tus me palet, obruat : ubi torinenta peccata nunquam claudilur; cupit in le dirigere intuilum suum, et delebuni , sed peccata super me tormenta tenebunt. caliginosis tenebris obscuratur. Quic sunt ista, Dens Miser , cui peccavi; quo ivi a Spirilu 1110 , cl quo meus, quæ sic animain meam obtenebrant et gravant, fugi a facie lua? Cerie et si ego nequiter fugi le, claudunt et ligant? Forsitan liec sunt peccata mea; el in abysso mea damnabili abscondi me, ibi quoque 'mo verc hæc sunt peccata mea, cerle haec sunt. Af- vides me, Quis enim nisi tu ad pænitendum movil seclus carnalis infaluarit in mc saporem spiritualium : animam meam ? Bone Domine, lu pulsasti el excitasti intentio inferiorum incurvavit animam meam ah in- eam in abysso deliciorum suorum velut in lectoo dorwitu supernorum : amor lerresiriuin exstinxit in me mientem ; lu concussisti torpenlem , lu sollicitasti delcctationem coelestium : usus vitiorum evacuavit'in negligentem , lu fecisti panitentem unde jucundaba

tur, et dolentem unde delectabalır. Bone Deus, om! sic Anselinus. At Mss., insuliibus. Edili, insultunlibils. nia hæc fecisti in abysso. Exaudi ergo clamantem de

! fr. Lugd. ven. Lov. sic exhibent hunc locum : 0 pcc- abysso. A te, benignissime, peccata mea non absconfrida mea, magna estis valde, mului estis niini! 'M.

do, coram te non defendo, sed ostendo ; non excuso, • Ms. Regius, addil non. • Mss. duo, nunc.

i Anselmus, bonorum ; ct mox, bonis. 6 MS.., evanuil.

• Adde ex Anselmo, ætern in. (a) Anselm. Orat. 67.

sum ,

() guelsequuntur risqne al cap. 10, cuut ex Anselmi

8 Mss., mie.

Alius, ad renil.ndim.
Se lules

8

DI GO

sed acciso). Ego sun reus, ego ipsc som accusator mento, juste el benigne Deus, memento quod miserimeus. Non accuses me , qui fecisti me. Solus suffeci cors es el crealor meus. Si judex es ad judicandum ad peccandum ; solus sulficiam ad accusandum, solus reuin luum, es et Dominus ad tuendum servum luum, ad poenitendum.

ez et creator ad conservanduin opus limim , es el CAPUT X. Pænilenlis affectus. (a) Scd unde, Deus Deus ad salvandum credentem et baptizatum luum ? meus, lanlorum criminum correctio, unde tibi tane Ne ergo memineris, Domine bone, juslilie luc solius loruin scelerum satisfactio ? Præcipitare ergo, miser adversus peccatorem tuum; sed memor esto benibornuncio, in profundum immoderatæ mæstitia, qui gnitatis luc erga creaturam fuam. Ne memineris sponte precipitalus es in barathrum horrende ne- iræ luce adversus reum ; sed memor esto miseratioquitie. Obruere, infelix, mole lerribilis doloris , qui nis lux adversus miserum. Scio quidem ci falcor, tilsenis corruisli in cænum infernalis setoris Obvol. quia verum est, quod conscicnlia mea merelur damvere, erumnose, iterum volens horridis in lencbris nationem, et pænitentia mea non suslicil ad satisfa. inconsolabilis luctus, qui volens prosolutus es in ro- crionem. Parce ergo, 111, bone Domine, qui es salus, ragine tam sordidi Nuctus l. Voluitare in gurgite ama- qui non vis mortem peccatoris ( Ezcch. XXXIII, 11), ritudinis, qui delectatus es in volutabro iurpitudinis. parce peccatrici animc mca, Dcus. In te pono spem, Terror lorribilis, dolor lorribilis, mæror inconsola- mieam, et tibi conuinillo animam meam. Custodi cam bilis, aggregale vos super me, irruile, obruile, per- dum dormio, scrva eam dum aliud facio, el vidu turbate, obrolvile, possidetc. Juslum esl ; justum est, eam; memento ejus dum ego obliviscor. Sum pcctorquelc ' rcum, vindicale Deum. Prasenliat fornia calor, sum miser : scd peccasse me d.leo, ci cognocalor inferni tormenta que meruit, pregustel quod sco me miscrum. Misericors Deus, miscrcre mei liuprirparavil, bibat quod nulrivit, assuescat quod est mnilis. Pecc::re est Deum eshonorare , quod homo kapassurus. Consolatio, sanitas, la:litia, nolo vos, nisi ccre non deberel, etiamsi necesse essct perire quidforte peccati venia reduseril vos. Procul estole ante quid Deus non est. lleu me, heu me! peccavi, Deum mortem, wisi forte indulgentia revocet vos mihi anle ex bonoravi, Omnipotentem provocavi. Peccalor quid mortem. Impossibile est non flere peccalorem, vel seci, qu:e mala leci ? Va mala agenti, va bona negli · víc, vel in futuro. Sit itaque panitentia continua , genti! Væ, væ! Ira omnipotentis Dei, ne irruas su • auiora comes ielalis mea, continuus dolor, insaliabilis super me. Ira omnipotentis, ubi poieris capi in mc ? lortor : vilie nicæ. Sint mæror ct acerbus luctus in- Non est quod le possit tolerare in lulo inc. Deus, fatigabiles tortoresó juventutis cl senectutis mee. cujus bonitas non exhauritur, cujus misericordia non Ulinam ita sit; oro el desidero ut ita sit. Si enim exinanitur, cujus scientia non delicit, cujus poleslas non sum dignus oculos ad coelum levore orando co. quod vull efficit, unde potero respirare, qui sic ol ram te, Domine Deus, certe non sum indignus ' eos peccata mca cogor despcrare? Nam etsi ir:scaris vel plorando cacare. Si confunditur mens mca pue peccantibus, soles lamen benigne dare consilium podore conscientjie, aquum est ul confundalur Turbine ientibus. Doce me, Dominc, unde debeam sperare, ut luctuosi doloris el tristitiæ. Si timel exhiberi alile possiin orare. Namque volo; seil nescio propler ignoconspcclum Domini Dei sui, justum est ut habeat rantiam meam, nec possum. propier duritiam mcam ?; ante conspectum suum tornierila sceleris sui. Respi- cogor desperare propter iniquirateni meam. Scio qui. ra, o peccalor, respira landen aliquando , et fuge dem et faieor, quia merito patior quod sponte subii ; ad ipsum, quen ollendisti, Deum : luge, inquam, ab et juste non exaudior, quia non obedivi. Ulique, bone jrafo ad placaliin.

Donine, peccavi, crravi : verumtamen nec le odi, C:IPUT XI. Misericordiæ Dei imploratio (6). Me- nec delesior bonitatem tuam, lileo ' fac mccun se

cundum misericordiam luam , qui cs bencdicus in

Siccula sicculuruin 3.
• Anscimus, luxur.
· Mss. duo, torquere.

Alias, ler:or.
Ms. Regius, terrores. Anselmus, tribulatores.
Alias, dignus.

· Editi hic addunt, salvari. (4) Hactenus ex dicta Oral 69, nunc Medit. 3 et 2.

• Ms. Regius hic addit, prohibeor sperare. (6) rursum es dedil. 3, 11, 2; vid. lib. Medil. 40; • Clima Læc verlia, nempe ab, ideo, usque ad, sæcul). Oral. Ausel. 72.

rant, noi laptnt Iss.

ADMONITIO

IN SUBSEQUENTEM LIBRUM.

ON

Manuale istud non Augustini tantum, sed Anselmi etiam, penes parlem aliquam, et Mugonis Viclorini nonine vulgatum est. Capita scilicet viginti quatuor priora exstant apud llugonem in libro de Anima quario. Apud Anselmum vero orationem quartam decimam (cui orationi titulus ipse Manuale præfixus est) priora novem capita couliciunt. Opusculum variis ex locis collegil incerlus auctor , idem ille forsitan cujus studio superiores aliquot libros, nimirum de Spiritu ct Anima el de Diligendo Deo ( quanlum quidem ipsis compa: ratis inter se opusculis conjecturam facere licet) compositos opinamur. Augustini dicta adhibet hic plara , necnon Cypriani quædam, el Gregorii ac Isidori; sed qualia hausit non a germanis fontibus , sed a rivulis minus puris. Primam nempe Manualis partem, id est prologum et primum ac secundum capot descripsit allalor ex libro prosime hic secuturo, quod Speculuin appellatur. Alteram partem a capire lestio ad mediur circiter caput duodecimum decerpsil ex oratione quadam inedita veteris codicis Mettensis Jaudati supra in Admonitione ad Meditationum librum , quae oratio in co codice Joannis Fiscamnensis preces et Willelmi abbatis continente reperitur sub hoc titulo, « Orario decora compilata per conlemplationem, vel Meditatio theorica. » Ilic certe in oratione sententive pleniorcs quain in subsequente hic Manuali sunt , el nagis invicem culærcules : quod argumento esi orationem non sumplam csse ex ipso Januali , scd contra, Nam, exchigi

« ͹˹Թõ
 »