Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub
[ocr errors]

que felix esse comprobatur, qui sic cogitat de suppli. el putredo, Lunc homo solvitur in cinerem, el vertitur cio ante supplicium, ut postea supplicii effugiat peri

in vermem, culum. CAPUT IV. Consideratio mortis carnem domat.

(a) Post hominem vermis, post' vermem fetor et horror,

sic in non bonnuein vertitur omnis homo. Meditulio quasi mentis dilatio. Dicis ergo mihi, Piralus

Ecce, frater mi charissiine, ecce satis horribile sum præ omnibus acquiescere divino consilio, o sapiam et intelligain, ac novissima provideam. Sed qu:

spectácufuni, sed est nimis utile speculum : quoniam sunt, mea novissima 2 Illa ulique de quibus Spirilus

nulla artis medicina, nellaque doctrina sic superat sanctus libi per Salomonem loquitur dicens, Fili, in

superbiam, nec sic vincit malitiam, nec sic exstinguit omnibus memorare novissima lua, Bl in ælcruum non

libidinem, nec sic mundi calcat vanitatem, sicut hu

jusmodi horrend:c mortis recordatio. Utinam ergo sapeccabis, Non melius poterit caro luxuriosa domari, quain qualis erit morlua premeditari : et si laujus- perenl. Ei quid huic mundo lantum vilescil, sicut homodi assiduam habucris mcditationem , felicem le

mo, cujus corpus cum sit exanime, non permittitur dicent omnes generationes. Meditatio enim nihil est,

esse inira domum triduo prae fetore : sed ai vile sterquam mentis dilalio. Peroplime ergo nens lua dita- cus foras projicitur, in profundo terre absconditur, tur , quando contra cuncia adversantia providentiæ

putredini iradicur, vermibus iu escam datur, cadaver scientia i Justratur. Legitur in poeta, quod

ellieitur?

CAPUT VI. De sludiis vanis. De disciplina hic subCentum luminibus cinctum caput Argus habebat : eunda. Erubescat ergo superbus el infelix peccator. (Ovidii yetamorphoseon lib. 1, ers. 625). el limeat elatione cecatus, ira inflammalus, iinpa-,

lientiæ vilio lædalus, scientia inlatus ; cui plus placet quod ila potest intelligi, quia ex omni parte sui intra ars Aristotelis, quam scientia de Apostolis, plus comentis suze circumspectionem prudentiam posside- dex Platonis, quam liber divinus : quem nulla lectio bal. Igitur si tante studio ciulele pollebal pocla lætificat, nulla scientia ædificat, nullus sermo sapil, paganus, multo fortius puriorem providentiæ oculum nisi fuerit grammatice conceplus, dialectice inaginadebet habere • clericus christianus. Esto ergo aller lus, rhetorice, purpuralus. Stullus es qui hæc ignoArgus , imo illo cautior , illo sludiosior, illo pruden- ras, el erras : quoniam qui talia agunt, el in talibus tior : ut sapias et intelligas, ac novissima prudenter dies suos consumuni, peccatum sibi generant, el morprovideas,

tem paranı; quia ex simili studio similem concipiunt CAPUT Y. Quæ sint novissima. Quo fruclu provi- scientiam, hoc est, folia colligunt, non fruclus, id est deantur. Sed quze sunt novissima lia, que providere verba, non virlules; verba enim in ventum proferunt, sollicite summa lolius providentiæ est? Utique illa ter- ei aerem verbis verberant, verbositatem sonani, jaribilis hora, in qua misera anima qua ex hoc corpu- clantiam ostentanı : de quibus per Psalmislam dicisculo corruptibili timens est egressura. Frater, crede lur, Turbali sunt el moli sunt sicut ebrius, el oninis samihi, ad hujus rei treinendam considerationem maluisse debueras providentianí possidere, quam lotius homo ebrius nescil quid agil, aul quo vadit, co quod mundi dominationem. Vtinam crgo saperes Dei se ipsum ignorat; ita insipientes à clerici srculares in funt, el intelligeres quic mundi sunt, el provideres bibenda hujusmodi scientia se conturbant, libros de quze inferni sunt: profecto Deum timeres, superbiam vorant, sententias multiplicant, sed quid agant peninon ,

tus ignorant, quia ad quem finem miserum lendant, horreres. In illa nimis meluenda extrema hora lua, miseri non altendunt. O utinam tales saperent ! Si enim quis amicorum, quis parentum luorum enim

cum

fugieulis yilib sus brevilalem perpendissent, si damna gladiis et armis polerit ausilium ferre ? Non erit dierum suorum ante, oculos convertissent, si quan tunc qui consolelur lc ex omnibus charis tuis (Thren, tremendo judicio, non tanlum de mortuis corum ope1, 2): respiciens eris ad auxilium et adjutorilim bomi- ribus, imo de omni verbo otioso quam districte renum, sed refugium luum Lənlummodo cst apud Deun. sponstiri sunt, prævidissent; mox terrore purierrili, Coziia igitur iecum, clarissime, quo limore Limen- mox divino aniore: percussi, vana hujus vitæ sludia dus, qno amore diligendus, quo lionore vener:indus reliquissent, el de studio vanitatis yenissent ad slur sil ipso Donzinns Jesus Christus Deus noster, qui sa- dium veritatis, et de studio stultitia ad studium sils lulis præsidium solus prxslare poterit post morieni, pientize, hoc est, de studio curiositatis ad studium Reduc ergo, charissime, sirpius in memoriam sanctie humilitatis, de schola luxuriæ el pravitatis ad extreinum exitus lui diem; ei antequam

scholam munditir el sanciimtis seu castitatis, de vila tua ex carcere carnis ercal, provideat : nicationis ad vitam bentæ religionis, id est, de doma

TUS

iniquitatis ad vitam sanctitatis, hoc est, de vita for: (a) Istiusmodi recordatio contritionem concipit contrilio compunctiguem paril, compunctio contem- conversationis miundanæ ad domum sanctæ discipliplationem, scilicet pinm el humilem affecium in Dcum; na. Unde benedictus ipse Spiritus sanctus per Proc. piuin videlicet ex liducia adjulorii divina bonitatis et phetam peccatoribus præcipit, dicens, Apprehendile clementize, limilem ex consideratione propria fragi- disciplinam, ne gurudo irasentur Dominus, et perçalis. litatis el miseria. Ilic, lecior, allende. Quid enim cst de via jasia (Psal. N, 12). O quam lerribilis esilec in omni scicntia, quod hominem provocet facilius ad setilentia cu nimis mcluenda lis qui disciplinam non. sui custodiam, ct omnem jujpstilian expellendam, ad apprchendunu! ex hac Spirilus sancti sententia palel sanctitatem in limore Dei perličiendam, quam sure quia peribunt. Hinc est quod Dominus per Moysen corruplionis consideralio, sue mortalitatis certa co. ait, Oinnis nnima quæ non fuerit afflicia die hoc, peribit gnitio, postremo tremend.c

: mortis suæ recordatio? de populo meo (Levila XXII, 29). Nolanda, sual allenQuando enim liomo li non homo, hoc est, quando lius verba isla. Anima, inquit, peribil, qua non fuerit agrotescil, grotando agriludo crescit, peccator ex- afflicta, subaudi, per disciplinain per moruar correc pavescit, cor contremiscit, caput obstupescil, sensus lionem, per pornitentiæ saiisfactionem, per cordis con evanescii, virtus cxarescit, vultus pallescil, facies ni- tritionem per conscientize purilicaliquem. El dicebat grescil, oculus ienebrescit, auris Ireşç i, lingua saliscil, os obinules descit, nasas puls

die hace. id est, in præsenli icmpore gralia, id est, corpus lal

labescil, die hujus vit: quoniam qui non suscipit modo tem, caro marcescil : tunc carnis pulchriludo lelor eflicilur puis pænitentiæ, post mortem non invenit locum in.,

dulgentia. Quapropter Linie, lu peccalor, lu caro sul* Sic Mss. "At'edili, quod mentis suæ circumspectionem et perba, tu vile cadaver, quem adbuc vivenlein vermes prudentiam.

• Ms. Med. bic addit, populus vel. Regius autem, mona- 1 Ms. Regius addil, monachi et; quod sequentibus videtur chus vel.

non convenire. Alias, superna appeleres.

(a) ui versus alisunt a Mss. babenlur ct lil. Medil. (a) vid. lib. de Spiritu et Anima, cap. 50.

Bcrnard. cap. 3.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

989

quotidie corrodant, qui de tuo corruptibili corpusculo injuriosus, obstinatus sepe efficeris, piger et ace
generantur; contremisce superbiam, projice vanita- diosus ad opus divinum accedis: illud negligenter agiss
iem, fuge luxuriam, apprehende disciplinam, ne per-) et desidiose. Quare? Quia non vis prævidere quo vadis.es
eas. Vide in hoc speculo quid es, et quid eris : cujus Utinam saperes et intelligeres, etc. Treinendus est
conceptio tabes menstrua, origo kutum, putredo finis. illius aspectus, ut dicit Leo papa, cui pervium est
Utinam ergo saperent, ete. Ecce miser, causas mille omne solidum, apertum omne secretum, cui obscura
dolorum habes, et adhuc superbis. Iterum te, frater,elarent, muta respondent, silentium conlitetur, mens
convenio, ut iz gom (izitoni disa sia 392 mtsidusque sine voce loquitur. Si ille serpens venenosus diabo-we

v Quidquid agant alii sis memor ipse tui:391 2onibidi lus et satanas ausus fuit cum furore impetum facere
vilescat tibi mundus plus quam tu mundo, llujus igi- in sanctissimam beati Martini animam, qui erat, ut
tur lantze calamitatis miseriam considerans attentius, dicitur,

(a) gemma sacerdotum, quam felicem aniet cum

propheta ingemiscens. dicito': Iniquitatem mam presentibus Angelis cuntem in coelum eur:ibat
meam annuntiabo, et cogitabo pro peccalo meo. Quo impedire; quomodo timendum est tibi peccatori, et
niam in flagella paratus sum, et dolor meus in conspectueret miserze'animæ tuæ ille'doli artifex, ille filius ini-
meo semper (Psal. XXXVII, 19 et 18). El iterum dic cum quitatis, ille animarum hostis amarissimus? Eia, fra-
Apostolo, qui flebilem humane conditionis statum

ier charissime, præcogita, et nunquam a tuo corde
deplorat, dicens, Infelix ego homo, quis me liberabit
de corpore mortis hujus (Rom. vil, 24) ? Hxec salutifera recedat, quantum illa beatissima virgo per peluia, ma-
A postoli sententia exigit prudentem

lectorem. Adhuc ter Domini
nostri Jesu Christi animæ suæ providebiut

,
in corpore Apostolus vixit, quando tamen corpus mora que, ut legimus, Filium suum exoravit, ut maligni
Etium no ninavit,
quia qui sapiens est, jam mortem spiritus in ejus iransitu non adessent? 'o si tanta et

tam sancta,

Deo chara, imo charissiina, visionem neser
ante oculos considerat, jam se mortuum reputat, cum
se moriturum pro certo seial. mundo de los fandorum spiritulum dubitabat, quid faciet anima

CAPUT VI. De horrendo etitu dariinando anius peccatrix ? Quomodo poterit stare ad horrendum
me. Quam lunc horrenda diaboli præsentia. Aulende aspectum tremendi vultus ejus, ad intolerabilem for
ergo in illa terribili hora, de qua loquimur, Inisera lorem oris ejus, ad Nammas sulfureas oculorum ejus?

horrende bestiae omne

Certus esto, quod timor hujus
peccatoris anima, quando de mundo exitura es, et
quo itura es. Aderunt mox ministri maligni, illi seilis genus tormentorum superat, plus quam in hoc mundo
eet maledicti, diaboli illi tartarei, illi spiritus horribi cogitari queat. Quod Propheta pavidus expavescens,
les et pessimi leones fruyientes ut rapiant prædam, nem nieam cum deprecor, a timore iniinici eripe animum

ad orationem confugit dicens, Eraudi, Deus, oratio-
scilicet tuam peccatricem

et miscram animam: tunc meam (Psal. Lxull, 2). Non dicit, a potestate, sed a tiligo tenebrarum, horror miserie

et tribulationis

, ter more. Quare? Ad insinuandum quam maxiina sit poenia, For et tremor angustia et confusionis, terror horrendæ inimici, Heu: Deu! frater mi, si talis et lantus tremor

quam horribilis, quam imolerabilis sit terror ipsius tim, ubi stridor dentium, ubi morsus vernium, ubi est animæ peccatrici ex solo satanæ visu ; quanta con elamor dolentium, ubi luclus gemenliuin, ubi est vox fusio, quantus horror, quanta afflictio, quanta lamenclamantium peccatorum, et dicentium • Vie, vä, va

tatio erit ejus laclus !

CAPUT VIII. Qui Deus in interitu malorum risurus
nobis filiis Eva! Cumqué hæc et his similia, imoniile
lies plus quam dici potest pejora, de corpore egressura inter et stultum distantia. O stolti filii hominum! Vani

et subsannaturus. Vitiorum diversorum origo. Insipientem
misera anima, imo miserrima audierit, viderit el seu filii hominum utquid diligitis vanitatem et qucritis
quis liber exponere? Quid tunc proderii scientie ja impietas

ejus (Sap. XIV, 9). Unde Psalmista : Nonne pior ac tremor erit in ea, que lingua potest dicere, mendacium (Psal. iv, 3)? Qui enini diligit vanitatem, cibus exquisitus, potus delicatus, veslis curiositas, odio habet peccatores, et miserlus est panitentibus (Eclatis cupiditas ? Numquid proderunt luxuriæ appetitus, qui oderunt te, Domine, oderam? etc. Perfecto odio odecalceamenti speciositas, carnis mollities, ventris in cli. xi, 5). Quare tain horrendam

tamque liorribilem
gluvies, ciborum superfluitas, crapulæ ebrietas, domo- non circumspicitis miseriam? quare non projicitis
rum constructio, praebendarum scquisitio, divitiarum

superbiam? quare non exstinguitis avaritiam quare
aggregatio : numquid omnia ista poterunt miseram
hominis animam eripere de ore horrendi et horribilis non contemnitis luxuriam? quare mores vestros non
leonis, et de maledicli sauce draconis? it be inoubois corrigitis ? quare mandatum Dci salutiferumque

ejus
Hanc utinam lectionem
legat aliquis, et sapiat, et intelligitis, ac novissima providetis ? Hinc est quoi

consilium negligenter auditis? quare non sapitis et
sane intelligat, et in corde suo retineat implicatus vos peccatores terribiliter Deus' alloquitur : Ego, 111-4
peccatis; ainore mundi et carnis inebriatus ei cæcato quit, in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vovis
lus, cui plus placet luxuriosi cadaveris venenosa vor
luptas quam animze siæ sanitas, qui plus stirdet circah luenda est illa dominica sententia? Utinam lector

quod limebaris adveneril" (Prov. 1, 26). O quam me-
Martham quanı circa Mariam, cui plus lest de mundo a
quam de Christo, cui plus est de lege bovima quam iudinis, quantumve

formidinis: quia revera si sciret,

saperet in alo cordis, quantum contineal amaricu de lege divina. Legat igitur lectionem istam insipiensomní diel hora Vitam suam caulius custodiret. Sed ille qui ejusmodi est, et speculetur in hoc i spéculo dices forsitan, quod derisio et subsárinatio 'non capeccatoris speciem suam. Consideret diligenter, unde dunt in ipsum onnipotentem Deum, nec cjus reveveniat, quid sit,

et quo vadav; perpendae ex premis- renda sanctissimaque simplex naura hujusmodi passis per quam semitam velementer meluendam, persiones sive ironias admittit cur ergo ab omnipotenti quod iter tenebrosum, per quam horrendas, manus Deo peccatoribus dicitur, Ego in interitu vestro rí-4 misera ejus anima transitura esti stulter peccator, debo Attende qui interrogas, quomodo dicta tibi quia ista considerare nescis, sive præmeditari non debeat exponi sententia : Ego, inquit

, in interitu ved
vis! Quia ista prævidere negligis, ideo saepe te invalstro ridebo. Hoc est, cum finis vcster venerit

, vos
dit superbia, exagitat ira, excruciat malitia, vulnerata “ເ5 ປີ ຜົມ ໃນອີເມວ ເຫັນ: 164 :)
invidia, inflammat luxuria, fatigat pigritia, ligat ava
ritia. Et quoniam horronda imminentia tibi tor-

| Ex Ms. Medardensi addimus a verbo, Ulinam, usque ad

verbuni, loquitur. menta prudenter non prospicis, idcirco e

contumax,

Ex Ms. eodem addimus, Ela, frater.... ani na pecca-
• Sic Ms. Regius. At Medardensis, circa marcham quam trir.
circa marchum. Eliti autem, circa arcam, quam circa Forte, trepidabat.
Martham.

(a) In Oficio de ipso Martino

[graphic]

derisione dignos clamabo; et cum irruerit super vos non intelligel heec (Psal. xci, 7): ct iden, sicut dicit illa repentina calamitas, subsannabo, id esi, cum idem prophela, Simul insipiens el stulius peribun, amara mors vos momorderil, alerna subsannatione (Psal. XLVIU, 11). Sed quae distantia est inter insidignos damnabo. Audi, lu peccator, terribilem sen- pientem et stultum ? Omnis stultus est insipiens. Inlentiam, quam si intelligeres, sine dubio cxpavesce- sipiens enim dicitur quasi non sapiens. Multi cnim res. Sed Scripturas sacras negligenter legis, actus mancnt qui sapientes non sunt, el tamen slulti non vilæ luze, mala que facis, pcccala que commillis, sunt. Multi justi sunt, et multi justi non sunt, ct lasacla et dicta et opera lua mala non sapienter respi. men iniqui non sunt. Vis noscere quis sit insipiens, cis; velox ad mensam, lardus ad ecclesiam ; polens et quis stultus? Insipiens est, qui se a paradisi gattad potandum, sed æger ad psallendum; pervigil ad diis peregrinum esse non considerat, qui se exsulom fabulas, somnolenlus ad vigilias; procax ad loquen- in hoc exsilio non allendit. Stultus est, qui licet ista dum, sed tardus et mutus ad canendum; proniplus cognoverit, libcrari lamen a mundi miseria per vilc ad iram et delraclionem, piger vero ad orationem ; meritum non intendil. llcm insipiens est, qui non invidiæ amator, pauperum Christi persecutor ; feslu- credit futura supplicia reproboruin esse perpelua, et cam in alio oculo respiciens, sed' trabem in oculo gaudia justorum ælerna : slullus autem est, qui lice's tuo non videns; aliorum sacia condemnans, sed lua credat, lamen ut mortem perpetuam evadat, et glonon considerans, nec deserens. Cæteros reprehendis, riam æternam caste vivendo pieque conversando te ipsum non corrigis ; alios vituperas, et le collau- acquirat, non intendit. Justo igitur Dei judicio simul das : malitie inventor, discipline destructor; amicus insipiens el stullus peribuni. Quod tamen non fieret, viliorum, et hostis virtutini, Nicc sunt quæ hoini- si saperent et intelligerent, ac novissima providerent. nem excæcant, el a Deo ipsum sepa rant; hxc sunt Ecce, fraler mi, jam legisti, jam vidisti in hoc speculo que monachu:n elliciunt dæmoniacum, conversumi peccatoris, quid sapias, quid intelligas, quomodo noesliciunt perversum, clericum hæreticum, christianum vissima providere debeas; superest igitur uit diliartichrisium. Qui enim christianus non est, antichri- genler discas, ct in corde firmes, ut sane sapias, et stus est. Non est christianus, qui vila el moribus recle intelligas, quomodo novissima lua prudenter Christo cst contrarius.

provideas, ut per hiec alernam damnationem evadas, Heu, hcu! Vir insipiens nou cognoscel, el slullus et cum Domino nostro Jesu Christo vitam ælernam · Alias, paratus.

possideas. Amen.

DE TRIPLICI HABITACULO

LIBER UNUS,
INCERTI AUCTORIS, NEC INERUDITI.

CAPUT PRIMUM. De iribus habitaculis , regno que præparavil Deus diligentibus se (1 Cor. 11, 9). Dei, mundo, inferno. Regni Dei bona, et inserni mala. Regnum namque Dei omni fama majus, omni luude Tria sunt sub omnipotentis Dei minu habitacula, m. lius, omni scientia innumerabilius, omni gloria, primum, imum, medium : quorun summum, regnum qua putatur, excellentius. Mala eliam inferni dicere Dei vel regnum cælorum dicitur ; imum, vocaliir in- 'vel cogitare, ut 'sunt, nemo polest : pejora quippe fernus ; medium, mundus præsens vel orbis terra- sunt valde quam cogitantur. Regnum iiaque Dei plerum appellatur. Quorum extrema omnino sibi invi- nuin est lucis, ct pacis, et charitatis, et sapientie et cem sunt contraria, el nulla sibi societate conjuncta. glorir, el honestatis, ct dulcedinis, et dilcctionis, et Quae enim societas potest essc lucis ad tenebras, el melodi'r, et latitiæ, et beatitudinis perennis, el oma Christi ad Belial (II Cor. vi, 14 et 15)? Mevium autem tiis boni jneffabilis, quod nec dici nec cogitari potest. nonnullaın habet similitudinem ad extrcma. Unde At locus inferni plenus est tenebraram, discordiar, fneem el tenebras habet, frigns 'cl calorem, dolorem odii, stultitir, miserix, lurpitudinis, amaritudinis, el sanitalem, lætitiam et mærorcm, odium 'el amo- offensionis, doloris, aduslionis', silis, famis, ignis rem, bonos et malos, josios et injustos, dominos et inexstinguibilis, tristitiae, vindictar perennis, et omnis servos, regnum et subjectionem, famcin et saticia- incffabilis mali, quod nec dici nec cngitari potest. tem, mortum et vitam, el innumera hujus moui. Qiio- Cives cæli sunt justi boinines et 'Angeli, quorum rex rum omnium pars una imaginem habet regni Dei, est Deus omnipotens. At contra cives inferni sunt pars altera infernt. Commixtio namque malorum si- impii homines el dæmones, quorum princepus est mul et bonorum in hoc mundo est; in regno autem diabolus. Satiat jusios visio saliclorum honinum el Dei nulli mali sunt, sed omnes boni; rat in inferno Angelorum, et super omnia ipsius Dei. Cruciat innulli" boni', sed omncs mali; et ulcrque tocus ex pios el peccatores visio 'hominium damnaurum it medio suppletur. Hominum enim liujus mundi, alii demonum, ct 'sitper 'omnia ipsius diaboli. Nihil in elevantur ad cælum, alii traliuntur ad infernum. Si- regno Dei desideratur quod non inveniatur ; at in miles quippe similibus junguntur, id est, bon bonis, "inferno nihil invenitur quod desideratur. lii regno. el mali malis; justi homines justis Angelis, ci Dei riihil invenitur, nisi quod placet, et delectat, et transgressores homines' transgressoribus angélis ; satiat; at cuitra in lacu miserize perennis nibil vi. scrvi Dei Deo, scrvi diaboli diabolo : benedicii vo detur, nihilque sentitur, nisi quod displicet, wisi quoi! cantur ad regnum sibi paratum ab origine mundi, *oflendit, nisi quod crniciat. (a) In regno 'æterio eril maledicti expelluntur in ignem termuni, qni paratus vila sine morte, veritas sine errore, felicitas sine perest diabolo et angelis ejus (Matth. XXV, 54 el 41). turbatione. Oinne bonum' in regno Dei abundui, et

(a) Bona aulem regni cælestis dicere, vel cogitare, nullum malum; omne malum in carcere diaboli abune vel intelligere il sunt, nullus polest carne vestilus : dal, el nullum bonum. Nullus indignus in' regno Dei mullo enim majora el meliora sunt, quam cogitantur suscipitur; nullos vero dignus, millus juslus ad inel intelliguntur; unde scriplum est, quod oculus non fernum traliitur. vidit, nec auris audivil, nec in cor honuinis 'ascendit,

1 Ms. Victorinus, feloris.

(a) Hrc verba, in regno alerno, etc., usque ad rerbum, (a) Fadem habentur lib, de Dilig. Dco, cap. 18, hinc de- perturbatione, desideraiitur in Mss.; sunt Augustin. Enricilu. BwW; la.

cap. 23.

CAPUT 11. De pænis infernalibus. Principalia au- modas satanæ suggestiones vigilandum. Omni studio zem sunt duo tormenta in inferno, frigus intolerabile, lata

sæculi via vitanda est, que ducit ad mortem : et calor ignis inexstinguibilis; unde in Evangelio le- at vero omni cordis desiderio via angusta, quze ducit gitur , Illic erit fletus et stridor dentium (Malih. xi, ad vitam, adeunda est et appelenda (Malth. vii, 13, 14). 42 ; XXI, 13; xxv, 30). Flelus namque et liquefactio Via hæc angusta

est via abstinentiæ, et castitalis, ci oculorum ex calore nascitnr; stridor vero dentium ex

humilitatis, et omnis religionis : quam viam ante nos frigore nascitur. Hinc etiam beatus Job, De acquis, Christus attrivit, qua via ad suum regnum migravit. inquit, nivium transibunt ad calorem nimium (Job xxiv, Cujus vestigia et nos sequamur, donec post eum 19). De quibus duobus innumera pendent poenarum eadem via ad urbem regiam perveniamus , in qua genera; videlicet , sitis intolerabilis, peena famis, ipse regnat. De qua

urbe quidquid homo dixerit, quasi ræna fretoris , pæna horroris, poena timoris , poena stilla de mari est, vel quasi scintilla de foco. In qua angustia, pana tenebra"um, severitas tortorum, præ- videlicet urbe fulgebuni justi sicul sol (Id. xni, 43), sentia dæmomum, ferocitas bestiarum, crudelitas mi- ut Dominus ait. Übi summa pax erit, summa quies, nistrantium, dilaceratio immortalium vermium , ver- nullus labor, nullus dolor, nulla paupertas, nec semis conscienti:e, ignitz lacrymx, suspiria , miserie, nectus, nulla mors, nec ulla nox, Aullum cibi desidolor sine remedio , vincula sine solutione, mors derium, nullum sitis incendium; sed cibus et polus æterna , pæna sine fine, absentia Christi posi visio- omnium erit visio Christi et sancta Trinitatis , et nem ejus, quae sola omnia supra dicta supcrat, el contemplatio puro cordis oculo ipsius divinitatis, ci omnibus pænis intolerabilior.

assidua lectio, ut ita dicam, libri vite, id est, æternae CAPUT III. De his quos pænæ æternitas a mundi veritatis et summæ sapientiæ, et verbi Dei, quæ est voluptate non deterret. Inferni duplex pæna. Anni Jesu Christi visio ; ubi quidquid nunc nos latet, macentum nulla æternitatis portio. Vx igitur illis perenne, wifestius erit. Ubi ratio manifesta erit, cur hic elequi subire hæc omnia mala etiam sine line merentur, ctus est, et ille reprobatus ; cur hic in regnum aspro delectabili uníus hore somnio : tanta clenim ei sumptus, et ille in servitutem redaclus; cur alius in parata gloriam. Melius erat eis, quod dictum ési de alius in senectule ; cur alius pauper est, alius

dives; infelice Juda, non nasci (Matth. XXVI, 24), quam ma- eur filius adulteræ baptizatur, et aliquando filius lelis suis ineritis plagas inferni sustinere. Quid stultius, gilimæ conjugis ante baptismum moritur; cur qui quid insanius est, quam umbra et imagine et simili bene incipit vivere, aliquando male finit; et qui male tudine veræ glorize el vere delectationis , vera pul- incipil, sæpe bene finit. Haec omnia et hujusmodi chritudinis , veri decoris , veri honoris, more infan- mulia in libro vitæ plana et aperta erunt. In eadem tiu, decipi el superari; et ipsam veram gloriam urbe præmium singulorum, omnium ; et omnium non quærere, non desiderare ? Quis imaginem auri per charitatem singulorum erit. Ibi omnium bonum i in aqua, ipso auro negleclo, eligeret; ct non statim omuibus patebit. Ibi onines invicem suas cogitatioa cunctis fatuus et insanus crederetur? Quis orbem nes cognoscent. Ibi nullus superior superbus eril, solis in speculo redditum, vel in qualibet materia for mullas inferior invidas. Quomodo enim

qui omnes sicmatum plus diligeret, quam ipsum solcm; el non ab lil se ipsum diligel, alicui invidere poterit , cum omnibus derideretur ? Sic irridendus, imo dotendus ncmno sibi ipsi invidcat? Ibi nullus melius esse vel est, quisquis mundi hujus caducam fragilitatem et inu- superius concupiscet, quam evil; quia aliter esse tilem carnis voluptatem diligit, quzerit , contendit, quam quod meruit, nec esset decorum ; nec aliter aterna gloria contempla, el neglectis regni culestis esse desiderabit quam quod erit; quia ita esse ut inella bilibus gaudiis. lloc commercium insipientium erit, pulchrum erii, non solum sibi ipsi, sed etiam valde est, et miserorum, el cor sanum non haben- universo corpori Ecclesiæ cælestis. Quomodo enim lium, etiamsi plage inferni non scquerentur, que quodlibet membrum in corpore, si superius vel infenec dici nec cogilari possunt. Duplex vero plaga est, rius ponatur quam natura constitgit, monstruosum abesse a regno Dei, el essc semper in inferno, id esficii corpus el lurpe; sic nimirum si aliquis in reest, cum diabolo damnari; prxscntiam amittere An gno Dei superius ordinelur, quam postulai ars el vogelorum, et terribilem dæmonum semper pali pre- lunias omnipotentis artifieis, turpitudinem efliciet,

sentiam. Quantum caveri, vilari, melui dehet, nullo non solum sibimel, sed omni congregationis, in qua modo dici polest. Quis cum sano sensu pro unius qui eril minimus, majorem sine dubio diabebit glodiei deliciis , centum annorum poenam eligerel? EL riam, quam lolum habens mundi regnum, etiam si miseri tamen el sine ulla sapientia, voluplatein.car- alernum essel. Vile enim valde est elementis frui, nis sequentes, non vitant, non effugiunt intolerabiles in comparatione fruendi et gaudendi ipso Deo, et viponas, non centum annorum, non millies mille, sed sibilibus delectari et corporalibus. (a) Tanta est enim omnium sine fine sculorum pro quadraginta vel pulchritudo justitiæ, tanta jucundilas lucis æternae , sexaginta annorum deliciis , vel qualibet corruptibili hoc est, incommutabilis veritatis et sapientia zent delectatione. Quantum autem interest inter unum eliamsi non liceret amplius manere in ea quam unius diem, et centum annos; non tanlum utique, sed plus diei mora, propter hoc solum innumerabiles anni huinterest inter quadraginta vel sexnginta vel centum juis nila pleni delieijs in circumfluentia corporalium annos, et jernilalein , sive in bono , sive in malo bonoruin recle meritoque contemnerentur. Non enim futuram. Unus enim dies aliqua portio est in centum falso aut parvo affectu dictum est. Quoniam melior annorum spalio, quamvis valde modica; at vero cen- est dies una in atriis luis super millia (Psal. Lxxxm, lum annoruin spatium nulla portio est in illa æterni- 11 )eilgan A Bitew290ties jeni ailem ismer 19 tate. Si enim, verbi gratia, centesima vel millesiina 2i Nihil est comparandum delectationi et gaudio, pars esset alernitatis, prædictum ejus spatium post quod nascitar ex invisibilibus et incorporeis, et ex centuplum ejus spatium vel milluplum æternitas esse societate Angelorum et justorum omnium, et ex certa desineret; quod ratio non sinit æternitatis , quz si scientit el cognitionc ipsius divine naturae, et ex Dei ullo modo, ullo tempore finiretur , alernitas omnino ipsius facie ad faciem visione. Cujus pulchritudinem awon esset. b 01919 i quis nuo s malon

mirantur Angeli , cujus imperio suscitantur mortui , CAPUT IV. A via lata ad arclan: nigrare. Beato- cujus sapientia non est numerus (Psal. cxlvi, 5), run felicitas. Scientia. Sortis sall amor. De ineffabili cujus regnum finem nescit , cujus gloria nequit narvisionis yei suaritate. Forster ergo carnali resisten-Ford Rastima houp jeg i'ua tham mudarat dum est voluplati, fortiter contra fallaces hujus 1933: citation 493 35331191, dhe mundi blanditias , pugnandum est, contraque multi

1 In uno Ms., omnium bonorum co; ia. In editis, om de you STO,

num. 1, • series. At editi, quoad risioncm.

(a) Verba Augustin. lib. 3 de Lib. Arb. n. 77. Non ha Ass. duo, rolindulém.

beat ass.

[graphic]

9

[graphic]

videri, pariunt stuporem cernchtibus qui ne post quania Luse toerimis vera esse cognovimus ; quali et

rarı; cujus lux tam solem obscurat, ut ejus compa- est, quia verum malum vel peccatum est!. Aliter enim ratione inullam habeat sol Incem; cujus dulcedo cam non posset esse malum vel peccatum, nisi verum esmel superat, ut ei comparatum velut absynthium sit set malum vel peccatum ; falsum enim malum non amarissimum. Cujus faciem si onines carcere inferni est malum , ut falsum argentum non argentum est. inclusi viderent, nullam pænam, nullum dolorem, Potest aliquis a veritate dicere malum vel peccatum nollainque tristitiam sentirent; cujus præsentia si in exorlum esse vel faetum , et quodam modo opus esse inferno cum sanctis 4 habitatoribus appareret, conti- veritatis malum; quod omnino falsum est. Omne enim nuo infernus in amoenum converteretur paradisum. verum a veritate est, et omne verum in quantam veCujus sine nutu nec folium de arbore cadit. Cujus rum, bonum est: a veritale igitur est verum esse, ut oculi fammivomi profundum penetrant inferni. Cujus sit malum vel peccatum , non ipsum malum vel pecauris lacitam cordis vocem addit, id est, cogitationem. calum ; aliud namque est ipsum malum, aliud verum Cujus oculus non minus audit, quam videt; cujus au- esse illud. Quamvis igjtur ipsum malum bonum non ris non minus videt, quam audit; quia non corpus est , bonum est tamen verum esse ut sil illud. Nisi suni', sed summa sapientia et certa cognitio. Cujus eniin bonum esset esse malum, nullo modo sincret delicice sine fastidio satiant: quæ cum a beatis in Deus illud fieri. Multa quippe bona de malis Omnipoveniuntur, semper lamen desiderantur, et esuriem et lens facit, ut de adulterio hominum bonos format et silim sine pana efficiunt, et ardenti semper desiderio facit homines. Si autem el quadam illius lucis partidelectant. Cujus secrela mirabilia, videntibus ea sem- cula quasi per angustas rimas infusa, h.cc et alia et et

et sapientiæ illic illustrabimur, mille annos et millies mille. Et cum Angeli ab ini. ubi ipsum solem veritatis facie ad faciem videbimus, tio mundi ea soliti sint videre, tamen non

minus bio- id est , certa et vera sapientia cognoscemus? cujus die admirantur ea, quam in primo die; alioquin du- præsentia similes ci facii præsentes. Qui enim veræ dum coram Angelis

vilescerent. sapientiæ, ver.e pulchritudini, veræ æternitati adheCujus cognitioni præterita el futura, non practerita et rebit, sapiens utique et pulcher et æternus erit

. futuro, sed presentia sunt.

Winte Sic enim absentia ejus dissimiles ei omni modo fae CAPUT V. Deo omnia præsentia sine libertatis hu- cit. Cujus lernitas sine inilio et sine fine est; (si manæ præjudicio. Dei loculio el laus. Existentia ante tempus. Lux. Malum verum pejus falso. Dei visio quid rel?) quia ipse est solus Deus , et ante ipsum Deus

enim esset tempus quando non esset, quis

eum facebeatis conferat. Dei æternitas. Dei scientia. Unde non alius non erat, nec est, nec erit. Nun forte se ipsumn diem jndicii videbit, et primum diem srculi non vi creavit, cum nihil se ipsum creat; qua enim potentia dit : sed utrumque videl. Cujus prcscientia neminem qui omning non esset se ipsum facerel? Restat igitur cogit ad peccandum, ut multi errantes dicint. Si quod omnino factus non est Deus. Cum ergo nullo enim, inquiunt, præscivit Deus Adam peccaturmn modo Deus factus est, sine jnilio ante omnia erat. esse, non peccare non poluit. Ex quo errore nascitur, Qnidquid enim factum est, initium habet : et quidDeum causam esse peccati, quod nefas esl dicere. Et quid initium habel, sine dubio factum est, non ab esse cast hier in de ovo fund sciemnisi

sine ulla varictate cognitionis , et sine ullo tale propria homo peccavil, el non aliqua necessitale, cursu huc et illuc innumerabilem varietatem omnium quia in præscientia Dei fuit, ut voluntale et libero ar. creaturarum, Angelorum, frominum , stelt rum, arebitrio , et non necessitale cogente peccaret. Si ergo narum, capillorum, verborum, cogitationum, momenpræscientia Dei non potest vitari, non potuit homo al lorum omnium,

simul el semel comprehendit et icr peccare nisi voluntale, nulta alia vi cogente : quia intelligit. Fons igitur et origo omnis scientize Deus ita Deus præscivit illum peccaturum. Si ergo voluntarie, est : quem quanto plus quis bibel, tanto plus sitiet. non coactus est. Si enim non coactus est ad peccan

Cabur du Beatorum" "scientia. De orina visione, dum, potuit sine dubio non peccare si vellet; ideoque corporali, spirituali, intellectuali. Incomparabiliter erpenanı meruil, quia non invitus peccavit ; alioquin a go tolius mundi regnum, ut supra diximus, etsi æterDeo pænam mortis non susciperel. Cnjus locutio nuin esset, præcellit, societati Ang Visioni, In cujus est occulta inspiratio, qua meitas stiam volunta- , tem et sunm charitatem invisibiliter ostendit , quam visione Irina scientia nascitur : id est, homo qui cervidendo Angeli per omnia Deo obediunt. Cujus laus nit, et Deus qui cernitur, et cætcri omnes omnia viest qua electos laudabit, inanifestatio qua suorum ele- debunt el intelligent. Sicut enim per speculuin vitreum cloruin bona oin nibus monstrabit; assidua autem Irina nobis visio administratur, quia nos ipsos, et laus qua elécti eum laudabunt, est adnäratio ejus pe- ipsum speculum, et quidquid præsens adest videmus; rennis. Qui miro modo non tempore præcessit mun- sic per speculum divinæ clariiatis, el ipsum Denm ut dum el lempus (nullius enint horde spalio mît ante est, videliimus, quantum possibile erit creaturae, et mundum), er tamen semper erat sine linitio. Non nos ipsos, et celeros vera et certa scientia cognosceenim erat tempus ante tempus, tempus autem cm mus. Tunc abdita creaturarum, et ipsius inferni, vimundo concreatum est. Si igitur tempus ab initio dendo Deum videbimus. Tunc justis manifestiim erit, mundi cæpit currere, ante mundum faelum'non quomodo Deus est invisibills, incomparabilis, sine erat. Ideoque nullo tempore, ut prædikinius, præces- initio et sine line, ante omnia el post omnia : quidsit Deus tempora et mundum cis coxvam, imo paulo quid interest inter nasci, quod ad 'Filium pertinet, et eis priorem ; ejas enim molu eæeperunt eurrere. Quidla procedere, quod ad Spiritum saliclam, excepto quod quid movetur, stummatem præcedit. Ineffabili unus ex uno nullus sit , alter ex duobus processit: et enim æternitate propeessit Deus mundum, nowy tem- quomodo Pater non precessit Filium lempore, sed pore. Cujus tempus amel mundum non eratu Cujus origine, nec Spiritum sanctum . et quomodo ommiia lux tenebras depellit ignorantite, cujus aliqua parti Dei unuin sunt in Deo, excepto quod ad relationem cula hæc omnia, que diximus, (wera et certa esse co- perliner ; nam sapientii Dei et veritas et aternitas gnoscimus. Eadem luec melius esse verum, quam fal- non diversa sunt inter sc, sed mum sunt sicut cesuin, videmus ; et tamen pejus esse verdin malum lera omnia : sapientia enim Dei magis sapientia el verum peccalum, quam falsuin malum vel falsum

gyam veritas esi,

Tunequam

veritas est qnam sapeccatum ; non quia verum est, sed quia matum pientia, quam wernis,

im cactera Dei vivia; vel peccatum cst'; sed ideo malum vel peccatum

ng mg Teniss benen. Tegelingen prostaa?

11

- Hæc non habent mss., nempe, sad ideo malum rel pec. ! i'nus Ms., suis.

arum est, quia cerum millum vel pecc. est. * Mss. Omiciunt, non præterita el fuiura, sed.

· Abest vox, cogniliunis, a is. Victoriu.

[ocr errors]
« ͹˹Թõ
 »