Ҿ˹˹ѧ
PDF
ePub
[ocr errors]

miliaris, centum annos superavit; vir ingentis luxus, num stetisse; neque sensim et paulatim (ut quis eloquens, literarum cultor, attamen vehemens, su- crederet) declinasse. Sunt certe tempora in singulis perbus, crudelis, et tanquam sibi natus. Invaluit regionibus, quibus homines diutius aut brevius deopinio de Seneca, quod admodum annosus fuerit, gunt. Diutius plerumque, cum tempora fuerint usque ad annum centesimum decimum quartum; barbara, et simplicioris victus, et exercitationi corquod verum esse non potest, cum tantum absit, ut se- poris magis dedita ; brevius, cum magis civilia, et nex decrepitus ad Neronis tyrocinium admotus sit, plus luxuriæ et otii: verum ista transeunt per vices, ut contra rebus gerendis strenue suffecerit; quineti- propago ipsa nihil facit. Neque dubium est, quin am paulo ante, medio tempore Claudii, exularit, ob idem fiat in animalibus cæteris, siquidem nec bores, adulteria aliquarum principum fæminarum; quod nec equi, aut oves, et similia, ævo, ultimis his secuin talem ætatem non competit. Joannes de Tem- lis, minuuntur ; itaque præcipitatio ætatis facta est poribus, ex omnibus posterioribus seculis, traditione per diluvium; et fieri fortasse potest per similes quadam et opinione vulgari, usque ad miraculum, majores casus, (ut loquuntur,) veluti inundationes vel potius usque ad fabulam, longævus perhibetur, particulares, combustiones per longas siccitates, terræ annorum supra trecentos ; natione fuit Francus, motus, et similia. Quinetiam videtur similis esse militavit autem sub Carolo Magno. Gartius Are- ratio in magnitudine corporum sive statura; quæ tinus, Petrarchæ proavus, ad centum et quatuor nec ipsa per successionem propaginis defluit; licet annos pervenit, prospera semper usus valetudine, Virgilius (communem opinionem secutus) divinasatque in extremis vires labantes sentiens potius, set posteros futuros præsentibus minores ; unde ait quam morbum; quæ vera est resolutio per senium. de campis Æmathiis, et Æmonensibus subarandis: Ex Venetis reperiuntur haud pauci longævi, etiam

Grandiaque effossis mirabitur ossa sepulchris.” gradu eminentiori ; Franciscus Donatus dux ; Thomas Contarenus procurator S. Marci ; Franciscus Etenim cum constet fuisse quondam homines staturis Molinus item procurator S. Marci ; alii. At maxi. giganteis, (quales et in Sicilia, et alibi, in vetustis me memorabile est illud de Cornaro Veneto, qui sepulchris et cavernis, pro certo reperti sunt,) tamen corpore, sub initio, valetudinario, cæpit primum me- jam per tria fere millenaria annorum, ad quæ protiri cibum et potum, ad certum pondus, in curam ducitur memoria satis certa, in iisdem locis nil tale sanitatis : ea cura transiit usu in diætam, et ex diæta continuatur ; licet etiam hæc res per mores et conin magnam longævitatem, usque ad annum centesi- suetudines civiles vices quasdam patiatur, quemadmum, et ultra, integris sensibus, et constanti valetu- modum et illa altera. Atque hæc magis notanda, dine. Gulielmus Postellus, nostra ætate, Gallus, ad quia insedit animis hominum penitus opinio, qnod centesimum et prope vicesimum annum vixit; etiam sit perpetuus defluxus per ætatem, tum quoad diusummitatibus barbæ in labro superiore nonnihil ni. turnitatem vitæ, tum quoad magnitudinem et robur grescentibus, neque prorsus canis; vir capite motus, corporis; omniaque labi et ruere in deterius. et non integræ omnino phantasiæ; magnus peregri- 24. Regionibus frigidioribus et hyperboreis diunator, et mathematicus, et hæretica pravitate non- tius homines vivunt plerumque, quam calidioribus; nihil aspersus.

quod necesse est fieri, cum et cutis sit magis astric20. Apud nos in Anglia, arbitror non existere ta; et succi corporis minus dissipabiles; et spiritus villulam paulo populosiorem, in qua non reperiatur ipsi minus acres ad consumendum, et magis fabriles aliquis vir, aut mulier ex octogenariis; etiam ante ad reparandum; et aër (utpote modice calefactus a paucos annos, in agro Herefordiensi, inter ludos flo- radiis solis) minus prædatorius: at sub linea æquirales, instituta erat chorea et saltatio ex viris octo, noctiali, ubi sol transit, et duplex sit hiems et æstas, quorum ætas simul computata octingentos annos sitque etiam major æqualitas inter spatia dierum et complebat; cum quod alteris eorum ad centenarium noctium, (si cætera non impediant,) etiam bene diu deesset, alteris aliquibus superesset.

vivunt; ut in Peruvia et Taprobana. 21. In hospitali Bethleem, ad suburbia Londini, 25. Insulani mediterraneis ut plurimum sunt lonquod in sustentationem et custodiam phreneticorum gæviores ; neque enim tam diu vivunt in Russia, institutum est, inveniuntur de tempore in tempus quam in Orcadibus ; neque tam diu in Africa ejusmulti ex mente captis fuisse longævi.

dem paralleli, quam in Canariis et Terceris; Japo22. Ætates, de quibus fabulantur, nympharum nenses etiam Chinensibus (licet hi longævitatis apet dæmonum aëreorum, qui corpore mortales essent, petentes sint usque ad insaniam) sunt vivaciores ; sed admodum longævi (id quod et antiqua, et inter nec mirum, cum aura maris, et in regionibus frigidiquosdam recenti superstitione et credulitate, receptum oribus foveat, et in calidioribus refrigeret. est); pro fabulis et somniis habemus; præsertim cum 26. Loca excelsa potius edunt longævos, quam sit res, nec cum philosophia, nec cum religione bene depressa; præsertim si non sint juga montium, sed consentiens. Atque de historia longævitatis in ho- terræ altæ quatenus ad situm eorum generalem ; mine, per individua, aut individuis proxima, hæc qualis fuit Arcadia in Græcia, et Ætoliæ pars, ubi inquisita sint. Jam ad observationes per capita tran- longævi admodum fuerunt: at de montibus ipsis sibimus.

eadem foret ratio, propter aërem videlicet puriorem

et limpidiorem, nisi hoc labefactaretur per accidens; 23. Decursus seculorum, et successio propaginis, interventu scilicet vaporum ex vallibus eo ascendennihil videntur omnino demere de diuturnitate vitæ ; tium, et ibi acquiescentium. Itaque in montibus quippe curriculum humanæ ætatis videmus, usque nivalibus non reperitur aliqua insignis vitæ longitudo; a tempore Mosis ad nostra, circa octogesimum an. non in Alpibus, non in Pyrennæis, non in Apennino; sed medii colles, aut etiam valles dant homines lon- | ationis matutinas; statum corporis non nimis alagæviores; at in montium jugis protensis versus crem aut turgidum, et similia. Illud etiam bene Æthiopiam et Abyssinos, ubi, propter arenas subjec observari debet, quod habitus parentum robustior tas, parum aut nihil incumbit in montes vaporis, ipsis magis est propitius, quam fætui; præcipue in diutissime vivunt; etiam ad hodiernum diem annum matre : itaque satis imperite Plato existimavit, non raro centesimum et quinquagesimum implentes. claudicare virtutem generationum, quod mulieres

27. Paludes, et tractus earum, præsertim expor- similibus cum viris exercitiis, tam animi quam correcti in plano, nativis propitii, advenis maligni, quoad poris, non utantur ; illud contra se habet : distantia vitæ prorogationem aut decurtationem ; quodque enim virtutis inter marem et fæminam maxime mirum videri possit, paludes, aqua salsa per vices utilis est fætui; atque fæminæ teneriores magis præinundatæ, minus salubres, quam quæ aqua dulci. bitoriæ sunt ad alendum fætum, quod etiam in nu

28. Regiones particulares, quæ notatæ sunt lon- tricibus tenet. Neque enim Spartanæ mulieres, quæ gævos produxisse, sunt Arcadia, Ætolia, India cis ante annum vicesimum secundum, aut (ut alii dicunt) Gangem, Brasilia, Taprobana, Britannia, Hybernia, quintum, nubere non solebant (ideoque Andromanæ cum Insulis Orcadibus et Hebridibus; nam de Æthi- vocabantur) generosiorem aut longæviorem sobolem opia quod ab aliquo ex antiquis refertur, quod lon- ediderunt, quam Romanæ, aut Athenienses, aut gævi fuerint, res vana est.

hebanæ, apud quas anni duodecim aut quatuor29. Occulte est res salubritas, præsertim perfec-decim nubiles erant. Atque si in Spartanis aliquid tior, aëris ; et potius experimento, quam discursu et fuerit egregium, id magis victus parsimoniæ debeconjectura, elicitur. Capi possit experimentum ex batur, quam nuptiis mulierum serotinis. Illud vero vellere lanæ, per expositionem in aërem cum mora experientia docet, esse quasdam stirpes ad tempus aliqua dierum, minus aucto pondere: aliud ex frusto longævas, ut longævitas sit, quemadmodum morbi, carnis diutius manente non putrefacto; aliud ex vi- res hæreditaria, in aliquibus periodis. tro calendari minori spatio reciprocante; de his et 33. Candidiores genis, cute, et capillis, minus similibus amplius inquiratur.

vivaces; subnigri, aut rufi, aut lentiginosi magis. 30. Aëris non tantum bonitas aut puritas, verum Etiam rubor nimius in juventute longævitatem minus etiam æqualitas, quoad longæritatem spectatur. promittit, quam pallor. Cutis durior longævitatis Collium et vallium varietas, aspectui et sensui grata, signum potius, quam mollior ; neque tamen hoc longævitati suspecta; at planities modice sicca, nec intelligitur de cute spissiori, (quam vocant anseritamen nimis sterilis aut arenosa, nec prorsus sine nam,) quæ est tanquam spongiosa; sed de dura siarboribus et umbra, diuturnitati vitæ magis commoda. mul et compacta ; quin et frons majoribus rugis

31. Inæqualitas aëris (ut jam dictum est) in loco sulcatus, melius signum, quam nitidus et explicatus. mansionis mala ; verum mutatio aëris in peregrina- 34. Pili in capite asperiores, et magis setosi, ostione, postquam quis assueverit, bona ; unde et mag- tendunt vitam longiorem, quam molles et delicati ; ni peregrinatores longævi fuere : similiter etiam crispi vero eandem prænunciant, si sint simul aslongævi, qui in tuguriolis suis, eodem loco, perpetuo peri; contra, si sint molles et splendentes. Item vitam degerunt; aër enim assuetus minus consumit, si sit crispatio potius densa, quam per largiores at mutatus magis alit et reparat.

cincinnos. 32. Ut series et numerus successionum ad diutur- 35. Citius aut serius calvescere, res est quasi innitatem aut brevitatem vitæ nihil est (ut jam dixi- differens; cum calvastri plurimi longævi fuerint ; mus) ita conditio immediata parentum, tam ex parte etiam cito canescere (utcunque videatur canities patris, quam matris, proculdubio multum potest. præcursor ingruentis senectutis) res fallax est: cum Alii siquidem generantur ex senibus, alii ex adoles- haud pauci præpropere canescentes, diu postea vixcentulis, alii ex viris ætate justiore ; item alii aerint: quinetiam præmatura canities, absque ulla patribas cum sani fuerint et bene dispositi; alii a calvitie, signum est longevitatis; contra, si concomimorbidis et languidis; item alii a repletis et ebriis, tetur calvities. alii post somnum et horis matutinis; item alii post 36. Pilositas partium superiorum signum vitæ longam intermissionem veneris, alii post venerem minus longæ; atque pectore hirsuti, et quasi jubati, repetitam; item alii flagrante amore patrum, (ut fit minus vivaces: at inferiorum pilositas, ut femorum, plerumque in spuriis,) alii defervescente, ut in con- tibiarum, signum longæ vitæ. jugiis diuturnis. Eadem etiam ex parte matris spec- 37. Proceritas staturæ (nisi fuerit enormis) comtantur : quibus addi debent, conditio matris, dum page commoda, et sine gracilitate, præsertim si congestat uterum, quali sanitate, quali diæta; et tempus comitetur corporis agilitas, signum longæ vitæ; at gestationis, ad decimum mensem, aut celerius. Hæc contra, homines brevioris staturæ magis vivaces, si ad normam reducere, quatenus ad longævitatem, dif- fuerint minus agiles et motu tardiores. ficile est; atque eo difficilius, quod fortasse quæ op

38. In corporis analogia; qui corpore aliquanto tima quis putaret, in contrarium cedent: etenim breviores sunt, tibiis longioribus, longæviores sunt, alacritas illa in generatione, quæ liberos corpore ro- quam qui corpore magis demisso, tibiis autem brebustos et agiles producit, ad longævitatem minus vioribus: item, qui inferioribus partibus largiores utilis erit, propter acrimoniam et incensionem spiri- sunt, et superioribus contractiores, (structura corpotuum. Diximus antea, plus habere ex materno ris quasi surgente in acutum,) longæviores, quam qui sanguine, conferre ad longævitatem ; etiam medio- humeros lati, deorsum sunt tanquam attenuati. cria simili ratione optima esse putamus; amorem

39. Macies cum affectibus sedatis, tranquillis, et potius conjugalem quam meretricium; horas gener-facilibus ; pinguior autem habitus cum cholera, vehementia, et pertinacia, diuturnitatem vitæ signifi- | diætæ jubet, sed cum inclinatione in partem benig. cant; obesitas autem in juventute breviorem vitam niorem ; scilicet, ut quis vigiliis quandoque se assupræmonstrat, in senectute res est magis indifferens. escat, alias somno indulgeat, sed somno sæpius :

40. Diu et sensim grandescere, signum vitæ lon- itidem interdum jejunet, interdum epuletur, sed epugæ; si ad staturam magnam, magnum signum : sin letur sæpius ; interdum animi contentionibus strenue ad minorem, signum tamen: at contra velociter incumbat, interdum remissionibus utatur, sed remisgrandescere ad staturam magnam, signum malum sionibus sæpius. Illud certe minime dubium est, est; sin ad staturam brevem, minus malum. quin diæta bene instituta partes ad prolongandam

41. Carnes firmiores, et corpus musculosum et vitam potiores teneat ; neque conveni unquam alinervosum, et nates minus tumentes, (quantum se- quem valde longævum, qui interrogatus de victu suo dendo tantum sufficiant,) et venæ paulo eminentiores, non observasset aliquid peculiare; alii alia. Equilongævitatem denotant: contraria brevitatem vitæ. dem memini quendam senem centenario majorem,

42. Caput, pro analogia corporis, minutius ; col- qui productus est testis de antiqua quadam prælum mediocre, non oblongum, aut gracile, aut tumi- scriptione; is cum, finito testimonio, a judice famidum, aut tanquam humeris impactum ; nares patulæ, liariter interrogaretur, quid agens tam diu vixisset ; quacunque forma nasi; os largus; auris cartilaginea, respondit, (præter expectatum, et cum risu audiennon carnosa; dentes robusti et contigui, non exiles, tium,) “ Edendo antequam esurirem, et potando anaut rari, longævitatem prænunciant; et multo ma- tequam sitirem.” Sed de his (ut dictum est) postea. gis, si dentes aliqui novi provectiore ætate proveniant. 47. Vita religiosa et in sacris videtur ad longa

43. Pectus latius, sed non elevatum, quin potius vitatem facere. Sunt in hoc genere vitæ, otium ; adductius ; humerique aliquantulum gibbi, et (ut admiratio et contemplatio rerum divinarum; gaudia loquuntur) fornicati; venter planus, nec prominens; non sensualia ; spes nobiles; metus salubres; momanus largior, et palma minus lineis exarata; pes rores dulces; denique renovationes continuæ per brevior et rotundior ; femora minus carnosa; suræ observantias, pænitentias et expiationes; quæ omnon cadentes, sed se altius sustentantes, signa longæ- nia ad diuturnitatem vitæ potenter faciunt. Quibus si vitatis.

accedat diæta illa austera, quæ massam corporis in44. Oculi paulo grandiores, atque iris ipsorum duret, spiritus humiliet, nil mirum si sequatur loncum quodam virore; sensus omnes non nimis acuti; gævitas insignis; qualis fuit Pauli eremitæ, Symepulsus juventute tardior, sub ætatem vergentem onis Stylitæ anachoretæ columnaris, et complurium paulo incitatior; detentio anhelitus facilior et in aliorum monachorum ex eremo, et anachoretarum. plura momenta ; alvus juventute siccior, vergente 48. Huic proxima est vita in literis, philosophoætate humidior, signa etiam longævitatis.

rum, rhetorum, et grammaticorum.

Degitur hic 45. De temporibus nativitatis nihil observatum quoque in otio et in iis cogitationibus, quæ, cum ad est, quoad longævitatem, memoratu dignum, præter negotia vitæ nihil pertineant, non mordent, sed vaastrologica, quæ in topicis relegavimus. Partus oc- rietate et impertinentia delectant; vivunt etiam ad timestris, non solum pro non vivaci, verum etiam pro arbitrium suum, in quibus maxime placeat horas et non vitali habetur ; etiam partus hiemales habentur tempus terentes; atque in consortio plerumque adopro longævioribus.

lescentium, quod paulo lætius est. In philosophiis 46. Victus sive diæta Pythagorica, aut monastica, autem magna est discrepantia, quoad longævitatem, secundum regulas strictiores, aut ad amussim æqua- inter sectas. Etenim philosophiæ, quæ nonnihil lis (qualis fuit illa Cornari) videtur potenter facere habent ex superstitione et contemplationibus subliad vitæ longitudinem. At contra ex iis, qui libere mibus, optimæ, ut Pythagorica, Platonica : etiam et communi more vivunt, longæviores reperti sunt quæ mundi perambulationem et rerum naturalium sæpenumero edaces et epulones, denique qui libera- varietatem complectebantur, et cogitationes habeliore mensa usi sunt. Media diæta, quæ habetur bant discinctas, et altas, et magnanimas (de infinito, pro temperata, laudatur, et ad sanitatem confert, ad et de astris, et de virtutibus heroicis, et hujusmodi) vitam longævam parum potest ; etenim diæta illa ad longævitatem bonæ; quales fuerunt Democriti, strictior spiritus progignit paucos, et lentos, unde Philolai, Xenophonis, astrologorum, et Stoicorum : minus consumit; at illa plenior alimentum præbet etiam quæ nihil habebant speculationis profundioris, copiosum, unde magis reparat; media neutrum præ- sed ex sensu communi, et opinionibus vulgatis, absstat: ubi enim extrema nociva sunt, medium opti- que inquisitione acriori, in omnem partem placide mum; verum ubi extrema juvativa, medium nihili disputabant, similiter bonæ; quales fuerunt Carneafere est. Diætæ autem illi strictiori convenit etiam dis et Academicorum ; item rhetorum et grammati. vigilia, ne spiritus pauci multo somno opprimantur ; corum : at contra, philosophiæ in subtilitatum moexercitatio item modica, ne exolvantur; veneris ab- lestiis versantes, et pronuntiativæ, et singula ad stinentia, ne exhauriantur: at diætæ, uberiori con- principiorum trutinam examinantes et torquentes ; venit contra somnus largior, exercitatio frequentior, denique spinosiores et angustiores, malæ ; quales usus veneris tempestivus. Balnea et unguenta (qua- fuerunt plerunque Peripateticorum et scholasticorum. lia fuerunt in usu) deliciis potius, quam vitæ produ- 49. Vita rusticana item ad longævitatem idonea ; cendæ, accommodata fuerunt; verum de his omni- frequens est sub dio et aëre libero; non socors, sed bus, cum ad inquisitionem secundum intentiones in motu; dapibus plerumque recentibus et inemptis ; ventum erit, accuratius dicemus. Illud interim Celsi sine curis et invidia. medici, non solum docti, verum etiam prudentis, non 50. De vita militari, in juventute, etiam bonam contemnendum est ; qui varietatem et alternationem habemus opinionem; certe complures bellatores

[ocr errors]

um :

MEDICINÆ AD LONGÆVITATEM.

Ad Art. 10. Connexio.

[ocr errors]

egregii longævi fuerunt; Corvinus, Camillus, Xeno- cortex citri: melissa : ocymum : caryophyllata : phon, Agesilaus, et alii tam prisci, quam moderni : flores aurantiorum: rosmarinus : mentha: betonica: prodest certe longævitati, si a juventute ad ætatem carduus benedictus. provectam omnia crescant in benignius, ut juventus Frigida. Nitrum : rosa : viola : fragaria : fraga : laboriosa dulcedinem quandam senectuti largiatur ; succus limonum dulcium : succus aurantiorum dulci. existimamus etiam affectus militares, ad contentionis succus pomorum fragrantium: borago : bustudium et spem victoriæ erectos, talem infundere glossa : pimpinella: santalum : camphora. calorem spiritibus, qui longævitati prosit.

Cum de iis jam sermo sit, quæ in

Monitum,

diætam transferri possint, aquæ illæ Medicina, quæ habetur, intuetur fere

ardentiores, atque olea chemica, (quæ, ut ait quitantum conservationem sanitatis, et cu

dam ex nugatoribus, sunt sub planeta Martis, et

habent vim furiosam et destructivam,) quinetiam rationem morborum : de iis autem, quæ

aromata ipsa acria et mordacia, rejicienda sunt; proprie spectant ad longævitatem, parva est mentio

et videndum quomodo componi possint aquæ et et tanquam obiter. Proponemus tamen ea medica

liquores ex præcedentibus : non phlegmaticæ menta, quæ in hoc genere notantur, cordialia scili

illæ stillatitiæ, neque rursus ardentes ex spiritu cet quæ vocantur. Etenim quæ, sumpta in curationibus, cor et (quod verius est) spiritus muniunt et

vini, sed magis temperatæ, et nihilominus vivæ, roborant contra venena et morbos, translata cum

et vaporem benignum spirantes. judicio et delectu in diætam, etiam ad vitam produ- 6. Hæsitamus de frequenti sanguinis missione, cendam aliqua ex parte prodesse posse consentaneum utrum ad longævitatem conferat ; et potius in ea est. Id faciemus non promiscue ea cumulantes, (ut sumus opinione, quod hoc faciat, si in habitum versa moris est,) sed excerpentes optima.

fuerit, et cætera sint accommodata; etenim succum 1. Aurum triplici forma exhibetur ; aut in auro corporis veterem emittit, et novum inducit. (quod appellant) potabili; aut in vino extinctionis 7. Arbitramur etiam morbos quosdam emaciantes, auri; aut in auro in substantia ; qualia sunt, aurum bene curatos, ad longævitatem prodesse; succos foliatum et limatura auri. Quod ad aurum potabile enim novos præbent veteribus consumptis ; atque attinet, cæpit dari in morbis desperatis aut gravior- (ut ait ille) convalescere est juvenescere; itaque ibus pro egregio cordiali, atque successu non con- inducendi sunt tanquam morbi quidam artificiales, temnendo. Verum existimamus spiritus salis, per id quod fit per diætas strictas et emaciantes, de quiquos fit dissolutio, virtutem illam, quæ reperitur, bus postea dicemus. largiri potius quam ipsum aurum; quod tamen sedulo celatur: quod si aperiri possit aurum absque aquis corrosivis, aut per corrosivas (modo absit Postquam autem inquisitionem absolqualitas venenata) bene postea ablutas, rem non in verimus secundum subjecta, videlicet, Ad Art. 12, utilem fore arbitramur.

corporum inanimatorum, vegetabilium, Connexio. 2. Margaritæ sumuntur aut in pulvere lævigato, animalium, hominis; propius accedeaut in malagmate quodam sive dissolutione per suc- mus, et inquisitionem per intentiones ordinabimus; cum limonum impense acerborum et recentium ; veras et proprias (ut omnino arbitramur) quæque atque dantur aliquando in confectionibus aromaticis, sint tanquam semitæ vitæ mortalis. Neque enim in aliquando in liquore. Margarita proculdubio affini- hac parte quicquam, quod valeat, hactenus inquisitatem habet cum concha, cui adhæret ; et possit tum est; sed plane fuerunt hominum contemplaesse similis fere qualitatis cum testis cancrorum tiones quasi simplices et non proficientes. Nam fluviatilium.

cum audiamus ex una parte homines de confortando 3. Inter gemmas crystallinas habentur pro cordi- calore naturali, atque humore radicali; atque de cibis, alibus præcipue duæ; smaragdus et hyacinthus ; qui generant sanguinem laudabilem, quique sit nec quæ dantur sub iisdem formis, quibus margaritæ, torridus, nec phlegmaticus ; atque de refocillatione excepto quod dissolutiones earum (quod scimus) non et recreatione spirituum, verba facientes; existimasint in usu. Verum nobis magis suspectæ sunt mus sane homines non malos esse, qui hæc loquuntur: gemmæ illæ vitreæ ob asperitatem.

sed nihil horum potenter facit ad finem. Cum vero De his quæ memoravimus, quate- cinis ex auro (quia scilicet aurum corruptioni est

ex altera parte audiamus sermones inferri de mediMonitum.

nus et quomodo juvamentum præbe- minime obnoxium) et de gemmis, ad recreandos ant, postea dicetur.

spiritus propter proprietates occultas et clarorem 4. Lapis bezoar probatæ est virtutis; quod spiri- suum ; quodque si possint detineri, et excipi in vasitus recreet, et lenem sudorem provocet. Cornu au- bus, balsama et quintæ essentiæ animalium, superbam tem monocerotis de existimatione sua decidit; ita faceret spem immortalitatis : quodque carnes sertamen ut gradum servet cum cornu cervi, et osse de pentum et cervorum consensu quodam valeant ad corde cervi, et ebore, et similibus.

renovationem vitæ, quia alter mutat spolia, alter 5. Ambra-grisia ex optimis est ad spiritus demul- cornua, (debuerant autem carnes aquilarum adjun. cendos et confortandos. Sequuntur nomina tan- gere, quia aquila mutat rostrum,) quodque quidam, tum simplicium, cum virtutes ipsarum satis sint cum unguentum sub terra defossum reperisset, eoque cognitae.

se a capite ad pedes usque unxisset (exceptis plantis Calida. Crocus : folium Indum : lignum aloës: pedum) ex hujusmodi unctione trecentos annos vix

2 p

INTENTIONES.

[ocr errors]

VOL. 11.

:

isset absque morbo (præter tumores plantarum pe- ea proponamus remedia, quæ sint tuta saltem, si dum) atque de Artefio, qui, cum spiritum suum forte non fuerint fructuosa. labascere sensisset, spiritum adolescentis cujusdam Quarto, illud homines rite et animadvertere, et robusti ad se traxisset, eumque inde exanimasset, sed distinguere volumus; non eadem semper, quæ ad ipse complures annos ex alieno illo spiritu vixisset; vitam sanam, ad vitam longam conferre. Sunt enim et de horis fortunatis secundum schemata cæli, in nonnulla, quæ ad spirituum alacritatem, et funcquibus medicinæ ad vitam producendam colligi et tionum robur et vigorem prosunt, quæ tamen de componi debent; atque de sigillis planetarum, per summa vitæ detrahunt. Sunt et alia, quæ ad proquæ virtutes cælitus ad prolongationem vitæ haurire longationem vitæ plurimum juvant, sed tamen non et deducere possimus ; et hujusmodi fabulosis et sunt absque periculo valetudinis; nisi per accommosuperstitiosis; prorsus miramur homines ita mente data quædam huic rei occurratur ; de quibus tamen captos, ut iis hujusmodi res imponi possit. Denique, (prout res postulat) cautiones et monita exhibere subit humani generis miseratio, quod tam duro fato non prætermittemus. obsideatur, inter res inutiles et ineptas. Nostræ Postremo, visum est nobis varia remedia, secunautem intentiones, et rem ipsam premere, et procul dum singulas intentiones, proponere ; delectum vero esse a commentis vanis et credulis, confidimus ; et remediorum, atque ordinem ipsorum, in medio relintales, ut rebus, quæ illis intentionibus satisfaciant, a quere. Etenim ex ipsis, quæ constitutionibus corposteris quamplurima, intentionibus autem ipsis, porum diversis, quæ generibus vitæ variis, quæ non multum addi posse existimemus.

ætatibus singulis, maxime conveniant, quæque alia Sunt tamen pauca, sed magni prorsus momenti, post alia sumenda sint, et quomodo praxis universa quorum homines præmonitos esse volumus.

harum rerum sit instruenda et regenda, exacta perPrimo, nos in hac sententia sumus, ut existime- scribere, et nimis longum foret, neque idoneum est mus officia vitæ esse vita ipsa potiora. Itaque, si quod publicetur. quid sit ejusmodi, quod intentionibus nostris magis exacte respondere possit, ita tamen ut officia et Intentiones in topicis proposuimus tres. Prohibimunia vitæ omnino impediat; quicquid hujus generis tionem consumptionis ; perfectionem reparationis; et sit rejicimus : levem fortasse aliquam mentionem renovationem veterationis. Verum, cum quæ dicenhujusmodi rerum facimus, sed minime illis insistimus. tur nihil minus sint quam verba, intentiones illas Neque enim de vita aliqua in speluncis, ubi radii et tres ad decem operationes deducemus. tempestates cæli non penetrant, instar antri Epime- 1. Prima est operatio super spiritus, ut reviresnidis ; aut de perpetuis balneis ex liquoribus præ- cant. paratis; aut de superpelliciis et ceratis ita applican- 2. Secunda operatio est super exclusionem aëris. dis, ut corpus perpetuo sit tanquam in capsula ; aut 3. Tertia operatio est super sanguinem et calorem de pigmentis spissis, more barbarorum nonnullorum : sanguificantem. aut de ordinatione victus et diætæ accurata, quæ 4. Quarta operatio est super succos corporis. solum hoc videatur agere, et nihil aliud curare, quam 5. Quinta operatio est super viscera ad extruut quis vivat, (qualis fuit Herodici apud antiquos, et sionem alimenti. Cornari Veneti nostro seculo

, sed majore cum mode- 6. Sexta operatio est super partes exteriores ad ratione,) aut de hujusmodi porteņtis, fastidiis, et in- attractionem alimenti. commodis, sermonem aliquem serium et diligentem 7. Septima operatio est super alimentum ipsum instituimus ; sed ea afferimus remedia et præcepta, ad insinuationem ejusdem. ex quibus officia vitæ non deserantur, aut nimias 8. Octava operatio est super actum ultimum assiexcipiant moras molestias.

milationis. Secundo, ex altera parte, hominibus denunciamus, 9. Nona operatio est super intenerationem parut nugari desinant, nec existiment tantum opus, tium, postquam cæperint desiccari. quantum est naturæ potentem cursum remorari et 10. Decima operatio est super expurgationem retrovertere, posse haustu aliquo matutino, aut usu succi veteris et substitutionem succi novi. alicujus pretiosæ medicinæ, ad exitum perduci ; sed Harum operationum primæ quatuor pertinent ad ut pro certo habeant, necesse esse ut hujusmodi intentionem primam ; quatuor proxima ad intention opus sit plane res operosa, et quæ ex compluribus nem secundam ; duæ ultimæ ad intentionem tertiam. remediis, atque eorum inter se connexione idonea, Cum vero hæc pars, de intensionibus, ad praxin constet; neque enim quisquam ita stupidus esse innuat; sub historiæ nomine, non solum experimenta debet, ut credat id, quod nunquam est factum, fieri et observationes, sed etiam consilia, remedia, causaposse nisi per modos etiam nunquam tentatos. rum explicationes, assumpta, et quæcunque huc

Tertio diserte profitemur, nonnulla ex iis, quæ spectant, immiscebimus. proponemus, experimento nobis non esse probata, (neque enim hoc patitur nostrum genus vitæ,) sed tantum summa (ut arbitramur) ratione, ex principiis nostris et præsuppositis (quorum alia inserimus, alia

OPERATIO SUPER SPIRITUS, UT MANEANT JUVENILES, mente servamus) esse derivata; et tanquam ex rupe aut minera ipsius naturæ excisa et effossa. Neque 1. Spiritus omnium, quæ in corpore

Historia tamen curam omisimus, eamque providentem et fiunt, fabri sunt atque opifices. Id et sedulam, quin (quandoquidem de corpore humano consensu, et ex infinitis instantiis patet. agatur, quod, ut ait Scriptura, est supra vestimentum) 2. Si quis possit efficere, ut in corpore senili

I.

ET REVIRESCANT.

« ͹˹Թõ
 »